Khóa luận tốt nghiệp: Ứng dụng công nghệ tin học và toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính tờ 05 tỷ lệ 1:2000 tại xã Huống Thượng, TP Thái Nguyên

Khóa luận nghiên cứu ứng dụng công nghệ tin học và toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính tờ số 05 tỷ lệ 1:2000 tại xã Huống Thượng, TP Thái Nguyên. Nội

• Tác giả: Lăng Văn Cường
• Người hướng dẫn: T.S. Nguyễn Thu Thùy
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng dụng công nghệ tin học và phương pháp toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính tờ số 05 tỷ lệ 1:2000 xã Huống Thượng, thành phố Thái Nguyên tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan ứng dụng công nghệ tin học và toàn đạc điện tử trong thành lập bản đồ địa chính

Bản đồ địa chính là công cụ pháp lý quan trọng trong quản lý đất đai. Bản đồ thể hiện ranh giới, diện tích và loại đất của từng thửa. Công nghệ truyền thống sử dụng thước dây, compa và máy kinh vĩ. Phương pháp này tốn nhiều thời gian. Độ chính xác thấp. Công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thay đổi hoàn toàn quy trình này. Máy toàn đạc điện tử đo đồng thời khoảng cách, góc ngang và góc đứng. Dữ liệu được lưu trữ trực tiếp trong bộ nhớ máy. Phần mềm tin học xử lý số liệu nhanh chóng. Kết quả là bản đồ địa chính có độ chính xác cao hơn. Quy trình đo vẽ giảm đáng kể thời gian thực địa. Nghiên cứu tại xã Huống Thái Nguyên áp dụng tỷ lệ 1:2000. Đây là minh chứng cụ thể cho hiệu quả của công nghệ mới.

1.1. Khái niệm và vai trò của bản đồ địa chính trong quản lý đất đai

Bản đồ địa chính là bản đồ thể hiện hiện trạng sử dụng đất đai theo đơn vị hành chính xã. Bản đồ bao gồm hệ thống tọa độ, ranh giới thửa đất, tên chủ sử dụng và loại đất. Theo Thông tư 25/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, bản đồ địa chính là cơ sở pháp lý để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bản đồ phục vụ công tác quy hoạch, thu thuế đất và giải quyết tranh chấp. Độ chính xác của bản đồ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và hiệu quả quản lý nhà nước.

1.2. Sự phát triển công nghệ đo đạc từ phương pháp truyền thống đến toàn đạc điện tử

Phương pháp đo đạc truyền thống sử dụng thước dây và máy kinh vĩ. Phương pháp này yêu cầu nhân lực lớn. Thời gian đo kéo dài. Sai số tích lũy cao qua nhiều bước đo. Máy toàn đạc điện tử ra đời đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Thiết bị tích hợp đo góc và đo khoảng cách trong một máy duy nhất. Độ chính xác đo góc đạt từ 1 đến 5 giây. Khoảng cách đo chính xác đến milimet. Dữ liệu số được lưu trữ điện tử. Quá trình xử lý số liệu tự động hóa qua phần mềm tin học.

II. Phân tích thực trạng và thách thức trong đo vẽ bản đồ địa chính truyền thống

Đo vẽ bản đồ địa chính bằng phương pháp truyền thống gặp nhiều hạn chế lớn. Phương pháp sử dụng thước dây đo khoảng cách. Máy kinh vĩ đo góc. Toàn bộ quy trình phụ thuộc vào thao tác thủ công. Sai số con người xuất hiện ở mọi công đoạn. Đo đạc trong điều kiện địa hình phức tạp rất khó khăn. Vùng đồi núi, đất ngập nước, khu vực đông dân cư đều gây trở ngại. Thời gian hoàn thành bản đồ kéo dài nhiều tháng. Chi phí nhân công cao. Dữ liệu giấy dễ hư hỏng và khó chỉnh sửa. Việc cập nhật bản đồ phức tạp. Công nghệ tin học và toàn đạc điện tử giải quyết các vấn đề này. Tuy nhiên việc chuyển đổi đòi hỏi đầu tư thiết bị và đào tạo nhân lực. Cần tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật theo Thông tư 25/2014.

2.1. Hạn chế của phương pháp đo vẽ thủ công truyền thống trong đo đạc địa chính

Phương pháp thủ công sử dụng thước dây và máy kinh vĩ có nhiều nhược điểm. Sai số đo khoảng cách bằng thước dây lớn do ảnh hưởng nhiệt độ và địa hình. Đo trên dốc phải quy đổi về mặt ngang. Góc đo bằng máy kinh vĩ đọc thủ công qua kính hiển vi. Độ chính xác phụ thuộc vào kỹ năng người đo. Dữ liệu ghi chép trên giấy dễ sai sót. Xử lý số liệu tính tay mất nhiều thời gian. Kiểm tra sai sót khó khăn. Hiệu suất đo đạt thấp, khoảng 30 đến 50 điểm mỗi ngày.

2.2. Yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng bản đồ địa chính hiện hành

Thông tư 25/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định rõ tiêu chuẩn kỹ thuật. Cạnh đường chuyền đo bằng máy đo dài có sai số không vượt quá 10mm. Góc ngang đo bằng máy có sai số trung phương không quá 5 giây. Số lần đo tối thiểu từ 4 đến 6 lần tùy loại máy. Sai số khép góc đường chuyền giới hạn 5√n giây. Sai số khép tương đối không vượt 1/25000. Bản đồ tỷ lệ 1:2000 yêu cầu lưới khống chế tọa độ đạt cấp IV. Các quy định này đảm bảo chất lượng và tính pháp lý của bản đồ.

