Kỷ Yếu Hội Thảo Khoa Học: Góp Ý Dự Thảo Luật Chuyển Đổi Giới Tính Cấp Khoa

Kỷ yếu hội thảo khoa học là tài liệu tổng hợp các bài tham luận và ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà… 106 trang · Trường Đại học Luật Hà Nội · 2019.

• Tác giả: Nguyễn Văn Cie
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thị Hường
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật chuyển đổi giới tính
• Đề tài: Góp ý dự thảo luật chuyển đổi giới tính
• Loại tài liệu: kỷ yếu hội thảo khoa học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• KÝ YẾU HỘI THẢO GÓP Ý DỰ THẢO LUẬT CHUYỂN ĐỔI GIỚI TÍNH
• 1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI BAN HÀNH LUẬT CHUYỂN ĐỔI GIỚI TÍNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 3. QUAN ĐIỂM VỀ CHUYỂN ĐỔI GIỚI TÍNH
• 3.1. Nhận thức chung về chuyển đổi giới tính
• 3.2. Các quan điểm về chuyển đổi giới tính

Tóm tắt

I. Kỷ yếu hội thảo khoa học

Kỷ yếu hội thảo khoa học là tài liệu tổng hợp các bài tham luận và ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà nghiên cứu về dự thảo luật chuyển đổi giới tính. Tài liệu này nhằm mục đích phân tích, đánh giá và đề xuất các giải pháp pháp lý liên quan đến chuyển đổi giới tính tại Việt Nam. Hội thảo khoa học đã thu hút sự tham gia của nhiều học giả, nhà hoạch định chính sách và đại diện các tổ chức xã hội, tạo nên một diễn đàn đa chiều để thảo luận về các vấn đề pháp lý và xã hội liên quan.

1.1. Mục tiêu của hội thảo

Mục tiêu chính của hội thảo khoa học là đóng góp ý kiến vào dự thảo luật chuyển đổi giới tính, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự công nhận pháp lý cho người chuyển giới. Hội thảo cũng tập trung vào việc phân tích các quy định hiện hành và đề xuất các điều chỉnh cần thiết để phù hợp với thực tiễn xã hội và xu hướng quốc tế.

1.2. Các chủ đề chính

Các chủ đề chính được thảo luận bao gồm: quy định chuyển đổi giới tính, pháp lý chuyển đổi giới tính, và tư vấn pháp lý cho người chuyển giới. Các bài tham luận đã đề cập đến các vấn đề như quy trình pháp lý, điều kiện y tế, và các hệ quả pháp lý sau khi chuyển đổi giới tính.

II. Dự thảo luật chuyển đổi giới tính

Dự thảo luật chuyển đổi giới tính là một trong những nội dung trọng tâm của kỷ yếu hội thảo khoa học. Dự thảo này nhằm thiết lập một khung pháp lý toàn diện để công nhận và bảo vệ quyền của người chuyển giới tại Việt Nam. Các quy định trong dự thảo bao gồm điều kiện y tế, quy trình pháp lý, và các quyền nhân thân sau khi chuyển đổi giới tính.

2.1. Cơ sở pháp lý

Dự thảo được xây dựng dựa trên các cơ sở pháp lý hiện hành, bao gồm Hiến pháp 2013 và Bộ luật Dân sự 2015. Các quy định này đã ghi nhận quyền con người và quyền tự do cá nhân, tạo tiền đề cho việc xây dựng luật chuyển đổi giới tính.

2.2. Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn xã hội cho thấy sự cần thiết phải ban hành luật chuyển đổi giới tính. Nhiều người chuyển giới tại Việt Nam đã phải đối mặt với các rào cản pháp lý và xã hội, đòi hỏi sự can thiệp của nhà nước để bảo vệ quyền lợi của họ.

III. Góp ý luật chuyển đổi giới tính

Phần góp ý luật trong kỷ yếu hội thảo khoa học tập trung vào việc đưa ra các đề xuất cụ thể để hoàn thiện dự thảo luật chuyển đổi giới tính. Các ý kiến đóng góp nhấn mạnh vào việc đảm bảo quyền tự do cá nhân, quy trình pháp lý minh bạch, và các biện pháp bảo vệ quyền lợi của người chuyển giới.

