Nghiên cứu khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn vùng cửa sông Hồng

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu khả năng tích lũy co2 dioxitcacbon trong đất của rừng ngập mặn vùng cửa sông hồng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Trịnh Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Văn Thuận
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường
• Đề tài: Khả Năng Tích Lũy CO2 Trong Đất Rừng Ngập Mặn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan về điều kiện tự nhiên vùng nghiên cứu
• 1.2.1. Vị trí địa lý
• 1.2.2. Điều kiện khí tượng, thủy văn, hải văn
• 1.2.3. Các yếu tố địa hình, địa mạo, địa chất
• 1.2.4. Đặc điểm trầm tích tầng mặt
• 1.2.5. Hệ sinh thái rừng ngập mặn
• 1.2.6. Tổng quan về kinh tế xã hội
• 1.2.6.1. Tình hình phát triển kinh tế
• 1.2.6.2. Tình hình phát triển văn hoá - xã hội
• 2. CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP VÀ CƠ SỞ TÀI LIỆU
• 2.1. Phương pháp luận. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp ngoài trời
• 2.3. Phương pháp trong phòng
• 2.4. Cơ sở tài liệu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Cơ chế tích lũy cacbon trong đất rừng ngập mặn
• 3.2. Các kết quả phân tích
• 3.3. Các kết quả thu thập
• 3.4. Kết quả phân tích
• 3.5. Đánh giá khả năng tích lũy cacbon trong đất
• 3.6. Đánh giá khả năng tích lũy cacbon trong đất theo địa hình
• 3.7. Đánh giá khả năng tích lũy cacbon trong đất theo đặc điểm trầm tích
• 3.8. Đánh giá khả năng tích lũy cacbon trong đất theo độ sâu
• 3.9. Đánh giá khả năng tích lũy cacbon trong đất theo tuổi rừng
• 3.10. Đánh giá khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu trữ CO2, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu. Khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn không chỉ phụ thuộc vào loại cây mà còn vào các yếu tố môi trường như độ sâu, loại đất và điều kiện khí hậu. Nghiên cứu cho thấy, rừng ngập mặn có thể tích lũy một lượng lớn carbon, giúp bảo vệ môi trường và duy trì hệ sinh thái.

1.1. Đặc điểm sinh thái của rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn là hệ sinh thái đặc biệt, thường phát triển ở vùng ven biển, nơi có sự giao thoa giữa nước ngọt và nước mặn. Hệ sinh thái này không chỉ cung cấp môi trường sống cho nhiều loài động thực vật mà còn có khả năng hấp thụ CO2 hiệu quả. Các loài cây như đước, vẹt, và mắm là những cây chủ yếu trong hệ sinh thái này.

1.2. Vai trò của rừng ngập mặn trong việc giảm thiểu CO2

Rừng ngập mặn có khả năng hấp thụ CO2 từ khí quyển thông qua quá trình quang hợp. Ngoài ra, đất rừng ngập mặn cũng lưu trữ carbon trong các lớp đất, giúp giảm thiểu lượng khí nhà kính trong không khí. Nghiên cứu cho thấy, mỗi năm, rừng ngập mặn có thể tích lũy từ 1,5 đến 3,7 tấn CO2 trên mỗi hecta.

II. Thách thức trong việc bảo vệ khả năng tích lũy CO2 của rừng ngập mặn

Mặc dù rừng ngập mặn có khả năng tích lũy CO2 cao, nhưng chúng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển đô thị, khai thác tài nguyên và biến đổi khí hậu đang đe dọa đến diện tích và chất lượng của rừng ngập mặn. Việc mất đi rừng ngập mặn không chỉ làm giảm khả năng hấp thụ CO2 mà còn ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và an ninh lương thực.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến rừng ngập mặn

Biến đổi khí hậu gây ra sự gia tăng mực nước biển và thay đổi mô hình thời tiết, ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng ngập mặn. Nhiều khu vực rừng ngập mặn đang bị ngập úng, làm giảm khả năng hấp thụ CO2 và gây ra sự suy giảm đa dạng sinh học.

