Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Tổng quan lý thuyết về kiểm soát chất lượng trong công ty kiểm toán Chương 3: Thực trạng hoạt động kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán của công ty TNHH KPMG Việt Nam và các công ty kiểm toán độc lập khác tại Việt Nam Chương 4: Nhận xét và đề ra các kiến nghị cần thiết Dù đã cố gắng hoàn thiện nhưng do những hạn chế nhất định về thời gian cũng như kiến thức nên bài báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo, ban lãnh đạo công ty TNHH KPMG Việt Nam. Cuối cùng tôi chân thành cảm ơn ThS. Lê Thị Thanh Xuân, Ban lãnh đạo công ty TNHH KPMG Việt Nam cùng các anh chị trong công ty đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành báo cáo của mình.
Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại công ty TNHH KPMG Việt Nam 3 Sinh viên thực hiện: Phạm Nhật Quang GVHD: ThS Lê Thị Thanh Xuân CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN 2.1 KHÁI NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN: 2. Khái niệm về chất lượng: Chất lượng là một khái niệm rất khó để định nghĩa vì đối với mỗi người có mỗi nhận thức khác nhau về chất lượng. Bên cạnh đó, chất lượng còn biến chuyển theo thời gian, không gian và tùy thuộc vào thời điểm của nền kinh tế. Ta có thể đưa ra một số khái niệm về chất lượng như sau: Theo từ điển Tiếng Việt (1994) thì “Chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt nó với các sự vật khác.
Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật. chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính. Nó có cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một thể tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật. Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất chất lượng của nó.
Sự thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản. Chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính quy định ấy. Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng.” Theo định nghĩa của TCVN 5200-ISO9000 của Tổng Cục Tiêu Chuẩn Đo Lường Chất Lượng thì “Chất lượng là mức phù hợp của sản phẩm hoặc dịch vụ thoả mãn các yêu cầu đề ra hoặc định trước của người mua”. Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa ISO, trong dự thảo DIS 9000:2000, cũng đã đưa ra định nghĩa sau: “Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của Công ty được kiểm toán và các bên có liên quan".
Vậy các định nghĩa trên của chất lượng là thước đo giá trị của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ,… Chất lượng là vấn đề được đặt ra đối với mọi nền kinh tế sản xuất và mọi loại hình hoạt động kinh doanh. Chất lượng phản ánh giá trị về mặt lợi ích của sản phẩm hàng hóa dịch vụ là khái niệm phức tạp, tùy thuộc vào trình độ của nền kinh tế và tùy thuộc vào cảm quan của mỗi cá nhân. Có nhiều tổ chức, cá nhân khác nhau đưa ra nhiều định nghĩa về chất lượng nhưng tựu chung các định nghĩa này đều nêu nổi bật cái cuối cùng mà cả người sản xuất và người tiêu dùng đều muốn đạt tới là sự thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng với các điều kiện nhất định. Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại công ty TNHH KPMG Việt Nam 4 Sinh viên thực hiện: Phạm Nhật Quang GVHD: ThS Lê Thị Thanh Xuân 2.2 KHÁI NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN: Theo như chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 220- Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán: “Chất lượng hoạt động kiểm toán mức độ thỏa mãn của các đối tượng sử dụng kết quả kiểm toán về tính khách quan và độ tin cậy vào ý kiến kiểm toán của kiểm toán viên; đồng thời thỏa mãn mong muốn của đơn vị được kiểm toán về những ý kiến đóng góp của kiểm toán viên, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, trong thời gian định trước với giá phí hợp lý”.
Như vậy, chất lượng hoạt động kiểm toán có thể được xem xét dưới ba góc độ: Mức độ người sử dụng thông tin thỏa mãn đối với tính khách quan và độ tin cậy của kết quả kiểm toán. Mức độ đơn vị được kiểm toán thỏa mãn về ý kiến đóng góp nhằm mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Báo cáo kiểm toán được lập và phát hành theo đúng thời gian đề ra trong hợp đồng kiểm toán và chi phí dịch vụ kiểm toán ở mức độ hợp lý. Việc kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán không chỉ được thực hiện bởi doanh nghiệp kiểm toán, mà cần phải có sự giám sát chặt chẽ của các hội nghề nghiệp và các cơ quan có thẩm quyền đối với ngành nghề này.
Kiểm soát chất lượng từ bên ngoài là thực hiện việc đánh giá đối với doanh nghiệp kiểm toán trong việc cung cấp dịch vụ được thực hiện bởi một hội đồng, ủy ban,… Còn kiểm soát chất lượng từ bên trong được thể hiện qua các quy trình, các thủ tục mà doanh nghiệp kiểm toán đề ra để thực hiện mục tiêu của chính mình. Như vậy, có thể thấy, khái niệm chất lượng hoạt động kiểm toán là một trong những khái niệm mang tính vô hình, trừu tượng, phụ thuộc vào đặc điểm của từng khách hàng, từng công ty và từng quốc gia khác nhau. Chất lượng hoạt động kiểm toán có thể được nhìn nhận bởi công ty kiểm toán và đơn vị được kiểm toán: Công ty kiểm toán: Xét cho cùng, công ty kiểm toán vẫn là một đơn vị hoạt động kinh doanh chuyên cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp phục vụ cho khách hàng. Vì thế, công ty kiểm toán ngoài việc cung cấp các dịch vụ với chất lượng cao còn phải đảm bảo được lợi nhuận.
