Khóa Luận Tốt Nghiệp: Kiểm Soát Nội Bộ Quy Trình Cho Vay Khách Hàng Của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà

Khám phá quy trình kiểm soát nội bộ cho vay khách hàng tại quỹ tín dụng nhân dân, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quản lý tài chính.

• Tác giả: Chu Thị Ngọc Diệp
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Thu Hằng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Kiểm Soát Nội Bộ Quy Trình Cho Vay Khách Hàng Tại Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu chung
• 1.3. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2. PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.2. Các khung và mô hình về kiểm soát nội bộ
• 2.3. Các yếu tố cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.4. KSNB quy trình cho vay khách hàng
• 2.4.1. Khái quát về cho vay
• 2.4.2. Phân tích các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình cho vay khách hàng
• 2.4.3. Các chức năng cơ bản và mục tiêu của quy trình cho vay khách hàng
• 2.4.4. KSNB quy trình cho vay khách hàng
• 2.5. Cơ sở thực tiễn
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6.1. Quy trình nghiên cứu đề tài
• 2.6.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. PHẦN 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Vài nét về Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 3.1.2. Tình hình lao động của QTD Hải Hà
• 3.1.3. Tình hình tài sản – nguồn vốn
• 3.1.4. Tình hình kết quả sản xuất kinh doanh
• 3.1.5. Hoạt động huy động vốn của QTD Hải Hà
• 3.2. Thực trạng của nội dung nghiên cứu
• 3.2.1. Các rủi ro tiềm tàng của quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 3.2.2. Quy trình cho vay khách hàng của Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 3.2.3. Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 3.3. Đánh giá thực trạng KSNB quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 3.4. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện KSNB quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà
• 4. PHẦN IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 4.2. Kiến nghị với Ngân hàng Hợp tác xã
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Nội Bộ Trong Quy Trình Cho Vay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, các tổ chức tín dụng, đặc biệt là Quỹ Tín Dụng Nhân Dân (QTDND), cần có cơ chế quản lý hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tín dụng và tối đa hóa lợi nhuận. QTDND đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Việc chuẩn hóa các quy trình hoạt động, đặc biệt là thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, là rất cần thiết để quản lý rủi ro, đảm bảo an toàn hoạt động và tuân thủ pháp luật. Tuy nhiên, hoạt động của QTDND còn nhiều bất ổn do quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế và khả năng cạnh tranh thấp. Do đó, việc nghiên cứu và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hoàn thiện là vô cùng quan trọng. Theo Henri Fayol, kiểm soát là kiểm tra để đảm bảo mọi việc được thực hiện theo đúng kế hoạch.

1.1. Định Nghĩa Kiểm Soát Nội Bộ Theo Các Tổ Chức Uy Tín

Ủy ban COSO định nghĩa kiểm soát nội bộ là một quá trình được thiết kế để cung cấp sự đảm bảo hợp lý về việc đạt được các mục tiêu liên quan đến báo cáo tài chính, tuân thủ pháp luật và hiệu quả hoạt động. Hiệp hội Kế toán Anh quốc nhấn mạnh vai trò của kiểm soát nội bộ trong việc đảm bảo an toàn tài sản và tính toàn vẹn của thông tin kế toán. Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IAFC) coi kiểm soát nội bộ là tập hợp các chính sách và thủ tục nhằm bảo vệ tài sản, tuân thủ pháp luật và đảm bảo hiệu quả hoạt động. Luật Kế toán Việt Nam 2015 định nghĩa kiểm soát nội bộ là việc thiết lập và thực hiện các cơ chế, chính sách, quy trình nội bộ để phòng ngừa và xử lý rủi ro kịp thời.

1.2. Mục Tiêu Của Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ Hiệu Quả

Theo Báo cáo của Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel, mục tiêu cơ bản của kiểm soát nội bộ bao gồm: đảm bảo tính trung thực và tin cậy của thông tin tài chính, tuân thủ luật pháp và quy định, và đảm bảo tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả của các hoạt động. Kiểm soát nội bộ giúp bảo vệ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời bảo mật thông tin. Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, kiểm soát nội bộ cần đảm bảo nhận diện và đối phó với các yếu tố bất lợi, giúp QTD hoàn thành mục tiêu. Mục tiêu cuối cùng là hướng tới sự phát triển bền vững của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân.

