Nghiên cứu kiến thức, thực hành phòng Covid-19 của SV Điều dưỡng ĐH Thăng Long

Tài liệu nghiên cứu kiến thức và thực hành phòng ngừa Covid-19 của sinh viên điều dưỡng. Đánh giá thực trạng và các yếu tố liên quan khi thực hành lâm sàng.

• Tác giả: Phạm Minh Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Quang Tuyển
• Trường học: Đại học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều dưỡng
• Đề tài: Kiến thức và thực hành phòng ngừa bệnh COVID - 19 của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long khi thực hành lâm sàng tại bệnh viện năm 2022
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp Cử nhân Điều dưỡng
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Kiến thức về phòng ngừa bệnh COVID 19 của sinh viên điều dưỡng

Kiến thức phòng ngừa COVID-19 là nền tảng quan trọng cho sinh viên điều dưỡng khi thực hành lâm sàng tại bệnh viện. Việc nắm vững các thông tin về bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona giúp sinh viên bảo vệ bản thân và bệnh nhân. Theo khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Minh Hằng từ Trường Đại học Thăng Long, sinh viên điều dưỡng cần hiểu rõ về đặc điểm lây truyền, thời gian ủ bệnh, triệu chứng lâm sàng và cơ chế bệnh sinh của virus SARS-CoV-2. Các kiến thức này không chỉ hỗ trợ công tác chăm sóc bệnh nhân mà còn giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm trong môi trường bệnh viện.

1.1. Đặc điểm lây truyền virus SARS CoV 2

Virus SARS-CoV-2 lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi bệnh nhân ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc trực tiếp với các giọt bắn. Sinh viên điều dưỡng cần hiểu rằng cơ thể cảm thụ bao gồm niêm mạc mũi, miệng và đường hô hấp. Thời gian ủ bệnh thường từ 2-14 ngày, trong đó có thể không có triệu chứng rõ ràng. Kiến thức này giúp sinh viên nhận diện và phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Triệu chứng lâm sàng và cơ chế bệnh sinh

Triệu chứng COVID-19 bao gồm sốt, ho, mệt mỏi, và trong các trường hợp nặng có thể dẫn đến hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Sinh viên điều dưỡng phải nắm vững cơ chế bệnh sinh để đánh giá mức độ nặng của bệnh. Những kiến thức về các biến chứng có thể xảy ra giúp sinh viên chuẩn bị tâm lý và kỹ năng cần thiết khi chăm sóc bệnh nhân COVID-19 tại bệnh viện.

II. Thực hành phòng chống COVID 19 trong môi trường lâm sàng

Thực hành phòng chống dịch COVID-19 là yếu tố quan trọng giúp sinh viên điều dưỡng bảo vệ chính mình và bệnh nhân. Khi học thực hành tại bệnh viện, sinh viên phải áp dụng các biện pháp phòng chống lây nhiễm một cách nghiêm ngặt. Các hoạt động thực hành bao gồm đeo khẩu trang y tế, rửa tay sát khuẩn, sử dụng đồ bảo vệ cá nhân (PPE), và tuân thủ quy định về vệ sinh tay nghề. Những thực hành này không chỉ bảo vệ sức khỏe của sinh viên mà còn nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân và góp phần kiểm soát đại dịch COVID-19 trong cơ sở y tế.

2.1. Biện pháp sử dụng thiết bị bảo vệ cá nhân PPE

Đồ bảo vệ cá nhân là yếu tố thiết yếu trong phòng ngừa bệnh COVID-19. Sinh viên điều dưỡng cần biết cách đeo, sử dụng và tháo bỏ khẩu trang N95 hoặc FFP2, kính bảo vệ, áo chống dịch, và găng tay đúng cách. Việc tuân thủ quy trình đeo và tháo PPE chính xác giúp giảm nguy cơ lây nhiễm đáng kể. Đây là những kỹ năng thực hành quan trọng mà sinh viên phải thành thạo trước khi vào làm việc tại bệnh viện.

