Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ huyện cẩm giàng tỉnh hải dương lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của đảng bộ huyện Cẩm Giàng trong lãnh đạo kinh tế nông nghiệp giai đoạn 1997-2010 tại Hải Dương.

• Tác giả: Vũ Thị Lương
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Kim Oanh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Đảng bộ Huyện Cẩm Giàng (Tỉnh Hải Dương) Lãnh Đạo Kinh Tế Nông Nghiệp Từ Năm 1997 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 2. ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP (1997 - 2005)
• 2.1. Những yếu tố tác động đến quá trình xây dựng chủ trương của Đảng bộ huyện về phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 2.3. Thực trạng kinh tế nông nghiệp huyện Cẩm Giàng trước năm 1997
• 2.4. Chủ trương của Đảng
• 2.4.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương
• 2.4.2. Quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng
• 2.4.2.1. Chủ trương của Đảng bộ huyện
• 2.4.2.2. Đảng bộ huyện Cẩm Giàng chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp và kết quả đạt được
• 3. CHỦ TRƢƠNG VÀ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 2006 - 2010
• 3.1. Yếu tố tác động đến chủ trương mới của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng
• 3.2. Yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 3.3. Chủ trương mới của Đảng
• 3.4. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương
• 3.5. Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp (2006 – 2010)
• 3.6. Chủ trương của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng
• 3.7. Quá trình Đảng bộ chỉ đạo thực hiện và những kết quả đạt được
• 4. NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 4.1. Một số nhận xét
• 4.2. Thành tựu và nguyên nhân
• 4.3. Hạn chế và nguyên nhân
• 4.4. Những kinh nghiệm chủ yếu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Lãnh đạo Kinh tế Nông nghiệp Huyện Cẩm Giàng 1997 2010

Trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2010, huyện Cẩm Giàng đã trải qua nhiều biến động trong lĩnh vực kinh tế nông nghiệp. Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương. Nông nghiệp không chỉ là ngành sản xuất chính mà còn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội của huyện. Đảng bộ huyện đã thực hiện nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, cải thiện đời sống người dân và phát triển bền vững.

1.1. Tình hình nông nghiệp huyện Cẩm Giàng trước năm 1997

Trước năm 1997, huyện Cẩm Giàng thuộc huyện Cẩm Bình, với nền nông nghiệp chủ yếu dựa vào sản xuất lúa gạo và một số cây trồng khác. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp còn nhiều hạn chế, chưa phát huy hết tiềm năng của địa phương. Các chính sách phát triển nông nghiệp chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp.

1.2. Sự chuyển mình của nông nghiệp Cẩm Giàng sau năm 1997

Sau khi tách huyện, Đảng bộ huyện Cẩm Giàng đã nhanh chóng triển khai các chủ trương mới nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp. Các chương trình phát triển nông thôn mới được áp dụng, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận công nghệ mới, giống cây trồng chất lượng cao, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

II. Những thách thức trong Lãnh đạo Kinh tế Nông nghiệp Huyện Cẩm Giàng

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng huyện Cẩm Giàng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình lãnh đạo kinh tế nông nghiệp. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, thị trường tiêu thụ không ổn định, và sự cạnh tranh từ các vùng khác đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nông nghiệp huyện.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp tại huyện Cẩm Giàng. Thời tiết thất thường, hạn hán và lũ lụt đã làm giảm năng suất cây trồng, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân. Đảng bộ huyện cần có các giải pháp ứng phó hiệu quả với tình hình này.

2.2. Thị trường tiêu thụ và giá cả nông sản

Thị trường tiêu thụ nông sản không ổn định đã tạo ra áp lực lớn cho nông dân. Giá cả nông sản thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến lợi nhuận của người sản xuất. Đảng bộ huyện cần tìm kiếm các giải pháp để kết nối nông dân với thị trường, đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

III. Phương pháp lãnh đạo và giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp

Đảng bộ huyện Cẩm Giàng đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo và giải pháp nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp. Các chương trình phát triển nông thôn mới, khuyến khích hợp tác xã và ứng dụng công nghệ mới là những điểm nhấn trong chiến lược phát triển.