3.1. Đề xuất về quy trình pháp lý

Các chuyên gia đề xuất rằng quy trình chuyển đổi giới tính cần được thực hiện một cách minh bạch và công bằng, bao gồm các bước tư vấn tâm lý, y tế, và pháp lý. Điều này nhằm đảm bảo rằng người chuyển giới được hỗ trợ toàn diện trong quá trình thay đổi giới tính.

3.2. Đề xuất về quyền nhân thân

Các ý kiến cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải công nhận các quyền nhân thân của người chuyển giới sau khi hoàn thành quá trình chuyển đổi, bao gồm quyền thay đổi hộ tịch, quyền kết hôn, và các quyền liên quan đến gia đình.

IV. Nghiên cứu luật chuyển đổi giới tính

Phần nghiên cứu luật chuyển đổi giới tính trong kỷ yếu hội thảo khoa học tập trung vào việc phân tích các quy định pháp lý hiện hành và so sánh với các quy định quốc tế. Nghiên cứu này nhằm đưa ra các khuyến nghị để hoàn thiện luật chuyển đổi giới tính tại Việt Nam.

4.1. So sánh quốc tế

Nghiên cứu đã so sánh các quy định về chuyển đổi giới tính tại Việt Nam với các quốc gia khác trên thế giới, bao gồm các nước như Thái Lan, Hàn Quốc, và các nước châu Âu. Kết quả cho thấy sự cần thiết phải cập nhật và hoàn thiện các quy định pháp lý tại Việt Nam.

4.2. Khuyến nghị chính sách

Các khuyến nghị chính sách bao gồm việc công nhận quyền chuyển đổi giới tính mà không cần phẫu thuật, đảm bảo quyền tự do cá nhân, và thiết lập các cơ chế bảo vệ quyền lợi của người chuyển giới.

Nội dung chính

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN HOÀN THIỆN DỰ THẢO LUẬT CHUYỂN ĐỔI GIỚI TÍNH TẠI VIỆT NAM

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Vấn đề nghiên cứu chính (Research Question): Làm thế nào để xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý chuyên biệt về chuyển đổi giới tính tại Việt Nam nhằm cụ thể hóa Điều 37 Bộ luật Dân sự 2015, vừa bảo đảm quyền con người, quyền tự quyết nhân thân của người chuyển giới, vừa tương thích với chuẩn mực pháp lý quốc tế và phù hợp với thực tiễn kinh tế – xã hội trong nước?
• Tổng quan phương pháp luận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu sử dụng phương pháp liên ngành Luật học – Xã hội học pháp luật, kết hợp phân tích chuẩn tắc quy phạm (Hiến pháp 2013, Bộ luật Dân sự 2015, Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính), luật học so sánh (kinh nghiệm từ hơn 60 quốc gia) và tổng hợp số liệu thực nghiệm y tế – xã hội học từ các tổ chức quốc tế (UNAIDS, UNDP, WHO) và các viện nghiên cứu độc lập (iSEE, CARMAH).
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Báo cáo khẳng định sự cần thiết cấp bách của việc ban hành đạo luật riêng về chuyển đổi giới tính; làm rõ ranh giới pháp lý giữa "xác định lại giới tính" (khuyết tật bẩm sinh) và "chuyển đổi giới tính" (bản dạng giới); chỉ ra những bất cập trong quy định điều kiện y tế tại Dự thảo Luật; đồng thời phân tích sâu sắc các hệ quả pháp lý liên quan đến hộ tịch, nhân thân, hôn nhân – gia đình và nghĩa vụ quân sự.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Công trình là luận cứ khoa học then chốt phục vụ trực tiếp cho Ban soạn thảo (Bộ Y tế), Ủy ban Pháp luật của Quốc hội và các nhà hoạch định chính sách trong quá trình lập pháp, góp phần xóa bỏ rào cản xã hội và bảo vệ nhóm yếu thế.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Hiện trạng tri thức và bối cảnh lập pháp