2.2. Khai thác tài nguyên và phát triển đô thị

Việc khai thác tài nguyên và phát triển đô thị ven biển đã dẫn đến sự mất mát diện tích rừng ngập mặn. Nhiều khu vực đã bị chuyển đổi thành đất nông nghiệp hoặc khu công nghiệp, làm giảm khả năng tích lũy CO2 và gây ra các vấn đề môi trường nghiêm trọng.

III. Phương pháp nghiên cứu khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn

Để đánh giá khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm phân tích mẫu đất, đo lường hàm lượng carbon và đánh giá các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến quá trình tích lũy carbon.

3.1. Phân tích mẫu đất và đo lường carbon

Phân tích mẫu đất là một trong những phương pháp chính để xác định hàm lượng carbon trong đất. Các mẫu đất được thu thập từ nhiều độ sâu khác nhau và được phân tích để xác định lượng carbon tích lũy. Kết quả cho thấy, hàm lượng carbon trong đất rừng ngập mặn thường cao hơn so với các loại đất khác.

3.2. Đánh giá các yếu tố môi trường

Các yếu tố môi trường như độ sâu, loại đất, và điều kiện khí hậu có ảnh hưởng lớn đến khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn. Nghiên cứu cho thấy, đất có độ ẩm cao và giàu dinh dưỡng thường có khả năng tích lũy carbon tốt hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, đất rừng ngập mặn có khả năng tích lũy CO2 rất cao. Các mẫu đất được phân tích cho thấy hàm lượng carbon tích lũy dao động từ 1,5 đến 3,7 tấn/ha/năm, tùy thuộc vào điều kiện môi trường và loại cây trồng. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của rừng ngập mặn trong việc giảm thiểu khí nhà kính.

4.1. Hàm lượng carbon trong đất rừng ngập mặn

Hàm lượng carbon trong đất rừng ngập mặn được xác định thông qua các phương pháp phân tích mẫu đất. Kết quả cho thấy, đất rừng ngập mặn có hàm lượng carbon cao hơn so với các loại đất khác, cho thấy khả năng tích lũy carbon tốt.

4.2. Ảnh hưởng của độ sâu đến khả năng tích lũy CO2

Nghiên cứu cho thấy, khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn giảm dần theo độ sâu. Các mẫu đất ở độ sâu nông thường có hàm lượng carbon cao hơn, cho thấy sự ảnh hưởng của độ sâu đến khả năng tích lũy carbon.

V. Ứng dụng thực tiễn của khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn

Khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn không chỉ có ý nghĩa về mặt môi trường mà còn có thể được ứng dụng trong các dự án phát triển bền vững. Việc bảo vệ và phục hồi rừng ngập mặn có thể giúp giảm thiểu khí nhà kính và bảo vệ đa dạng sinh học.

5.1. Dự án phát triển bền vững

Các dự án phát triển bền vững có thể tận dụng khả năng tích lũy CO2 của rừng ngập mặn để giảm thiểu khí nhà kính. Việc trồng mới và bảo vệ rừng ngập mặn có thể tạo ra một nguồn lợi lớn cho cộng đồng địa phương và bảo vệ môi trường.

5.2. Chính sách bảo vệ môi trường

Chính phủ và các tổ chức phi chính phủ cần có các chính sách bảo vệ môi trường nhằm duy trì và phát triển rừng ngập mặn. Việc này không chỉ giúp bảo vệ hệ sinh thái mà còn góp phần vào việc giảm thiểu biến đổi khí hậu.

VI. Kết luận và tương lai của khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn

Khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu biến đổi khí hậu. Việc bảo vệ và phục hồi rừng ngập mặn cần được ưu tiên trong các chính sách phát triển bền vững. Tương lai của khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn phụ thuộc vào sự quan tâm và hành động của cộng đồng và chính phủ.