2.2. Quy trình vệ sinh tay và không gian làm việc

Vệ sinh tay sát khuẩn là biện pháp phòng chống COVID-19 đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Sinh viên cần rửa tay bằng nước và xà phòng trong ít nhất 20 giây, hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn chứa ít nhất 60% cồn. Bên cạnh đó, duy trì vệ sinh môi trường bệnh viện, khử trùng bề mặt tiếp xúc, và đảm bảo thông thoáng không khí là những biện pháp quan trọng giúp giảm thiểu hậu quả của dịch bệnh.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức và thực hành của sinh viên điều dưỡng

Nghiên cứu về sinh viên điều dưỡng từ Trường Đại học Thăng Long năm 2022 đã xác định nhiều yếu tố liên quan đến mức độ kiến thức và thực hành phòng chống COVID-19. Các yếu tố này bao gồm lập lịch đào tạo, chất lượng giáo dục, sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn, và môi trường làm việc tại bệnh viện. Thực hành phòng, chống dịch COVID-19 được ảnh hưởng bởi tính sẵn có của thiết bị bảo vệ, tình trạng căng thẳng của sinh viên, và mức độ tuân thủ quy định phòng chống dịch. Hiểu rõ những yếu tố này giúp nhà trường và bệnh viện cải thiện chất lượng đào tạo và thực hành của sinh viên.

3.1. Ảnh hưởng của đào tạo và hướng dẫn tại cơ sở

Chất lượng đào tạo về phòng ngừa bệnh COVID-19 tại Trường Đại học Thăng Long đóng vai trò quyết định. Các giáo viên hướng dẫn có vai trò quan trọng trong việc truyền đạt kiến thức và giám sát thực hành của sinh viên. Sinh viên điều dưỡng cần được đào tạo bài bản về lý thuyết, kỹ năng thực hành, và các tình huống ứng phó khẩn cấp. Sự hỗ trợ tích cực từ giáo viên giúp tăng kiến thức phòng chống dịch và độ tuân thủ các biện pháp bảo vệ.

3.2. Điều kiện tài nguyên và môi trường làm việc

Môi trường bệnh viện cần đảm bảo đủ thiết bị bảo vệ cá nhân, dung dịch sát khuẩn, và cơ sở vật chất hỗ trợ. Tính sẵn có của các thiết bị phòng chống COVID-19 ảnh hưởng trực tiếp đến thực hành phòng, chống dịch của sinh viên. Áp lực công việc, số lượng bệnh nhân, và tình trạng tâm lý sinh viên cũng là những yếu tố quan trọng cần xem xét để nâng cao hiệu quả phòng chống dịch.

IV. Hàm ý và đề xuất cải thiện phòng chống COVID 19 cho sinh viên điều dưỡng

Để phòng ngừa bệnh COVID-19 hiệu quả, cần có sự kết hợp giữa nâng cao kiến thức phòng chống dịch và cải thiện thực hành phòng, chống dịch của sinh viên điều dưỡng. Các đề xuất bao gồm tăng cường đào tạo lý thuyết và thực hành, cập nhật thông tin mới nhất về virus SARS-CoV-2, và tạo môi trường làm việc an toàn. Bên cạnh đó, sinh viên cần được khuyến khích tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống lây nhiễm COVID-19 và tham gia các chương trình đào tạo liên tục. Những nỗ lực này sẽ giúp giảm thiểu hậu quả của đại dịch COVID-19 và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân tại các cơ sở y tế.

4.1. Chiến lược đào tạo và nâng cao nhận thức

Chiến lược đào tạo toàn diện cần được áp dụng để nâng cao kiến thức về phòng ngừa bệnh COVID-19. Các khóa học định kỳ, hội thảo, và workshop về phòng chống dịch COVID-19 sẽ giúp sinh viên cập nhật thông tin mới. Việc sử dụng các tài liệu giáo dục hiện đại, mô phỏng lâm sàng, và đánh giá kiến thức định kỳ là những biện pháp hữu hiệu. Trường Đại học Thăng Long nên tăng cường hợp tác với các bệnh viện để đảm bảo tính thực tiễn của đào tạo.

