Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XX (1997 - 2000) 1. Tình hình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục - đào tạo trước 1997 Tỉnh Vĩnh Phúc thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ, có diện tích tự nhiên khoảng 1370km2. Tỉnh có 9 đơn vị hành chính, bao gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 7 huyện với 152 xã, phường, thị trấn. Dân số 1,1 triệu người.
Vĩnh Phúc có hệ thống giao thông đa dạng gồm cả đường sắt, đường bộ và đường thủy; ở gần sân bay Quốc tế Nội Bài, nằm trong tam giác phát triển kinh tế Bắc bộ, nối Vĩnh Phúc với hai cảng biển lớn ở Quảng Ninh và Hải Phòng, là cầu nối giữa Thủ đô Hà Nội với các Tỉnh miền núi phía Bắc. Vì vậy rất thuận lợi cho phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập; đặc biệt vùng đất cao, có những thuận lợi trong thu hút đầu tư, phát triển các khu công nghiệp. Vĩnh Phúc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa; nhiệt độ trung bình hàng năm 24-250C; lượng mưa 1200 - 1400 ml; có 3 vùng sinh thái rõ rệt là: Đồng bằng, Trung du và vùng núi. Những đặc điểm khí hậu, sinh thái trên tạo tiềm năng phát triển nông nghiệp đa dạng về cây lương thực, cây ăn quả, chăn nuôi và phát triển kinh tế đồi rừng.
Do vị trí địa lý thuận lợi và chính sách ưu đãi đầu tư hợp lý của tỉnh, Vĩnh Phúc là một địa chỉ hấp dẫn các nhà đầu tư. Tháng 7/2003, Vĩnh Phúc được Chính phủ phê duyệt là tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Đến nay, sau gần 10 năm tái lập tỉnh Vĩnh Phúc (1/1/1997 - 1/1/2006), thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, lần thứ XIII, lần thứ XIV và các nghị quyết chuyên đề, quân dân toàn tỉnh đã nỗ lực phấn đấu, vượt lên mọi khó khăn, trở ngại giành được những thắng lợi to lớn trên các lĩnh vực; kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội, an ninh, quốc phòng. Tốc độ phát triển kinh tế liên tục ở mức tăng trưởng cao, các chỉ tiêu về kinh tế - xã hội 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đều đạt và vượt mục tiêu đề ra: giai đoạn 1997-2000 tổng sản phẩm (GDP) tăng bình quân 17,8%, giai đoạn 2001-2005 tăng bình quân 15,3% và năn 2006 tăng gần 17%.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, từ một tỉnh thuần nông đã chuyển sang hướng công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp. Đến nay ngành công nghiệp và xây dựng chiếm 57,01%; dịch vụ chiếm 25,68%; nông nghiệp - lâm nghiệp - thuỷ sản chiếm 17,31%. Tổng thu ngân sách trên địa bàn tỉnh tăng nhanh. Năm 1997 khi mới tái lập đạt 117 tỷ đồng, năm 2006 đã đạt 4.467 tỷ đồng, xếp thứ 8 cả nước, trong đó thu nội địa đạt 3.475 tỷ đồng, đứng thứ 2 miền Bắc, sau Thủ đô Hà Nội.
Từ năm 2004 tỉnh đã tự cân đối được thu chi và có đóng góp ngân sách Trung ương. Đời sống vật chất và tinh thần nhân dân được cải thiện, nâng cao đáng kể, thu nhập bình quân đầu người năm 1997 đạt gần 140 USD đến năm 2006 đạt gần 750 USD/người. Thu hút đầu tư trên địa bàn đạt nhiều kết quả. Cùng với lực lượng lao động dồi dào nếu khai thác tốt sẽ là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội; thực hiện CNH, HĐH.
Sự tăng trưởng về kinh tế, cải thiện về đời sống vật chất của nhân dân trong những năm qua đã tạo ra những điều kiện thuận lợi cho phát triển giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao và thực hiện các chính sách xã hội. Giáo dục Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều kết quả trên cả 3 mục tiêu: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Tỉnh sớm đạt được các chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở (từ 2002) và hiện đang tích cực thực hiện các chuẩn phổ cập giáo dục trung học. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được quan tâm, các dịch vụ y tế ngày càng được nâng lên, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi giảm dần.
Các giá trị truyền thống văn hóa được phát huy. Phong trào xây dựng gia đình, làng xã, cơ quan văn hóa được đẩy mạnh. Hoạt động thể thao quần chúng diễn ra ngày càng thường xuyên. Các chính sách xã hội được tỉnh quan tâm thực hiện, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hàng năm giải quyết việc làm khoảng 20 nghìn lao động; tỷ lệ hộ nghèo giảm dần.
Công tác dân tộc, tôn giáo, an ninh, quốc phòng được tăng cường; chính trị, xã hội ổn định. Tháng 12 - 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã đề xướng đường lối đổi mới toàn diện đất nước. Đại hội đề ra nhiệm vụ ổn định mọi mặt tình hình kinh tế - xã hội, tiếp tục xây dựng những tiền đề cần thiết cho việc đẩy mạnh công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa trong chặng đường tiếp theo. Đại hội xác định vị trí, mục tiêu, nhiệm vụ của ngành giáo dục trong sự nghiệp đổi mới là đào tạo những con người có đủ đức, đủ tài để xây dựng đất nước.
