BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -----OOO----- NGUYỄN THỊ SƯƠNG NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Khắc Quốc Bảo đã tận tình hướng dẫn, rất cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của Thầy giúp tôi hoàn thành luận văn này. Chân thành cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế nói chung, các Thầy Cô khoa Tài chính doanh nghiệp nói riêng đã nhiệt tình giảng dạy tôi trong thời gian học tập tại Trường.
Chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như thực hiện bài luận văn của mình. Chân thành cảm ơn! Tác giả: NGUYỄN THỊ SƯƠNG TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của Thầy Nguyễn Khắc Quốc Bảo. Số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào.
Tác giả: NGUYỄN THỊ SƯƠNG TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng biểu Danh mục các hình vẽ TÓM TẮT. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây.1 Định nghĩa chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu.2 Đặc điểm của cơ chế điều hành chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu .3 Các hình thức chính của khuôn khổ chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu.4 Những điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu .2 Các nghiên cứu định lượng đánh giá khả năng sẵn sàng thực hiện lạm phát mục tiêu ở các nước .3 Mục tiêu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu, dữ liệu và các kiểm định ban đầu .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Cơ sở dữ liệu:.1 Các biến của mô hình .2 Nguồn dữ liệu .3 Các kiểm đinh ban đầu .1 Kiểm định tính dừng .2 Kiểm định độ trễ tối ưu của mô hình. Nội dung và kết quả nghiên cứu.
18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Kiểm định nhân quả Granger.2 Mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI .3 Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR .4 Mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER .5 Mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT .1 Tóm tắt một số kết quả nghiên cứu chính .2 Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo. 39 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 43 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Kết quả kiểm định tính dừng ADF Bảng 3.1: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI Bảng 3.2: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Bảng 3.3: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Bảng 3.4: Kết quả kiểm định độ trễ của mô hình Var bốn biến gồm M2, CPI, IR và OUTPUT Bảng 3.5: Kết quả kiểm định Portmanteau Bảng 4.1: Kết quả kiểm định nhân quả Granger Bảng 4.2: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var hai biến gồm M2, CPI Bảng 4.3: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Bảng 4.4: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Bảng 4.5: Kết quả kiểm định phân rã phương sai trong mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ - BIỂU ĐỒ Hình 4.2: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var hai biến gồm M2 và CPI Hình 4.3: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và IR Hình 4.4: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var ba biến gồm M2, CPI và ER Hình 4.5: Hàm phản ứng xung trong mô hình Var năm biến gồm M2, CPI, IR, ER và OUTPUT TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TÓM TẮT Bài nghiên cứu đánh giá khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam. Lạm phát mục tiêu là một khuôn khổ chính sách tiền tệ khá hiệu quả mà các nước phát triển và một số thị trường mới nổi đã áp dụng hơn một thập kỷ qua.
Bài nghiên cứu xem xét những điều kiện được lựa chọn để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu từ kinh nghiệm của các quốc gia đi tiên phong, sau đó tập trung vào một điều kiện tiên quyết cụ thể là có sự tồn tại một mối quan hệ ổn định, có thể dự đoán được giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát. Mô hình Var được áp dụng bằng cách lựa chọn chính sách tiền tệ và các biến vĩ mô khác để khám phá các kênh khác nhau có mối quan hệ như thế nào với lạm phát thông qua các hàm phản ứng xung và kết quả phân rã phương sai. Kết quả cho thấy rằng, lạm phát ở Việt Nam tĩnh với các biến lan truyền tiền tệ trong mô hình. Cụ thể, sự tương quan trực tiếp giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát không được mạnh mẽ, ổn định, đặt biệt là không thể dự đoán được.
Do đó, Việt Nam chưa thể thực hiện lạm phát mục tiêu trong thời điểm hiện tại. Từ khóa: Lạm phát mục tiêu, chính sách tiền tệ, kiểm định nhân quả, Var, tỷ giá, lãi suất, hàm phản ứng xung, hàm phân rã phương sai. 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giới thiệu Kể từ đầu những năm 1990, lạm phát mục tiêu ngày càng được xem như là một khuôn khổ chính sách tiền tệ khá hiệu quả và được hoan nghênh rộng rãi bởi các nhà kinh tế cũng như các nhà hoạch định chính sách.