4.2. Cải thiện điều kiện làm việc và hỗ trợ sinh viên

Cơ sở y tế cần đầu tư đầy đủ trong thiết bị bảo vệ cá nhân và các tài nguyên phòng chống COVID-19. Bệnh viện cần xây dựng các quy định phòng chống dịch rõ ràng và đảm bảo sinh viên hiểu đầy đủ. Cung cấp hỗ trợ tâm lý cho sinh viên, giảm áp lực công việc, và tạo một môi trường làm việc an toàn sẽ giúp sinh viên điều dưỡng thực hành phòng ngừa bệnh COVID-19 một cách tốt hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh COVID - 19 là bệnh truyền nhiễm cấp tính thuộc nhóm A do vi rút SARS - CoV-2 gây ra [3], [12]. Bệnh COVID - 19 lây truyền chủ yếu từ người sang người qua đường hô hấp [18]. Thời gian ủ bệnh trong khoảng 14 ngày. Người bệnh COVID - 19 có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng có thể từ nhẹ đến nặng như: sốt, ho, đau họng, người mệt mỏi, đau người, giảm hoặc mất vị giác hoặc khứu giác, khó thở, có thể có viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp và tử vong, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền, người có bệnh lý mạn tính, người cao tuổi [1], [17], [31].

Đến nay, bệnh đã có vắc xin phòng bệnh và đối với thuốc điều trị việc sử dụng phải tuân thủ các quy định của Bộ Y tế [18]. Đại dịch COVID - 19 đã đang ảnh hưởng toàn diện, nghiêm trọng, tác động tiêu cực về mọi mặt đến tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Hiện đã có 230 quốc gia và vùng lãnh thổ ghi nhận ca nhiễm COVID - 19; số người mắc COVID - 19 là hơn 321 triệu người, đã hồi phục hơn 263 triệu trường hợp và hơn 5,5 triệu người tử vong [13], [14]. Tại Việt Nam, tính đến thời điểm hiện tại Bộ Y tế đã công bố hơn 10 triệu người mắc COVID-19, trong đó có hơn 14 nghìn ca tử vong [13].

Tại Hà Nội, đã có hơn một triệu người mắc và hơn 1000 ca tử vong [13]. Với diễn biến dịch COVID - 19 phức tạp và việc tổ chức các biện pháp phòng chống dịch để giảm số mắc và số tử vong vẫn là một thách thức lớn đối với thành phố. Ban chỉ đạo phòng chống dịch COVID - 19 của thành phố Hà Nội đã phối hợp cùng Bộ Thông tin Truyền thông, Bộ Y tế tích cực khuyến cáo, tuyên truyền, hướng dẫn người dân các biện pháp phòng, chống dịch, xây dựng các giải pháp công nghệ thông tin, tiêm chủng vaccine nhằm chung tay đẩy lùi dịch bệnh. Thực hiện các biện pháp cách ly ca bệnh/trường hợp nghi ngờ/người tiếp xúc gần ca bệnh và hàng loạt các biện pháp giãn cách xã hội phù hợp với từng giai đoạn dịch bệnh.

Trong năm 2021, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã bắt đầu ra chỉ thị thực hiện một số đợt giãn cách xã hội toàn thành phố. Do đó, đã ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực đặc biệt là ngành Y tế. Trong bối cảnh giãn cách xã hội tại Hà Nội, kế hoạch học tập cũng như lịch thực hành lâm sàng của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long đều 1 Thư viện ĐH Thăng Long thay đổi. Sau khi bệnh viện tiếp nhận học viên, sinh viên và kết thúc giãn cách xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội thì sinh viên quay trở lại học tập tại bệnh viện.

