Phát Triển Kỹ Năng Làm Việc Cho Người Học Nghề: Giáo Trình Bồi Dưỡng Nghiệp Vụ Sư Phạm

Khám phá cách phát triển kỹ năng làm việc cho người học nghề qua giáo trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm trình độ cao đẳng và trung cấp.

• Tác giả: Đặng Thị Diệu Hiền
• Đề tài: Kỹ Năng Làm Việc Cho Người Học Nghề
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI HỌC
• 1.1. Khái nhiệm kỹ năng làm việc
• 1.2. Căn cứ xác định kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học
• 1.3. Các loại kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học
• 1.4. Câu hỏi ôn tập, thực hành, thảo luận
• 2. BÀI 2: TỔ CHỨC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI HỌC
• 2.1. Hình thực rèn luyện kỹ năng làm việc
• 2.2. Phương pháp tổ chức rèn luyện kỹ năng làm việc
• 2.3. Tổ chức đánh giá kỹ năng làm việc
• 2.4. Câu hỏi ôn tập, thực hành, thảo luận
• 3. BÀI 3: THỰC HÀNH PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI HỌC
• 3.1. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua dạy học kỹ năng làm việc
• 3.2. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua tích hợp vào các mô-đun, môn học
• 3.3. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua các hoạt động ngoại khóa
• 3.4. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua các hoạt động thực hành, luyện tập, thực tập và làm việc tại doanh nghiệp
• 3.5. Thực hành, thảo luận
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Năng Làm Việc Cho Người Học Nghề

Kỹ năng làm việc cho người học nghề là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển nghề nghiệp và khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động. Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức hiện nay, người lao động không chỉ cần có tay nghề mà còn phải sở hữu các kỹ năng mềm cần thiết để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trong môi trường làm việc. Việc phát triển các kỹ năng này không chỉ giúp người học tìm kiếm việc làm mà còn giúp họ tiến bộ trong sự nghiệp và đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Kỹ Năng Làm Việc

Kỹ năng làm việc được định nghĩa là những kỹ năng cần thiết để có được việc làm và tiến bộ trong doanh nghiệp. Chúng bao gồm các kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, và giải quyết vấn đề. Theo OECD, những kỹ năng này rất quan trọng trong xã hội tri thức.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Làm Việc

Kỹ năng làm việc không chỉ giúp người học có khả năng tìm kiếm việc làm mà còn giúp họ phát triển trong sự nghiệp. Những kỹ năng này giúp người lao động thích ứng với các yêu cầu thay đổi của công việc và đóng góp vào sự thành công của doanh nghiệp.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phát Triển Kỹ Năng Làm Việc

Mặc dù việc phát triển kỹ năng làm việc cho người học nghề là rất cần thiết, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các cơ sở giáo dục cần phải tìm ra phương pháp giảng dạy hiệu quả để trang bị cho người học những kỹ năng này. Ngoài ra, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và yêu cầu của thị trường lao động cũng đặt ra áp lực lớn cho người học.

2.1. Thách Thức Trong Giáo Dục Nghề Nghiệp

Các cơ sở giáo dục thường gặp khó khăn trong việc cập nhật chương trình giảng dạy để phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động. Điều này dẫn đến việc người học không được trang bị đầy đủ các kỹ năng cần thiết.

2.2. Sự Thay Đổi Của Thị Trường Lao Động

Thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng với sự phát triển của công nghệ. Người học cần phải có khả năng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi này để không bị tụt lại phía sau.

III. Phương Pháp Phát Triển Kỹ Năng Làm Việc Hiệu Quả

Để phát triển kỹ năng làm việc cho người học nghề, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy đa dạng và hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp người học tiếp thu kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng thực hành cần thiết cho công việc.