3.1. Chương trình phát triển nông thôn mới

Chương trình phát triển nông thôn mới đã được triển khai mạnh mẽ tại huyện Cẩm Giàng, với mục tiêu nâng cao đời sống người dân và phát triển hạ tầng nông thôn. Các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện điều kiện sống đã được thực hiện, tạo động lực cho sản xuất nông nghiệp.

3.2. Khuyến khích hợp tác xã trong sản xuất nông nghiệp

Huyện Cẩm Giàng đã khuyến khích hình thành các hợp tác xã nông nghiệp, giúp nông dân hợp tác sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

IV. Kết quả đạt được trong phát triển kinh tế nông nghiệp

Trong giai đoạn 1997-2010, huyện Cẩm Giàng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Sản lượng nông sản tăng lên, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt. Những thành tựu này là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện.

4.1. Tăng trưởng sản lượng nông sản

Sản lượng nông sản của huyện Cẩm Giàng đã tăng đáng kể trong giai đoạn này. Các loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, và rau màu đã có sự phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong và ngoài huyện.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Đời sống của người dân huyện Cẩm Giàng đã được cải thiện rõ rệt nhờ vào sự phát triển của kinh tế nông nghiệp. Thu nhập bình quân đầu người tăng lên, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo và có điều kiện sống tốt hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kinh tế nông nghiệp Cẩm Giàng

Kinh tế nông nghiệp huyện Cẩm Giàng đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn 1997-2010. Tuy nhiên, để phát triển bền vững trong tương lai, cần tiếp tục đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Để phát triển bền vững, huyện Cẩm Giàng cần tập trung vào việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường và phát triển các sản phẩm nông sản đặc trưng của địa phương.

5.2. Tăng cường hợp tác và liên kết trong sản xuất

Việc tăng cường hợp tác giữa các nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo ra sản phẩm chất lượng cao và mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản Cẩm Giàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp luôn giữ vai trò là trụ cột quan trọng trong sự nghiệp ổn định kinh tế - xã hội tại các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng. Ngay sau khi tái lập huyện theo Nghị định số 11/NĐ-CP ngày 17/2/1997 của Chính phủ, ngành nông nghiệp huyện Cẩm Giàng đã đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 6%/năm trong giai đoạn 1997 - 2000, đưa giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2000 chạm mốc 204,58 tỷ đồng. Tuy nhiên, trước bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, địa phương phải đối mặt với bài toán chuyển đổi mô hình kinh tế từ độc canh lúa nước phân tán, manh mún sang nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa tập trung, đa dạng và bền vững.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ huyện Cẩm Giàng vận dụng đường lối đổi mới của Trung ương và Đảng bộ tỉnh Hải Dương vào thực tiễn địa phương. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa toàn diện các chủ trương, phân tích quá trình chỉ đạo thực hiện, đánh giá khách quan những thành tựu cùng mặt hạn chế, từ đó đúc kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc trong công tác lãnh đạo kinh tế nông nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu được xác định rõ về mặt không gian trên toàn địa bàn huyện Cẩm Giàng gồm 19 xã và thị trấn, với tổng diện tích tự nhiên 109,3 km2. Phạm vi thời gian kéo dài xuyên suốt từ năm 1997 (thời điểm tái lập huyện) đến năm 2010 (năm tổ chức Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIV). Ý nghĩa của công trình được thể hiện qua các chỉ số phát triển kinh tế thực tiễn: thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng, hướng tới mục tiêu tạo ra những cánh đồng đạt giá trị thu nhập từ 38 đến trên 50 triệu đồng/ha/năm, đồng thời nâng mức bình quân lương thực đầu người lên trên 550 kg/năm và hiện đại hóa tỷ lệ làm đất bằng máy đạt 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế nông nghiệp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Tác phẩm kinh điển "Bàn về thuế lương thực" của V.I. Lênin cung cấp cơ sở lý luận về mối quan hệ trao đổi giữa nông nghiệp và công nghiệp, xem nông nghiệp là tiền đề quan trọng để phát triển thương nghiệp và công nghiệp hóa. Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định nông nghiệp là gốc của nền kinh tế, ví nông nghiệp và công nghiệp như hai chân của một cơ thể, cần phát triển nhịp nhàng, vững chắc để tạo đà phát triển chung cho toàn xã hội.