Kể từ khi Quốc hội thông qua Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền chuyển đổi giới tính lần đầu tiên được pháp điển hóa tại Điều 37 với tính chất là một quyền nhân thân cơ bản. Tuy nhiên, điều luật này mới chỉ mang tính nguyên tắc khung: "Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật". Trên thực tế, do thiếu vắng đạo luật chuyên ngành hướng dẫn thi hành, quyền năng pháp lý này vẫn bị "đóng băng" trên giấy tờ, đẩy hàng trăm nghìn người chuyển giới tại Việt Nam vào tình trạng đứng ngoài sự bảo hộ trọn vẹn của pháp luật.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Trước năm 2019, các nghiên cứu trong nước về người chuyển giới chủ yếu tiếp cận dưới góc độ y sinh học đơn thuần hoặc các khảo sát xã hội học mô tả. Còn thiếu những công trình chuyên khảo luật học có tính hệ thống nhằm giải quyết các xung đột pháp lý phức tạp:

• Tiêu chí và điều kiện công nhận pháp lý (y tế bắt buộc hay tự quyết bản dạng giới)?
• Xung đột giữa quyền tự do nhân thân và các quan hệ pháp luật hiện hành (Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Hộ tịch, Luật Nghĩa vụ quân sự)?
• Xử lý chuyển tiếp các quyền và nghĩa vụ tài sản, quan hệ cha mẹ – con cái xác lập trước thời điểm chuyển đổi giới tính.

3. Tính cấp thiết và tác động dự kiến

Hội thảo khoa học do Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức diễn ra đúng vào thời điểm cơ quan soạn thảo (Bộ Y tế) đang lấy ý kiến đóng góp cho Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính theo Quyết định số 243/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nghiên cứu mang tính thời sự cao, cung cấp cái nhìn khoa học, khách quan, thúc đẩy tiến trình lập pháp văn minh, giảm thiểu rủi ro y tế và chấm dứt các phân biệt đối xử đối với cộng đồng LGBTI tại Việt Nam.

---

Phương pháp tiếp cận và Phương pháp nghiên cứu (Methodology & Approach)

1. Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Nghiên cứu áp dụng mô hình nghiên cứu lý thuyết kết hợp phân tích chính sách thực chứng (Policy & Empirical Legal Analysis). Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc đánh giá tác động của quy phạm pháp luật dự thảo đối với đời sống thực tế của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp.

2. Phương pháp thu thập dữ liệu

• Tài liệu pháp lý thực định: Phân tích quy định của Hiến pháp 2013, Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 36, Điều 37), Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Luật Hộ tịch 2014, Nghị định số 88/2008/NĐ-CP về xác định lại giới tính.
• Tư liệu luật so sánh: Tổng thuật và phân loại quy định pháp luật của hơn 60 quốc gia trên thế giới thuộc các hệ thống pháp luật khác nhau (Civil Law, Common Law) như Đức, Nhật Bản, Hà Lan, Argentina, Thụy Điển, Hoa Kỳ, Hàn Quốc...
• Dữ liệu thực nghiệm y tế – xã hội: Tích hợp số liệu thống kê từ Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Chương trình Phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), Dự án USAID/PATH Healthy Markets, và Trung tâm CARMAH.

3. Kỹ thuật phân tích

• Phân tích chuẩn tắc (Normative Analysis): Rà soát tính hợp hiến, hợp pháp và tính đồng bộ nội tại của Dự thảo Luật trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam.
• Phương pháp so sánh chức năng (Functional Comparative Law): Đánh giá ưu nhược điểm của mô hình "y tế hóa điều kiện chuyển đổi" so với mô hình "công nhận bản dạng giới tự quyết".
• Phân tích chi phí – lợi ích và rủi ro (Risk & Benefit Analysis): Đo lường tác động của các can thiệp y khoa (liệu pháp hormone, phẫu thuật bộ phận sinh dục) đối với sức khỏe, tuổi thọ và khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý của công dân.

