PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế trên thế giới nói chung cũng nhƣ kinh tế Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, các công ty đã không còn hoạt động riêng lẻ mà đã tạo thành mối liên kết chặt chẽ, đòi hỏi nhu cầu các doanh nghiệp phải phát triển và không ngừng nâng cao quy mô và chất lƣợng hoạt động kinh doanh của chính doanh nghiệp. Để duy trì mối quan hệ bền chặt, nâng cao độ tin cậy giữa các bên đòi hỏi sự minh bạch, chính xác của thông tin tài chính trên báo cáo tài chính của các bên, chính điều đó đã làm nên vai trò của các công ty kiểm toán độc lập ngày càng quan trọng trong nền kinh tế hiện đại. Nắm bắt đƣợc nhu cầu ấy, thị trƣờng các công ty kiểm toán ngày càng đƣợc mở rộng, để tồn tại và phát triển đƣợc, các công ty kiểm toán không ngừng nâng tầm thƣơng hiệu và giá trị của họ bằng cách đảm bảo chất lƣợng kiểm toán cho báo cáo tài chính của khách hàng.
Để giải quyết đƣợc vấn đề này, các công ty kiểm toán phải thiết kế quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán và áp dụng chúng một cách hữu hiệu. Nhận thấy đƣợc tầm quan trọng của quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại các công ty kiểm toán độc lập, tác giả đã lựa chọn tiến hành nghiên cứu về quy trình tại một công ty kiểm toán cụ thể để hiểu rõ hơn về quy trình đƣợc thiết kế và cách vận dụng nó trong thực tế. Cụ thể, tác giả lựa chọn nghiên cứu về “Kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán – Nghiên cứu trƣờng hợp tại công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam”. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài nghiên cứu thực trạng quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại Ernst & Young Việt Nam (EY Việt Nam), tác giả đánh giá những ƣu điểm và nhƣợc điểm trong công tác kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán.
Từ đó, rút ra đƣợc những bài học kinh nghiệm và đề xuất phƣơng án hoàn thiện hệ thống kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại công ty. Để thực hiện đƣợc mục tiêu này, khóa luận phải làm rõ các câu hỏi sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Câu hỏi 1: Kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán gồm những nội dung gì? - Câu hỏi 2: Thực tế kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại EY Việt Nam nhƣ thế nào? Những vấn đề còn tồn tại là gì? - Câu hỏi 3: Biện pháp nào để nâng cao kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại EY Việt Nam? 3. Đối tƣợng nghiên cứu Khóa luận tập trung nghiên cứu về quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. Phạm vi nghiên cứu Tác giả thực hiện đề tài nghiên cứu trong phạm vi tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam và đƣợc tiến hành nghiên cứu trong thời gian từ 3/2019 đến 5/2019.
Do giới hạn về thời gian, trình độ nghiên cứu tác giả và sự bảo mật thông tin của công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam nên đề tài không thể tránh khỏi những sai sót và hạn chế. Phƣơng pháp nghiên cứu Nghiên cứu này đƣợc tác giả sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính để tiếp cận vấn đề cụ thể nhƣ sau: - Tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu về hệ thống chuẩn mực kế toán – kiểm toán Việt Nam và Quốc tế, phân tích các nghiên cứu trƣớc đây và các tài liệu liên quan (sách, báo, internet,…). - Sử dụng phƣơng pháp Case study để nghiên cứu kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán – nghiên cứu trƣờng hợp tại công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam một cách cụ thể hơn vào kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại EY Việt Nam. - Sử dụng phƣơng pháp phỏng vấn ý kiến kiểm toán viên (KTV), khảo sát hồ sơ kiểm toán kết hợp với quá trình quan sát và thực hành trong thực tế để giải thích và làm rõ hơn về tính hữu hiệu của quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán đƣợc các kiểm toán viên vận dụng trong thực tế.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tính mới của nghiên cứu Trên thế giới, đề tài liên quan đến kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán đã đƣợc các nhà nghiên cứu khoa học trên thế giới quan tâm và nghiên cứu sớm hơn nhiều so với Việt Nam. Tuy nhiên, với nền kinh tế thị trƣờng ngày càng phát triển nhu cầu về kiểm soát, nâng cao chất lƣợng kiểm toán đƣợc các các nhà nghiên cứu và các công ty kiểm toán ngày càng quan tâm hơn. Trong quá trình tiến hành nghiên cứu, tác giả đã tìm hiểu về quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán đƣợc thực hiện đối với kiểm toán nhà nƣớc, kiểm toán độc lập hay một lĩnh vực kinh doanh nào đó mà ít có nghiên cứu đi sâu vào quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại một công ty kiểm toán độc lập cụ thể.
Vì vậy, tác giả sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính để tiếp cận vấn đề này tại công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam. Tính mới của đề tài cũng đƣợc thể hiện rõ qua việc thu thập dữ liệu từ bảng khảo sát đƣợc tác giả gửi đến các kiểm toán viên trong quá trình thực hiện đề tài. Đồng thời hồ sơ đƣợc lựa chọn khảo sát vào năm 2018 nên số liệu sẽ phản ánh đƣợc tình hình tại thời điểm hiện tại, tác giả tin rằng với nghiên cứu này sẽ có ý nghĩa và giúp ích đƣợc các đối tƣợng quan tâm đến kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. Kết cấu của đề tài Đề tài có cấu trúc gồm 4 chƣơng với nội dung tập trung chủ yếu vào kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam.
- Chƣơng 1: Tổng quan các nghiên cứu trƣớc và cơ sở lý thuyết - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và quy trình nghiên cứu - Chƣơng 3: Kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam - Chƣơng 4: Nhận xét và kiến nghị nhằm nâng cao và hoàn thiện kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tổng quan các nghiên cứu trƣớc và cơ sở lý thuyết 1. Các nghiên cứu nƣớc ngoài Trƣớc tiên phải kể đến nghiên cứu của Siddhartha Sankar Saha và Mitrendu Narayan Roy (2016) về “Quality control framework for statutory audit of financial statements: A comparative study of USA, UK and India” đã tiến hành phân tích so sánh các chính sách và quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại Hoa Kỳ, Anh và Ấn Độ để đánh giá độ phù hợp của quy trình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán tại 3 quốc gia này với các tiêu chuẩn kiểm soát chất lƣợng, đặc biệt với chuẩn mực kiểm toán (CMKT). Kết quả của nghiên cứu cho thấy chuẩn mực kiểm soát chất lƣợng và CMKT ở ba quốc gia đƣợc thiết kế phù hợp với tiêu chuẩn kiểm toán quốc tế và tiêu chuẩn kiểm soát chất lƣợng quốc tế.
Tuy nhiên, các yêu cầu về đạo đức, chính sách, tài liệu tham gia liên quan đến kiểm soát chất lƣợng ở Anh và Ấn Độ nghiêm ngặt hơn ở Hoa Kỳ. Nếu không có điểm khác biệt này thì khung kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán ở ba quốc gia này tƣơng tự nhau và ngang bằng với các yêu cầu quốc tế. Nghiên cứu của David T.Otley và Bernard J.Pierce (1995) về “The control problem in public accounting firms: an empirical study of the impact of leadership style” thực hiện xem xét cách phản ứng của cấp dƣới đối với hệ thống kiểm soát chất lƣợng bị ảnh hƣởng bởi phong cách các nhà lãnh đạo. Dữ liệu của nghiên cứu đƣợc thu thập bằng một bảng câu hỏi gửi đến tất cả các trƣởng nhóm kiểm toán tại ba trong số các công ty kiểm toán Big Six.
Nghiên cứu đã nêu ra tầm quan trọng của các phong cách lãnh đạo trong công ty kiểm toán và có ý nghĩa quan trọng từ cả hai khía cạnh lý thuyết và thực tiễn. Các nhà lãnh đạo thƣờng tạo ra sự mâu thuẫn trong tƣ tƣởng của KTV khi áp đặt thời gian hạn hẹp để hoàn thành chƣơng trình kiểm toán, điều này ảnh hƣởng nhiều đến chất lƣợng kiểm toán cũng nhƣ việc kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngoài việc kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán dựa trên khung kiểm soát chất lƣợng, các công ty kiểm toán cũng xem xét đến các nhân tố tác động đến chất lƣợng kiểm toán. Nếu họ có thể kiểm soát các nhân tố ấy một cách hiệu quả thì họ sẽ kiểm soát đƣợc chất lƣợng hoạt động kiểm toán.
Nghiên cứu của Behn và các cộng sự (1997) với đề tài “The determinants of audit client satisfaction among clients of big 6 firms”, nghiên cứu về mối quan hệ giữa sự hài lòng của khách hàng với chất lƣợng kiểm toán. Nghiên cứu này đã tiến hành khảo sát các kiểm soát viên của 1000 công ty lớn tại Hoa Kỳ trên 12 khía cạnh của chất lƣợng kiểm toán. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 nhân tố thể hiện mối quan hệ này theo hƣớng tích cực nhƣ: sự đáp ứng nhu cầu khách hàng, sự tham gia của giám đốc điều hành, sự tƣơng tác hiệu quả và liên tục với ủy ban kiểm toán, thực hiện công việc, chuyên môn trong ngành và kinh nghiệm trƣớc đó với khách hàng. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tìm thấy mối quan hệ tiêu cực giữa sự hoài nghi của kiểm toán viên với sự hài lòng của khách hàng.
Khi xác định rõ ràng các nhân tố ảnh hƣởng tích cực và tiêu cực đến chất lƣợng kiểm toán, các công ty kiểm toán có thể kiểm soát chúng cũng nhƣ là việc kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. Các nghiên cứu trong nƣớc Tƣơng tự ở các quốc gia trên thế giới, Việt Nam cũng có một số nghiên cứu liên quan đến kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. Trƣớc tiên phải kể đến “Mô hình kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán – Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳ và Trung Quốc” do Hà Thị Ngọc Hà (2011) nghiên cứu. Đề tài đã tiến hành nghiên cứu mô hình kiểm soát chất lƣợng tại hai quốc gia - Hoa Kỳ và Trung Quốc dựa theo các yếu tố nhƣ lịch sử hình thành và phát triển chuẩn mực về kiểm soát chất lƣợng, cơ quan thực hiện kiểm tra và đối tƣợng kiểm tra, quy trình và nội dung của kiểm soát chất lƣợng.