phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, mục lục và tài liệu tham khảo luận văn gồm có 3 chƣơng: + Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kỹ năng học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên dân tộc thiểu số tại Đại học Sƣ phạm – Đại học Thái Nguyên + Chƣơng 2: Tổ chức và phƣơng pháp nghiên cứu + Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN DÂN TỘC THIỂU SỐ 1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu kỹ năng và kỹ năng học tập 1. Một số nghiên cứu ở nƣớc ngoài 1. Nghiên cứu về kỹ năng Kỹ năng là một trong những yếu tố giúp cho con ngƣời hoạt động có hiệu quả.
Từ thế kỷ 20, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật trên toàn thế giới, kỹ năng trở thành một trong những lĩnh vực nghiên cứu quan trọng mang ý nghĩa thực tiễn cao. Đầu thế kỷ XX, ở Mỹ tâm lý học hành vi ra đời, đại diện là J. mặc dù xuất phát từ quan niệm máy móc về con ngƣời, nhƣng nghiên cứu về kỹ năng trong lý luận dạy học do B.F Skinner khởi xƣớng là một thành tựu lớn.Bandura (1961) – nhà tâm lý học ngƣời Mỹ đã đƣa ra lý thuyết học tập xã hội. Ông cho rằng, học tập bao giờ cũng diễn ra trong mối quan hệ với những ngƣời khác, trong xã hội.
Khái niệm học tập xã hội nhấn mạnh đến mẫu hành vi chỉ dẫn hành vi của cá nhân (mẫu hành vi của bố, mẹ, anh chị em ruột, ngôi sao trong các lĩnh vực, ngƣời hùng…). Mẫu hành vi là một dạng kích thích, khi con ngƣời tiếp xúc sẽ bắt chƣớc hoặc hạn chế thực hiện hành vi đó. Cá thể quan sát mẫu hành vi của ngƣời khác và quan sát kết quả do hành vi đó gây ra. Nếu hậu quả của mẫu hành vi không đƣợc xã hội chấp nhận, khích lệ (trừng phạt) thì hành vi đó sẽ bị từ bỏ.
Các hành động của cá nhân theo mẫu hành vi nếu đƣợc khích lệ thì nó sẽ đƣợc lặp lại và là yếu tố chính quyết định hành vi học tập, kỹ năng của con ngƣời [42]. Nghiên cứu về kỹ năng học tập ở phƣơng Tây rất phát triển vào đầu thế kỷ XX, khi khoa học giáo dục chuyển từ quan điểm dạy học lấy ngƣời dạy làm trung tâm sang quan điểm lấy ngƣời học làm trung tâm. Có rất nhiều nghiên cứu cũng nhƣ lý thuyết bàn về vấn đề kỹ năng hợp tác trong học tập. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hai tác giả David W.
Johnson và Roger T. Johnson đề cập rất chi tiết và cụ thể trong cuốn sách “Học tập hợp tác và học thuyết phụ thuộc xã hội: Học tập hợp tác (Cooperative learning and social interdependence theory: Cooperative learning)”. Cuốn sách đã cung cấp những kiến thức về sự hợp tác học tập, các điều kiện và các yếu tố nâng cao hiệu quả của kỹ năng hợp tác trong học tập. Một số nghiên cứu khác đã khẳng định, kỹ năng hợp tác học tập hình thành và phát triển khi sinh viên làm việc với nhau để hoàn thành nhiệm vụ học tập chung (Johnson, Johnson & Holubec, 1992, 1993).
Các kỹ năng hợp tác trong học tập không chỉ thúc đẩy thành tích học tập cao hơn, mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ tích cực giữa các thành viên trong nhóm. Putnam, Rynders, Johnson, và Johnson (1989) đã chứng minh rằng sinh viên đƣợc dạy các kỹ năng trong học tập dƣới sự giám sát của giáo viên và có sự phản hồi về cá nhân nhƣ mức độ ít thành thạo tham gia thực hiện các kỹ năng đó thì các mối quan hệ xã hội của họ trở nên tích cực hơn [44]. Do đó, vấn đề nghiên cứu kỹ năng đã đƣợc các nhà tâm lý học nghiên cứu từ lâu dƣới nhiều góc độ khác nhau. Nhƣng nhìn chung, việc nghiên cứu kỹ năng xuất phát từ hai quan điểm: Nghiên cứu kỹ năng trên cơ sở tâm lý học hoạt động mà địa diện là các nhà tâm lý học Liên xô (cũ).
