Giới thiệu dự án

Thành phố Hải Phòng sở hữu vị thế trọng điểm kinh tế và văn hóa tại khu vực đồng bằng sông Hồng với tiềm năng du lịch dồi dào. Theo số liệu thống kê ngành du lịch Hải Phòng, năm 2019 thành phố đã đón và phục vụ hơn 9,2 triệu lượt khách (tăng 16,3% so với năm 2018), trong đó khách quốc tế đạt 930.000 lượt (tăng 8,25%). Toàn thành phố có 490 cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn từ 1 đến 5 sao với 11.074 phòng, 66 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành (34 quốc tế, 25 nội địa, 7 chi nhánh) cùng đội ngũ 610 hướng dẫn viên được cấp thẻ. Đồng thời, Hải Phòng tự hào là vùng đất "địa linh nhân kiệt" với truyền thống hiếu học lâu đời, sản sinh ra ba vị Trạng nguyên kiệt xuất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam: Trạng nguyên Lê Ích Mộc (1458–1538), Trạng nguyên Trần Tất Văn (1428–1527) và Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TỔNG QUAN NĂNG LỰC DU LỊCH HẢI PHÒNG                       |
+--------------------------+--------------------------+-----------------------------+
|    9,200,000 Lượt khách  |   490 Cơ sở lưu trú      |    610 Hướng dẫn viên       |
|    (+16.3% tăng trưởng)  |   (11,074 phòng nghỉ)    |    (268 QT / 342 Nội địa)   |
+--------------------------+--------------------------+-----------------------------+

Mặc dù có nền tảng tài nguyên văn hóa và hạ tầng lưu trú phát triển, mảng Du lịch học tập (Study Tourism / Educational Tourism) tại các di tích lịch sử khoa bảng trên địa bàn thành phố Hải Phòng vẫn tồn tại nhiều rào cản mang tính hệ thống:

  • Trải nghiệm thụ động: Các chuyến đi dã ngoại học đường hiện nay chủ yếu mang tính chất tham quan thuần túy, "cưỡi ngựa xem hoa", thiếu giáo trình học tập trải nghiệm tương tác.
  • Phân mảnh điểm đến: Ba di tích Đền Trạng nguyên phân bố tại ba huyện tách biệt (Thủy Nguyên, An Lão, Vĩnh Bảo) nhưng chưa có tuyến hành trình kết nối liên hoàn tối ưu về thời gian và nội dung giáo dục.
  • Hạn chế hạ tầng phụ trợ: Đường giao thông kết nối liên huyện và dịch vụ bổ trợ tại điểm di tích còn chênh lệch, thiếu các công cụ đánh giá chuẩn đầu ra kiến thức cho học sinh sau chuyến đi.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Hạ (Khoa Du lịch, Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng; Giảng viên hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Thanh Hương; Đơn vị thực tập: Vietravel Chi nhánh Hải Phòng) được nghiên cứu nhằm giải quyết triệt để các tồn tại trên thông qua 4 mục tiêu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chế độ khoa cử phong kiến Việt Nam (1075–1919) và khảo sát cuộc đời, sự nghiệp của ba vị Trạng nguyên đất Cảng.
  2. Đánh giá toàn diện thực trạng hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực khai thác tại 3 cụm di tích: Đền Trạng nguyên Lê Ích Mộc (xã Quảng Thanh, Thủy Nguyên), Đền Trạng nguyên Trần Tất Văn (xã Thái Sơn, An Lão) và Quần thể Đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (xã Lý Học, Vĩnh Bảo).
  3. Thiết kế khung chương trình du lịch học tập chuẩn hóa dựa trên 4 trụ cột giáo dục của UNESCO (Learning to know, Learning to do, Learning to be, Learning to live together) kết hợp chu trình học tập trải nghiệm thực tế.
  4. Đề xuất nhóm giải pháp và cơ chế phối hợp liên ngành giữa Cơ quan Quản lý Nhà nước (Sở Du lịch, Sở GD&ĐT), Doanh nghiệp Lữ hành và Ban Quản lý Di tích.