6.1. Tầm quan trọng của rừng ngập mặn trong tương lai

Rừng ngập mặn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ CO2 và bảo vệ môi trường. Việc duy trì và phát triển rừng ngập mặn sẽ giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và bảo vệ đa dạng sinh học.

6.2. Hướng đi cho nghiên cứu và phát triển

Nghiên cứu về khả năng tích lũy CO2 trong đất rừng ngập mặn cần được tiếp tục mở rộng. Các nghiên cứu mới sẽ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế tích lũy carbon và tìm ra các giải pháp hiệu quả để bảo vệ rừng ngập mặn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Rừng ngập mặn (RNM) là hệ sinh thái ven biển quan trọng, đóng vai trò như “bức tường xanh” bảo vệ bờ biển, hạn chế xói lở và giảm thiểu tác động của bão lụt. Trên thế giới, diện tích RNM còn khoảng 150.000 km², trong đó châu Á chiếm 42%. Việt Nam với đường bờ biển dài hơn 3.260 km có hệ sinh thái RNM phát triển đa dạng, tuy nhiên hơn 50% diện tích RNM đã bị mất do khai thác quá mức và chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là để nuôi trồng thủy sản. Vùng cửa sông Hồng, cụ thể là huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, là khu vực có hệ sinh thái RNM phát triển, đóng góp quan trọng vào kinh tế và môi trường địa phương.

Luận văn tập trung nghiên cứu khả năng tích lũy CO2 trong đất của RNM vùng cửa sông Hồng nhằm đánh giá vai trò của RNM như một bể chứa khí nhà kính, góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu. Mục tiêu cụ thể là phân tích mối quan hệ giữa khả năng tích lũy cacbon trong đất với các yếu tố địa hình, đặc điểm trầm tích, độ sâu tầng đất và tuổi rừng. Nghiên cứu được thực hiện trên các mẫu đất thu thập tại các bãi triều cao và thấp thuộc xã Giao Lạc, Giao An và Giao Xuân trong giai đoạn 2012-2013. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn, phát triển RNM và triển khai các dự án trồng rừng theo cơ chế phát triển sạch (CDM) tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về chu trình cacbon trong hệ sinh thái rừng ngập mặn, trong đó cacbon được tích lũy chủ yếu qua sinh khối trên mặt đất và chuyển xuống đất qua rễ và vật chất hữu cơ phân hủy. Hai giai đoạn chính của chu trình cacbon bao gồm tích lũy cacbon trong cây và đất, và phát thải CO2 qua hô hấp đất. Các khái niệm chính gồm:

• Cacbon hữu cơ trong đất: Là thành phần quan trọng trong chu trình cacbon, được tạo thành từ phân hủy thực vật và động vật.
• Địa hình bãi triều: Phân biệt bãi triều cao (BTC) và bãi triều thấp (BTT) với thời gian ngập nước khác nhau ảnh hưởng đến quá trình tích lũy cacbon.
• Thạch học trầm tích: Thành phần hạt đất (bùn sét, sét bột, cát bột, cát mịn) ảnh hưởng đến khả năng giữ cacbon.
• Tuổi rừng: Tuổi của rừng ảnh hưởng đến sinh khối rễ và khả năng tích lũy cacbon trong đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp “lấy không gian thay thế thời gian” với hệ thống ô tiêu chuẩn tạm thời để khảo sát và lấy mẫu đất tại các bãi triều cao và thấp. Cỡ mẫu gồm 37 mẫu đất bề mặt và mẫu ống phóng sâu đến 100 cm, được thu thập tại các vị trí định sẵn trong vùng nghiên cứu. Mẫu đất được phân tích hàm lượng cacbon hữu cơ bằng phương pháp oxi hóa hóa học với K2Cr2O7 và H2SO4 đặc, chuẩn độ bằng dung dịch muối FeSO4.