4. Độ tin cậy và giá trị khoa học

Dữ liệu phân tích được kiểm chứng chéo giữa các báo cáo y tế lâm sàng, công ước quốc tế (Nguyên tắc Yogyakarta, Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền 1948) và ý kiến chuyên môn của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Luật Dân sự, Luật Hôn nhân & Gia đình thuộc Trường Đại học Luật Hà Nội.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

1. Phân định dứt khoát ranh giới giữa "Xác định lại giới tính" và "Chuyển đổi giới tính"

Nghiên cứu khẳng định đây là hai phạm trù pháp lý hoàn toàn khác biệt nhưng thường bị nhầm lẫn trong nhận thức xã hội và áp dụng pháp luật:

• Xác định lại giới tính (Điều 36 BLDS 2015, Nghị định 88/2008/NĐ-CP): Áp dụng cho người có khuyết tật bẩm sinh về giới tính hoặc giới tính chưa được định hình chính xác về mặt sinh học. Can thiệp y khoa nhằm sửa chữa khiếm khuyết thể xác để đưa về giới tính chuẩn.
• Chuyển đổi giới tính (Điều 37 BLDS 2015): Dành cho người có giới tính sinh học hoàn thiện nhưng bản dạng giới (gender identity) bên trong đối lập với thể xác sinh học. Can thiệp y tế hay thay đổi xã hội nhằm giúp họ sống đúng với nhận diện giới của bản thân.

2. Sự phân hóa sâu sắc trong quan điểm lập pháp về điều kiện can thiệp y tế

Hội thảo ghi nhận 3 luồng quan điểm chính đối với điều kiện công nhận pháp lý cho người chuyển đổi giới tính:

• Mô hình y tế hóa nghiêm ngặt: Yêu cầu bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ, tạo hình toàn diện bộ phận sinh dục trong và ngoài kết hợp điều trị hormone (quan điểm truyền thống, tương tự Nhật Bản, Đức trước năm 1982).
• Mô hình y tế hóa từng phần: Chỉ yêu cầu điều trị nội tiết tố sinh dục liên tục (1–2 năm) hoặc phẫu thuật ngực mà không bắt buộc triệt sản hoàn toàn.
• Mô hình tự quyết bản dạng giới (Self-determination): Dựa trên quyền con người và Nguyên tắc Yogyakarta, không bắt buộc cá nhân phải trải qua bất kỳ can thiệp y tế hay phẫu thuật xâm lấn nào mới được công nhận giới tính pháp lý mới (xu hướng hiện đại tại Hà Lan, Argentina, Malta, Đan Mạch...).

3. Bất cập cấu trúc trong Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính (Điều 6 và Điều 7)

Các tác giả chỉ ra điểm thiếu nhất quán nghiêm trọng tại Khoản 2 Điều 6 Dự thảo: Dự thảo đưa ra 4 hình thức can thiệp y tế nhưng lại loại trừ hình thức "đã phẫu thuật ngực" khỏi quyền đăng ký thay đổi hộ tịch. Quy định này bị đánh giá là thiếu công bằng, tạo ra sự phân biệt đối xử vô lý giữa những người cùng gánh chịu rủi ro can thiệp y tế.

4. Bức tranh thực tiễn đầy tổn thương của người chuyển giới tại Việt Nam

Dữ liệu xã hội học thực chứng phác họa thực trạng đáng báo động:

• 78% người chuyển giới mong muốn phẫu thuật nhưng phần lớn không thể thực hiện do rào cản tài chính (79.6%) và pháp luật chưa cho phép (51.0%).
• Nguy cơ lây nhiễm HIV ở phụ nữ chuyển giới cao gấp 49 lần so với dân số chung; 42% có dấu hiệu trầm cảm nặng; nhiều người phải tự tiêm hormone trôi nổi, dùng chung kim tiêm do bị hệ thống y tế công lập từ chối hoặc kỳ thị.
• 85.9% chịu áp lực nặng nề về ngoại hình; 60.7% bị bắt nạt học đường; 33.3% bị từ chối hoặc đuổi khỏi nhà thuê; 68.8% từng chứng kiến nhận xét tiêu cực tại nơi làm việc.

---

Đóng góp khoa học và Hàm ý chính sách (Contributions & Policy Implications)