Bên cạnh đó, khung phân tích của đề tài gắn liền với đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn qua các kỳ Đại hội VIII, IX, X của Đảng Cộng sản Việt Nam và các nghị quyết chuyên đề, nổi bật là Nghị quyết số 15-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 5 khóa IX và Nghị quyết số 09/2000/NQ-CP của Chính phủ về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Khung lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi:

• Nông nghiệp hàng hóa: Hệ thống sản xuất nông sản gắn liền với nhu cầu tiêu thụ của thị trường và chế biến công nghiệp.
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Tiến trình cơ giới hóa, thủy lợi hóa và ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất.
• Cơ cấu kinh tế nông nghiệp: Tỷ trọng hợp lý giữa các ngành trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.
• Kinh tế trang trại và hợp tác xã kiểu mới: Các mô hình tổ chức sản xuất nâng cao giá trị gia tăng trên quy mô tập trung.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác trực tiếp từ kho lưu trữ Văn phòng Huyện ủy Cẩm Giàng, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Thống kê huyện, cùng các văn kiện chỉ đạo của Tỉnh ủy Hải Dương giai đoạn 1997 - 2010.

Về quy mô khảo cứu, cỡ mẫu tư liệu bao gồm hơn 50 văn kiện, chỉ thị, nghị quyết chuyên đề của Đảng bộ các cấp, 14 bộ niên giám thống kê và báo cáo tổng kết hàng năm của Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Giàng, kết hợp với các mẫu phiếu khảo sát thực địa tại 19 xã và thị trấn tiêu biểu. Phương pháp chọn mẫu điển hình được áp dụng dựa trên đặc trưng sinh thái nông nghiệp: vùng đồng bãi ven sông chuyên canh rau màu (Đức Chính, Cẩm Văn), vùng ven đô thị và trục giao thông (Tân Trường, Lai Cách), và vùng trũng ngập nước chuyển đổi mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp kinh tế vườn (Cẩm Đoài, Cẩm Đông, Thạch Lỗi).

Đề tài sử dụng hai phương pháp chủ đạo là phương pháp lịch sử và phương pháp logic. Lý do lựa chọn phương pháp lịch sử là nhằm tái hiện trung thực, khách quan và liên tục diễn trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện qua từng mốc thời gian cụ thể (1997 - 2005 và 2006 - 2010). Phương pháp logic giúp phân tích bản chất, quy luật vận động, mối liên hệ nhân quả giữa chủ trương và kết quả thực tiễn. Ngoài ra, các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê so sánh định lượng được kết hợp chặt chẽ để lượng hóa các chuyển biến kinh tế trong suốt 14 năm nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng từ năm 1997 đến năm 2010 đã mang lại những bước chuyển biến toàn diện cho kinh tế địa phương:

Thứ nhất, giá trị sản xuất nông nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng vững chắc và cơ cấu nội ngành chuyển dịch tích cực. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân giai đoạn 1997 - 2000 đạt 6%/năm. Cơ cấu giữa ngành trồng trọt và chăn nuôi đã chuyển dịch từ mức 73% trồng trọt và 27% chăn nuôi năm 1996 sang mức 70% trồng trọt và 30% chăn nuôi vào năm 2000, tiến tới tỷ lệ cân đối hơn trong giai đoạn 2001 - 2005.

Thứ hai, ngành trồng trọt đạt bước đột phá về năng suất và chuyển dịch cơ cấu cây trồng. Năm 1997, tổng sản lượng lương thực của huyện đạt 73.202 tấn (tăng 3.000 tấn so với năm 1996), bình quân lương thực đầu người đạt 606 kg/năm. Đến năm 2000, diện tích gieo trồng đạt 14.500 ha, năng suất lúa trong các năm 1999 và 2000 đều vượt ngưỡng 120 tạ/ha. Việc nâng tỷ lệ gieo cấy lúa xuân muộn lên 65% diện tích cùng kỹ thuật gieo mạ sân, cấy mạ non đã giảm thiểu rủi ro thiên tai. Phong trào cải tạo vườn tạp phát triển mạnh mẽ với 15.000 vườn được cải tạo chuyển sang trồng cây ăn quả có giá trị cao như bưởi, nhãn, vải, đem lại thu nhập cao gấp 3 lần so với trồng lúa truyền thống.