Điểm qua lịch sử nghiên cứu kỹ năng của các nhà tâm lý học, giáo dục học Xô viết cho thấy có 2 hƣớng chính sau: + Hướng thứ nhất: Nghiên cứu kỹ năng ở mức độ khái quát. Đại diện cho hƣớng nghiên cứu này có các tác giả: P.A Cruchetxki xem xét kỹ năng phức tạp trong điều kiện hoạt động không ổn định. Các ông nhấn mạnh cơ sở của việc hình thành kỹ năng là tri thức, kỹ năng đã có là do thực hiện các hành động tƣơng tự trƣớc đó mang lại.V Petropxki cho rằng: “Năng lực sử dụng các dữ kiện, các tri thức và các khái niệm đã có, năng lực vận dụng chúng để phát hiện những thuộc tính bản chất của các sự vật và giải quyết thành công những nhiệm vụ lý luận hay thực hành xác định, đƣợc gọi là kỹ 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.V Petropxki, kỹ năng là cách thức hoạt động dựa trên cơ sở tri thƣ́c và kỹ xảo. Kỹ năng đƣợc hình thà nh bằ ng con đƣờng luy ện tập, nó tạo khả năng hành động cho con ngƣời không chỉ trong điề u kiện quen thuộc mà ngay cả khi điều kiện thay đổ i.
Các tác giả đã đi sâu nghiên cứu bản chất khái niệm kỹ năng, các quy luật hình thành và mối liên hệ giữa kỹ năng và kỹ xảo. + Hướng thứ hai: Nghiên cứu kỹ năng ở mức độ cụ thể trong các lĩnh vực khác nhau, nhƣ: Trong lĩnh vực lao động công nghiệp: V.Milerian (1979)…Các tác giả nghiên cứu kỹ năng trong mối quan hệ giữa con ngƣời với máy móc, công cụ, phƣơng tiện lao động. Tsebuseva: Kỹ năng là năng lực của con ngƣời thực hiện công việc có kết quả với một chất lƣợng cần thiết trong những điều kiện và những khoảng thời gian tƣơng ứng. Platonov đã rất chú ý đến năng lực của cá nhân khi thực hiện một công việc nào đó bởi nó ảnh hƣởng trực tiếp tới kết quả của hành động.
Trong lĩnh vực hoạt động sƣ phạm: N.Menchinxcaia (1978)… Ở Liên Xô (cũ) vào những năm 20 – 30 của thế kỉ XX, việc nghiên cứu kỹ năng đƣợc các nhà tâm lý học chú ý. Trong các công trình nghiên cứu về kỹ năng hoạt động sƣ phạm, X.Kixegof đã phân tích khá sâu về kỹ năng. Tác giả phân biệt hai loại kỹ năng là kỹ năng bậc thấp và kỹ năng bậc cao. Kỹ năng bậc thấp là kỹ năng nguyên phát đƣợc hình thành lần đầu qua các hoạt động giản đơn, nó là cơ sở để hình thành kỹ xảo.