3.1. Tổ Chức Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Hoạt động ngoại khóa là một phương pháp hiệu quả để phát triển kỹ năng làm việc. Thông qua các hoạt động này, người học có thể rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

3.2. Tích Hợp Kỹ Năng Vào Chương Trình Giảng Dạy

Việc tích hợp các kỹ năng làm việc vào chương trình giảng dạy chính thức giúp người học có cơ hội thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tế. Điều này giúp nâng cao khả năng làm việc của họ trong môi trường thực tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kỹ Năng Làm Việc

Kỹ năng làm việc không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các doanh nghiệp hiện nay rất chú trọng đến việc tuyển dụng những ứng viên có kỹ năng làm việc tốt. Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp người học có cơ hội việc làm cao hơn.

4.1. Kỹ Năng Giao Tiếp Trong Doanh Nghiệp

Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng quan trọng nhất trong môi trường làm việc. Người lao động cần có khả năng truyền đạt thông tin một cách hiệu quả để đảm bảo sự hiểu biết và hợp tác trong công việc.

4.2. Kỹ Năng Làm Việc Nhóm

Kỹ năng làm việc nhóm giúp người lao động phối hợp hiệu quả với đồng nghiệp. Điều này không chỉ nâng cao hiệu suất công việc mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực.

V. Kết Luận Về Kỹ Năng Làm Việc Cho Người Học Nghề

Kỹ năng làm việc là yếu tố không thể thiếu trong quá trình phát triển nghề nghiệp của người học. Việc đầu tư vào phát triển kỹ năng này sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cả người học và doanh nghiệp. Trong tương lai, việc phát triển kỹ năng làm việc sẽ tiếp tục là một xu hướng quan trọng trong giáo dục và đào tạo.

5.1. Tương Lai Của Kỹ Năng Làm Việc

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, kỹ năng làm việc sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Người học cần phải liên tục cập nhật và phát triển kỹ năng của mình để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển Kỹ Năng

Các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ để xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, giúp người học phát triển kỹ năng làm việc một cách hiệu quả nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

GIÁO TRÌNH BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM DẠY TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG, TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP S P PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI K HỌC NGHỀ T LƯU HÀNH NỘI BỘ NĂM 2022 GIÁO TRÌNH BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM DẠY TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG, TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP S P PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI K HỌC NGHỀ T TÁC GIẢ: ĐẶNG THỊ DIỆU HIỀN ĐỖ THỊ MỸ TRANG LƯU HÀNH NỘI BỘ NĂM 2022 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Bước vào thế kỷ 21, nền kinh tế tri thức, công nghệ phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi người lao động không chỉ có tay nghề cao mà còn phải đối mặt với các nhiệm vụ ngày càng phức tạp và cần có sự tương tác. Vì vậy, bên cạnh những kỹ năng chuyên môn người học cần cần có kỹ năng cốt lõi hay kỹ năng chung, kỹ năng làm việc hoặc kỹ năng của thế kỷ 21 có khả năng chắc lọc lượng kiến thức khổng lồ có sẵn một cách hiệu quả từ đó áp dụng hiệu quả những kiến thức đó trong nghề nghiệp lẫn cuộc sống cũng như để thích ứng với những yêu cầu thay đổi của công việc.

Ngoài ra, các kỹ năng này không chỉ giúp người học tìm kiếm việc làm mà còn giúp họ tiến bộ trong doanh nghiệp, đạt được tiềm năng của một người và đóng góp thành công vào các định hướng chiến lược của doanh nghiệp. Hiện nay, việc phát triển các kỹ năng làm việc hay phát triển kỹ năng cốt lõi cho người học là xu thế chung của thế giới và tại Việt Nam bởi vì sự cần thiết của nó. Phát triển các kỹ năng làm việc cho người học được các trường, các cơ sở giáo dục triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau như qua dạy một môn học cụ thể, qua dạy các kỹ năng thông qua hoạt động ngoại khóa, hay qua tích hợp phát triển qua dạy học các mô đun hay các môn học. Để có thể giảng dạy các kỹ năng này cho người học, giáo viên cần được trang bị những kiến thức và kỹ năng làm việc cho người học nghề cũng như các phương pháp giảng dạy về kỹ năng cho người học nghề.