Lĩnh vực đóng góp	Nội dung chi tiết
Đóng góp lý luận	• Làm sáng tỏ nội hàm lý luận quyền nhân thân của nhóm dễ bị tổn thương. • Phân định khoa học các thuật ngữ: giới tính sinh học (biological sex), bản dạng giới (gender identity), thể hiện giới (gender expression), xu hướng tính dục (sexual orientation).
Đổi mới phương pháp	• Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật lập pháp chuẩn tắc với các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế và bằng chứng y tế - dịch tễ học thực chứng.
Giá trị thực tiễn	• Phác thảo khung quy trình tư vấn tâm lý, y tế, pháp lý tiền chuyển đổi nhằm bảo vệ tối đa tính mạng, sức khỏe người yêu cầu. • Đề xuất cơ chế giải quyết tranh chấp hộ tịch, xác định tư cách cha/mẹ trong giấy khai sinh của con cái sau chuyển đổi.
Hàm ý chính sách	• Kiến nghị Quốc hội sớm đưa Dự án Luật Chuyển đổi giới tính vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh. • Rà soát, sửa đổi đồng bộ Luật Hộ tịch, Luật Hôn nhân & Gia đình, Luật Nghĩa vụ quân sự, Bộ luật Lao động.

---

Đối tượng thụ hưởng và quan tâm (Target Audience)

• Nhà lập pháp và cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận vững chắc, dữ liệu so sánh luật học đa chiều để xây dựng các điều khoản khả thi, tránh tình trạng "luật khung, luật ống" hoặc quy định xa rời thực tiễn.
• Nhà nghiên cứu và giới học thuật: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực, chuyên sâu về quyền nhân thân và quyền con người trong luật dân sự hiện đại.
• Cán bộ tư pháp, hộ tịch, y tế: Giúp nâng cao nhận thức chuyên môn, hiểu đúng về bản dạng giới, từ đó có thái độ thực thi công vụ văn minh, chuẩn mực, không kỳ thị đối với người chuyển giới.
• Cộng đồng LGBTI và các tổ chức xã hội dân sự: Là công cụ truyền thông chính sách, củng cố cơ sở pháp lý trong các chiến dịch vận động quyền bình đẳng và an sinh xã hội.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của nghiên cứu là gì?

Nghiên cứu chứng minh rằng: Chuyển đổi giới tính trước hết là quyền tự quyết về bản dạng giới và nhân thân, không nên bị trói buộc cứng nhắc vào việc bắt buộc phải phẫu thuật bộ phận sinh dục toàn diện. Việc buộc triệt sản hoặc phẫu thuật xâm lấn để đổi giấy tờ là vi phạm quyền toàn vẹn thân thể theo chuẩn mực nhân quyền quốc tế.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có gì đặc biệt?

Nghiên cứu không tiếp cận luật học thuần túy theo lối phân tích câu chữ điều luật đóng kín, mà áp dụng phương pháp tiếp cận quyền con người (Human Rights-Based Approach) kết hợp dữ liệu dịch tễ học y tế và xã hội học thực chứng từ các tổ chức quốc tế uy tín.

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng khái quát hóa và ứng dụng ra sao?

Toàn bộ các đề xuất, phân tích điều kiện nhân thân và hệ quả pháp lý đều có khả năng chuyển hóa trực tiếp thành các điều khoản quy phạm trong Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính, đồng thời có thể áp dụng làm chuẩn mực tham chiếu cho các nghiên cứu sửa đổi Luật Hôn nhân & Gia đình, Luật Hộ tịch.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào vấn đề gì?

Cần đi sâu nghiên cứu cơ chế bảo hiểm y tế chi trả cho các liệu pháp hormone, gói can thiệp y tế chuyển giới; quy chế giam giữ đối với người chuyển giới trong tố tụng hình sự; và việc thực thi bình đẳng cơ hội việc làm trong Bộ luật Lao động.

5. Ứng dụng thực tiễn trước mắt của công trình là gì?

Cung cấp tài liệu phản biện chính sách trực tiếp cho Bộ Y tế hoàn thiện Dự thảo Luật trình Chính phủ và Quốc hội, đồng thời cung cấp cẩm nang kiến thức pháp lý cho các thẩm phán, cán bộ hộ tịch và luật sư trợ giúp pháp lý cho cộng đồng LGBTI.

---

Kết luận (Conclusion)

Kỷ yếu Hội thảo Khoa học "Góp ý Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính" của Trường Đại học Luật Hà Nội là một công trình học thuật xuất sắc, kết tinh trí tuệ của các chuyên gia luật học hàng đầu. Báo cáo đã làm sáng tỏ nền tảng lý luận về quyền nhân thân, phân tích thấu đáo kinh nghiệm lập pháp quốc tế và phản ánh trung thực thực trạng tổn thương của người chuyển giới tại Việt Nam.