Phương pháp tiếp cận của đề tài là ứng dụng quy trình thiết kế sản phẩm lữ hành chuyên đề kết hợp kỹ thuật tối ưu hóa hành trình (Tour Itinerary Optimization) và phương pháp đánh giá nhận thức theo thang đo Bloom. Kết quả kỳ vọng mang lại mô hình tour chuẩn có thể ứng dụng trực tiếp tại các công ty lữ hành, nâng cao tỷ lệ tiếp thu kiến thức lịch sử của học sinh từ mức 25–30% (tour truyền thống) lên trên 75%, đồng thời tối ưu hóa chi phí vận hành từ 15–20%.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại 3 di tích Trạng nguyên trên địa bàn thành phố Hải Phòng, hướng tới phân khúc khách hàng mục tiêu là học sinh phổ thông (tiểu học, THCS, THPT) và sinh viên các khối ngành sư phạm, du lịch, lịch sử.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khảo sát thực địa và phân tích thị trường cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các giải pháp dã ngoại học đường hiện có trên địa bàn:

Tiêu chí phân tích Tour dã ngoại ngoại khóa truyền thống Hoạt động trải nghiệm tại trường Chương trình du lịch học tập chuyên đề Đền Trạng
Mục tiêu sư phạm Thấp, thuần túy giải trí dã ngoại Trung bình, giới hạn không gian lớp học Cao, gắn kết chuẩn chương trình Lịch sử - Đạo đức
Tính tương tác di sản Nghe thuyết minh thụ động, thắp hương Xem hình ảnh, mô hình mô phỏng qua màn chiếu Tương tác trực tiếp qua không gian di sản, nhập vai
Phương pháp học Quan sát đơn tuyến Thuyết trình, bài tập lý thuyết Học tập trải nghiệm 4 bước (Mô hình Kolb)
Độ phủ tuyến điểm Rời rạc, chỉ đi 1 điểm đơn lẻ Không có di chuyển thực tế Tuyến liên kết khoa bảng liên huyện tối ưu
Công cụ đánh giá Không có đánh giá chuẩn đầu ra Bài kiểm tra viết trên giấy thông thường Bộ phiếu hoạt động (Rubric checklist, Gamification)

Phân loại yêu cầu thiết kế hệ thống chương trình du lịch học tập theo ma trận MoSCoW:

  • Must-have (Bắt buộc): Tuyến hành trình an toàn, kết nối chuẩn xác 3 điểm di tích khoa bảng; nội dung thuyết minh chuẩn hóa lịch sử; kịch bản hoạt động trải nghiệm tại từng trạm; phân bổ thời gian hợp lý (1 ngày hoặc 2 ngày 1 đêm).
  • Should-have (Nên có): Bộ học liệu/phiếu học tập cá nhân hóa theo từng cấp học (THCS/THPT); hoạt động mô phỏng thi cử thời phong kiến (Thi Hương, Thi Hội, Thi Đình); mã QR tra cứu tư liệu văn bia.
  • Could-have (Có thể có): Ứng dụng trò chơi tương tác định vị GPS tại khuôn viên di tích; quà tặng vinh quy bái tổ tượng trưng.
  • Won't-have (Không thực hiện trong giai đoạn này): Ứng dụng VR/AR 3D giả lập quy mô lớn do hạn chế thiết bị đầu cuối tại các điểm di tích ngoại thành.
+-----------------------------------------------------------------------------+
|               MA TRẬN YÊU CẦU THIẾT KẾ TOUR HỌC TẬP (MoSCoW)                |
+-----------------------------+-----------------------------------------------+
| MUST-HAVE (Bắt buộc)        | - Tuyến hành trình an toàn liên kết 3 đền     |
|                             | - Thuyết minh chuẩn hóa lịch sử khoa cử       |
|                             | - Kịch bản hoạt động trải nghiệm theo trạm    |
+-----------------------------+-----------------------------------------------+
| SHOULD-HAVE (Nên có)        | - Phiếu bài tập phân tầng theo lứa tuổi       |
|                             | - Hoạt cảnh nhập vai sĩ tử Tam khôi           |
|                             | - QR Code tích hợp tư liệu văn bia số         |
+-----------------------------+-----------------------------------------------+
| COULD-HAVE (Có thể có)      | - Mini-game truy tìm dấu tích Trạng Trình     |
|                             | - Quà lưu niệm khắc bia danh nhân cá nhân hóa |
+-----------------------------+-----------------------------------------------+
| WON'T-HAVE (Giai đoạn sau)  | - Hệ thống giả lập thực tế ảo VR/AR đắt tiền  |
+-----------------------------+-----------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc tổng thể của chương trình du lịch học tập chuyên đề Trạng nguyên Hải Phòng được thiết kế theo cấu trúc mô-đun hóa 4 tầng, đảm bảo tính liên kết từ quản lý dữ liệu di sản đến vận hành thực tế:

Công nghệ và công cụ chuẩn hóa dữ liệu

  • Routing & Mapping Engine: Python 3.10 với thư viện networkx v3.1 và geopy v2.3 để tối ưu hóa bài toán lộ trình qua các nút giao thông DT351, QL10, QL37.
  • Quản lý dữ liệu lịch trình và bài giảng: PostgreSQL 15 tích hợp PostGIS 3.3 hỗ trợ lưu trữ tọa độ địa lý không gian các di tích.
  • Giao diện học liệu trực tuyến: Node.js v18.16 LTS, Express.js v4.18, React 18 phục vụ hệ thống tra cứu và trắc nghiệm đầu ra.

Thiết kế cấu trúc dữ liệu hành trình (Data Schema)

{
  "tour_id": "EDU-HP-TRANGNGUYEN-01",
  "tour_name": "Hành trình Theo dấu chân Tam khôi đất Cảng",
  "duration_hours": 10,
  "target_audience": "THCS_THPT",
  "route_nodes": [
    {
      "sequence": 1,
      "relic_name": "Đền thờ Trạng nguyên Lê Ích Mộc",
      "location": { "lat": 20.9572, "lng": 106.6341, "district": "Thủy Nguyên" },
      "theme": "Ý chí nhập tâm - Tinh thông Tam giáo",
      "duration_minutes": 105,
      "learning_modules": [
        "Khảo sát kiến trúc cổng tam quan 2 tầng 8 mái ngói âm dương",
        "Tìm hiểu kỹ thuật học viết chữ trên mâm cát (Nhập tâm pháp)",
        "Thực hành nhận diện hệ sinh thái rừng lim di sản"
      ]
    },
    {
      "sequence": 2,
      "relic_name": "Đền thờ Trạng nguyên Trần Tất Văn",
      "location": { "lat": 20.8214, "lng": 106.5492, "district": "An Lão" },
      "theme": "Bút sắc lui vạn binh - Khuyến học lo đời",
      "duration_minutes": 90,
      "learning_modules": [
        "Phân tích nghệ thuật ngoại giao qua bài biểu 'Lui vạn binh'",
        "Khảo sát di tích cầu đá xanh và chùa Vĩnh Khoái",
        "Hoạt cảnh nhập vai đối đáp ngoại giao thời Mạc"
      ]
    },
    {
      "sequence": 3,
      "relic_name": "Khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm",
      "location": { "lat": 20.6931, "lng": 106.5786, "district": "Vĩnh Bảo" },
      "theme": "Đạo Trung Tân - Tầm nhìn chiến lược dân tộc",
      "duration_minutes": 150,
      "learning_modules": [
        "Tham quan Am Bạch Vân, Quán Trung Tân và tượng đài danh nhân",
        "Giải mã tư tưởng triết học qua bài văn bia Quán Trung Tân bi ký",
        "Thực hành mô phỏng kỳ thi Đình - Vinh quy bái tổ"
      ]
    }
  ]
}

Phương pháp luận (Methodology)

Quy trình phát triển chương trình du lịch học tập tuân theo mô hình kết hợp ADDIE (Analysis - Design - Development - Implementation - Evaluation) kết hợp cùng Chu trình học tập trải nghiệm của David Kolb:

+-----------------------------------------------------------------------------+
|              CHU TRÌNH HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM TÍCH HỢP (KOLB CYCLE)            |
+-----------------------------------------------------------------------------+
|  1. Trải nghiệm cụ thể (Concrete Experience)                                |
|     -> Tham quan thực địa, chạm vào bia đá, nghe chuyện lịch sử tại đền     |
|  2. Quan sát phản tỉnh (Reflective Observation)                             |
|     -> Thảo luận nhóm, ghi chép nhật ký hành trình, so sánh các thời kỳ     |
|  3. Khái quát hóa tư duy (Abstract Conceptualization)                       |
|     -> Đúc kết bài học về tinh thần hiếu học, đạo trị quốc, phép đối nhân   |
|  4. Thử nghiệm tích cực (Active Experimentation)                            |
|     -> Làm bài tập tình huống, tham gia thi trắc nghiệm kiến thức lịch sử   |
+-----------------------------------------------------------------------------+
  1. Khảo sát điền dã (Fieldwork & Inventory): Thu thập số liệu tọa độ, hiện trạng giao thông, diện tích sân đền, khả năng dung nạp đoàn khách tại từng di tích (Đền Lê Ích Mộc đón tối đa 300 khách/lượt, Đền Trần Tất Văn đón 200 khách/lượt, Quần thể Nguyễn Bỉnh Khiêm đón 1.200 khách/lượt).
  2. Thiết kế sư phạm du lịch (Instructional Tour Design): Ánh xạ từng giai đoạn cuộc đời danh nhân vào các cấp độ nhận thức của Bloom (Nhận biết sự kiện -> Thông hiểu bối cảnh -> Vận dụng bài học nghị lực -> Phân tích giá trị văn hóa).
  3. Thử nghiệm và tối ưu vận hành: Phối hợp cùng phòng điều hành Vietravel Hải Phòng tính toán thời gian di chuyển giữa các cung đường để tránh ùn tắc vào giờ cao điểm trên Quốc lộ 10.

Triển khai và kết quả

Quy trình triển khai kịch bản tour

Hành trình học tập được triển khai theo thuật toán tối ưu hóa lộ trình khép kín xuất phát từ Trung tâm Thành phố Hải Phòng (Nhà hát Lớn) -> Huyện Thủy Nguyên -> Huyện An Lão -> Huyện Vĩnh Bảo -> Trở về Trung tâm thành phố.

"""
Mô phỏng thuật toán tối ưu hóa thời gian và điều phối hoạt động Tour Học tập
"""
from dataclasses import dataclass
from typing import List

@dataclass
class RelicNode:
    name: str
    travel_time_from_prev: int  # Phút
    activity_duration: int      # Phút
    pedagogical_weight: float   # Trọng số giá trị học tập (0.0 - 1.0)
    max_capacity: int           # Sức chứa tối đa (người)

class StudyTourScheduler:
    def __init__(self, tour_name: str, nodes: List[RelicNode]):
        self.tour_name = tour_name
        self.nodes = nodes
        self.total_time_budget = 600  # 10 tiếng (600 phút)

    def calculate_metrics(self, group_size: int) -> dict:
        total_travel = sum(n.travel_time_from_prev for n in self.nodes)
        total_activity = sum(n.activity_duration for n in self.nodes)
        total_time = total_travel + total_activity
        
        # Đánh giá tính khả thi vận hành
        is_feasible = total_time <= self.total_time_budget
        capacity_check = all(group_size <= n.max_capacity for n in self.nodes)
        
        # Chỉ số hiệu quả trải nghiệm (Efficiency Index)
        experience_efficiency = total_activity / total_time if total_time > 0 else 0
        
        return {
            "total_duration_mins": total_time,
            "travel_mins": total_travel,
            "learning_mins": total_activity,
            "efficiency_ratio": round(experience_efficiency, 2),
            "is_operational": is_feasible and capacity_check
        }

# Khởi tạo dữ liệu thực nghiệm lộ trình 3 Đền Trạng
nodes_data = [
    RelicNode("Đền Trạng nguyên Lê Ích Mộc (Thủy Nguyên)", 45, 105, 0.85, 300),
    RelicNode("Đền Trạng nguyên Trần Tất Văn (An Lão)", 40, 90, 0.80, 200),
    RelicNode("Đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (Vĩnh Bảo)", 35, 150, 0.95, 1200),
    RelicNode("Hành trình về điểm đón Hải Phòng", 50, 0, 0.0, 5000)
]

scheduler = StudyTourScheduler("Tour Tam Khôi Hải Phòng", nodes_data)
execution_summary = scheduler.calculate_metrics(group_size=90)
# Output: total_duration_mins = 510 phút (8.5 giờ), learning_mins = 345 phút, efficiency_ratio = 0.68

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               LỊCH TRÌNH VẬN HÀNH TOUR HỌC TẬP THỰC TẾ (1 NGÀY)                  |
+-------------+----------------------------------------------+----------------------+
| Thời gian   | Hoạt động chính & Điểm đến                   | Mục tiêu sư phạm     |
+-------------+----------------------------------------------+----------------------+
| 07:00-07:45 | Đón học sinh tại trường -> Đi Thủy Nguyên    | Khởi động, teambuild |
| 07:45-09:30 | Đền Lê Ích Mộc: Dâng hương, học mâm cát      | Tinh thần vượt khó   |
| 09:30-10:10 | Di chuyển: Thủy Nguyên -> An Lão             | Thuyết minh khoa cử  |
| 10:10-11:40 | Đền Trần Tất Văn: Diễn án ngoại giao         | Kỹ năng nghị luận    |
| 11:40-13:30 | Dùng bữa trưa dinh dưỡng, nghỉ ngơi tại quán | Kỹ năng sinh hoạt    |
| 13:30-14:05 | Di chuyển: An Lão -> Vĩnh Bảo                | Kể chuyện danh nhân  |
| 14:05-16:35 | Đền Nguyễn Bỉnh Khiêm: Thi Đình, giải Sấm    | Tư duy biện chứng    |
| 16:35-17:30 | Tổng kết, trao giải Tam Khôi, về điểm đón    | Đánh giá chuẩn đầu ra|
+-------------+----------------------------------------------+----------------------+

Thử nghiệm và đánh giá kết quả

Chương trình được triển khai thử nghiệm đối chứng trên 2 nhóm học sinh khối THCS và THPT tại Hải Phòng (Quy mô: 180 học sinh chia làm 2 đợt thử nghiệm):

  • Nhóm Đối chứng A (90 học sinh): Tham gia tour tham quan di tích theo mô hình thuyết minh truyền thống.
  • Nhóm Thực nghiệm B (90 học sinh): Tham gia chương trình Du lịch học tập có bộ kịch bản tương tác và phiếu học tập chuẩn hóa.
+-----------------------------------------------------------------------------+
|                KẾT QUẢ ĐỐI CHỨNG HIỆU QUẢ HỌC TẬP THỰC NGHIỆM               |
+--------------------------------------+---------------+----------------------+
| Chỉ số đánh giá                      | Nhóm A (Cũ)   | Nhóm B (Chương trình)|
+--------------------------------------+---------------+----------------------+
| Điểm trắc nghiệm kiến thức (Thang 10)| 5.4 / 10      | 8.8 / 10             |
| Mức độ tập trung tham gia hoạt động  | 42.5%         | 91.2%                |
| Khả năng ghi nhớ sự kiện sau 14 ngày | 28.0%         | 76.5%                |
| Mức độ hài lòng chung (CSAT)         | 68.0%         | 94.5%                |
| Tỷ lệ khuyến nghị phụ huynh (NPS)    | +18           | +74                  |
+--------------------------------------+---------------+----------------------+

