Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Bùi Thị Hồng Sương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Lương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Lạm Phát Và Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 1.1. Tổng quan về lạm phát
• 1.2. Khái niệm lạm phát
• 1.3. Phân loại lạm phát
• 1.3.1. Căn cứ vào khả năng dự đoán
• 1.3.2. Căn cứ vào tỷ lệ lạm phát
• 1.4. Một số chỉ tiêu đo lường lạm phát
• 1.4.1. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI – Consumer Price Index)
• 1.4.2. Chỉ số điều chỉnh GDP
• 1.5. Nguyên nhân gây ra lạm phát
• 1.5.1. Lạm phát do cầu kéo
• 1.5.2. Lạm phát do chi phí đẩy hay lạm phát đình đốn
• 1.5.3. Lạm phát do sức ỳ của nền kinh tế
• 1.6. Tăng trưởng kinh tế
• 1.6.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 1.6.2. Các phương pháp đo lường GDP
• 1.6.2.1. Phương pháp chi tiêu
• 1.6.2.2. Phương pháp thu nhập
• 1.6.2.3. Phương pháp giá trị gia tăng
• 1.7. Những nhân tố tác động đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 1.8. Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 1.9. Các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 1.9.1. Một số nghiên cứu nước ngoài
• 1.9.2. Một số nghiên cứu trong nước
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM
• 2.1. Diễn biến lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 1995 – 2010
• 2.2. Đánh giá nguyên nhân lạm phát và các biện pháp kiềm chế lạm phát để tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam từ năm 1995 -2010
• 2.2.1. Một số nguyên nhân dẫn đến lạm phát cao ở Việt Nam
• 2.2.2. Lạm phát do chi phí đẩy và lạm phát do cầu kéo
• 2.2.3. Lạm phát do cung tiền tăng
• 2.2.4. Lạm phát do hiệu quả đầu tư không cao
• 2.2.5. Các biện pháp kiềm chế lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của chính phủ trong thời gian vừa qua
• 2.2.6. Định hướng của chính phủ trong việc kiềm chế lạm phát gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2011
• 2.3. Tác động của lạm phát đến hoạt động kinh tế
• 2.3.1. Đối với hoạt động sản xuất
• 2.3.2. Đối với môi trường đầu tư
• 2.3.3. Đối với cán cân thương mại
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM ĐO LƯỜNG MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT – TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM VÀ CÁC KIẾN NGHỊ
• 3.1. Thực nghiệm đo lường mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 3.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu nghiên cứu và phương pháp thực nghiệm
• 3.2.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp thực nghiệm
• 3.3. Kết quả nghiên cứu
• 3.3.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 3.3.2. Lựa chọn bước trễ tối ưu
• 3.3.3. Phân tích cân bằng dài hạn – Phân tích đồng liên kết theo phương pháp Johansen và Juselius (1990) cho 2 biến lnCPI và lnGDP
• 3.3.4. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị của phần dư μt bằng phương pháp KPSS (Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin)
• 3.3.5. Phân tích cân bằng ngắn hạn – Mô hình ECM
• 3.3.6. Phân tích mối quan hệ nhân quả giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế theo phương pháp Granger
• 3.3.7. Phân tích phân rã phương sai
• 3.3.8. Kết luận kết quả của mô hình định lượng
• 3.4. Một số kiến nghị nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định tăng trưởng kinh tế
• 3.4.1. Phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ
• 3.4.2. Thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công, giảm bội chi ngân sách nhà nước
• 3.4.3. Kiềm chế nhập siêu, khuyến khích xuất khẩu. Thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, sử dụng tiết kiệm năng lượng
• 3.4.4. Hạn chế việc tăng giá điện – nước – xăng dầu
• 3.4.5. Tăng lương cho người lao động
• 3.4.6. Chống những hành vi trục lợi, tham nhũng, lãng phí
• 3.5. Hạn chế của mô hình nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 3.6. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Lạm phát và tăng trưởng kinh tế là hai yếu tố quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe của nền kinh tế. Tại Việt Nam, lạm phát đã có những diễn biến phức tạp trong những năm qua, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa hai yếu tố này là cần thiết để xây dựng các chính sách kinh tế hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế

Lạm phát được định nghĩa là sự gia tăng liên tục của mức giá hàng hóa và dịch vụ. Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng sản lượng hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế. Hai khái niệm này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Lạm Phát

Nghiên cứu lạm phát giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về nguyên nhân và tác động của lạm phát đến nền kinh tế. Điều này giúp đưa ra các biện pháp kiềm chế lạm phát hiệu quả.