Để hiện thực hóa tinh thần tôn trọng và bảo vệ quyền con người của Hiến pháp năm 2013 và Điều 37 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc sớm hoàn thiện và ban hành Luật Chuyển đổi giới tính với tinh thần nhân văn, tiến bộ, cởi mở là đòi hỏi khách quan, không thể trì hoãn của một xã hội pháp quyền văn minh và hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO TƯ PHAP TRUGNG DAI HOC LUAT HA NOI KY YEU HOI THAO KHOA HOC CAP KHOA GOP Y DU THAO LUAT CHUYEN DOI GIỚI TÍNH HA NOI, NGAY 23 THANG4 NAM 2019 $4 (V)54 57 „._ MỤC LỤC KY YÊU HỘI THẢO. GÓP Ý DỰ THẢO LUẬT CHUYÊN ĐÔI GIỚI TÍNH Em CHUYÊN DE ‘TRANG T._| Seln thigt phải ban hìn Lugt Chuyến dBi gh i inh ở Việt Nam hiện nay. Nguyễn Văn Cie Trường Dai học Luật Ha Nội ‘Quan điểm về chuyển đãi giới tình, Is 18. Nguyễn Phương Lan Trường Đại học Luật Hồ Nội 3.

| Quyễn chuyến dBi git tah theo Bộ lst Din ay Việt Nam 9 PGS. Ngõ Thị Hường Trường Đại học Lat Hà Nội 3) Mir sd yw anh ung abn vige chap GB gai nh & VIE Nam gn nay | 27 ThS. Bễ Hoài Anh | | THS. Đặng Quang Hay | | Trường Dat học Lut Hà Nội 5 — Nghyễn te chuyến đi giới nh 3% PGS.

Nguyễn Thị Lan ` Thường Đại hoe Luật Hà Nội 6. [ĐiềnMệnđổivớinguờihuyễaổigiiinh — —” # TS. Bài Thị Mừng| Đại học Luật Hà Nội | Trưởng Chuyến G5 giới in theo php luật một số quốc aa trên thE giới và Kin nghiệm | — SẼ cho Việt Nam Thể Bé Hoài Anh Thề Trần Ngọc Hiệp Trường Đại học Luật Hà Nội ˆã-— [THữua phấp lý đối với người chuyến đổi giới tính: ø TS: Nguyễn Phương Lan Trường Đại học Luật Hà Nội 9.) gs iện uyễn cửa người chuyển gii rong một sốĩnh vực xihội m PGS. Nguyễn Thị Lan Trường Đại học Luật Hà Nội TO.

[Ti tạng chuyến đồi giết nh hiện nay i Việt Nam và cá vẫn đồ mã người | — 93 chuyển giới phải đổi mặt TS: Bài Minh Hồng Traine Đại lục tuệ Hà NI |——_ | Được quet bang Camscanner SỰ CAN THIẾT PHẢI BAN HANH LUẬT CHUYEN BOI GIỚI TÍNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY GVCC. Nguyễn Văn Cie Trường Đại học luật Hà Nội Thể giới hiện đại với sự bùng nỗ của hệ thông truyền thông trong kỹ nguyên. cách mang khoa học công nghiệp 4.0 đã tao cơ hội cho các quốc gia xích lại gin nhau hơn. Xu thé hội nhập va phat triển dang là trào lưu và đi hii cia các quốc gia, dan tộc trong sự phát triển của thời đại ngày nay.