Trong khi các ca dương tính ngoài cộng đồng vẫn xuất hiện nhiều thì bệnh viện vừa được coi là tuyến đầu nhưng vừa là nơi COVID-19 dễ tấn công nhất. Với tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, để bảo vệ bản thân cũng như mọi người xung quanh sinh viên cần trang bị kiến thức, thực hành về phòng ngừa dịch bệnh COVID - 19 tốt khi thực hành lâm sàng tại bệnh viện. Câu hỏi đặt ra là: Kiến thức, thực hành về phòng ngừa của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long khi thực hành lâm sàng tại bệnh viện trong làn sóng dịch COVID - 19 như thế nào? Các yếu tố nào liên quan đến tình trạng đó? Với những lý do trên chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu: “Kiến thức, thực hành về phòng ngừa bệnh COVID - 19 của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long khi thực hành lâm sàng tại bệnh viện năm 2022” với hai mục tiêu sau: 1. Đánh giá kiến thức, thực hành về phòng ngừa bệnh COVID - 19 của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long khi đi học lâm sàng tại bệnh viện, năm 2022.

Xác định một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành phòng ngừa bệnh COVID - 19 của sinh viên Điều dưỡng Trường Đại học Thăng Long khi đi học lâm sàng tại bệnh viện, năm 2022. Khái niệm bệnh COVID-19 COVID - 19 (viết tắt là nCoV) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nhóm A, gây dịch và đại dịch. Bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng, từ không có triệu chứng, triệu chứng tương tự như cảm lạnh thông thường đến một số trường hợp có bệnh lý viêm phổi nặng, dễ gây tử vong. Hiện nay đại dịch COVID - 19 đang là vấn đề y tế cấp bách trên toàn thế giới [3].

Đặc điểm dịch tễ học của đại dịch COVID -19 1. Bối cảnh xuất hiện đại dịch COVID - 19 trên thế giới Đại dịch COVID - 19 bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019 với ca bệnh nghi ngờ được báo cáo lần đầu tiên vào ngày 31/12/2019 [20]. Sau đó, dịch nhanh chóng lan ra ở một số nước khác trên thế giới như Việt Nam, Hàn Quốc, Thái Lan, Mỹ, Nhật…. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là tâm dịch với hàng ngàn ca mới mỗi ngày.

Khoảng gần 2 tháng sau theo báo cáo hàng ngày của WHO, dịch COVID - 19 đã ghi nhận gần 80.000 trường hợp mắc bệnh và gần 3000 trường hợp tử vong ở Trung Quốc [3]. Đầu năm 2020, WHO đã cảnh báo dịch COVID - 19 ở tình trạng khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế (PHEIC) do tính chất dịch đã hội tủ đầy đủ các tiêu chí dịch ở giai đoạn 6. Sau một tháng, WHO đã nâng mức cảnh báo lây nhiễm toàn cầu đối với dịch COVID - 19 lên mức "rất cao" sau khi ghi nhận dịch bệnh tại gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với gần 84. Đến ngày 11/03/2020, WHO chính thức tuyên bố dịch bệnh hô hấp cấp do virus Corona chủng mới gây ra (COVID - 19) là đại dịch toàn cầu [10], [15].

Bối cảnh xuất hiện đại dịch COVID - 19 tại Việt Nam Ngay khi trường hợp đầu tiên nhiễm COVID - 19 được phát hiện trong nước vào đầu tháng 03/2020, Việt Nam đã kiên trì thực hiện chiến lược ngăn chặn, phát hiện, truy vết, khoanh vùng, cách ly và dập dịch để có thể hạn chế thấp nhất nguy cơ đại dịch lây lan ra cộng đồng. Bộ Y tế tận dụng tối đa thời gian “vàng” khi thực hiện giãn cách xã hội để tăng tốc làm sạch các ổ dịch nhanh nhất có thể [25]. Những 3 Thư viện ĐH Thăng Long thành công của Việt Nam trong kiểm soát dịch bệnh đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Với tốc độ lây lan rất nhanh của biến chủng Delta, mỗi ngày cả nước có hơn chục nghìn ca mắc mới và hàng nghìn người phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.