Vì tiềm năng to lớn là một công cụ quản lý lạm phát hiệu quả, các quốc gia đã áp dụng lạm phát mục tiêu không bao giờ quay trở lại áp dụng công cụ cũ nữa. Lạm phát mục tiêu là một cơ chế chính sách tiền tệ, được đặc trưng bởi thông báo công khai phạm vi mục tiêu chính thức hoặc các mục tiêu định lượng cho sự gia tăng chỉ số giá và bởi sự thừa nhận rõ ràng rằng lạm phát thấp là mục tiêu dài hạn quan trọng nhất của cơ quan tiền tệ. Theo Savensson (1999), khuôn khổ lạm phát mục tiêu đặt ra mục tiêu rất rõ ràng cho chính sách tiền tệ, xác định trách nhiệm và thiết lập các biện pháp đo lường trách nhiệm và sự minh bạch. Ngoài ra, theo Fischer (2000), lạm phát mục tiêu còn đòi hỏi Ngân hàng Trung ương không chỉ đặt ra những mục tiêu rõ ràng mà còn sử dụng các công cụ thích hợp để đạt được mục tiêu.
Lạm phát mục tiêu đã được công nhận là một khuôn khổ chính sách tiền tệ hiệu quả. Tuy nhiên, để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu, các quốc gia cần phải đạt được một số điều kiện tiên quyết. Các điều kiện tiên quyết xuyên quốc gia cho thành công của lạm phát mục tiêu ở cả nền kinh tế đã phát triển và mới nổi bao gồm nhưng không giới hạn, cụ thể là: Sự độc lập của Ngân hàng Trung ương; Không bị chi phối bởi chính sách tài khóa; Chỉ duy nhất mục tiêu lạm phát được xác định; Ngân hàng Trung ương hoạt động minh bạch cao và có trách nhiệm giải trình; Một mô hình dự báo lạm phát tốt; thị trường tài chính đầy đủ nội lực cả về chiều sâu lẫn chiều rộng; Có sự hiện diện của một mối quan hệ ổn định và có thể dự đoán được giữa các công cụ chính sách tiền tệ và lạm phát;… Tuy nhiên, kinh nghiệm các nước cũng cho thấy, để thực hiện thành công lạm phát mục tiêu không nhất thiết phải đạt được tất cả các điều kiện trước khi khuôn khổ lạm phát mục tiêu đưa ra. Hiện nay, tại nhiều nước có khuôn khổ lạm phát mục tiêu thành công, một số điều kiện chưa có ngay từ đầu, nhưng các cơ quan quản lý đã thiết lập các điều kiện 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com này theo thời gian.
Ngân hàng Trung ương đã có những nổ lực tốt nhất nhằm thiết lập những điều kiện cần thiết và làm việc với chính phủ để hướng tới mục tiêu. Ngoài ra, kinh nghiệm các nước cũng cho thấy, việc áp dụng lạm phát mục tiêu còn thúc đẩy sự phát triển của các yếu tố góp phần thực hiện thành công lạm phát mục tiêu, bởi vậy các yếu tố hỗ trợ cho khuôn khổ lạm phát mục tiêu thành công sẽ ngày càng được củng cố. Việc thiết lập một số yếu tố chủ chốt có thể thúc đẩy việc áp dụng một số hình thức của lạm phát mục tiêu, dẫn đến thúc đẩy việc thiết lập các tiền đề cho một khuôn khổ lạm phát mục tiêu toàn phần thành công. Nhìn lại nền kinh tế Việt Nam, lạm phát liên tục tăng cao, kéo dài nhiều năm qua cùng với hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2008, cuộc khủng hoảng nợ công ở Châu Âu vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, đã tác động tiêu cực đến đời sống nhân dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, gây nhiều bất ổn kinh tế vĩ mô, đe dọa sự ổn định và khả năng phát triển bền vững của Việt Nam ở hiện tại và tương lai.
Xuất phát từ tính ưu việt của chính sách lạm phát mục tiêu cũng như diễn biến tương đối xấu của tình hình kinh tế Việt Nam thời gian qua, tác giả chọn đề tài luận văn “Nghiên cứu khả năng áp dụng chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam” với mong muốn đưa ra những cơ sở lý luận và thực tiễn để xem xét Việt Nam có khả năng thực hiện lạm phát mục tiêu được hay không, từ đó góp phần định hướng một chính sách tiền tệ hiệu quả áp dụng cho nền kinh tế Việt Nam trong tương lai, đem lại sự ổn định kinh tế vĩ mô, đưa Việt Nam phát triển ngày càng nhanh và bền vững.