Nhưng trong xu thế phát triển của nền kinh tế biến động như hiện nay, việc phải cắt giảm chi phí tối đa đã phần nào ảnh hưởng tới hoạt động của các công ty kiểm toán. Các công ty kiểm toán phải chào mời các hợp đồng với giá phí thấp, điều này đồng nghĩa với việc phải cắt giảm thời gian cũng như các thủ tục kiểm toán cần thiết. Bên cạnh đó, muốn đảm bảo được chất lượng kiểm toán thì điều đầu tiên là phải tuân thủ các chuẩn mực của Bộ Tài chính ban hành, các quy định của hội nghề nghiệp. Những Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại công ty TNHH KPMG Việt Nam 5 Sinh viên thực hiện: Phạm Nhật Quang GVHD: ThS Lê Thị Thanh Xuân chuẩn mực, quy định này là giúp cho quy trình kiểm toán đảm bảo chất lượng, giúp hạn chế tới mức tối đa các rủi ro mà kiểm toán viên có thể gặp phải.
Vì vậy, công ty kiểm toán cần phải cân bằng được lợi ích nhận được và các chi phí bỏ ra để có thể tồn tại và phát triển. Đơn vị được kiểm toán: Đơn vị được kiểm toán có mong đợi rất cao từ kiểm toán viên. Họ muốn sau mỗi cuộc kiểm toán, báo cáo tài chính của họ phải được trình bày một cách hợp lý, tránh được sai phạm không đáng có, tuân thủ đúng pháp luật quy định. Chính vì vậy, họ yêu cầu kiểm toán viên phải xác định được tất cả mọi sai phạm liên quan tới báo cáo tài chính cũng như các gian lận, rủi ro mà các kế toán viên phải đối mặt.
Tùy theo mỗi loại hình công ty, mỗi mục đích kiểm toán mà khách hàng sẽ có những mong đợi về chất lượng kiểm toán khác nhau. Như công ty con ở Việt Nam lập báo cáo tài chính để hợp nhất với công ty mẹ cần phải tuân thủ ngoài theo pháp luật Việt Nam còn cần phải tuân thủ theo các quy định mà công ty mẹ đặt ra. Hay một trường hợp khác là kiểm toán với mục đích niêm yết lần đầu trên sàn hoặc đi vay ngân hàng, kiểm toán lần này ngoài việc phải đưa ra ý kiến đánh giá trung thực tình hình tài chính, mà còn phải đảm bảo được các chỉ số tài chính phải phản ánh được tốt nhất tình hình của công ty. Đối với một bên thứ ba nhìn nhận về chất lượng hoạt động kiểm toán: Đây có thể nói là quan tâm nhất tới chất lượng của một cuộc kiểm toán vì họ chính là những người sử dụng báo cáo tài chính để được kiểm toán để tiến hành đầu tư vào đơn vị được kiểm toán.
Vì đây chính là tài sản của họ nên họ mong muốn có một bên độc lập là đơn vị kiểm toán xác minh và đưa ra ý kiến trung thực về tình hình tài chính hiện nay của doanh nghiệp được kiểm toán.3 KHÁI NIỆM KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN 2. Kiểm soát: Kiểm soát được định nghĩa là so sánh giữa công việc thực tế so với kế hoạch, có sự chênh lệch và đưa ra các phương hướng điều chỉnh cần thiết. Ta hiểu kiểm soát là tổng hợp những phương sách để nắm lấy và điều hành đối tượng hoặc khách thể quản lý. Kiểm soát có thể hiểu theo nhiều chiều: cấp trên kiểm soát cấp dưới thông qua chính sách hoặc biện pháp cụ thể, đơn vị này kiểm soát đơn vị khác thông qua việc chi phối đáng kể về quyền sở hữu và lợi ích tương ứng, nội bộ đơn vị kiểm soát lẫn nhau thông qua quy chế và thủ tục quản lý.
Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại công ty TNHH KPMG Việt Nam 6 Sinh viên thực hiện: Phạm Nhật Quang GVHD: ThS Lê Thị Thanh Xuân 2. Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán: Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán là những quy trình, quy định chung của công ty được đặt ra để có thể đạt được mục tiêu kiểm toán ban đầu. Quy trình này tùy thuộc vào nhiều yếu tố để công ty có thể đặt ra. Như những công ty nhỏ việc này có thể được “truyền miệng” vì số lượng nhân viên không nhiều.
Nhưng đối với những công ty quy mô lớn thì cần phải được ban hành cụ thể bằng văn bản để có thể phổ cập tới toàn thể nhân viên và cũng như là một hình thức khen thưởng, kỷ luật phù hợp.