Thứ ba, ngành chăn nuôi và thủy sản phát triển theo quy mô trang trại bán công nghiệp. Tổng đàn gia súc, gia cầm toàn huyện năm 2000 đạt 561.241 con, tăng gấp 8,3 lần so với con số 67.750 con của năm 1995. Diện tích nuôi trồng thủy sản được mở rộng lên 800 ha với năng suất cá đạt 23,75 tạ/ha, cung cấp sản lượng 1.900 tấn cá các loại. Địa phương đã phổ biến thành công các chương trình nạc hóa đàn lợn và sind hóa đàn bò với tỷ lệ thụ tinh nhân tạo cao.

Thứ tư, đổi mới mô hình tổ chức sản xuất và kết cấu hạ tầng. Tính đến cuối năm 2000, toàn huyện đã củng cố và chuyển đổi thành công 36 hợp tác xã hoạt động theo Luật Hợp tác xã, gồm 25 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp. Hệ thống thủy lợi được kiên cố hóa với 100% diện tích canh tác chủ động tưới tiêu bằng máy động lực, hoàn thành kiên cố 9 km kênh mương cấp I và 10 km kênh cấp III.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn tới những thành tựu trên xuất phát từ sự vận dụng đúng đắn đường lối của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng thông qua các đề án thực tiễn: Đề án chuyển đổi ruộng đất từ ô thửa nhỏ sang ô thửa lớn, Đề án kiên cố hóa kênh mương và Đề án xây dựng cánh đồng thu nhập cao. Huyện ủy đã phát huy tối đa tiềm năng đất đai phù sa màu mỡ ven sông Thái Bình và sông Kẻ Sặt, đồng thời tận dụng lợi thế địa lý nằm trên trục hành lang kinh tế Quốc lộ 5A để liên kết chế biến nông sản với các doanh nghiệp như xí nghiệp Vạn Đắc Phúc.

Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Đồng bằng sông Hồng như nghiên cứu tại Thái Bình hay Bắc Giang, Cẩm Giàng có tốc độ phát triển công nghiệp hóa nông nghiệp nhanh hơn nhờ sự nhạy bén trong việc chuyển đổi các vùng đất trũng sang mô hình kinh tế trang trại đa canh (vườn - ao - chuồng). Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế: sự chuyển dịch cơ cấu nội ngành nông nghiệp nhìn chung còn chậm, tỷ trọng chăn nuôi chưa đạt mức 40%, quy mô kinh tế hộ gia đình vẫn còn mang tính tiểu nông phân tán, chất lượng nông sản chưa thực sự đồng đều để đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.

Các dữ liệu nghiên cứu về sự chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tỷ trọng chăn nuôi và sản lượng lúa có thể được thể hiện trực quan thông qua các bảng tổng hợp số liệu nhiều năm hoặc biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường xu hướng tăng trưởng. Cách trực quan hóa này giúp làm nổi bật bước nhảy vọt về năng suất lúa và đàn gia cầm, đồng thời chứng minh tính hiệu quả của các chính sách thâm canh mà Đảng bộ huyện đã ban hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy những kết quả đã đạt được và khắc phục triệt để các rào cản nội tại, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Đẩy mạnh quy hoạch dồn điền đổi thửa và hoàn thiện giao thông thủy lợi nội đồng: Ban Chấp hành Đảng bộ và Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Giàng cần tiếp tục chỉ đạo 19 xã, thị trấn hoàn thiện việc dồn thửa ô lớn, kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương tưới tiêu. Mục tiêu là nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất lên trên 95% và cơ giới hóa khâu thu hoạch đạt trên 80% trong giai đoạn 5 năm tiếp theo.

2. Nâng cao chất lượng đàn giống và chuẩn hóa quy trình chăn nuôi an toàn: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Trạm Thú y huyện triển khai các chương trình nạc hóa đàn lợn và sind hóa đàn bò, đặt chỉ tiêu đưa tỷ lệ bò lai đạt 90 - 95%, duy trì tổng đàn gia cầm ở mức trên 600.000 con và kiểm soát an toàn dịch bệnh 100% tại các trang trại tập trung.

3. Xây dựng các vùng chuyên canh nông sản chất lượng cao gắn với chuỗi bao tiêu: Ủy ban nhân dân các xã vùng bãi ven sông (Đức Chính, Cẩm Văn) chủ trì liên kết với các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp và doanh nghiệp chế biến để quy hoạch vùng trồng cà rốt, bí xanh, dưa chuột xuất khẩu đạt diện tích từ 500 đến 1.000 ha, cam kết đạt giá trị kinh tế trên 50 triệu đồng/ha/năm.