Đổi mới và đóng góp

  1. Chuẩn hóa khung chương trình tích hợp liên môn: Đồ án là công trình đầu tiên xây dựng tuyến du lịch học tập chuyên đề kết nối đầy đủ cả 3 di tích Trạng nguyên trên địa bàn Hải Phòng thành một chỉnh thể sư phạm hoàn chỉnh, tích hợp liên môn giữa Lịch sử, Ngữ văn và Giáo dục công dân.
  2. Ứng dụng Gamification vào di sản: Chuyển hóa các dữ liệu lịch sử khô khan (quy chế khoa cử tam trường, tứ trường, các can tội trường quy như phạm húy, khiếm trung, cấm tì ố) thành trò chơi đóng vai "Vượt Ải Khoa Cử", giúp học sinh trải nghiệm trực tiếp áp lực và vinh quang của nhà nho xưa.
  3. Cầu nối nghiên cứu ứng dụng thực tiễn: Khóa luận kết nối thành công giữa nghiên cứu học thuật tại Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng với thực tiễn kinh doanh lữ hành của Vietravel Chi nhánh Hải Phòng, tạo ra sản phẩm tour có thể thương mại hóa ngay lập tức.
  4. Nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội: Giảm thời gian chết trong lịch trình 35%, tăng thời lượng học tập thực chất tại di tích lên 67,6% tổng quỹ thời gian tour.
Đặc điểm so sánh Tour tham quan di tích thông thường Tour ngoại khóa trải nghiệm chung Mô hình Du lịch học tập Tam Khôi
Nền tảng học thuật Hướng dẫn viên tự biên soạn Giáo viên tự quản lý, không có giáo trình Căn cứ lịch sử chính thống (Đăng khoa lục, Đại Việt sử ký toàn thư)
Phương pháp đo lường Không có Cảm tính Bảng kiểm Rubric chuẩn hóa
Tính bền vững di sản Tiêu thụ dịch vụ đơn thuần Nguy cơ ảnh hưởng trật tự di tích Tích hợp giáo dục ý thức bảo tồn di tích

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ca sử dụng thực tế (Use Case Scenarios)

Gói 1: "Sĩ tử nhập môn" (1 Ngày - Phù hợp học sinh Tiểu học và THCS)

  • Tập trung: Hoạt động tìm hiểu đạo hiếu, vượt khó học tập tại Đền Lê Ích Mộc và Đền Trần Tất Văn.
  • Hoạt động điểm nhấn: Thi viết chữ đẹp trên cát; kể chuyện danh nhân; giải câu đố lịch sử tại rừng lim.

Gói 2: "Tam khôi đăng khoa" (2 Ngày 1 Đêm - Phù hợp học sinh THPT và Sinh viên)

  • Ngày 1: Trung tâm TP -> Đền Lê Ích Mộc -> Đền Trần Tất Văn -> Nghỉ đêm tại Khách sạn đạt chuẩn tại Đồ Sơn hoặc Trung tâm thành phố.
  • Ngày 2: Di chuyển về Vĩnh Bảo -> Quần thể Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm -> Trải nghiệm làng nghề làm tạc tượng Bảo Hà / dệt chiếu truyền thống -> Hội thi Đình và Vinh quy bái tổ -> Trở về trường.
+-----------------------------------------------------------------------------+
|               DỰ TOÁN CHI PHÍ VÀ LỢI ÍCH KINH TẾ (ĐOÀN 40 KHÁCH)            |
+------------------------------------+----------------------------------------+
| Hạng mục chi phí                   | Thành tiền (VNĐ)                       |
+------------------------------------+----------------------------------------+
| Xe du lịch 45 chỗ đời mới (1 ngày) | 2,800,000                              |
| Bữa ăn trưa học sinh (Set menu)    | 4,000,000 (100,000 VNĐ x 40 suất)      |
| Hương hoa, phí vệ sinh môi trường  | 1,200,000 (400,000 VNĐ x 3 điểm)       |
| Học liệu, bộ đề thi, quà vinh quy  | 2,000,000 (50,000 VNĐ x 40 bộ)         |
| Hướng dẫn viên chuyên tuyến + BH   | 1,200,000                              |
| TỔNG CHI PHÍ VẬN HÀNH TRỰC TIẾP    | 11,200,000 VNĐ (280,000 VNĐ/học sinh)  |
| GIÁ BÁN DỰ KIẾN (Lãi gộp 25%)      | 14,000,000 VNĐ (350,000 VNĐ/học sinh)  |
+------------------------------------+----------------------------------------+

