TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOL Khoa Hành chính - Nhà nước HỘI THẢO. “HOÀN THIỆN PHÁP LUAT VỀ XỬ LÝ VI PHAM HANH CHÍNH” Ha NỘI, ngày 21 th12 ánnăm 2006 g DANH MỤC CÁC BÁO CÁO KHOA HỌC ——1. Nguyễn Ngọc Bich’ Tham quyền xử lý vi phạm hành chính trong pháp luật hiện hành, 2. Bùi Xuân Đức.
Đỗi mới e quy định vi phạm hành chính và hình thức xử phạt hành chính. Trần Thị Hiền. Pháp luật xừ lý vi phạm hành chính cần quy định phù hợp hơn về hình thức và mức phạt hành chính. Nguyễn Hoàng Anh.
Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính - cần một sự phân cấp. Nguyễn Mạnh Hùng. Áp dụng biện pháp trục xuất theo thủ tục hành chính. Ths Nguyễn Thị Thuỷ.
Bàn về các biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra. Thần Minh Hương. Hoàn thiện quy định pháp luật về các biện pháp xử lý bành chính khác. Phan Lan Hương.
Một số vất @ về bảo đảm thi hành quyết định xử phat vi phạm hành chính. Bàn về thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên. Bùi Thị Đào. Xây đựng Bộ luật xử phạt vi phạm hành chính - những van đề cần lưu tâm.
' Hội thảo khoa học: Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. 'THẦM QUYỀN XỬ PHẠT VI PHAM HANH CHÍNH 'TRONG PHÁP LUẬT HIỆN HANH ‘Thac sỹ. Nguyễn Ngọc Bich Khoa Hành chính - Nhà nước. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính là một trong những nội dung quan trọng trong pháp luật vé xử phạt vi phạm hành chính.
Các quy định của pháp luật về vấn để này chính là cơ sở pháp lý để xác định những cơ quan, cá nhân nào có thẩm quyễn 4ử phat. Ngoài ra việc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính còn có ý nghĩa quyết định trong việc tao ra cơ chế thích hợp để xem xét và xử phạt các ví phạm hành chính trên thực tế, Ý nghĩa này được thể hiện thông qua mối liên hệ giữa hành vi vi phạm hành chính - biện pháp xử phạt có thé bị áp dụng với hành vi đó - thẩm quyền xử phạt rong trường hợp này và. thủ tục xử phạt thích hợp. Khi quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, nhà làm luật phải đảm bảo nguyên tắc "mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện kịp thời Việc xử lý phải được tiếp hành nhanh chóng, triệt để do người có thẩm quyền tiến hành theo đúng quy định céa pháp luật".
Muốn vậy, cơ quan xây dựng pháp. uật phât dự liệu ở đâu, khi nào một vi phạm hành chính sẽ điễn ra và lúc đó, 6 chỗ đó có cơ quan, cá nhân có thẩm quyển nào để xử phạt hay không. - Ngoài ra chúng tôi cho rằng khi quy định về thẩm quyền xử phat vi phạm cành chính pháp luật không chỉ quy định thẩm quyên áp dụng các hình thức xử phạt mà phải bảo đảm cho người tiến bành xử phạt giải quyết được triệt để một vi phạm xảy ra trên thực tế. Vì thế, thẩm quyền xử phạt VPHC không chỉ đừng lại ở thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phat mà còn phải xem xét toàn điện trong mới quan hệ giữa thẩm quyền xử phat vớt điểm quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế cẩn thiết khác.
trong xử phat vi phạm hành chính. „ Pháp luật hiện hành không quy định thẩm quyển xử phạt VPHC đành riêng cho một hoặc một loại cơ quan nào mà thẩm quyền xử phạt thuộc về các co Hội thảo khoa học: Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương và được xác định cụ thể cho các chức danh trong từng cơ quan đó. Thẩm quyền xử phat được quy định tập trung trong Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính đựa trên nguyên tắc Chủ UBND là người có thẩm quyền xử phạt trong các lĩnh vực quản lý nhà nước phương, người có thẩm quyển trong các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành thì có thẩm quyền xử phạt với những vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực, ngành mình quản lý.
Ngoài ra, Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trên các lĩnh vực cũng chỉ rõ trong lĩnh vực đó thì những chủ thể nào _ - có thẩm quyền xử phat/ ¡+ Về cơ bản, pháp luật đã quy định tương đối đầy đủ các chức danh có thẩm. quyền xử phạt, từ các chức danh có thẩm quyền chung như Chủ tịch UBND các. cấp, các chức danh trực tiếp thi hành công vụ như chiến sỹ cảnh sát, kiểm lâm viên, thanh tra viên chuyên ngành. Các chức danh có thẩm quyền xử phạt đã bao quát tương đối đầy đủ các lĩnh vực quan lý nhà nước, từ xã phường, thị trấn đến tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để đảm bảo không một hành vi vi phạm nào xây ra mà lại không có người có thấm quyển để xử phat.