4. Đổi mới phương thức quản lý hợp tác xã và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Trung tâm Khuyến nông huyện chủ động mở các lớp tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ sinh học cho hơn 45.000 lao động nông nghiệp, chuyển đổi phương thức dịch vụ hợp tác xã từ khâu đầu vào sang hỗ trợ bảo quản, đóng gói thương hiệu và kết nối thị trường tiêu thụ nông sản bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách cấp huyện, tỉnh: Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và các bài học kinh nghiệm về phương thức chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế, dồn điền đổi thửa, phục vụ công tác xây dựng nghị quyết phát triển nông nghiệp nông thôn mới tại các địa phương.

2. Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Lịch sử Đảng: Tài liệu là nguồn tham khảo chuẩn xác về phương pháp tiếp cận lịch sử - logic, cấu trúc phân tích một chuyên đề lịch sử kinh tế địa phương và hệ thống dữ liệu thống kê phong phú về tỉnh Hải Dương.

3. Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại: Cung cấp các mô hình thực tiễn về chuyển đổi tổ chức hợp tác xã dịch vụ kiểu mới, phương pháp tích tụ ruộng đất và kinh nghiệm cải tạo vườn tạp sang thâm canh cây ăn quả có giá trị cao.

4. Giảng viên và nhà nghiên cứu khoa học xã hội: Tài liệu phục vụ hiệu quả cho việc biên soạn giáo trình, bài giảng về Lịch sử Đảng bộ địa phương, Kinh tế nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng trong giai đoạn đầu của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Câu hỏi thường gặp

Quá trình tái lập huyện Cẩm Giàng năm 1997 đã tác động như thế nào đến kinh tế nông nghiệp địa phương? Việc tái lập huyện theo Nghị định số 11/NĐ-CP đã tạo điều kiện cho Đảng bộ huyện Cẩm Giàng ban hành các nghị quyết sát thực tế. Nhờ đó, giá trị sản xuất nông nghiệp tăng bình quân 6%/năm trong giai đoạn 1997 - 2000, giải phóng sức sản xuất của hơn 45.000 lao động nông thôn.

Đề án kiên cố hóa kênh mương tại Cẩm Giàng mang lại hiệu quả thực tế gì cho nông dân? Đề án đã giúp địa phương chủ động tưới tiêu bằng máy động lực cho 100% diện tích canh tác, nâng cấp các trạm bơm Cầu Ghẽ và Quý Dương. Nhờ kiểm soát tốt ngập úng và khô hạn, năng suất lúa trong huyện đã vượt mức 120 tạ/ha trong các năm 1999 và 2000.

Mô hình chuyển đổi vườn tạp tại địa phương đã nâng cao thu nhập cho nông dân ra sao? Toàn huyện đã cải tạo được 15.000 vườn tạp chuyển sang trồng cây ăn quả chất lượng cao như vải, nhãn, bưởi. Mô hình này giúp giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích đất vườn tăng gấp 3 lần so với trồng lúa truyền thống.

Ngành chăn nuôi Cẩm Giàng đã chuyển đổi phương thức sản xuất như thế nào trong thời kỳ này? Huyện ủy đã chỉ đạo chuyển mạnh từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang phương pháp bán công nghiệp. Tổng đàn gia súc, gia cầm năm 2000 đạt 561.241 con (tăng 8,3 lần so với năm 1995), kết hợp với chương trình nạc hóa đàn lợn và phát triển diện tích nuôi thủy sản lên 800 ha.