Trong tính nhân văn va bảo đâm quyên con người, nhiều quốc gia đã ghi nhận va bảo hộ quyển chuyển đổi giới tính của cả nhân, bão đảm các quyền nhân thân, trong đó có các quyền về hộ tích, dan sự, các quyền vẻ hôn nhân va gia định (HN&GD) của cá nhân sau khi đã thực hiện chuyển đổi giới tính Một số quốc gia và vùng lãnh thổ trên thé giới đã hợp thức quyên chuyển đổi giới tính của cá nhân Dé bao dém sự tương thích giữa quy định pháp luật quốc gia va quốc tế, điều chỉnh pháp luật từ thực tiễn đời sông. xã hội, bao đảm quyền va lợi ich hợp pháp của người dân, sự cén thiết, Nhà nước ta can xây dung va ban hành Luật chuyển đổi giới tính. Cơ sở pháp lý dé xây dựng Dự thảo Luật chuyển dai giới tính ở Việt nam hiện nay Trong những năm qua, với sự phat triển của các điều kiện về kinh tế, xã hội đã là cơ sở để Nha nước ta ban hành nhiễu văn ban pháp luat, đấc biệt là hệ thống pháp luật dan sự Hiển pháp năm 2013, Bô luật dân sự BLDS) năm 2015 và những luật có liên quan đã được thể chế hóa cụ thé, làm thay đỗi nhân thức của cả người dân và nhà chức trách trong bão vệ quyển con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Hiển pháp - Đạo luật cơ bản cia Nha nước ta đã ghi nhận: về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trong, bão vệ, bảo đầm theo Hiển pháp va pháp luật. Quyển con người, quyển công dân chỉ có thể bi hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cén thiết vi lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toán x4 hội, đạo đức zã hội, sức khỏe của công đồng”.

Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không bi phân biệt đổi xử trong đời sông chính tị, dân su, kinh tế, văn hóa, xã hội. Moi người có quyền séng , có quyển được pháp luật bao vệ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm, có quyền bat khả xêm phạm về đời sông riêng tư, bi mat cá nhân va bí mật gia đính, có quyển bảo về danh dự, uy tín của mình, nghiêm cảm phân biệt đổi xử về giới Hệ thông pháp luật dân sự của Nha nước ta lan đầu tiên cũng đã quy định và ảo vé quyên của cá nhân chuyển đổi giới tính. Theo đó, được thực hiện theo quy định của luật. Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyên, nghĩa vụ đăng ký thay đỗi hộ tịch theo quy định của pháp luật vé hồ tịch; có quyền nhân thân phủ hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy đính của pháp luật Nhu vay, những quy định trên day là cơ sở pháp lý quan trong để sây dựng và thực biện Luật chuyển đỗi giới tính ở Việt Nam hiện nay.

Cơ sở thục tiễn đề xây dựng Dự thảo Luật chuyển đổi giới tính ở Việt nam hiện nay Từ năm 2012, với việc xây dưng Dự thảo Luật hôn nhân va gia đính (ŒIN&GĐ) (sửa đỗi), nội dung Dự luật liên quan đến quyên, lợi ích hợp pháp của nhiêu nhóm người yêu thé, trong đó có nhóm LGB TI (nhóm người đồng tính, song tính, chuyển giới và liên giới tinh), Hiện nay, Luật HN&GÐ năm 2014 vẫn không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính. Tuy nhiên, trong đời sống xã hội vẫn tên tại nhiêu trường hợp thuộc nhóm LGBTI (mặc dù chưa có số liệu cụ thể vé vẫn để nay ở Việt Nam), Người chuyển giới (Transgender) la người có giới tính bẩm sinh không trùng với giới tinh mong muốn của họ (ví du, một người có cơ thể là nam nhưng luôn cảm nghĩ rằng mình là nữ hay ngược lai) và luôn “phân đâu” để đạt được mong mudn về giới tính của minh! Người chuyển giới la người có cảm nhận “ta lả ai? La nam hay la nữ” Khhác với người đồng tinh luôn có cảm nhận là "ta yêu ai?” Theo nghiên cứu của Viện iSEE (Viên nghiên cứu kinhtế, xã hôi va môi khi tim hiểu về người chuyển giới, cân hiểu các thuật ngữ về lên giới. Ban dạng giới là sự cảm nhận của mỗi người vé giới tính thực của mình là nam hay nữ. Ban dang giới độc lập với zu hướng tinh dục; vì băn dang giới liên quan đền việc một người nghĩ minh thuộc giới tính nảo, là nam hay lả nit.