Kỹ năng bậc cao là kỹ năng nảy sinh lần thứ hai sau khi đã có tri thức, kỹ xảo, là khả năng v ận dụng kiế n thƣ́c tiế p thu đƣ ợc để th ực hiện có hiệu quả hệ thống hành động phù hợp với mục đích và điều kiện thực hiện hệ thống hành động này ở môt cấ ̣ p đô , ̣ tiêu chuẩ n xác đ ịnh. Đào tạo kỹ năng viết bài luận cho ngƣời học rất đƣợc chú trọng trong giảng dạy ở trƣờng đại học.Zimmerman, Sebastian Bonner, Robert Kovach (1997) 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghiên cứu kỹ năng viết bài luận của sinh viên đã đƣa ra nhận định rằng, mặc dù kỹ năng viết bài luận từ lâu đã đƣợc giảng dạy trong các lớp học tiếng Anh và các lớp ngôn ngữ, nhƣng hiện nay nó cũng đang đƣợc giảng dạy và áp dụng trong chƣơng trình học tập. Giáo viên khai thác kỹ năng viết ở sinh viên của mình bằng cách yêu cầu sinh viên viết các đoạn văn ngắn khi giao bài tập về nhà, cho các bài kiểm tra nhƣ viết các tiểu luận hoặc yêu cầu sinh viên làm báo cáo nghiên cứu khoa học. Bằng cách sử dụng các kỹ năng tự điều chỉnh, luyện tập, với sự hƣớng dẫn của giáo viên sinh viên phát triển tốt kỹ năng viết của mình [47].
Trong tác phẩm “Sinh viên học tập nhƣ thế nào” (How Students learn. England: Institute for Research and Deverlopment in Post-Compulsory Education 1995) Entwstle, Noel, and Hounsell, Dai, eds. đã đề cập đến một số cơ sở tâm lý của hoạt động học tập của sinh viên và phƣơng pháp giảng dạy của giáo viên nhằm hình thành và phát triển các kỹ năng học tập của sinh viên trong trƣờng đại học. Các tác giả cho rằng, quá trình nắm kiến thức mới không thể tiến hành bằng việc học thụ động, học thuộc các quy tắc, các kết luận và khái quát hóa.
Nó đƣợc xây dựng trên cơ sở của việc cải tiến công tác học tập của sinh viên, của việc phân tích logic sâu sắc các yêu cầu, điều kiện học tập tích cực xây dựng kế hoạch, thực hiện kế hoạch học tập của sinh viên. Tác giả Menges, Robert J (1997) trong cuốn sách “Kinh nghiệm dạy-học cho sinh viên đại học và ngƣời lớn” (Teaching-Leaning Expriences for College Students and Other Adults. Northwestern University) đã nghiên cứu và đƣa ra chỉ dẫn về những nguồn lực dẫn đến thành công trong dạy-học và quản lý quá trình dạy-học về lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá kết quả dạy học [44] Mặc dù nghiên cứu kỹ năng ở các hƣớng khác nhau nhƣng các tác giả không có những quan điểm trái ngƣợc nhau về khái niệm kỹ năng mà những quan điểm đó thƣờng bổ sung cho nhau. Có kỹ năng nghĩa là nắm đƣợc kỹ thuật hành động.
Vì vậy, muố n có k ỹ năng nhấ t thiế t phải trải qua quá triǹ h 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com rèn luyện. Mƣ́c độ thành thạo của kỹ năng phụ thuộc vào mức độ nắm vững tri thức về hành động đó và mức độ sử dụng trong hoạt động thực tiễn. Tác giả đã chỉ rõ, con đƣờng hiǹ h thành k ỹ năng cũng nhƣ các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ thực hiện kỹ năng của mỗi cá nhân. Nế u con ngƣời kh ông có tri thƣ́c về hành đ ộng cụ thể và không sƣ̉ d ụng tri thƣ́ c đó thƣờng xuyên trong cuộc số ng thì rấ t khó có thể “biế n” nó trở thành kỹ năng.
Nghiên cứu về kỹ năng học tập Nghiên cứu về kỹ năng học tập cũng có một số công trình của các tác giả nhƣ: X.tập trung về kỹ năng của hoạt động sƣ phạm nói chung nhƣ kỹ năng dạy học, Kỹ năng học tập của học sinh. Hoặc các công trình nghiên cứu của C.A Menchinxcaia đã xem xét những điều kiện hình thành các kỹ năng quan trọng nhƣ: Kỹ năng học tập độc lập, kỹ năng vận dụng sáng tạo kiến thức vào trong thực tế. Trong các công trình nghiên cứu thuộc lĩnh vực này, K.