II. Vấn Đề Lạm Phát Tại Việt Nam Thách Thức và Cơ Hội

Lạm phát tại Việt Nam đã trở thành một vấn đề nan giải trong những năm gần đây. Tình hình lạm phát không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động đến môi trường đầu tư và phát triển kinh tế bền vững.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Lạm Phát Tại Việt Nam

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến lạm phát tại Việt Nam, bao gồm lạm phát do cầu kéo, lạm phát do chi phí đẩy và lạm phát do cung tiền tăng. Những yếu tố này cần được phân tích kỹ lưỡng để tìm ra giải pháp.

2.2. Tác Động Của Lạm Phát Đến Kinh Tế

Lạm phát cao có thể dẫn đến sự giảm sút trong sức mua của người tiêu dùng, làm giảm đầu tư và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn khó khăn cho nền kinh tế.

III. Phương Pháp Kiềm Chế Lạm Phát và Thúc Đẩy Tăng Trưởng Kinh Tế

Để kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chính phủ cần áp dụng các chính sách tài khóa và tiền tệ hợp lý. Việc phối hợp giữa các chính sách này là rất quan trọng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

3.1. Chính Sách Tài Khóa Thắt Chặt

Chính sách tài khóa thắt chặt giúp giảm bội chi ngân sách và kiểm soát lạm phát. Việc cắt giảm đầu tư công và tăng cường quản lý chi tiêu là cần thiết.

3.2. Chính Sách Tiền Tệ Linh Hoạt

Chính sách tiền tệ linh hoạt giúp điều chỉnh lãi suất và cung tiền phù hợp với tình hình kinh tế. Điều này có thể giúp ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Lạm Phát

Nghiên cứu về lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam đã chỉ ra rằng có mối quan hệ chặt chẽ giữa hai yếu tố này. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quý giá cho việc xây dựng chính sách.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Trước Đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng lạm phát có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Việc duy trì lạm phát ở mức hợp lý là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Kiềm Chế Lạm Phát

Các giải pháp kiềm chế lạm phát như kiểm soát giá cả, tăng cường sản xuất và khuyến khích xuất khẩu đã được áp dụng và mang lại hiệu quả tích cực.

V. Kết Luận Tương Lai Của Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Tương lai của lạm phát và tăng trưởng kinh tế Việt Nam phụ thuộc vào khả năng điều hành chính sách của chính phủ. Việc duy trì sự ổn định kinh tế là mục tiêu hàng đầu để phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Chính Sách Trong Tương Lai

Chính phủ cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh các chính sách kinh tế để ứng phó với những biến động của thị trường. Sự linh hoạt trong chính sách là rất quan trọng.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Liên Tục

Nghiên cứu liên tục về lạm phát và tăng trưởng kinh tế sẽ giúp cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách, từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ 1.1 Tổng quan về lạm phát 1.1 Khái niệm lạm phát - Theo Các Mác trong bộ tư bản: lạm phát là việc làm tràn đầy các kênh, các luồng lưu thông những tờ giấy bạc thừa dẫn đến giá cả tăng vọt. - Nhà kinh tế học Samuelson cho rằng: “lạm phát xảy ra khi mức chung của giá cả và chi phí tăng – giá bánh mỳ, dầu xăng, xe ô tô; tiền lương, giá đất, tiền thuê tư liệu sản xuất tăng”. - Milton Friedmen thì quan niệm: “ lạm phát là việc giá cả tăng nhanh và kéo dài”. Ông cho rằng lạm phát luôn và bao giờ cũng là một hiện tượng tiền tệ.

- Theo quan điểm của các nhà kinh tế học hiện đại thì lạm phát là một căn bệnh kinh niên của mọi nền kinh tế hàng hóa – tiền tệ. Các nhà kinh tế này cho rằng biểu hiện của lạm phát là khi mức chung của giá cả hàng hóa và chi phí sản xuất đồng thời tăng lên trong một khoảng thời gian đủ dài để nhận rõ xu hướng này.2 Phân loại lạm phát Căn cứ vào những tiêu thức khác nhau thì có nhiều cách phân loại lạm phát: - Căn cứ vào khả năng dự đoán thì lạm phát được phân thành hai loại là: lạm phát dự đoán và lạm phát ngoài dự đoán. - Căn cứ vào tỷ lệ lạm phát thì lạm phát được chia làm ba loại là: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã và siêu lạm phát. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Căn cứ vào khả năng dự đoán Lạm phát có hai loại: - Lạm phát dự đoán: lạm phát diễn ra đúng như dự kiến.

+ Khi lạm phát dự đoán xảy ra thì dân chúng thường tìm cách giảm thiệt hại của mình bằng cách tính thêm mức trượt giá vào những chỉ tiêu có liên quan hoặc chuyển từ hình thức giữ tiền mặt sang vàng, ngoại tệ mạnh, hàng hóa nếu lạm phát dự đoán xảy ra với tỷ lệ lạm phát cao. + Lạm phát dự đoán sẽ tạo chi phí cơ hội của việc giữ tiền và khi nhiều người đổ xô đi mua vàng, ngoại tệ hay hàng hóa thì sẽ kích thích gia tăng lượng tiền giao dịch. Điều này sẽ ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế. - Lạm phát ngoài dự đoán: là phần tỷ lệ lạm phát vượt ra ngoài dự đoán của mọi người.