Mô-đun Phát triển kỹ năng làm việc cho người học nghề là một trong 4 mô-đun tự chọn của chương trình Bồi dưỡng Nghiệp vụ sư phạm dạy trình độ cao đẳng, trình độ trung cấp do Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội ban hành, được thực hiện sau khi học xong các mô-đun bắt buộc. Theo chương trình, mục tiêu của mô-đun này là sau khi học xong, người học có khả năng:  Về kiến thức: Trình bày được các kỹ năng làm việc thiết yếu cho người học; Trình bày được các hình thức và phương pháp rèn luyện kỹ năng làm việc cho người học.  Về kỹ năng: Vận dụng được các hình thức, phương pháp rèn luyện kỹ năng làm việc vào tổ chức rèn luyện và phát triển kỹ năng làm việc thiết yếu cho người học; Xây dựng được công cụ đánh giá kỹ năng làm việc của người học.  Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thể hiện khả năng tự chủ và hợp tác khi vận dụng các hình thức, phương pháp rèn luyện kỹ năng làm việc vào tổ chức rèn luyện và phát triển kỹ năng làm việc cần thiết cho người học.

Nội dung mô-đun Phát triển kỹ năng làm việc cho người học nghề trong chương trình bồi dưỡng được chia thành 3 bài với thời lượng 32 giờ, gồm: - Bài 1: Kỹ năng làm việc cho người học. Nội dung bài 1 trình bày các khái niệm về kỹ năng làm việc, căn cứ xác định kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học và các kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc, kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định, kỹ năng tư duy sáng tạo và kỹ năng học tập suốt đời. - Bài 2: Tổ chức rèn luyện kỹ năng làm việc cho người học. Nội dung bài 2 chủ yếu trình bày các hình thức và các phương pháp tổ chức kỹ năng làm việc cho người học.

- Bài 3: Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học. Nội dung bài 3 tập trung vào trình bày cách thức tổ chức dạy thực hành qua các hình thức khác nhau như dạy học các kỹ năng làm việc, tích hợp vào các mô đun môn học, qua các hoạt động ngoại khóa, qua hoạt động thực hành, luyện tập, thực tập và làm việc tại doanh nghiệp. Để biên soạn tài liệu này, chúng tôi đã tham khảo và sử dụng những thông tin khác nhau từ các tài liệu liên quan trong nước và ngoài nước. Vì vây, chúng tôi xin cám ơn các tác giả đã trực tiếp hay gián tiếp cho phép chúng tôi sử dụng, trích dẫn các thông tin, các nghiên cứu để hoàn thành tài liệu này.

Mặc dù đã nỗ lực trong việc biên soạn và điều chỉnh tài liệu, tuy nhiên không thể tránh được những sai sót. Nhóm tác giả rất mong những ý kiến đóng góp từ phía người đọc, đồng nghiệp và học viên để tài liệu ngày càng hoàn thiện hơn. Trân trọng ! MỤC LỤC STT NỘI DUNG TRANG 1 BÀI 1. KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI HỌC 1 2 1.

Khái nhiệm kỹ năng làm việc 1 3 2. Căn cứ xác định kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học 2 4 3. Các loại kỹ năng làm việc cần phát triển cho người học 3 5 4. Câu hỏi ôn tập, thực hành, thảo luận 26 BÀI 2.

TỔ CHỨC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO 6 27 NGƯỜI HỌC 7 1. Hình thực rèn luyện kỹ năng làm việc 27 8 2. Phương pháp tổ chức rèn luyện kỹ năng làm việc 28 9 3. Tổ chức đánh giá kỹ năng làm việc 41 10 4.

Câu hỏi ôn tập, thực hành, thảo luận 43 BÀI 3. THỰC HÀNH PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG LÀM VIỆC 11 44 CHO NGƯỜI HỌC 1. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua dạy 12 44 học kỹ năng làm việc 2. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua tích 13 45 hợp vào các mô-đun, môn học 3.

Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua các 14 46 hoạt động ngoại khóa 4. Thực hành phát triển kỹ năng làm việc cho người học qua các 15 hoạt động thực hành, luyện tập, thực tập và làm việc tại doanh 46 nghiệp 16 5. Thực hành, thảo luận 47 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO 48 BÀI 1 KỸ NĂNG LÀM VIỆC CHO NGƯỜI HỌC A. MỤC TIÊU Hoàn thành bài học này, người học có khả năng: - Kiến thức: + Trình bày được những căn cứ để xác định kỹ năng làm việc cho người học.