Đâu là bài học kinh nghiệm quan trọng nhất trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ huyện? Bài học cốt lõi là luôn bám sát thực tiễn địa phương, nhạy bén vận dụng nghị quyết cấp trên thành các đề án chuyên đề cụ thể (như xây dựng cánh đồng thu nhập trên 50 triệu đồng/ha), lấy hiệu quả kinh tế và lợi ích của nhân dân làm thước đo chỉ đạo.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng một cách hệ thống, chân thực và khách quan toàn bộ tiến trình Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
• Khẳng định tính đúng đắn của các chủ trương thâm canh tăng vụ, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nạc hóa đàn lợn và kiên cố hóa kênh mương thủy lợi.
• Đánh giá trung thực các thành tựu nổi bật như giá trị sản xuất năm 2000 đạt 204,58 tỷ đồng và tốc độ tăng trưởng đàn gia súc gia cầm gấp 8,3 lần.
• Chỉ rõ những nguyên nhân của mặt hạn chế về quy mô tiểu nông và tốc độ chuyển dịch cơ cấu nội ngành để rút ra 4 bài học kinh nghiệm lãnh đạo cốt lõi.
• Công trình là tài liệu khoa học nền tảng, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về giai đoạn xây dựng nông thôn mới nâng cao tại huyện Cẩm Giàng từ sau năm 2010.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa sự lãnh đạo của tổ chức Đảng địa phương với quá trình hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy khai thác toàn văn công trình để ứng dụng những kinh nghiệm quý báu này vào thực tiễn phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lãnh đạo kinh tế nông nghiệp(1997 - 2005) Chương 2. Chủ trương và chỉ đạo của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng phát triển kinh tế nông nghiệp giai đoạn 2006 - 2010 Chương 3. Nhận xét và một số kinh nghiệm 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1.

ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP (1997 - 2005) 1. Những yếu tố tác động đến quá trình xây dựng chủ trƣơng của Đảng bộ huyện về phát triển kinh tế nông nghiệp 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Điều kiện tự nhiên - Vị trí địa lý: Huyện Cẩm Giàng nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Hải Dương, thuộc trung tâm đồng bằng Bắc Bộ. Phía Bắc giáp huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh); phía Nam giáp huyện Bình Giang và huyện Gia Lộc; phía Đông giáp huyện Nam Sách và Thành phố Hải Dương; phía Tây giáp huyện Mỹ Hào (tỉnh Hưng Yên) và huyện Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh).

- Địa hình và đất đai: Địa hình đồng bằng, do phù sa của hệ thống sông Thái Bình bồi đắp, với tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 10. Nhóm đất này tương đối màu mỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển một nền nông nghiệp toàn diện và vững chắc với nhiều sản phẩm phong phú bao gồm cả cây lương thực (lúa gạo, ngô, khoai. ), cây công nghiệp (lạc, đay, mía. ), cây ăn quả (vải thiều, nhãn, táo, cam, quýt, bưởi, chanh.

- Khí hậu: Cẩm Giàng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với hai loại gió chủ yếu là gió Đông Nam và gió Đông Bắc, được chia thành hai mùa rõ rệt với một mùa đông khô, lạnh và một mùa hè nóng, ẩm, mưa nhiều. Lượng mưa trung bình là 1.700 ml/năm, nhiệt độ trung bình hàng năm là 230C, số giờ nắng trung bình 1.700 giờ/năm, thuận lợi cho canh tác nông nghiệp. Lượng mưa phân bố không đều, tập trung vào tháng 7 và tháng 8 gây úng lụt, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Khí hậu mùa đông đặc biệt thích hợp với việc phát triển cây rau màu thực phẩm vụ đông (cà rốt, bí xanh, ớt, khoai tây.

) phục vụ nguyên liệu cho công nghiệp chế biến rau xuất khẩu. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Sông ngòi: Huyện Cẩm Giàng có hai con sông lớn bao bọc. Về phía Đông Bắc có sông Thái Bình, về phía Đông Nam có sông Kẻ Sặt (sông Kim Sơn). Toàn huyện có 4 km đê sông Thái Bình và 13 km đê sông Kẻ Sặt, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển đường thủy, giao lưu hàng hóa trong huyện cũng như giữa huyện Cẩm Giàng với các huyện khác trong tỉnh; cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp; sinh hoạt của nhân dân và có khả năng bồi đắp phù sa cho đồng ruộng.

Tuy nhiên, sông ngòi thường gây nên úng lụt, rất khó khăn trong việc phòng chống lụt và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh. Điều kiện kinh tế, xã hội - Quá trình hình thành: Huyện Cẩm Giàng từ thời Trần về trước có tên gọi là Đa Cẩm, đến niên hiệu Quang Thuận (1460 - 1469), được đổi thành Cẩm Giang (dòng sông Gấm). Sau năm 1553 để tránh phạm tên húy của chúa Trịnh Giang, huyện Cẩm Giang được đổi thành Cẩm Giàng. Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, toàn huyện có 14 tổng, 85 xã, 148 thôn, 16 trại ấp của các chủ đồn điền nước ngoài và các quan lại.