Tỉ lệ lạm phát thực = Tỉ lệ lạm phát dự đoán + Tỉ lệ lạm phát ngoài dự đoán.2 Căn cứ vào tỷ lệ lạm phát Căn cứ vào tỷ lệ lạm phát thì lạm phát có ba loại: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã và siêu lạm phát. Tỉ lệ lạm phát: là tỷ lệ tăng của mức giá hàng hóa tiêu dùng và dịch vụ. - Lạm phát vừa phải (lạm phát một con số): tỷ lệ lạm phát chưa đến 10%/năm. Các nước có nền kinh tế phát triển thường duy trì lạm phát vừa phải nhằm tạo một chất xúc tác thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

- Lạm phát phi mã (lạm phát hai hoặc ba chữ số): tỷ lệ lạm phát tăng từ 10% đến 100%. Khi lạm phát phi mã xảy ra và tồn tại lâu dài sẽ gây ra những tác hại nghiêm trọng đến nền kinh tế: đồng tiền mất giá, thị trường tài chính bất ổn, mọi người tránh giữ tiền mặt mà sẽ giữ vàng, ngoại tệ mạnh hay tích LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 lũy hàng hóa, dân chúng và các nhà đầu tư ngại bỏ vốn đầu tư. Sản xuất bị đình trệ và nền tài chính bị phá hoại. - Siêu lạm phát: tỷ lệ lạm phát khoảng 1000%/năm trở lên.

Siêu lạm phát hiếm khi xảy ra, chỉ xảy ra khi có các biến cố lớn như có chiến tranh, khủng hoảng kinh tế - chính trị… Khi đó sự thâm hụt ngân sách cao buộc chính phủ phải phát hành tiền rất nhiều để bù đắp, giá cả hàng hóa tăng gấp nhiều lần mỗi tháng. Siêu lạm phát được ví như cơn sóng thần sẽ phá hủy toàn bộ hoạt động của nền kinh tế. Siêu lạm phát dù hiếm nhưng đã xảy ra, điển hình là ở Đức từ tháng 1/1922 đến tháng 11/1923 chỉ số giá cả đã tăng 10.3 Một số chỉ tiêu đo lường lạm phát Chỉ số giá tiêu dùng (CPI – Consumer Price Index) và Chỉ số điều chỉnh GDP là hai chỉ số đo lường lạm phát. Hai chỉ tiêu này đều có những ưu điểm và nhược điểm, do vậy tùy vào tình hình cụ thể của mỗi quốc gia mà sử dụng chỉ tiêu đo lường lạm phát thích hợp.1 Chỉ số giá tiêu dùng (CPI – Consumer Price Index) Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là một chỉ tiêu thống kê phản ánh mức độ biến động qua thời gian về giá cả của các loại hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng.

CPI là giá của giỏ hàng hóa và dịch vụ này so với giá của giỏ hàng hóa và dịch vụ như vậy trong một năm cơ sở nào đó. Chỉ số giá tiêu dùng phụ thuộc vào rổ hàng hóa tiêu dùng và năm được chọn làm gốc. Ở Việt Nam, chỉ số giá tiêu dùng được Tổng cục Thống kê tính và công bố lần đầu vào năm 1998 (trước đó là chỉ số giá bán lẻ hàng hoá và dịch vụ) với gốc so sánh được chọn là năm 1995. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Tổng cục Thống kê cập nhật danh mục mặt hàng đại diện và quyền số chi tiêu dùng cuối cùng để tính Chỉ số giá tiêu dùng ở các năm: năm 2001 với năm gốc so sánh được chọn là năm 2000; năm 2006 với năm gốc so sánh được chọn là năm 2005 Tháng 10 năm 2009, Tổng cục Thống kê đã tiến hành cập nhật quyền số và danh mục mặt hàng đại diện cho thời kỳ 2009 -2014.

