đặt vấn đề về khởi nghiệp: "Các nền kinh tế phát triển trong khu vực APEC như: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore. đều bắt đầu từ các hoạt động xây dựng Hệ sinh thái khởi nghiệp, nắm bắt các cơ hội sáng tạo để phát triển đất nước. Vì vậy, chỉ có đầu tư cho hoạt động khởi nghiệp, ĐMST thì Việt Nam mới có hy vọng tăng tốc, phát triển đất nước sớm đạt mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa" [30]. Hiện nay, mỗi năm tại Việt Nam có hàng nghìn kết quả nghiên cứu, sáng chế của các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, các nhà sáng chế không chuyên.
Nhưng việc thương mại hóa các sản phẩm, kết quả nghiên cứu lại còn hạn chế. Tại các nước trên thế giới, để khởi nghiệp ĐMST thành công cần một môi trường "vườn ươm" để các "hạt giống" 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là các kết quả nghiên cứu có điều kiện "nảy mầm". Môi trường này được gọi là Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, được Nhà nước đứng ra xây dựng để bảo đảm tính ổn định, luôn sẵn sàng giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp được sinh ra và phát triển. Năm 2017, tinh thần khởi nghiệp đã lan tỏa mạnh mẽ, các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp được thực hiện bài bản và phong phú hơn, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST nhận được khoản đầu tư lớn và đã thành công.
Nếu như năm 2016 là "Năm khởi nghiệp quốc gia" thì năm 2017 là năm "Tinh thần khởi nghiệp" lan tỏa mạnh mẽ. Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng: "Năm 2017 đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của phong trào khởi nghiệp cả nước. Khởi nghiệp ĐMST không chỉ của riêng một Bộ, ngành mà đã mở rộng ra nhiều Bộ, ngành, địa phương, tổ chức chính trị - xã hội và hiệp hội. Nhiều tỉnh, thành phố có hoạt động khởi nghiệp phát triển mạnh như TP.Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Đồng Tháp.
Chính bởi vậy, việc thông tin tuyên truyền về khởi nghiệp trên các báo, đài được coi là một chiến lược để phản ánh xu thế, một chủ đề lớn theo dòng sự kiện thời sự của đất nước" [66]. VOV với tư cách là một cơ quan truyền thông lớn, đa nền tảng của quốc gia cũng không đặt mình ngoài vấn đề quan trọng đó. Nhiều startup bắt đầu từ chính tiền túi của người sáng lập, hoặc đóng góp từ gia đình và bạn bè. Một số trường hợp thì gọi vốn từ cộng đồng (Crowdfunding).
Tuy nhiên, phần lớn các startup đều phải gọn vốn từ các Nhà đầu tư thiên thần (Angel Investors) và Quỹ Đầu tư mạo hiểm (Venture Capital). Công nghệ thường là đặc tính tiêu biểu của sản phẩm từ một startup. Dù vậy, ngay cả khi sản phẩm không dựa nhiều vào công nghệ, thì startup cũng cần áp dụng công nghệ để đạt được mục tiêu kinh doanh cũng như tham vọng tăng trưởng. Đặc điểm của khởi nghiệp mang tính đột phá và tăng trưởng.
Tức là khởi nghiệp tạo ra những điều chưa hề có trên thị trường hoặc tạo ra một giá trị tốt hơn so với những thứ đang có sẵn, chẳng hạn như có thể tạo ra một phân khúc 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mới trong sản xuất (như thiết bị thông minh đo lường sức khoẻ cá nhân), một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới (như AirBnb), hoặc một loại công nghệ độc đáo, chưa hề thấy (như công nghệ in 3D). Một công ty khởi nghiệp (startup) sẽ không đặt ra giới hạn cho sự tăng trưởng, và họ có tham vọng phát triển đến mức lớn nhất có thể. Họ tạo ra sự ảnh hưởng cực lớn, có thể được xem là người khai phá thị trường (như điện thoại thông minh Apple là công ty đầu tiên khai phá và luôn dẫn đầu trong mảng đó sau này). Có một số câu hỏi đặt ra trong xu thế phát triển hiện nay là nỗi trăn trở về một quốc gia khởi nghiệp đó là: Tại sao có người thành công - kẻ thất bại? Tại sao có nước giàu - nước nghèo? Tại sao Việt Nam vẫn mãi nghèo? Làm thế nào để trở thành quốc gia vĩ đại, hùng cường, có tầm ảnh hưởng? Người khác làm được sao ta không làm được? Nước khác làm được sao nước ta không làm được? Trước những câu hỏi thời đại trên, các kênh truyền thông cần phải tìm hiểu qua sách vở, sự kiện, tham vấn nhiều nhân vật ảnh hưởng, phải nghiên cứu nhiều quốc gia và qua nhiều khoảng thời gian nghiên cứu… Có nhiều quốc gia, dân tộc cần phải được điển cứu để rút ra nguyên lý thành công phổ quát cho Việt Nam.