Sau Cách mạng tháng Tám, các xã Thanh Bình, Hàn Thượng cắt về thị xã Hải Dương, sau đó được quay trở lại. Đến năm 1969 các xã Tứ Minh, Thanh Bình, Việt Hòa, Cẩm Thượng cắt về thị xã Hải Dương. Tháng 3 năm 1977, huyện Cẩm Giàng hợp nhất với huyện Bình Giang lấy tên là huyện Cẩm Bình. Đến ngày 1/4/1997, huyện Cẩm Giàng được tái lập với diện tích là 109,3 km2; 29.610 khẩu gồm 19 xã và thị trấn.

- Đơn vị hành chính: Huyện Cẩm Giàng gồm 2 Thị trấn: Thị trấn Cẩm Giàng và Thị trấn Lai Cách và 17 xã: Cẩm Hưng, Cẩm Văn, Cẩm Hoàng, Ngọc Liên, Thạch Lỗi, Cẩm Vũ, Đức Chính, Cẩm Sơn, Cẩm Định, Kim Giang, Lương Điền, Cao An, Tân Trường, Cẩm Phúc, Cẩm Điền, Cẩm Đông và Cẩm Đoài. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Hệ thống giao thông: Cẩm Giàng là huyện đồng bằng có hệ thống giao thông đường thuỷ, đường bộ, đường sắt thuận lợi cho giao lưu, phát triển kinh tế và đi lại của nhân dân. Đường giao thông do huyện quản lý có tổng chiều dài 351,4 km được trải nhựa và vật liệu cứng. Cẩm Giàng có các trục đường giao thông chiến lược chạy qua như Quốc lộ 5A, Quốc lộ 38, Đường tỉnh 394; được bao bọc bởi hai con sông lớn là sông Thái Bình và sông Kẻ Sặt và tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng qua huyện với hai nhà ga tại Thị trấn Cẩm Giàng và ga Cao Xá (xã Cao An).

- Nguồn lao động: Cẩm Giàng có nguồn nhân lực dồi dào với đức tính cần cù, hiếu học, nghiêm túc trong lao động, có trình độ văn hoá và khả năng tiếp cận với các tiến bộ khoa học kỹ thuật tốt. Đó là những điều kiện quan trọng để hình thành một lực lượng lao động chất lượng cao trong phát triển công nghiệp, nông nghiệp của địa phương. Dân số trung bình của huyện năm 2008 là 125. Lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế là 76.829 người, trong đó có 45.560 người lao động trong ngành trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản (chiếm 59,3%); 19.720 người lao động trong ngành công nghiệp và xây dựng (chiếm 25,6%) và 11.549 người lao động trong ngành dịch vụ (chiếm 15,1%).

Hàng năm nguồn lao động này không ngừng được bổ sung cả về số lượng và nâng cao về trình độ. Đó chính là nguồn lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế của huyện. - Bưu chính viễn thông: đáp ứng đầy đủ các nhu cầu trao đổi thông tin trong nước và quốc tế. Các loại hình dịch vụ như chuyển phát nhanh, điện tín, điện hoa.

đã được đưa vào khai thác tại bưu điện huyện và các đại lý bưu điện uỷ thác. Đến nay 100% số xã, thị trấn có bưu điện văn hoá xã. Cẩm Giàng là huyện đầu tiên của tỉnh Hải Dương có máy điện thoại đến 100% thôn, khu dân cư. - Điện năng: mạng lưới điện của huyện đã đến tất cả các thôn, xóm, xã trong huyện.

Điện thương phẩm cung cấp cho nhu cầu phát triển kinh tế, xã 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hội và sinh hoạt không ngừng tăng lên trong những năm gần đây. Tuy vậy, mạng lưới điện năng và các trạm biến áp còn hạn chế, chưa thể đáp ứng nhu cầu phát triển của huyện trong tương lai. - Truyền thống lịch sử, văn hoá: Cẩm Giàng là huyện có truyền thống đấu tranh chống thiên tai, tạo dựng cuộc sống. Người dân Cẩm Giàng từ xa xưa vốn cần cù, sáng tạo trong lao động và phòng chống thiên tai.