II. Rủi Ro Tín Dụng Thách Thức Trong Quy Trình Cho Vay QTD Hải Hà

Hoạt động cho vay tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng, ảnh hưởng đến an toàn vốn và hiệu quả hoạt động của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà. Các rủi ro có thể phát sinh từ khâu thẩm định, giải ngân, giám sát và thu hồi nợ. Việc nhận diện, đánh giá và quản lý rủi ro là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động cho vay an toàn và hiệu quả. Sự khác biệt trong mức ROE của hệ thống QTDND so với ngân hàng chủ yếu đến từ mức độ nợ xấu do tỷ lệ nợ xấu của QTDND luôn ở mức thấp.

2.1. Phân Tích Các Loại Rủi Ro Thường Gặp Trong Cho Vay

Các rủi ro trong hoạt động cho vay có thể bao gồm: rủi ro do thông tin không đầy đủ hoặc sai lệch từ khách hàng, rủi ro do thẩm định không chính xác, rủi ro do tài sản đảm bảo không đủ giá trị, rủi ro do khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, rủi ro do biến động kinh tế ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng, và rủi ro do cán bộ tín dụng (CBTD) thiếu năng lực hoặc đạo đức nghề nghiệp. Việc xác định rõ các loại rủi ro giúp QTD xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu hiệu quả.

2.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả giúp QTD giảm thiểu tổn thất do nợ xấu, bảo vệ vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường uy tín. Quản trị rủi ro bao gồm các hoạt động: xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, thiết lập quy trình thẩm định chặt chẽ, giám sát và quản lý nợ vay thường xuyên, và có biện pháp xử lý nợ xấu kịp thời. Quản trị rủi ro cần được thực hiện một cách hệ thống và liên tục để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động cho vay.

III. Phương Pháp Kiểm Soát Nội Bộ Quy Trình Cho Vay Tại QTD Hải Hà

Để kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả, Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà cần áp dụng các phương pháp kiểm soát nội bộ phù hợp trong từng giai đoạn của quy trình cho vay. Các phương pháp này bao gồm: phân công trách nhiệm rõ ràng, kiểm tra và đối chiếu thường xuyên, phê duyệt tín dụng theo phân cấp, giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay. Việc áp dụng đồng bộ các phương pháp kiểm soát giúp đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an toàn của quy trình cho vay.

3.1. Phân Công Trách Nhiệm Và Phê Duyệt Tín Dụng Theo Phân Cấp

Phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cá nhân và bộ phận trong quy trình cho vay giúp đảm bảo tính chuyên môn và trách nhiệm giải trình. Việc phê duyệt tín dụng theo phân cấp, dựa trên mức độ rủi ro và giá trị khoản vay, giúp đảm bảo tính khách quan và thận trọng trong quyết định cho vay. Cần có quy định cụ thể về quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp phê duyệt để tránh tình trạng lạm quyền hoặc bỏ sót rủi ro.

3.2. Kiểm Tra Đối Chiếu Và Giám Sát Thường Xuyên Quy Trình Cho Vay

Kiểm tra và đối chiếu thường xuyên các chứng từ, hồ sơ vay vốn giúp phát hiện sai sót và gian lận kịp thời. Giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay và tình hình trả nợ của khách hàng giúp đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích và thu hồi nợ đúng hạn. Cần có hệ thống báo cáo và đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay để kịp thời điều chỉnh chính sách và quy trình khi cần thiết.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kiểm Soát Cho Vay

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) giúp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót và tăng cường khả năng kiểm soát. Các phần mềm quản lý tín dụng có thể giúp theo dõi thông tin khách hàng, quản lý hồ sơ vay vốn, đánh giá rủi ro, và giám sát tình hình trả nợ. Việc sử dụng CNTT giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch của quy trình cho vay, đồng thời giảm chi phí hoạt động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kiểm Soát Nội Bộ Tại Quỹ Tín Dụng Hải Hà

Việc áp dụng kiểm soát nội bộ vào quy trình cho vay tại Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà cần được thực hiện một cách linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của QTD. Cần đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ hiện tại, xác định điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải thiện. Việc triển khai kiểm soát nội bộ cần có sự tham gia của tất cả các bộ phận và cá nhân liên quan, đồng thời cần được giám sát và đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả.