Hàng loạt khó khăn, thách thức đặt ra trong công tác chống dịch như việc tổ chức tiêm vắc-xin tại không ít địa phương còn chậm, người di cư trở về từ các vùng có dịch với số lượng lớn, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch trong cộng đồng trong khi việc quản lý, kiểm soát dịch bệnh chưa thực hiện nghiêm [9]. Bối cảnh dịch COVID - 19 tại các bệnh viện Đại dịch COVID - 19 đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới hệ thống y tế tại Việt Nam. Đặc biệt, Bệnh viện Bạch Mai đã trải qua 14 ngày cách ly toàn bộ bệnh viện do xuất hiện ca COVID - 19 phát hiện từ 02 điều dưỡng. Trong thời gian này bệnh viện tạm dừng tiếp đón bệnh nhân trừ các trường hợp bất khả kháng đề nghị phải liên hệ trước.

Bệnh viện hoạt động trong trạng thái cách ly, huy động các y bác sĩ vừa điều trị vừa chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân, không để người nhà vào buồng bệnh chăm sóc trực tiếp, tránh nguy cơ lây nhiễm chéo giữa bệnh nhân và người nhà [19]. Bên cạnh đó, tháng 09/2021 tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức xuất hiện ca COVID - 19 từ bệnh nhân nam điều trị tại Khoa Ung Bướu. Bệnh viện đã tạm thời phong tỏa nhà D lấy mẫu toàn bộ người nhà, người bệnh, nhân viên y tế trong tòa với số lượng khoảng 1400 người. Dỡ bỏ phong tỏa Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức sau 14 ngày phòng, chống dịch COVID – 19 [19].

Đặc điểm của bệnh COVID-19 1. Mầm bệnh Virus Corona 2019 là beta coronavirus cùng nhóm với SARS-CoV phân họ Coronavirinae trong họ Coronaviridae, của bộ Nidovirales. Coronavirus là virus có hệ gen ARN dương sợi đơn kèm nucleocapsid đối xứng xoắn ốc. Virus có hình cầu với đường kính khoảng 125nm.

Đặc điểm nổi bật nhất của coronavirus các protein bề mặt lồi ra thành các gai. Cấu trúc: Các hạt Coronavirus chứa bốn protein cấu trúc chính: protein spike (S), màng (M), vỏ (E), nucleocapsid [3]. Virus có trong đường hô hấp khoảng 96h và cần 6 ngày để phân lập và nuôi cấy trong tế bào dòng Vero E6 và Huh-7 [3]. Nguồn bệnh Nguồn bệnh ban đầu của COVID - 19 vẫn chưa được biết.

Các ca bệnh đầu tiên đều có liên quan tới một chợ hải sản ở Vũ Hán, Trung Quốc - nơi buôn bán động vật sống. Điều này gợi ý ổ chứa từ động vật có thể lây truyền virus từ động vật sang người. Các xét nghiệm môi trường thu được từ chợ hải sản này đã được phát hiện dương tính với COVID - 19 nhưng chưa phát hiện được loài động vật là nguồn lây [3]. Một số tác giả cho rằng dơi là nguồn bệnh vì tương đồng của COVID - 19 với chủng coronavirus phân lập từ dơi là 96% [3], [28], [31].

Đường lây của virus SARS-CoV-2 SARS-CoV-2 có thể lây truyền qua các con đường như [3], [10]: − Từ người sang người: là đường lây chủ yếu + Giữa những người tiếp xúc gần gũi với nhau (trong khoảng 2m). + Thông qua các giọt hô hấp được tạo ra khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Những giọt này có thể rơi vào miệng hoặc mũi của người ở gần hoặc có thể trực tiếp hít vào phổi. + Virus rất dễ lây truyền ở người và gây ra các vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt là ở người cao tuổi và những người mắc các bệnh mãn tính tiềm ẩn [29].

− Tiếp xúc với các bề mặt hoặc đồ vật bị nhiễm mầm bệnh: Có thể nhiễm COVID - 19 bằng cách chạm vào bề mặt hoặc đồ vật có virus và sau đó chạm vào miệng, mũi hoặc mắt. Tuy nhiên đây không phải là đường lây chính của virus. − Ngoài ra một số tác giả đưa ra con đường lây truyền qua phân [29].