Phân tích dữ liệu tập trung vào đánh giá hàm lượng cacbon theo các yếu tố: địa hình, thành phần trầm tích, độ sâu tầng đất và tuổi rừng. Các số liệu khí tượng thủy văn, địa hình, đặc điểm trầm tích và hệ sinh thái được thu thập bổ sung từ các nguồn nghiên cứu trước và khảo sát thực địa. Thời gian nghiên cứu chính thức kéo dài từ năm 2012 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng tích lũy cacbon theo địa hình: Hàm lượng cacbon trong đất tại bãi triều thấp (BTT) cao hơn từ 2 đến 4 lần so với bãi triều cao (BTC). Cụ thể, hàm lượng cacbon tại BTT dao động từ 0,37% đến 1,04%, trong khi tại BTC chỉ từ 0,10% đến 0,36%.

2. Ảnh hưởng của thành phần trầm tích: Khả năng tích lũy cacbon giảm dần theo thứ tự bùn sét (1,97%) > sét bột > cát bột > cát mịn (0,12%). Bùn sét tập trung chủ yếu ở tầng đất mặt 0-40 cm, có khả năng giữ cacbon cao nhất.

3. Biến động theo độ sâu tầng đất: Lượng cacbon tích lũy cao nhất ở tầng đất 0-20 cm (1,97% tương đương 28,44 tấn C/ha tại BTC), giảm dần theo độ sâu. Ở tầng 80-100 cm, hàm lượng cacbon thấp nhất (0,41% tương đương 9,31 tấn C/ha). Tại BTT, hàm lượng cacbon cũng giảm từ 0,41% ở tầng mặt xuống 0,12% ở tầng sâu.

4. Ảnh hưởng của tuổi rừng: Hàm lượng cacbon tích lũy tăng theo tuổi rừng, với rừng 13 tuổi đạt trung bình 91,67 tấn C/ha, cao hơn 1,5 lần so với rừng 12 tuổi và gấp 2,4-2,7 lần so với rừng 9 tuổi. Khu vực đất không có rừng có hàm lượng cacbon thấp hơn đáng kể (27,98 tấn C/ha).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy địa hình bãi triều thấp với thời gian ngập nước dài hơn tạo điều kiện cho quá trình phân hủy vật chất hữu cơ chậm lại, từ đó tăng khả năng tích lũy cacbon trong đất. Thành phần trầm tích bùn sét giữ cacbon tốt hơn do cấu trúc hạt mịn và khả năng giữ nước cao, phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại các hệ sinh thái RNM khác ở Đông Nam Á.

Sự giảm dần hàm lượng cacbon theo độ sâu phản ánh quá trình phân hủy và hô hấp kỵ khí trong đất, đồng thời cho thấy tầng đất mặt là nơi tích lũy cacbon hiệu quả nhất. Tăng trưởng sinh khối rễ theo tuổi rừng giải thích sự gia tăng hàm lượng cacbon tích lũy, phù hợp với các nghiên cứu về vai trò của rễ trong chu trình cacbon RNM.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hàm lượng cacbon theo độ sâu và tuổi rừng, bảng so sánh hàm lượng cacbon theo địa hình và thành phần trầm tích để minh họa rõ ràng mối quan hệ giữa các yếu tố nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn bãi triều thấp nhằm tăng cường khả năng tích lũy cacbon trong đất, góp phần giảm phát thải khí nhà kính. Thời gian thực hiện: 5 năm; chủ thể: chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn môi trường.

2. Quản lý và cải tạo trầm tích bùn sét trong vùng RNM để duy trì cấu trúc đất phù hợp cho tích lũy cacbon. Thời gian: 3 năm; chủ thể: Viện nghiên cứu địa chất và môi trường.

3. Khuyến khích trồng rừng RNM có tuổi cao (trên 10 năm) để tối ưu hóa tích lũy cacbon trong đất, đồng thời phát triển đa dạng sinh học. Thời gian: 10 năm; chủ thể: các dự án trồng rừng và cộng đồng dân cư.

4. Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển rừng ngập mặn theo cơ chế phát triển sạch (CDM), tạo điều kiện tài chính và kỹ thuật cho các dự án bảo vệ và trồng mới RNM. Thời gian: liên tục; chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường, các tổ chức quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý môi trường và tài nguyên thiên nhiên: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách bảo vệ và phát triển RNM, giảm phát thải khí nhà kính.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý tài nguyên và môi trường: Tham khảo phương pháp và kết quả nghiên cứu về tích lũy cacbon trong đất RNM, áp dụng cho các vùng ven biển khác.

3. Cộng đồng dân cư ven biển và các tổ chức phi chính phủ: Nắm bắt vai trò của RNM trong bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững, từ đó tham gia tích cực vào công tác bảo vệ rừng.

4. Các nhà đầu tư và tổ chức phát triển dự án CDM: Dựa trên dữ liệu khoa học để triển khai các dự án trồng rừng ngập mặn, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao rừng ngập mặn lại có khả năng tích lũy CO2 cao?
   Rừng ngập mặn tích lũy CO2 chủ yếu qua sinh khối rễ và vật chất hữu cơ phân hủy trong đất, đặc biệt ở các bãi triều thấp với thời gian ngập nước dài làm chậm quá trình phân hủy, giúp giữ cacbon lâu dài.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến khả năng tích lũy cacbon trong đất RNM?
   Tuổi rừng, địa hình bãi triều và thành phần trầm tích là các yếu tố chính. Rừng có tuổi cao, bãi triều thấp và trầm tích bùn sét có khả năng tích lũy cacbon cao hơn.

3. Phương pháp lấy mẫu nào được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Phương pháp “lấy không gian thay thế thời gian” với hệ thống ô tiêu chuẩn tạm thời, lấy mẫu đất bề mặt và sâu đến 100 cm bằng ống phóng PVC, phân tích hàm lượng cacbon hữu cơ bằng phương pháp oxi hóa hóa học.

4. Khả năng tích lũy cacbon có giảm theo độ sâu đất không?
   Có, hàm lượng cacbon tích lũy giảm dần theo độ sâu, cao nhất ở tầng đất 0-20 cm và thấp nhất ở tầng 80-100 cm do quá trình phân hủy và hô hấp đất.

5. Làm thế nào kết quả nghiên cứu này hỗ trợ các dự án phát triển sạch (CDM)?
   Kết quả cung cấp cơ sở khoa học về khả năng tích lũy cacbon trong đất RNM, giúp đánh giá hiệu quả giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng các dự án trồng rừng ngập mặn theo cơ chế CDM tại Việt Nam.

Kết luận

• Đất rừng ngập mặn vùng cửa sông Hồng có khả năng tích lũy lượng lớn cacbon, đặc biệt tại bãi triều thấp và các tầng đất mặt.
• Thành phần trầm tích bùn sét giữ cacbon hiệu quả hơn so với các loại trầm tích khác như cát bột và cát mịn.
• Hàm lượng cacbon tích lũy tăng theo tuổi rừng, với rừng 13 tuổi có khả năng tích lũy cao nhất.
• Nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của RNM trong giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ phát triển các dự án trồng rừng theo cơ chế phát triển sạch (CDM).
• Đề xuất các giải pháp bảo vệ, phát triển RNM bền vững, đồng thời khuyến khích nghiên cứu mở rộng tại các vùng ven biển khác.

Next steps: Triển khai các dự án bảo vệ và trồng mới RNM theo hướng bền vững, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến tích lũy cacbon trong đất RNM.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng hãy phối hợp để bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn, góp phần ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan vùng nghiên cứu Chương 2: Phương pháp và cơ sở tài liệu Chương 3: Kết quả và thảo luận. 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VÙNG NGHIÊN CỨU I.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Cacbon điôxit (CO2) chiếm tới 55 % trong khí nhà kính và được coi là khí chính của khí nhà kính (Houhgton J. Sự gia tăng nhanh chóng nồng độ khí CO2 trong khí quyển là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi khí hậu làm cho Trái đất nóng dần lên. Nhằm hạn chế sự gia tăng khí CO 2, các nhà khoa học đã đi sâu vào nghiên cứu chu trình cacbon trong hệ sinh thái rừng trong đó có hệ sinh thái rừng ngập mặn (HST RNM), tìm ra cơ sở khoa học để đánh giá chính xác khả năng tích lũy và tích luỹ CO2 của cây và đất rừng.