4.1. Đánh Giá Thực Trạng Kiểm Soát Nội Bộ Hiện Tại Của QTD

Cần tiến hành đánh giá toàn diện hệ thống kiểm soát nội bộ hiện tại của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà, bao gồm: cơ cấu tổ chức, chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, giải ngân, giám sát và thu hồi nợ, hệ thống thông tin và báo cáo. Đánh giá cần tập trung vào việc xác định các rủi ro tiềm ẩn và các biện pháp kiểm soát đang được áp dụng để giảm thiểu rủi ro. Kết quả đánh giá là cơ sở để xây dựng kế hoạch cải thiện kiểm soát nội bộ.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Kiểm Soát Nội Bộ Cho Vay

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện kiểm soát nội bộ trong quy trình cho vay. Các giải pháp có thể bao gồm: sửa đổi chính sách tín dụng, hoàn thiện quy trình thẩm định, tăng cường giám sát và quản lý nợ vay, nâng cao năng lực của cán bộ tín dụng, và ứng dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp cần được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của QTD và có tính khả thi cao.

V. Kết Luận Hoàn Thiện Kiểm Soát Nội Bộ Để Phát Triển Bền Vững

Hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Hải Hà. Việc xây dựng và triển khai hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả giúp QTD giảm thiểu rủi ro tín dụng, bảo vệ vốn, nâng cao uy tín và đáp ứng yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước. Trong tương lai, QTD cần tiếp tục đầu tư vào kiểm soát nội bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực của cán bộ để đối phó với những thách thức mới.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Tuân Thủ Quy Định Và Đạo Đức Nghề Nghiệp

Tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước và các văn bản pháp luật liên quan là yêu cầu bắt buộc đối với Quỹ Tín Dụng Nhân Dân. Đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch, khách quan và công bằng trong quy trình cho vay. Cần có cơ chế kiểm tra và giám sát chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ quy định và đạo đức nghề nghiệp.

5.2. Kiến Nghị Để Nâng Cao Hiệu Quả Kiểm Soát Nội Bộ

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Quỹ Tín Dụng Nhân Dân, Ngân hàng Nhà nước và Ngân hàng Hợp tác xã. Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động của QTD, đồng thời cung cấp hướng dẫn và hỗ trợ về kiểm soát nội bộ. Ngân hàng Hợp tác xã cần chia sẻ kinh nghiệm và cung cấp các giải pháp công nghệ để hỗ trợ QTD nâng cao năng lực kiểm soát.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, để tồn tại và phát triển mỗi tổ chức phải luôn nỗ lực để có được định hướng chiến lược kinh doanh đúng đắn, cơ chế quản lý hiệu quả, nhằm tránh những rủi ro, đem lại lợi nhuận cao. Một trong số các tổ chức tín dụng như: ngân hàng, tổ chức tín dụng, phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân, kênh huy động vốn hiệu quả của Nhà nước đặc biệt là vùng nông thôn nơi người dân chưa có thói quen giao dịch với ngân hàng, QTDND cũng là một loại hình HTX rất phù hợp với đặc điểm vùng nông thôn. Vì thế, lựa chọn hàng đầu của người dân là Qũy tín dụng nhân dân. Các tổ chức tín dụng nói chung, Qũy tín dụng nhân dân nói riêng đóng vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hoạt động của mô hình Quỹ tín dụng nhân dân tại Việt Nam cho thấy: Số quỹ chính thức là hội viên của Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân và trong hệ thống của Ngân hàng Hợp tác (Co- opbank) khoảng 1. Tính đến tháng 4/2019, hệ thống QTDND Việt Nam có tổng tài sản 118.270 tỷ đồng, vốn điều lệ 4. Việc nghiên cứu, xây dựng và chuẩn hóa các cơ chế, quy trình hoạt động trong các lĩnh vực nghiệp vụ cụ thể của Qũy tín dụng nhân dân là hết sức cần thiết. Đặc biệt là công tác thiết lập, vận hành hệ thống kiểm soát và kiểm toán nội bộ sao cho thực sự hiệu quả, tuân thủ theo pháp luật nhằm quản lý, kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn trong hoạt động.

Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh của Qũy tín dụng nhân dân còn nhiều bất ổn do quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, địa bàn hoạt động nhỏ hẹp, khả 1 năng cạnh tranh thấp, loại hình kinh doanh nhiều rủi ro, dễ xảy ra gian lận và sai sót, việc đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh của Qũy tín dụng không những được các nhà quản trị quan tâm mà còn là mối quan tâm của cơ quan quản lý Nhà nước và toàn xã hội. Như Qũy tín dụng nhân dân Thái Bình – Đồng Nai, QTDND Hoằng Trịnh Hoằng Hóa – Thanh Hóa,… lạm dụng chức quyền lừa đảo chiếm đoạt tài sản (3). Để ngăn ngừa những tổn thất và rủi ro có thể xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh của Qũy tín dụng , ngoài các biện pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát của ngân hàng Nhà nước, trước hết bản thân Qũy tín dụng nhân dân phải có những biện pháp hữu hiệu. Mà biện pháp quan trọng nhất là thiết lập được hệ thống kiểm soát nội bộ một cách đầy đủ và có hiệu quả.

Thực tế, hoạt động kiểm soát nội bộ ở các Qũy tín dụng mới được đề cập và áp dụng những năm gần đây nên phần lớn còn thiếu kinh nghiệm cả về lý luận và thực tiễn. Qua buổi tọa đàm khoa học “Kiểm soát và kiểm toán nội bộ tại các Qũy tín dụng nhân dân” trao đổi những vấn đề liên quan tới hoạt động kiểm soát và kiểm toán nội bộ của QTDND. Phát biểu tại tọa đàm, ông Phạm Trường Giang nói: “ Có nhiều nguyên nhân trong thực tế kết quả hoạt động Ban kiểm soát của nhiều QTDND còn hạn chế như: Không chủ động trong việc xây dựng chương trình kế hoạch kiểm tra, giám sát; Chưa thể hiện được quan điểm, kiến nghị, đề xuất với các cấp liên quan, thụ động trong công việc; Chất lượng báo cáo, thông tin thống kê thấp; Vai trò, vị thể của Ban kiểm soát nhất là kiểm soát trưởng thấp, mờ nhạt” (4). Chính vì vậy, việc nghiên cứu và xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ hoàn thiện ở Qũy tín dụng nhân dân Việt Nam nói chung và ở Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà nói riêng là việc rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên của hệ thống kiểm soát nội bộ tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà, em chọn đề tài: “Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng của Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà” làm khóa luận tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng của Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà.2 Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát nội bộ nói chung và kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng tại QTDND. - Phản ánh thực trạng công tác kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.1 Đối tượng nghiên cứu Kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng tại Qũy tín dụng nhân dân Hải Hà.2 Phạm vi nghiên cứu • Phạm vị không gian - Tại Qũy tín dụng nhân dân xã Hải Hà - Địa chỉ: Xóm 6, xã Hải Hà, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. • Phạm vi thời gian: - Thời gian nghiên cứu từ tháng 08/2020 – 12/2020 - Số liệu: Báo cáo tài chính năm 2017 – 2019 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1Tổng quan về hệ thống kiểm soát nội bộ a) Khái niệm Khái niệm đầu tiên về kiểm soát được Henri Fayol – cha đẻ của thuyết quản trị hiện đại đưa ra năm 1917 là “kiểm soát việc kiểm tra để khẳng định mọi việc có được thực hiện theo đúng kế hoạch hoặc các chỉ dẫn và nguyên tắc đã được thiết lập hay không từ đó chỉ ra các yếu kém và sai phạm cần phải điều chỉnh, đồng thời ngăn ngừa không cho chúng tái diễn” (5). Theo Uỷ ban Hỗ trợ tổ chức về Chống gian lận thuộc Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ ( The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission – COSO), “ KSNB là một quá trình được thiết kế bởi các nhà quản lý, hội đồng quan trị để cung cấp một sự đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu: (i) Báo cáo tài chính đáng tin cậy; (ii) Sự tuân thủ luật pháp và các quy định của tổ chức; (iii) Hiệu lực và hiệu quả hoạt động”. (6) Hiệp hội Kế toán Anh quốc (England Assocuation of Accountants – EAA) định nghĩa rằng “ KSNB được thiết lập bởi Hội đồng quản trị của doanh nghiệp nhằm đạt được các mục đích: (i) Tiến hành các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong trật tự và có hiệu quả; (ii) Đảm bảo thực hiện đúng chiến lược kinh doanh mà Hội đồng quản trị đề ra; (iii) Bảo đảm sự an toàn cho tài sản; (iv) Đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy của thông tin kế toán”.