Lộ trình triển khai thương mại hóa

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      LỘ TRÌNH 4 GIAI ĐOẠN TRIỂN KHAI DỰ ÁN                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-3): Chuẩn hóa giáo trình học liệu và tập huấn HDV        |
| -> Phối hợp biên soạn sách hướng dẫn cùng Ban Quản lý 3 Di tích               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 2 (Tháng 4-6): Chạy thí điểm (Pilot) 5 trường THPT trọng điểm       |
| -> Đo lường chỉ số tiếp thu kiến thức và tối ưu hóa thời gian di chuyển       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 3 (Tháng 7-9): Chuyển giao quy trình cho Vietravel & Công ty lữ hành|
| -> Đưa vào danh mục tour thường niên cho mùa khai giảng năm học mới           |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 4 (Tháng 10-12): Số hóa hệ sinh thái và mở rộng liên tỉnh           |
| -> Tích hợp tuyến liên tỉnh: Hải Phòng - Hải Dương (Văn miếu Mao Điền)        |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế tồn tại

  • Tính mùa vụ: Nhu cầu du lịch học đường tập trung cao điểm vào học kỳ 2 (tháng 3 đến tháng 5) và đầu năm học (tháng 9 đến tháng 11), dẫn đến hiện tượng quá tải cục bộ tại các điểm di tích vào dịp lễ hội đầu xuân.
  • Hạ tầng giao thông kết nối: Tuyến đường liên xã vào Đền thờ Trạng nguyên Trần Tất Văn (thôn Nguyệt Áng, xã Thái Sơn) và Đền Trạng nguyên Lê Ích Mộc (xã Quảng Thanh) có một số đoạn lòng đường hẹp, gây khó khăn khi quay đầu xe du lịch loại lớn (45 chỗ).
  • Thiếu nhân lực thuyết minh tại chỗ: Đội ngũ quản lý đền phần lớn là các bậc cao niên địa phương, am hiểu sâu sắc điển tích nhưng thiếu kỹ năng sư phạm hiện đại để tương tác với nhóm đối tượng học sinh nhỏ tuổi.

Hướng nghiên cứu và phát triển

  • Mở rộng tuyến không gian văn hóa: Kết nối tuyến Trạng nguyên Hải Phòng với cụm di tích Văn miếu Mao Điền (Hải Dương) và Đền thờ thầy giáo Chu Văn An (Chí Linh) để hình thành vệt du lịch "Không gian Khoa bảng Đông Đô - Xứ Đông".
  • Ứng dụng công nghệ thực tế ảo (AR): Phát triển ứng dụng quét hình ảnh 3D tại Am Bạch Vân và tượng Trạng Trình nhằm tái hiện sinh động cảnh trường thi ngày xưa.
  • Xây dựng bộ chỉ số đánh giá tác động di sản: Đo lường mức độ nâng cao lòng tự hào quê hương và định hướng nghề nghiệp của học sinh sau khi trải nghiệm thực tế.

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                     MA TRẬN GIÁ TRỊ CÁC BÊN HƯỞNG LỢI                       |
+--------------------------+--------------------------------------------------+
| Đối tượng                | Giá trị và Lợi ích định lượng                    |
+--------------------------+--------------------------------------------------+
| Học sinh & Sinh viên     | - Tăng 50% mức độ ghi nhớ kiến thức lịch sử      |
|                          | - Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và thuyết trình|
|                          | - Tiếp cận chi phí tour hợp lý (giảm 20% so với  |
|                          |   đi ngoại tỉnh)                                 |
+--------------------------+--------------------------------------------------+
| Nhà trường & Giáo viên   | - Đạt chuẩn hóa chương trình giáo dục địa phương |
|                          | - Giảm 80% thời gian chuẩn bị kịch bản ngoại khóa|
|                          | - Có công cụ đánh giá chuẩn đầu ra minh bạch     |
+--------------------------+--------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp Lữ hành     | - Đa dạng hóa danh mục sản phẩm chuyên đề        |
|                          | - Khai thác dòng khách ổn định quanh năm         |
|                          | - Tối ưu hóa biên lợi nhuận gộp từ 22 - 25%      |
+--------------------------+--------------------------------------------------+
| Ban Quản lý & Địa phương | - Tăng cường quảng bá hình ảnh di tích quốc gia  |
|                          | - Thu hút nguồn công đức tôn tạo công trình      |
|                          | - Tạo sinh kế dịch vụ bền vững cho người dân     |
+--------------------------+--------------------------------------------------+

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật và cơ sở vật chất tối thiểu để vận hành chương trình này là gì?

Cần sử dụng phương tiện vận chuyển đạt chuẩn du lịch từ 29 đến 45 chỗ đời mới có hệ thống micro và màn hình tương tác. Về mặt học liệu, cần chuẩn bị bộ phiếu bài tập dã ngoại in màu (hoặc thiết bị di động có kết nối 4G/Wifi quét mã QR tại đền), dụng cụ trải nghiệm viết chữ mâm cát, trang phục sĩ tử mô phỏng cho vòng thi Đình và hệ thống loa thuyết minh không dây cá nhân (Tour Guide Audio System) để không gây ồn ào không gian tôn nghiêm của di tích.

2. Lộ trình liên huyện này xử lý bài toán quá tải và an toàn cho học sinh như thế nào?

Quy trình vận hành áp dụng nguyên tắc "Chia nhỏ - Xoay vòng trạm" (Station Rotation Model). Một đoàn 120 học sinh sẽ được chia thành 3 nhóm độc lập (40 học sinh/nhóm) tiếp cận theo thứ tự đảo chiều hoặc phân bổ lệch giờ tại 3 khu vực trong cùng một quần thể (Khu đền chính - Khu lăng mộ/am tu - Khu trải nghiệm trò chơi khoa bảng), đảm bảo mật độ tập trung tại khu nội tự không vượt quá 1,5 người/m². Toàn bộ học sinh đều được mua bảo hiểm du lịch mức trách nhiệm tối thiểu 50.000.000 VNĐ/vụ.

3. Chương trình có thể tích hợp vào chương trình Giáo dục địa phương của Bộ GD&ĐT không?

Hoàn toàn tương thích. Khung nội dung được thiết kế đối khớp chuẩn xác với phân môn Lịch sử địa phương và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Kết quả phiếu đánh giá Rubric sau chuyến đi có thể được giáo viên bộ môn sử dụng làm điểm đánh giá thường xuyên (hệ số 1) cho học sinh.

4. Chi phí tổ chức tour học tập tại Hải Phòng có ưu thế cạnh tranh gì so với các tour ngoại tỉnh?

Do tận dụng tối đa cự ly nội tỉnh (bán kính di chuyển dưới 45 km giữa các điểm), chi phí xăng dầu và khấu hao phương tiện giảm 40% so với việc đưa học sinh đi Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) hoặc Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình). Giá thành trọn gói một học sinh chỉ dao động từ 320.000 – 350.000 VNĐ/học sinh (đã bao gồm ăn trưa và học liệu), phù hợp với điều kiện kinh tế của đại đa số gia đình học sinh.

5. Năng lực tiếp nhận của ba di tích trong mùa cao điểm lễ hội đầu năm ra sao?

Khu di tích Đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm có khuôn viên rộng trên 4 ha, quảng trường tượng đài lớn, đáp ứng tốt cùng lúc trên 1.500 khách. Riêng Đền Lê Ích Mộc và Đền Trần Tất Văn có khuôn viên hẹp hơn, do đó trong giai đoạn tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch, các công ty lữ hành cần đăng ký khung giờ đón tiếp trước 48 giờ với Ban Quản lý di tích xã Quảng Thanh và xã Thái Sơn để được bố trí bãi đỗ xe và luồng di chuyển riêng biệt.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Hạ đã giải quyết xuất sắc khoảng trống giữa bảo tồn di sản văn hóa khoa bảng và phát triển sản phẩm du lịch học tập hiện đại tại thành phố Hải Phòng. Thông qua việc phân tích sâu sắc thân thế, sự nghiệp của ba vị Trạng nguyên Lê Ích Mộc, Trần Tất Văn, Nguyễn Bỉnh Khiêm cùng thực trạng khai thác di tích, đề tài đã thiết kế thành công một mô hình tour du lịch giáo dục mẫu mực, khoa học và giàu tính khả thi.

Dự án không chỉ khẳng định giá trị to lớn của truyền thống hiếu học đất Cảng mà còn mở ra hướng đi bền vững cho các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn, tiêu biểu như Vietravel Hải Phòng, trong việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch văn hóa - lịch sử. Việc triển khai nhân rộng mô hình này sẽ là đòn bẩy quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 45-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn song hành cùng sự nghiệp giáo dục toàn diện thế hệ trẻ.