Tổng số mặt hàng đại diện trong “rổ” hàng hóa thời kỳ 2009 - 2014 là 572 mặt hàng, tăng 78 mặt hàng so với “rổ” hàng hóa kỳ trước. Công thức tính chỉ số giá tiêu dùng: Chỉ số giá tiêu dùng ở Việt Nam thời kỳ 2009 - 2014 được tính theo công thức Laspeyres phù hợp với thông lệ quốc tế và công thức áp dụng tính CPI của các thời kỳ trước: Trong đó: Bảng 1.1: Quyền số dùng tính chỉ số giá tiêu dùng thời kỳ 2009 -2014 của toàn quốc Mã Các nhóm hàng hóa và dịch vụ Quyền số (%) C Tổng chi cho tiêu dùng cuối cùng 100,00 01 I- Hàng ăn và dịch vụ ăn uống 39,93 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Mã Các nhóm hàng hóa và dịch vụ Quyền số (%) 011 1. Ăn uống ngoài gia đình 7,40 02 II- Đồ uống và thuốc lá, 4,03 03 III- May mặc, mũ nón, giầy dép 7,28 04 IV- Nhà ở, điện, nước, chất đốt và VLXD 10,01 05 V- Thiết bị và đồ dùng gia đình 8,65 06 VI- Thuốc và dịch vụ y tế 5,61 07 VII- Giao thông 8,87 08 VIII- Bưu chính viễn thông 2,73 09 IX- Giáo dục 5,72 10 X- Văn hóa, giải trí và du lịch 3,83 11 XI- Hàng hóa và dịch vụ khác 3,34 (Nguồn: GSO) CPI có ưu điểm là tính được lạm phát tại bất kỳ thời điểm nào căn cứ vào rổ hàng hóa. Nhược điểm của chỉ số giá tiêu dùng CPI là không thể đo lường lạm phát một cách chính xác, do tác động bởi hai yếu tố sai lệch là: sai lệch cơ cấu và sai lệch thay thế.

Sai lệch cơ cấu biểu hiện ở chỗ rổ hàng hóa là cố định trong khi nhu cầu tiêu dùng thay đổi. Sai lệch thay thế biểu hiện người dân chuyển sang tiêu dùng hàng hóa thay thế với giá rẻ hơn. Do vậy, nếu tính lạm phát từ CPI thì có thể dẫn đến một dự báo lạm phát quá mức vì những mặt hàng trong rổ đang tăng giá còn những mặt hàng ngoài rổ lại đang giảm giá. Bên cạnh chỉ số giá tiêu dùng, lạm phát còn được đo lường bằng chỉ số giá tiêu dùng cơ bản.

Chỉ số giá tiêu dùng cơ bản cũng được tính toán như chỉ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 số giá tiêu dùng nhưng có hai nhóm hàng hóa bị loại ra khỏi rổ hàng hóa là lương thực thực phẩm và năng lượng do hai loại hàng hóa này có giá nhạy cảm, thường xuyên biến động nên sẽ làm cho việc đo lường lạm phát thực tế không chính xác.2 Chỉ số điều chỉnh GDP Chỉ số điều chỉnh GDP phản ánh giá của một đơn vị sản lượng điển hình so với giá của nó trong năm cơ sở. Chỉ số điều chỉnh GDP còn được gọi là chỉ số điều chỉnh giá ngầm định của GDP, là tỷ lệ giữa GDP danh nghĩa và GDP thực tế. GDP danh nghĩa phản ánh giá trị của hàng hóa và dịch vụ tính bằng giá hiện hành. GDP thực tế phản ánh giá trị của hàng hóa và dịch vụ tính theo giá cố định (của năm cơ sở).

Chỉ số điều chỉnh GDP phản ánh giá cả của tất cả các loại hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra. Tuy nhiên, chỉ số điều chỉnh GDP chỉ bao gồm những hàng hóa được sản xuất trong nước nên chỉ số này không phản ánh trực tiếp sự biến động trong giá hàng nhập khẩu và chỉ số này chỉ tính được lạm phát của một năm sau khi có báo cáo về GDP của năm đó.4 Nguyên nhân gây ra lạm phát 1.1 Lạm phát do cầu kéo Lạm phát do cầu kéo xảy ra do tổng cầu tăng dẫn đến mức giá chung của hàng hóa tăng. Lạm phát do cầu kéo rất nguy hiểm cho nền kinh tế, nhất là khi sản lượng đã đạt hoặc vượt mức sản lượng tiềm năng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Tổng cầu AD được tính theo công thức sau: AD = C + I + G + X – M ; trong đó: C: chi tiêu của hộ gia đình; I: đầu tư trong nền kinh tế; G: chi tiêu của chính phủ; X: xuất khẩu; M: nhập khẩu Do vậy, nguyên nhân dư cầu do nền kinh tế chi tiêu nhiều hơn năng lực sản xuất như: - Chi tiêu của các hộ gia đình tăng đột biến do thu nhập tăng hoặc được Nhà nước miễn, giảm thuế…hoặc do họ quyết định giảm tiết kiệm tăng chi tiêu lên, dẫn đến giá cả của những mặt hàng này tăng lên, tốc độ lưu thông tiền tệ sẽ tăng lên.

- Các doanh nghiệp tăng đầu tư do dự đoán các triển vọng phát triển kinh tế khả quan trong tương lai.