(6) Theo liên đoàn Kế toán Quốc tế (IAFC), “Hệ thống KSNB là một tập hợp các chính sách và thủ tục nhằm đạt được 4 mục tiêu: (i) Bảo vệ tài sản của doanh nghiệp; (ii) Đảm bảo sự an toàn cho tài sản;(iii) Bảo đảm tuân thủ pháp luật; (iv) Đảm bảo hiệu quả hoạt động và hiệu năng quản lý”. (6) 4 Theo Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế số 400 (ISA400), “Hệ thống KSNB là các chính sách và thủ tục KSNB được xây dựng bởi ban quản lý của doanh nghiệp nhằm đảm bảo thực hiện được các mục tiêu quản lý: Quản lý cách trật tự và có hiệu quả các công việc kinh doanh gắn liền với những chính sách quản lý; Bảo vệ tài sản; Ngăn ngừa, phát hiện gian lận và sai sót; Đảm bảo sự đầy đủ và chính xác trong ghi chép kế toán, cung cấp thông tin kịp thời và đáng tin cậy”. (6) Theo Luật Kế toán 2015, “KSNB là việc thiết lập và tổ chức thực hiện trong nội bộ đơn vị kế toán các cơ chế, chính sách, quy trình, quy định nội bộ phù hợp với quy định của pháp luật nhằm bảo đảm phòng ngừa, pháp hiện, xử lý kịp thời rủi ro và đạt được yêu cầu đề ra”. (6) Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 315 (thay thế cho VAS 400) cũng đã định nghĩa rõ ràng “KSNB là quy trình do Ban quản trị, Ban giám đốc và các cá nhân khác trong đơn vị thiết kế, thực hiện và duy trì để tạo ra sự đảm bảo hợp lý về khả năng đạt được mục tiêu của đơn vị trong việc đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính, đảm bảo hiệu quả, hiệu suất hoạt động, tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan”.

(6) Theo thông tư 44/2011/TT-NHNN – Quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ của tổ chức tín dụng, “ Hệ thống kiểm soát nội bộ là tập hợp các cơ chế, chính sách, quy định nội bộ, cơ cấu tổ chức của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được xây dựng phù hợp theo quy định tại Thông tư này và được tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo phòng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời rủi ro và đạt được yêu cầu đề ra”. (7) Ngoài các quan điểm đã được khái quát ở trên, kiểm soát nội bộ trong giai đoạn khủng hoảng, nền kinh tế nhiều biến động như hiện nay cần đảm bảo rằng các yếu tố bất lợi, rủi ro sẽ được nhận diện, phòng ngừa, ngăn chặn từ đó giúp các QTD hoàn thành mục tiêu của mình. Do vậy, “Kiểm soát nội bộ là quá trình được thực thi bởi nỗ lực của tất cả thành viên trong QTD nhằm đảm bảo hợp lý rằng QTD nhận diện và đối phó với rủi ro nhằm đạt được mục tiêu 5 như: độ tin cậy của báo cáo tài chính; tính tuân thủ các quy định, luật lệ; đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động và hướng tới sự phát triển bền vững của QTD.” b) Mục tiêu của hệ thống kiểm soát nội bộ Theo như Báo cáo của Uỷ ban giám sát ngân hàng Basel (8), Kiểm soát nội bộ hữu hiệu đều được các nghiên cứu xác định nhằm ba mục tiêu cơ bản sau: - Đảm bảo tính trung thực, hợp lý và độ tin cậy của thông tin trên báo cáo tài chính. - Đảm bảo hợp lý tính tuân thủ luật pháp và các quy định.

- Đảm bảo tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả của các hoạt động; giúp bảo vệ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bảo mật thông tin… 2.2 Các khung và mô hình về kiểm soát nội bộ  Khung kiểm soát nội bộ COSO Báo cáo COSO 1992 là tài liệu đầu tiên trên thế giới đưa ra khuôn mẫu lý thuyết về KSNB một cách đầy đủ và có hệ thống.