Trên thế giới, có rất nhiều nghiên cứu về hàm lượng cacbon hữu cơ dự trữ trong đất rừng ngập mặn (RNM). Vào thập kỷ 90 của thế kỷ trước một số nhà khoa học bắt đầu quan tâm đến vai trò của RNM trong việc tích luỹ cacbon trong đất. Ong (1993) [27] đã nghiên cứu hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất rừng ngập mặn Matang và Sungai ở Peninsular, Malaysia. Kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM là 1,5 tấn/ha/năm.

Tiếp theo là Sotomayor và cộng sự (1994) [28] đã nghiên cứu hàm lượng cacbon trong đất RNM ở miền Nam Ấn Độ và cho biết hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM trung bình là 5,7- 8,3 %. Năm 1996, Cahoon và cộng sự [19] cũng nghiên cứu hàm lượng cacbon trong đất RNM ở cửa sông Tijuana Mexico và cho kết quả là hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM trung bình là 343 g/m2/năm tương ứng là 3,4 tấn/ha/năm. Kết quả nghiên cứu của Cahoon tương tự với kết quả nghiên cứu của Matsui (1998) [25] khi ông nghiên cứu hàm lượng cacbon trong rễ và trầm tích của RNM ở Australia, hàng năm HST RNM tích luỹ vào khoảng 3,7 tấn/ha/năm. Năm 1999, Fujimoto và cộng sự [20] nghiên cứu sự tích luỹ cacbon trong RNM ở đảo Pohnpei, Micronesian và cho kết quả là trung bình 1 năm đất RNM tích luỹ 93g/m2/năm tương ứng là 0,9 tấn/ha/năm.

Từ đầu thế kỷ 21 đến nay, nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu sâu hơn đến chu trình cacbon trong các HST ven biển nhiệt đới. Các công trình nghiên cứu như của Batjes 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (2001) [17], nghiên cứu hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM ở đầm lầy Senegal và cho kết quả về hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM là 90- 257 tấn/ha. Năm 2003, Bouillon và cộng sự [18] nghiên cứu nguồn cacbon tích luỹ trong trầm tích RNM ở châu thổ sông Godovari, Ấn Độ và phía Tây Nam Srilanka và cho biết kết quả nghiên cứu về hàm lượng cacbon tích luỹ trong trầm tích RNM trung bình là 0,6- 31 % trọng lượng khô, có khi lên tới 75 %. Năm 2000, Fujimoto và cộng sự [22] đã nghiên cứu một số loại RNM ở Thái Lan và đã tính hàm lượng cacbon trong đất ở các độ sâu khác nhau.

Kết quả cho thấy, hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM giảm dần theo độ sâu của đất. Đồng thời kết quả nghiên cứu của Fujimoto cũng chỉ ra rằng, hàm lượng cacbon tích luỹ trong đất RNM phụ thuộc vào loại rừng. Rừng đước (Rhizophora apiculata) thuần loại có khả năng tích luỹ cacbon cao hơn các loại rừng khác. Các kết quả nghiên cứu còn cho thấy, sự tích luỹ cacbon trong RNM còn phụ thuộc vào loài cây.

Theo những nghiên cứu của Matsui và cộng sự (2000) [26] về sự tích luỹ cacbon trong RNM ở vịnh Sawi của miền Nam Thái Lan và của Alongi (2003) [13] ở Australia cũng chỉ ra điều này. Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về sự tích luỹ cacbon trong đất RNM chưa nhiều. Năm 2000, Fujimoto và cộng sự [21] nghiên cứu sự tích luỹ cacbon dưới mặt đất của RNM hỗn hợp rừng tự nhiên và rừng trồng ở Cà Mau và Cần Giờ, miền Nam Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hàm lượng cacbon tích luỹ trong trầm tích RNM ở Cà Mau cao hơn so với RNM ở Cần Giờ.