Và, việc đẩy mạnh thông tin tuyên truyền về chủ đề này chính là góp phần làm tốt nhiệm vụ, vai trò của báo chí, cũng như xây dựng Hệ sinh thái khởi nghiệp cho quốc gia1. Các chương trình khởi nghiệp trọng điểm tại Việt Nam hiện nay Với mục tiêu nhằm tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới; mở rộng cơ hội để doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST ở Việt Nam hội nhập với khu vực và quốc tế, ngày 18/5/2016, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Hỗ trợ Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMSTQG đến năm 2025 [59]. Nhiều hoạt trong đề án sẽ được triển khai, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp như: xây 1 Xem thêm tại: https://vi.org/wiki/Khởi_nghiệp 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dựng cổng thông tin Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMSTQG; khu tập trung dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp tại các bộ, ngành, địa phương; kết nối mạng lưới khởi nghiệp, hỗ trợ, đầu tư mạo hiểm của Việt Nam với quốc tế; ban hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để thúc đẩy môi trường khởi nghiệp ĐMST… Theo đó, đến năm 2025 sẽ hỗ trợ phát triển 2.000 dự án khởi nghiệp ĐMST; 600 doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST; 100 doanh nghiệp tham gia đề án gọi được vốn đầu tư từ các nhà đầu tư mạo hiểm, thực hiện mua bán và sáp nhập, với tổng giá trị ước tính khoảng 2. Mục tiêu của đề án không chỉ dừng lại ở số dự án, số doanh nghiệp khởi nghiệp được hỗ trợ mà còn nhắm đến số vốn mà các doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, đã thu hút được các khoản đầu tư từ các quỹ và xã hội.
Nhà nước sẽ là đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp ban đầu, thông qua các tổ chức trung gian để cung cấp các dịch vụ hỗ trợ, đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp; hỗ trợ các dịch vụ cần thiết trong giai đoạn đầu như: hoạt động huấn luyện, đào tạo, cung cấp cơ sở vật chất, kỹ thuật… giúp doanh nghiệp khởi nghiệp tập trung nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ và thử nghiệm thị trường mới; hỗ trợ dưới dạng vốn đối ứng với các tổ chức trung gian và tư nhân trong Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Tất cả nhằm mục tiêu nâng cao được tính hiệu quả và bền vững trong việc phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST tại Việt Nam. Để thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, kết nối các startup, nhiều sự kiện, hoạt động thúc đẩy ĐMST đã được tổ chức như: tọa đàm; các buổi thuyết trình dự án khởi nghiệp; các chương trình khai trương chuỗi hoạt động startup nhằm tạo không gian kết nối các quỹ đầu tư với nhóm khởi nghiệp gọi vốn; tạo "sân chơi" chia sẻ kiến thức, truyền cảm hứng về khởi nghiệp… Mục tiêu trọng tâm của khởi nghiệp là triển khai có hiệu quả chương trình với các nội dung chủ yếu như tổ chức lớp tập huấn, đào tạo trực tuyến và trực tiếp về khởi sự doanh nghiệp cho thanh niên, sinh viên; tổ chức Sàn giao dịch ý tưởng sáng tạo; thí 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com điểm triển khai mô hình Công ty hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp… để làm thay đổi tư duy về khởi nghiệp. Khởi nghiệp rất khó khăn và do vậy dễ thất bại.
Nếu không có tinh thần chấp nhận thất bại, sẽ thật khó có thể hình thành một quốc gia khởi nghiệp. Trên thực tế, trong cộng đồng khởi nghiệp đã xuất hiện nhiều chương trình, hội thảo nhìn nhận thẳng thắn về những về thất bại, ví như chuỗi chương trình "Fail Smar"2 hay như hội thảo Fail2Win3. Có thể thấy thất bại trong khởi nghiệp đã được nói đến nhiều hơn với sự chia sẻ và tôn trọng. Đây là một sự chuyển biến quan trọng về nhận thức.
Bên cạnh đó, ngoài lĩnh vực mới đầy tiềm năng là công nghệ thông tin, năm 2017 khởi nghiệp còn thổi làn gió mới vào một lĩnh vực vốn rất truyền thống là nông nghiệp. Việt Nam là đất nước nông nghiệp, song thực tế chưa đến 1% doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này. Tuy nhiên, trong năm 2017, đã có không ít thanh niên dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân vào đầu tư phát triển nông nghiệp với những cách làm mới, sáng tạo. Không dừng lại với thị trường trong nước, bước đột phá lớn của cộng đồng khởi nghiệp đó là đã có nhiều dự án khởi nghiệp với quy mô toàn cầu, hướng tới phục vụ thị trường quốc tế.
Điều này không chỉ khẳng định sự trưởng thành của cộng đồng khởi nghiệp mà còn là một tín hiệu vui cho công cuộc hội nhập của nền kinh tế. Những thành công của năm khởi nghiệp quốc gia sẽ là tiền đề để hướng đến mục tiêu năm 2020, Việt Nam có ít nhất một triệu doanh nghiệp tốt phát triển cùng đất nước [58]. Xác định được tầm quan trọng của khởi nghiệp và thực tế hoạt động khởi nghiệp ở Việt Nam trong thời gian qua cho thấy, việc thông tin tuyên truyền về khởi nghiệp trên các phương tiện thông tin đại chúng là rất cần thiết nhằm giúp kiến tạo và định hướng Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, định hướng bài bản, hỗ 2 Diễn ra lần đầu vào 6/2016 tại Hà Nội và lần 2 vào 6/8/2016 tại TP. Hồ Chí Minh.
3 Hội thảo Thất bại để thành công diễn ra ngày 06/12/2016 tại TP. Hồ Chí Minh. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trợ các vườn ươm và trung tâm tăng tốc khởi nghiệp; kết nối các dự án và doanh nghiệp khởi nghiệp với các Nhà đầu tư thiên thần và quỹ đầu tư tài chính. Vai trò của báo chí truyền thông với hoạt động khởi nghiệp 1.
Vai trò thông tin Báo chí không chỉ phản ánh đời sống xã hội qua việc thông tin nhanh nhất, chân thực nhất những sự kiện thời sự trong đời sống, mà còn ở việc định hướng thông tin tới công chúng.