Trải qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, trước những thử thách của thiên tai địch họa song nhân dân Cẩm Giàng vẫn kiên cường vượt qua như trận lụt năm 1971. Nhân dân trong huyện đã đắp được 4 km đê sông Thái Bình, 13 km đê sông Sặt để ngăn nước lũ, đảm bảo sản xuất và đời sống. Ngoài ra nhân dân còn đào mương, máng để chống hạn. Các trạm thủy nông Cầu Ghẽ, Văn Thai là một minh chứng về tinh thần, ý thức chống thiên tai phục vụ sản xuất của nhân dân.

Cùng với tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, ở thời kỳ lịch sử nào khi giặc đến xâm lược, nhân dân Cẩm Giàng đều nổi dậy đấu tranh quyết liệt để giữ vững nền độc lập. Bà Lã Thị Nương ở làng Ghẽ (xã Tân Trường) mới 18 tuổi đã tuyển mộ trai trẻ trong vùng luyện tập ngày đêm và cùng với nghĩa quân của Hai Bà Trưng đánh đuổi quân Đông Hán ra khỏi đất nước, góp phần giành lại độc lập cho dân tộc. Khi thực dân Pháp xâm lược, người dân Cẩm Giàng đã hưởng ứng phong trào khởi nghĩa của Nguyễn Thiện Thuật, tham gia phong trào nông dân của cụ Hoàng Hoa Thám, để tang cụ Phan Châu Trinh, đòi trả tự do cho cụ Phan Bội Châu. Ban Tỉnh ủy lâm thời Hải Dương ra đời (6/1940) và chi bộ Đảng đầu tiên của huyện được thành lập (cuối năm 1944) do đồng chí Ngô Thị Sâm làm Bí thư.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Cẩm Giàng bừng lên khí thế cách mạng. Cẩm Giàng là địa phương giành chính quyền sớm nhất của tỉnh Hải Dương (17/8/1945). Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, Cẩm Giàng đã có những địa chỉ vang dội chiến công. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong kháng chiến chống Mỹ, nhân dân trong toàn huyện đã hăng hái đóng góp sức người, sức của chi viện cho miền Nam với tinh thần: “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.

Ở hậu phương nhân dân tích cực tham gia sản xuất và chiến đấu bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Với những thành tích trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ xâm lược, năm 1998 nhân dân và lực lượng vũ trang trong huyện được phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”; 6 xã, thị trấn được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” (xã Cẩm Điền, Tân Trường, Cẩm Sơn, Cẩm Đông, Đức Chính và thị trấn Lai Cách). Huyện Cẩm Giàng có 2/16 cá nhân được phong tặng danh hiệu anh hùng trong toàn tỉnh, đó là: Anh hùng Lực lượng vũ trang Nguyễn Tiến Như (xã Thạch Lỗi) và Anh hùng Lao Động Vũ Văn Mùi (xã Tân Trường). Toàn huyện có 89 bà mẹ được phong tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Từ xa xưa nhân dân trong huyện đã có truyền thống hiếu học, với Văn Miếu Mao Điền - trường học, trường thi xứ Đông - chứng tích về một vùng quê hiếu học, đã có nhiều người đỗ đạt cao, nổi danh như: Phạm Tử Hủ, Nguyễn Danh Nho, Nguyễn Kim Bảng… Cụ Thần Đồng ở Thạch Lỗi đã ứng khẩu thành chương, 13 tuổi thi đỗ cử nhân (vì nhỏ tuổi chỉ phong là Thần đồng). Theo tài liệu nghiên cứu từ khoa thi đầu tiên (1075) đến khoa thi cuối cùng (1919), toàn huyện có 51 người thi đỗ Tiến sĩ Nho học ở các triều đại phong kiến, trong đó thôn Nghĩa Phú (xã Cẩm Vũ) có bia đá ghi 32 vị đỗ đại khoa, làng Kim Quan (xã Kim Giang) có 18 người đỗ tiến sĩ, số tiến sĩ còn lại ở các thôn An Trang, Hoa Cầu, Hoàn Gia (xã Cẩm Vũ), Đào Xá, An Tĩnh (xã Cao An)… và hàng trăm người thi đỗ cử nhân.