Trước những yêu cầu của công cuộc đổi mới, Bộ Giáo dục và đào tạo đã đề xuất chương trình phát triển giáo dục 3 năm (1987-1990). Chương trình nhấn mạnh việc gắn mục tiêu giáo dục với mục tiêu kinh tế - xã hội; củng cố, ổn định giáo dục phổ thông; thực hiện nền nếp, kỷ luật, kỷ cương trong các trường và trong quản lý giáo dục; tập trung chỉ đạo “Lớp 1, cấp I”. Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, tỉnh ủy Vĩnh Phú đã lãnh đạo nhân dân trong tỉnh thực hiện đổi mới trên các mặt trận kinh tế, văn hóa, giáo dục. Năm 1991, Đảng cộng sản Việt Nam họp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII.
Đại hội khẳng định và tiếp tục phát triển đường lối đổi mới. Đại hội khẳng định: Khoa học và giáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Đại hội chỉ rõ: Mục tiêu của giáo dục đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức và có tay nghề, có năng lực thực hành tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng, tinh thần yêu nước, yêu CNXH. Sau Đại hội VII, BCH Trung ương có nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa quan điểm đường lối của Đảng.
Về giáo dục, Hội nghị Trung ương lần thứ 4 (khóa VII), 1-1993 ra Nghị quyết về “Tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo”. Đây là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Trung ương về giáo dục - đào tạo. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực hiện Nghị quyết của Đại hội VII, Quốc hội đã thông qua Luật phổ cập giáo dục Tiểu học, Luật chăm sóc và bảo vệ trẻ em (1991). Tháng 6-1994, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội nghị Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành tại Hà Nội nhằm kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về tiếp tục đổi mới trong sự nghiệp giáo dục.
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, được sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy Vĩnh Phú và của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giáo dục Vĩnh Phú đã kịp thời đổi mới; trước hết xác định rõ mục tiêu giáo dục, đa dạng hóa các loại hình trường học, thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học và Luật chăm sóc và bảo vệ trẻ em… Ngành học phổ thông: Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các phòng, ban, các trường trong tỉnh thực hiện tốt đổi mới trong ngành. Ngoài các trường công lập, Sở cho mở các trường bán công và dân lập ở tất cả các cấp học; mở các lớp hệ B ở trường công và cho phép các Trung tâm Giáo dục thường xuyên ở các huyện, thị được mở các lớp bổ túc văn hóa cho thanh thiếu niên. Hệ thống trường lớp cũng thay đổi. Mô hình trường PTCS không thích hợp, Sở chỉ đạo tách trường PTCS thành trường tiểu học và THCS.
Toàn tỉnh Vĩnh Phú, xã nào cũng có trường tiểu học, 1-2 hay 3 xã có trường trung học cơ sở; huyện nào cũng có trường THPT, có huyện 2-3 trường như huyện Lập Thạch, huyện Vĩnh Tường, huyện Yên Lạc… Trường chuyên cấp II Vũ Di ra đời năm 1975, nay được nâng lên thành Trường chuyên PTCS và PTTH. Các lớp chọn ở PTCS và PTTH hầu như trường nào cũng có nhằm bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Với con em dân tộc ít người, ngoài việc mở các lớp học tại địa phương còn mở các trường tập trung. Năm 1975 mới chỉ có trường cấp III Tam Dương có 1 lớp 8 cho 46 học sinh Sán Dìu theo học, nay đã có 1 trường dân tộc nội trú ở Tam Dương.
Nhờ những hoạt động sôi nổi trên, đến năm 1992 toàn tỉnh được công nhận là tỉnh thứ 6 trong cả nước hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và xóa mù chữ. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Về hoạt động dạy và học, nhà trường tiếp tục phong trào thi đua “hai tốt”, thi đua xây dựng nhà trường tiên tiến, tổ lao động XHCN, vở sạch chữ đẹp, nhà trường xanh sạch đẹp… Giáo viên hăng hái công tác chuyên môn: Soạn bài, giảng bài, chấm bài, dạy thêm giờ, tổ chức cho học sinh thi học sinh giỏi từ trường đến huyện, tỉnh, quốc gia và quốc tế. Học sinh chăm chỉ học tập, phấn đấu trở thành cháu ngoan Bác Hồ, học sinh tiên tiến xuất sắc… Kết quả của quá trình phấn đấu sau 10 năm đổi mới, ngành học phổ thông đã đạt được những thành tích to lớn. Số học sinh đến lớp ngày càng nhiều, chất lượng giáo dục được nâng lên.
Số học sinh xếp loại văn hóa khá giỏi, số học sinh thi học sinh giỏi đạt giải tỉnh, quốc gia tăng. Tình hình chất lượng văn hóa năm học 1996-1997 của Vĩnh Phúc Đơn vị tính: % Phân loại Giỏi Khá Trung Yếu, Đã tốt Cấp học bình kém nghiệp Tiểu học 3,6 28,4 62 6 98,36 Trung học cơ sở 1,6 28,8 66 3,53 96,9 Trung học phổ thông 1,98 24,67 70,34 3,04 77,88 Nguồn: [47, tr.9] Có 35 giáo viên tiểu học, 43 giáo viên THCS và 36 giáo viên PTTH được công nhận là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh.