Chương 1: Một số vấn đề lý luận về kiểm sát điều tra đối với các vụ án hình sự về ma túy - Chương 2: Quy định của pháp luật về kiểm sát điều tra vụ án về ma túy và thực tiễn công tác kiểm sát điều tra đối với các vụ án hình sự về ma túy trên địa bàn tỉnh Nam Định - Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát điều tra vụ án hình sự về ma túy 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ MA TÚY 1. Khái niệm, đặc điểm và những quy định của pháp luật hình sự về các tội phạm ma túy 1. Khái niệm, đặc điểm về các tội phạm ma túy 1. Khái niệm các tội phạm về ma tuý Khác với các loại tội phạm khác, các tội phạm về ma túy có cơ sở pháp lý chung là Công ước Quốc tế về kiểm soát ma túy.
Công ước quốc tế quy định: Các nước tham gia công ước quốc tế không coi tội phạm về ma túy là tội phạm chính trị hoặc có động cơ chính trị. Đối với người nghiện ma túy, không coi là tội phạm và không áp dụng hình phạt đối với họ. Trong trường hợp người nghiện ma túy phạm các tội khác thì sau khi thi hành án phạt tù, cần áp dụng chế độ cai nghiện bắt buộc đối với họ. Khái niệm tội phạm về ma tu ở mỗi quốc gia cũng khác nhau: Trong Luật về các biện pháp trấn áp người phạm tội liên quan đến ma tu ở Thái Lan năm 1991 khái niệm tội phạm về ma tu tại Điều 3 được hiểu là: Phạm tội liên quan đến ma tu có nghĩa là việc sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, tiêu thụ hoặc sở hữu đế tiêu thụ các chất ma tu và cũng bao gồm cả âm mưu, giúp đỡ, khuyến khích, trợ giúp hoặc mưu hoạch thực hiện hành vi phạm tội đó.
327] Trong Bộ luật Kiểm soát toàn diện các chất ma tu nguy hiểm, năm 2002 của Philippines tội phạm ma tu được thể hiện bởi khái niệm: Buôn bán trái ph p – Gieo trồng, chuyển giao, quản l phân phối, sản xuất, mua bán, vận chuyển, phân bổ, nhập khẩu, xuất khẩu và sở hữu trái ph p bất kỳ loại chất ma tu nguy hiểm hoặc tiền chất và hoá chất cần thiết bị kiểm soát. 158,159] Trong Bộ luật Hình sự và Luật ph ng, chống ma tu của Việt Nam chưa có khái niệm tội phạm về ma tu. Tác giả xin đưa ra khái niệm tội phạm về ma tu như sau: 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tội phạm về ma túy là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định tại các Điều 247, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259 thuộc Chương XX: Các tội phạm về ma túy trong Bộ luật hình sự năm 2015. Hành vi vi phạm đó thể hiện như: Không được ph p mà cố sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, s dụng; hoặc được ph p mà sản xuất, mua bán, tàng trữ, s dụng quá số lượng cho ph p, không đúng loại chất ma túy được ph p, vận chuyển không đúng tuyến đường, không đúng c a khẩu và thời gian được ph p; bán hoặc cấp phát cho những người không được ph p tàng trữ, s dụng.
Chỉ hành vi nào vi phạm các quy định về quản l , s dụng chất ma túy, tiền chất được quy định trong BLHS mới coi là tội phạm về ma túy. Người được coi là tội phạm về ma tu thực hiện các hành vi nêu trên phải là người có đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự và thức được hậu quả do hành vi phạm tội của mình gây ra. Tội phạm về ma tu là yếu tố quan trọng cấu thành nên vụ án ma tu là đối tượng chính để cơ quan có thẩm quyền điều tra tiến hành điều tra hoặc thực hiện một số hoạt động điều tra làm rõ hành vi phạm tội về ma tu để x l. Đặc điểm tội phạm về ma túy Với tính thu lợi các nhuận cao, tội phạm ma túy ngày càng phát triển nhanh cả về số lượng và tính chất mức độ nguy hiểm cũng như thủ đoạn phạm tội.
Sự tinh vi trong phương pháp, sự táo bạo trong thủ đoạn, sự câu kết chặt chẽ trong phân công tổ chức, sự liều lĩnh trong hành động… đã tạo cho loại tội phạm này những đặc điểm khác biệt so với nhiều loại tội phạm khác. Có thể khái quát một số đặc điểm chung của loại tội phạm về ma túy như sau: Thứ nhất, tính liên kết, tổ chức hoạt động của tội phạm ma túy. Tổ chức tội phạm ma túy thường thiết lập, tạo dựng thành các đường dây có nhiều mắt xích, mỗi mắc xích là một hoặc một số đối tượng được tuyển chọn rất công phu phù hợp với từng vị trí nhất định. Một tổ chức, đường dây ma túy bố trí có đủ các công đoạn như: mua gom, cất giấu, vận chuyển và tiêu thụ, nhận tiền.
Chỉ 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com có đối tượng cầm đầu mới biết đầy đủ các mắt xích để điều hành và kiểm tra. Các đối tượng này thường là chuyên nghiệp và tìm cách móc nối với các đối tượng đã có tiền án, tiền sự có trường hợp là người nước ngoài. 9] Đối tượng phạm tội tổ chức, chứa chấp việc s dụng trái ph p chất ma túy, cưỡng bức lôi k o người khác s dụng chất ma túy có thể trực tiếp hoặc cho đồng bọn tiến hành các hoạt động phạm tội. Chúng thường lôi k o những thanh niên con nhà có điều kiện kinh tế, gia đình có địa vị xã hội nhưng thiếu sự quản l , giám sát của bố mẹ; những gia đình giàu lên nhanh chóng nhờ tốc độ tăng trưởng của độ thị hóa; những thanh thiếu niên chơi bời, đua đ i… Trong cùng một địa bàn, đối tượng bán trực tiếp luôn giữ bí mật về nhân thân, phương thức giao nhận và liên lạc cũng thường xuyên thay đổi.
Ngược lại các đối tượng đã mua ma túy cũng không khai báo về đối tượng đã bán ma túy cho mình, mà chỉ miêu tả chung. Điều này đảm bảo cho việc an toàn về đối tượng bán và cũng gây rất nhiều khó khăn cho công tác điều tra ra đối tượng đã bán ma túy trong các vụ án tàng trữ trái ph p ma túy. Thứ hai, là tính bí mật, kh p kín và k o dài của hoạt động phạm tội ma túy. Để tạo sự bí mật tuyết đối cho các hoạt động phạm tội, tội phạm về ma túy thường hình thành các đường dây chìm, kh p kín từ người mua gom đến đối tượng vận chuyển và đối tượng bán.
Kh p kín được hiển là các đối tượng đều có quan hệ gia đình, người thân như vợ, chống, con cái, anh chị em, làng xã, nếu là người lạ thì đều phải qua giới thiệu, được sự đảm bảo và qua thời gian th thách. Điều đặc biệt của tính bí mật này là sự cắt đoạn rất nghiêm ngặt, vị trí nào được phân công chỉ biết việc của mình, không được biết đến người thứ ba. Vì lợi ích siêu lợi nhuận từ các hoạt động phạm tội về ma túy đem lại, nên các đối tượng phạm tội không dễ gì t bỏ, nếu tự động từ bỏ sẽ bị đồng bọn thủ tiêu hoặc gây ảnh hưởng tới gia đình, người thân. Đó chính là nguyên nhân tại sao các đường dây phạm tội về ma túy thường tồn tại lâu, k o dài.
9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thứ ba, là tính khai thác người ma túy từ người ngoài. Do trong nước chưa s dụng được ma túy trên thị trường chủ yếu từ các đối tượng phạm tội trong nước móc nối với các đối tượng ở các nước Lào, Campuchia, Trung Quốc, Australia. và hình thành đường dây mua bán ma túy xuyên quốc gia. Chỉ một phần nhỏ ma túy được tổ chức thu gom ở một số đồng bào vùng cao trông cây có chất ma túy (thuốc phiện, cần sa).
6] Thứ tư, là thủ đoạn cất giấu, vận chuyển ma túy tinh vi và đa dạng. Các đối tượng phạm tội có rất nhiều thủ đoạn để ngụy trang, cất giấu, vận chuyển ma túy như: cất giấu chung cùng với các loại hàng hóa khác; cất giấu trong các đồ vật, hàng hóa như mặt lót trong của valy, trong thùng loa… đặc biệt có trường hợp cất giấu trong bộ phận kín của cơ thể người. Các đối tượng phạm tội vận chuyển ma túy bằng đường bộ, đường biển, đường sống, đường hàng không và qua bưu điện. Khi vận chuyển có thể trá hình là khách du lịch, sinh viên để che giấu hành vi phạm tội và khó bị phát hiện.20] Thứ năm, là thủ đoạn giao nhận ma túy và phương thức thanh toán hết sức tinh vi, phức tạp, bí mật và không k m phần liều lĩnh.
Trước khi giao nhận ma túy, bọn chúng đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng, từ khâu kiểm tra hàng mẫu, kiểm tra lượng tiền thanh toán có đủ hay không, tiếp đó mới thỏa thuận về giá cả, thời gian, địa điểm, nhận tiền đặt trước và phương thức giao nhận ma túy. Giá cả và số lượng ma túy giao nhận được bọn chúng mã hóa bằng các quy ước và những từ “nóng” riêng. Hiện nay, phổ biến phương thức thanh toán bằng một đối tượng khác, ở một địa điểm khác với đối tượng và địa điểm giao nhận ma túy có trường hợp đối tượng giao nhận ma túy và đối tượng thanh toán không xuất hiện, mà hướng dẫn đối tượng mua, thanh toán tiền nhận ma túy ở nơi cất giấu hoặc đặc tiền thanh toán ở vị trí tại một địa điểm bất kỳ. Trong quá trình diễn ra việc thanh toán và giao nhận ma túy, đối tượng bán thường xuyên thay đổi địa điểm và phương thức giao nhận, thanh toán bất kỳ 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com lúc nào, không theo quy luật nào để tránh sự phát hiện của các cơ quan chức năng.
Trong trường hợp bị phát hiện, thì chỉ đối tượng mua bị bắt, c n đối tượng bán trốn thoát [24, tr. Thứ sáu, là tính khái báo chống đối. Các đối tượng phạm tội tàng trữ nhỏ lẻ để s dụng cho bản thân có thái độ khai báo thành khẩn, c n lại đa số các đối tượng phạm tội về ma túy khi bị bắt đều có kinh nghiệm trong khai báo do được truyền đạt lại từ các đối tượng đã bị bắt trước đó.