Năm 2004, Nguyễn Thanh Hà và cộng sự [23] đã nghiên cứu sự tích luỹ cacbon dưới mặt đất (cacbon trong đất, rễ sống, rễ chết) của rừng trang (Kandelia obovata) 9, 8, 6, 4 và 3 tuổi trồng ở huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định. Kết quả nghiên cứu cho biết, hàm lượng cacbon tích luỹ dưới mặt đất ở rừng có tuổi càng cao thì càng lớn. Nguyễn Hồng Hạnh (2009) [1] với luận án tiến sĩ “Nghiên cứu sự phân huỷ lượng rơi trong chu trình chuyển hoá cacbon và nitơ của rừng ngập mặn ở huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định” đã xác định quá trình tích luỹ 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cacbon và nitơ trong đất phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: tuổi của cây rừng, sự phân giải vật chất hữu cơ trong đất, sự ngập triều và loài cây trồng. Trong đó, sinh khối rễ và sự ngập nước thường xuyên của thuỷ triều là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến lượng cacbon tích luỹ trong đất, còn lượng nitơ tích luỹ trong đất phụ thuộc chủ yếu vào sự bồi tụ trầm tích và năng suất lượng rơi.

Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu nêu trên chưa đề cập cụ thể khả năng tích lũy cacbon trong đất RNM theo các tiêu chí địa mạo, địa chất như đặc điểm địa hình; đặc điểm thạch học trầm tích. Do vậy, mục tiêu nghiên cứu của luận văn là góp phần làm sáng tỏ vấn đề này.2 Tổng quan về điều kiện tự nhiên vùng nghiên cứu I.1 Vị trí địa lý Huyện Giao Thuỷ là một huyện ven biển của tỉnh Nam Định, thuộc vùng châu thổ sông Hồng với diện tích bãi bồi trên 10. Dân số khoảng 20 vạn người, tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên trung bình là 1,2 %, số người nghèo chiếm 14,8 % dân số. Sản xuất nông nghiệp chiếm 78,6 %, còn lại là các ngành nghề khác như thương mại dịch vụ chiếm 2 %, công nghiệp; tiểu thủ công nghiệp và xây dựng chiếm 3,2 %, thuỷ sản chiếm 16,2 % (Theo niên giám thống kê huyện Giao Thủy 2012).

Huyện Giao Thuỷ có 22 xã và thị trấn, trong đó có 9 xã tiếp giáp với biển là Giao Thiện, Giao An, Giao Lạc, Giao Xuân, Giao Hải, Giao Long, Bạch Long, Giao Phong và Giao Lâm với 32 km đường bờ biển, nằm giữa hai cửa sông Ba Lạt (sông Hồng) và cửa Hà Lận (thuộc sông Sò). Trong 9 xã giáp biển này thì xã Giao Thiện, Giao An, Giao Lạc và Giao Xuân có hệ thống RNM phát triển, tuy nhiên luận văn tập trung chủ yếu nghiên cứu khả năng tích lũy cacbon trong đất của RNM tại vùng bãi triều thuộc xã Giao Lạc, Giao An và Giao Xuân. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vị trí khu vực nghiên cứu I.2 Điều kiện khí tượng, thủy văn, hải văn Khu vực nghiên cứu nằm ở vùng ven biển và mang đầy đủ những thuộc tính cơ bản của khí hậu miền Bắc, đó là khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm: + Mùa đông – xuân hay mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau): khí hậu lạnh và khô, ít mưa, gió có hướng chính là đông bắc và đông.