Tuy nhiên, các quy định vẻ thẩm quyền xử phạt trong pháp luật hiện hành, mà cụ thể là trong Pháp lệnh XLVPHC, theo chúng tôi, cũng bộc lộ một số hạn chế sau: sé “Thứ nhất, Pháp lệnh XLVPHC đã quy định theo cách liệt kêcác chức danh thể có thẩm quyền xử phạt, theo đó chỉ những chức đanh nào được chỉ ra * trong Pháp lệnh mới có thẩm quyền xử phat và với mỗi.chủ thể còn quy định rõ hình thức, mức phat xử và những biện phápcưỡng chế khác mà chủ thể đó được 4p dung trong khi xử phạt vi phạm hành chính. Cách quy định này giúp xác di các chủ thể có thẩm quyền một cách rõ rang, tránh việc xử phạt tùy tiện nhưng lại không theo kịp với những thay đổi về tổ chức trong các cơ quan quản lý. Thue tiễn quản lý cho thấy, có những chức danh trong cơ quan nhà nước hoặc đơn vị thuộc cơ quan nhà nước được quyết định sau thời điểm ban hành (hoặc sửa đổi) "Pháp lệnh, nên đương nhiên không có thẩm quyền xử phat. Mặc dit do hoạt động, đặc thù, nên những người này có thé phát hiện các vi phạm hành chính nhưng chỉ được lập biên bản vi phạm rồi phải chuyển cho cá nhân khác có thẩm quyền.
Ví dụ, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 1995 chưa quy định thẩm quyền xử phat cho Cảnh sát biển, Giám đốc Cảng vụ hàng hai, Cảng vụ thuỷ nội địa, Cảng hàng không (trong đó lực lượng Cảnh sát biển được thành lập sau khi Pháp lệnh 1995 được ban hành). Điểu này đã được phát hiện sau khi triển khai thực hiện Pháp lệnh 1995 nhưng phải đợi đến năm 2002 khi Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính mới được ban hành thi tbiến sớt này mới được khắc phục. Tương tự như vậy, Pháp lệnh xử lý vi phạm hiện hành (Pháp lệnh 2002) không quy định thẩm quyền xử phat của cá nhân đứng đâu các cơ quan thuộc Bộ như Cục trưởng các cục: Cục Bảo vệ thực vật, Cục Thú y (thuộc Bộ Nông nghiệp và phát triển nông. thôn) Cục Vệ sinh, an toàn thực phẩm (thuộc Bộ Y 1#), Cục kiểm tra sau thông quan (thuộc Tổng cục Hải quan), Cục Phòng chống tệ nạn xã hội (thuộc Bộ Lao động - Thương bình và xã hội)7JVì thế, mặc dù các Cục và Tổng cục "được tổ chức để thực hiện nhiệm vụ quấn lý nhà nước chuyên ngành" nhưng tất cả các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện trong quá trình tổ chức thực biện pháp luật của các cơ quan này đều phải chuyển cho thanh tra Bộ để xử phạt trong, hi thanh tra các Bộ thường có biên chế không nhiều.
“Thứ hai, thẩm quyền áp dung mức phat tiền của những người trực tiếp thi hành công vụ còn quá thấp. Hiện nay, chiến sĩ công an nhân dân, bộ đội biên phòng, kiểm lâm viên, nhân viên thuế vụ chỉ được phạt tién đến {00.000 đồng; ¿ồn chiến sĩ cảnh sét biển, kiểm soát viên thị trường, thanh tra viên chuyên ngành được phạt đến 200. Ngoài việc ấn định mức phạt tiền tối đa cho các chức danh trực tiếp thi hành công vụ thấp, pháp luật hiện hành lại không tính đến sự tương quan giữa thẩm quyền xử phạt của những người này với mức tiễn phạt được quy định cho hành vi vi phạm xây ra trong lĩnh vực mà họ Tà người quản lý. Rất nhiều hành vi vi phạm có mức phạt tiền cao hơn mic phạt thuộc thẩm quyền của những người trực tiếp thi hành công vụ.
Vì thế các quy định này không dm bảo cho người trực tiếp thi hành công vụ có thể xử phạt được các vi phạm ảnh chính xảy ra trong chính ngành, lĩnh vực, địa bàn mà họ là người quản lý. Vi dụ, Chiến sĩ bộ đội biên phòng chỉ có thẩm quyền xử phat vỉ phạm "hành chính đến 100.000 đồng và đội trưởng của họ có thẩm quyền xử phạt đến ‘HO thảo khoa hoct Hoàn thiên pháp luật về xử tý vi pham hành chính 200.000 đồng trong khi hành vi vi phạm các quy định quản iy, bảo vệ đường bien giới, cột mốc, đấu hiệu biên giới quốc gia lại có mức phạt tiền thấp nhất là 500. Như vậy, tất cả các hành vi vi phạm này đều phải chuyển đến Đồn trưởng đồn biên phòng để. ra quyết định xử phạt.
Cùng với những trở ngại do địa hình đi lại khó khăn các ‘guy định này của pháp luật là nguyên nhân làm cho các wy vi phạm hành chính được Bộ đội bien phòng xử lý là rất thấp. Hay chiến sĩ cảnh sát giao thông cũng. Khong có thẩm quyền xử phạt với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực an toàn. giao thông đường bộ nếu người vi phạm điểu khiển ô - tô, trong khi đây là phương tiện giao thông đang và sẽ được nhiều người sử dung.
‘Mat khắc, ngoài hai hình thức phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền, nhiều chức danh trực tiếp thi hành công vụ, nhiệm vụ không được pháp luật hiện hành Guy định thẩm quyên áp dụng các hình thúc xử phạt bổ sung hoặc các biện pháp khác phục hau quả do vi phạm hành chính gây ra. Vì thế, mặc dù hành vi vi phạm là vi phạm nhỏ, mức phat tién được quy định nằm trong phạm vi thẩm ˆ quyền của những người đang trực tiếp thi hành công vụ nhưng nếu có tang vật, phương tiện cần tịch thu hoặc cần áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đều. phải chuyển đến người khác có thẩm quyền xử phạt 'Thứ ba, khi quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, nhà làm. uật đã không tính đến sự khác biệt về điền kiện tự nhiên, xã hội giữa các vùng, Šác địa phương.