+ Xác định được các kỹ năng làm việc cho người học. - Kỹ năng: Lựa chọn được các kỹ năng làm việc thiết yếu để phát triển cho người học. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thể hiện khả năng độc lập, tự chủ và hợp tác trong lựa chọn kỹ năng cần thiết để giảng dạy cho người học. Khái niệm kỹ năng làm việc (employability skills) Kỹ năng làm việc là các kỹ năng cần thiết không chỉ để có được việc làm mà còn để tiến bộ trong doanh nghiệp để đạt được tiềm năng của một người và đóng góp thành công vào các định hướng chiến lược của doanh nghiệp.

Các kỹ năng làm việc được xác định khả năng tuyển dụng là hữu ích và ngắn gọn, tuy nhiên, bối cảnh rộng hơn cho sự phát triển và mức độ liên quan của các kỹ năng khả năng tuyển dụng cần được công nhận. Các kỹ năng về khả năng lao động được phát triển trong thời gian dài ở tất cả các khía cạnh của kinh nghiệm sống bao gồm việc làm được trả lương và không được trả lương, tự kinh doanh, giáo dục chính thức và các hoạt động cộng đồng. Ngày càng có nhiều người thay đổi công việc và thậm chí cả nghề nghiệp và ngành công nghiệp trong suốt cuộc đời làm việc của họ. Các kỹ năng về khả năng tuyển dụng không chỉ liên quan đến thành công trong một doanh nghiệp mà còn liên quan đến sự phát triển và thành công trong suốt cuộc đời làm việc của một doanh nghiệp.

Chúng phù hợp với tất cả những người được tuyển dụng, bất kể tuổi tác hay kinh nghiệm, và cả những người muốn được tuyển dụng. Các kỹ năng làm việc hay còn được gọi với nhiều cách khác như kỹ năng cốt lõi, kỹ năng chung, kỹ năng của thế kỷ 21. là những kỹ năng mà thanh niên cần phải có để làm việc hiệu quả trong xã hội tri thức (OECD, 2009). Voogt và Roblin (2010, 2012) định nghĩa kỹ năng của thế kỷ 21 là ‘năng lực mới’ mà xã hội đang ngày càng đòi hỏi cao đối với lực lượng lao động hiện nay, về mặt giáo dục, đó là những yêu cầu mà người trẻ cần được đào tạo ngày hôm nay cho công việc và nghề nghiệp trong tương lai.

Theo nhóm tác giả, thuật ngữ kỹ năng thế kỷ 21 - hay năng lực thế kỷ 21 là một khái niệm bao quát cho kiến thức, kỹ năng và thiên hướng mà công dân cần có để có thể đóng góp vào xã hội tri thức. (Voogt & Roblin, 2010, tr.16) Scott (2015) cho rằng kỹ năng làm việc là kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để cạnh tranh trong lực lượng lao động thế kỷ XXI, tham gia thích hợp vào một xã hội ngày càng đa dạng, sử dụng công nghệ mới và đối phó với sự thay đổi nhanh chóng nơi làm việc. Glossary of Education (2016) phát biểu kỹ năng làm việc đề cập đến một loạt kiến thức, kỹ năng, thói quen làm việc và đặc điểm tính cách được các nhà giáo dục, nhà cải cách trường học, giáo sư đại học, nhà tuyển dụng và những người khác tin rằng - là cực kỳ quan trọng để thành công trong thế giới ngày nay. 1 Central Board of secondary education (2020) rút ra kết luận một cách đơn giản là Kỹ năng thế kỷ 21 đề cập đến các kỹ năng cần thiết để cho phép một cá nhân đối mặt với những thách thức của thế giới của thế kỷ 21 đang hoạt động toàn cầu, chuyển đổi số, hợp tác tiến lên phía trước, tiến bộ một cách sáng tạo, tìm kiếm nguồn nhân lực có năng lực và nhanh chóng áp dụng các thay đổi.