+ Mùa hè hay mùa mưa (kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9): khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, gió có hướng nam và đông nam là hướng chính, bão thường xuất hiện vào tháng 5- 6 và kết thúc vào tháng 10. + Tháng 4 và tháng 10 hàng năm là các tháng chuyển tiếp từ mùa đông sang mùa hè và ngược lại nên khí hậu trong các tháng này thường mát mẻ. Nhiệt độ Vùng nghiên cứu nằm ở vĩ độ thấp, chịu sự chi phối của chế độ mặt trời nội chí tuyến nên nhiệt độ vùng này khá cao. Nhiệt độ trung bình năm từ 23- 240C.

Nhiệt độ trung bình vào mùa hè từ 29- 310C, nhiệt độ trung bình vào mùa đông từ 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nhiệt độ thấp nhất thường vào tháng 1, có lúc nhiệt độ xuống thấp xuống 70C. Lượng mưa Tổng lượng mưa trung bình của khu vực nghiên cứu từ 1. Lượng mưa cao nhất thường vào tháng 7 và tháng 8 (trung bình 227mm - 315 mm/tháng), lượng mưa thấp nhất vào tháng 1 (trung bình 25mm/tháng).

Nắng nóng và mưa nhiều tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển. Độ ẩm không khí Do nằm sát biển nên độ ẩm không khí cao , trung bình năm khoảng 86%. Độ ẩm không đều trong các tháng , cao nhất là tháng 2 (92%), thấp nhất là tháng 12 (81%).1: Các đặc trưng khí hậu trung bình tháng và năm tại trạm Văn Lý, tỉnh Nam Định từ năm 2009 - 2012 Nhiệt độ Độ ẩm Lượng mưa Tổng số giờ nắng Gió cực đại Tháng (0C) (%) (mm) (giờ) (m/s) 1 16,7 86 25 77,1 18 2 17,3 92 30,2 43,7 18 3 19,2 91 40,7 42,8 18 4 23,1 90 61 95,9 33 5 27,1 87 150,8 204,3 40 6 29 84 163,1 196 28 7 29,4 83 208 215,2 40 8 28,8 84 315,2 177,6 45 9 27,6 84 312 174,6 48 10 25,2 83 215,3 172,2 40 11 22 82 72,9 145,2 20 12 18,6 81 24,9 118,8 20 TB năm 23,7 86 1.663,2 48 (Nguồn: Viện khí tượng thủy văn) 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Sông ngòi Huyện Giao Thuỷ được bao bọc bởi hai sông chính là sông Hồng, sông Sò và biển với chiều dài bờ biển khoảng 32 km.

Hàng năm, huyện Giao Thuỷ được mở rộng ra biển khoảng 200 ha đất bãi bồi màu mỡ từ nguồn phù sa tại hai cửa sông lớn tại cửa Ba Lạt và Hà Lận. Sông Hồng là ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Nam Định và tỉnh Thái Bình, sông chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam và đổ ra biển tại cửa Ba Lạt. Mực nước sông Hồng thay đổi theo mùa rõ rệt, cao nhất là tháng 8 (481 cm), thấp nhất là tháng 4 (10cm). Ngoài ra, còn có hệ thống sông nhỏ, kênh tưới tiêu phục vụ mục đích sản xuất nông nghiệp.

Sông Sò là ranh giới tự nhiên giữa huyện Xuân Trường, Giao Thuỷ và Hải Hậu bắt nguồn từ sông Hồng chảy ra cửa Hà Lận. Mạng lưới giao thông đường thuỷ của huyện Giao Thuỷ rất phát triển. Chế độ sóng Chiều cao sóng khoảng 2,3 – 2,6m (đối với bão cấp 7, cấp 8), cao 2,9 – 3,4m (đối với bão cấp 9, cấp 10). Chế độ thủy triều Khu vực ven biển cửa Ba Lạt có chế độ nhật triều khá thuần nhất, triều có chu kỳ trung bình 24h45’.

Biên độ giao động tối đa 3,0-3,5 m, trung bình 1,7-1,9 m và tối thiểu 0,3-0,5 m.