Con thể hiện giới 1a sự thể hiện vai trò vẻ nam tinh hay nữ tinh trong cuộc sông thông qua các hành vi, mic quan áo, kiểu tóc. Từ việc tìm hiểu về ban dạng giới, thể hiện giới sé dẫn tới nhận thức về chuyển dai giới tính. Người chuyển giới trong nhóm LGBTI cũng thường chịu sức ép rất lớn trong đời sống hang ngày, phải chịu đựng sư kỳ thi của những người xung quanh, của những người thân trong gia đính va của sã hội khi nhận thức của người dân vé nhóm người LGB TỊ chưa đúng đắn, chưa có sự xé chia vả thông cảm. Ho thường phải sông trong ti nhục bởi sự kỹ thi của gia đính, cia những người zung quanh và x hội, đặc biệt, Việt Nam lại là đắt nước theo truyền thông A Đông, có những, quan niêm di biết, nhóm LGB TI, trong đó có người chuyển giới với số lương it di cảng trở nên dé bị tin thương.

Thực tiến đã cho thay, quyền vả lợi ich hợp pháp của nhóm LGBTI chưa được Nhà nước, xã hội va pháp luật quan tâm đúng mức. Cũng như người dang tính, người chuyển giới ở Việt nam những năm qua luôn mong muôn đạt được nguyên vong của minh, rằng pháp luật công nhận va ‘bao hộ quyền được chuyển đổi giới tính. Mặc dù, Bộ luật dân sự (BLDS) nim 2015 đã ghi nhận vẻ van dé chuyển đổi giới tính; tuy nhiên, van còn đó nhiều luông quan điểm chưa thông nhất vé van dé nảy. Quy định vẻ chuyển đổi giới tinh (Điều 37 BLDS năm 2015) được thiết ké trong Mục 2 - Quyền nhân thân (từ Điều 25 đến Biéu 39 BLDS), vẫn có hai quan niềm ¡/ Quy định nảy đã ghỉ nhận “quyén” nhân thân của cá nhân được chuyển đỗi giới tính if Quy định nay mới chi thừa nhân vẫn để chuyển đỗi giới tính ma không phải là " của cá nhân được chuyển đổi giới tính! Cho đến nay, thực tiễn nhận thấy các quy định va trưởng dẫn thực hiện liên quan đến van đê chuyển đổi giới tính của cả nhân tử phía.

các cơ quan Nhà nước có thẩm quyên van chỉ nằm trên “ban”, trên “giây” ma thôi! Có thể nói rằng, công đông LGBTI nói chung và nhóm người chuyển giới nói riêng hau như vẫn đứng ngoài sự điểu chỉnh của pháp luật ở nước ta. Trong khi đó, thực tiễn xã hội cho thấy có nhiễu người đã ra nước ngoài thực hiện phẫu thuật chuyển đổi giới tinh, với nhiều hé luy phát sinh, trong đó có các quyển nhân thân của cá nhân sau khi đã chuyển đổi giới tính Cá nhân đã chuyển đổi giới tinh có quyển và nghia vụ đăng ký thay dai hộ tịch theo quy định của pháp luật vé hộ tịch, có các quyên nhân thân phủ hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định. của pháp luật (Điều 37 BLDS năm 2015). Ngõ hau các quy định nảy van chưa di vào cuộc sống của người dân, của người chuyển giới ở nước ta hiện nay.

Hiện nay, theo nghiên cứu cia Viện iSEE , đã có 61 quốc gia và vùng lãnh thé trên thé giới hợp pháp hóa việc thay đổi giới tính trên giây tờ. châu Au, châu Mỹ, châu A đã thừa nhân quyên thay đổi nhân thân sau khi pl thuật, một số nước có zu hướng thừa nhên quyển thay đổi giới tính trên giất tờ ngay cả khi không tiến hảnh phẫu thuật để chuyển đổi giới tính Bên cạnh đó, nhiều nước ghi nhận quyển thay đổi họ, tên một cách rộng rối mà không lệ thuộc vào việc có phẫu thuật chuyển đổi giới tính hay không. Ở châu Âu, đã có 38 quốc gia cho phép thay đổi giới tinh trên giấy tờ, gồm. các nước thuộc liên minh châu Âu và một số nước khác (trừ Albania, Andorra, Armenia, Cyprus, Georgia, Kosovo, F YR Macedonia, Monaco va Serbia).

Tại các nước Áo, Azerbaijan, Belarus, Bosnia and Herz, Bulgaria, Croatia, Bi, công hoa Séc, Dan Mach đã cho phép thay đổi giới tính trên giấy tờ ma không cản phải phẫu thuật chuyển đổi giới tính.