III. Phương pháp ứng dụng máy toàn đạc điện tử và phần mềm tin học thành lập bản đồ địa chính

Quy trình ứng dụng toàn đạc điện tử gồm nhiều bước tuần tự. Bước đầu tiên là thành lập lưới khống chế trắc địa. Lưới đường chuyền kinh vĩ được thiết lập từ các điểm mốc quốc gia. Máy toàn đạc điện tử tiến hành đo góc và khoảng cách tại mỗi trạm. Thiết bị sử dụng là máy có độ chính xác đo góc từ 1 đến 5 giây. Gương phản xạ và giá ba chân đảm bảo cố định điểm định hướng. Tại mỗi trạm đo, người thao tác cân bằng và dọi tâm máy chính xác. Máy tự động tính toán tọa độ qua bộ xử lý CPU tích hợp. Dữ liệu chi tiết địa hình được thu thập nhanh chóng. Phần mềm tin học như AutoCAD, CASS hoặc GIS xử lý dữ liệu đầu vào. Kết quả là bản đồ địa chính số hóa có độ chính xác cao. Quy trình rút ngắn thời gian từ nhiều tháng xuống vài tuần.

3.1. Kỹ thuật đo và xử lý số liệu bằng máy toàn đạc điện tử trên thực địa

Tại trạm đo, máy toàn đạc được cân bằng bằng vít cân bằng. Dọi tâm quang học đưa máy trùng tâm mốc. Người thao tác khởi động máy và đặt chế độ đo. Ống kính ngắm chính xác vào điểm định hướng. Các trị số tọa độ điểm trạm và định hướng được nhập vào bộ nhớ. Máy tự động đo khoảng cách nghiêng, góc ngang và góc đứng tại mỗi điểm chi tiết. Bộ xử lý CPU tính toán tọa độ X, Y, Z theo công thức lượng giác. Dữ liệu lưu trữ trong bộ nhớ trong hoặc thẻ nhớ. Gương sào sử dụng tại các điểm chi tiết giúp đo nhanh và tiện lợi.

3.2. Ứng dụng phần mềm tin học xử lý số liệu và thành lập bản đồ địa chính

Sau khi đo thực địa, dữ liệu từ máy toàn đạc được truyền về máy tính. Phần mềm tin học đảm nhận vai trò xử lý và biên tập bản đồ. Các phần mềm phổ biến gồm AutoCAD, CASS và các hệ thống thông tin địa lý GIS. Phần mềm tính toán tọa độ các điểm chi tiết. Dữ liệu được vẽ thành đường đồng mức, ranh giới thửa đất và công trình. Nhãn chú thích tên chủ sử dụng đất và loại đất được gắn tự động. Bản đồ được kiểm tra sai sót và hiệu chỉnh. Cuối cùng bản đồ in ra giấy hoặc lưu trữ dạng số phục vụ quản lý đất đai.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của công nghệ trong quản lý đất đai hiện đại

Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tin học và toàn đạc điện tử cho kết quả tích cực. Bản đồ địa chính tờ số 05 xã Huống Thái Nguyên tỷ lệ 1:2000 được thành lập chính xác. Thời gian đo vẽ giảm đáng kể so với phương pháp truyền thống. Độ chính xác tọa độ đạt tiêu chuẩn Thông tư 25/2014. Sai số khép đường chuyền nằm trong giới hạn cho phép. Dữ liệu số hóa dễ lưu trữ và cập nhật. Phần mềm tin học giúp quá trình biên tập bản đồ nhanh chóng và chính xác. Công nghệ này áp dụng rộng rãi tại các dự án đo đạc bản đồ địa chính trên toàn quốc. Đầu tư ban đầu cho thiết bị và đào tạo được bù đắp bằng hiệu quả lâu dài. Quản lý đất đai hiện đại không thể thiếu công nghệ số.

4.1. Đánh giá ưu điểm và hạn chế của phương pháp toàn đạc điện tử trong đo đạc địa chính

Phương pháp toàn đạc điện tử có nhiều ưu điểm vượt trội. Đo đồng thời góc và khoảng cách tiết kiệm thời gian. Độ chính xác cao, sai số nhỏ. Dữ liệu lưu trữ điện tử, dễ quản lý và sao lưu. Tuy nhiên phương pháp này cũng có hạn chế. Chi phí đầu tư thiết bị ban đầu lớn. Đòi hỏi người thao tác có kỹ năng và được đào tạo bài bản. Trong điều kiện thời tiết xấu hoặc che khuất, việc đo gặp khó khăn. Cần nguồn điện ổn định cho thiết bị. Bảo trì thiết bị định kỳ để đảm bảo độ chính xác.

4.2. Triển vọng phát triển và đề xuất ứng dụng rộng rãi trong quản lý đất đai

Công nghệ đo đạc đang phát triển mạnh mẽ với nhiều triển vọng. Thiết bị drone bay không người lái kết hợp GPS-RTK thu thập dữ liệu nhanh hơn. Công nghệ quét laser 3D tạo mô hình địa hình chi tiết. Hệ thống thông tin địa lý GIS tích hợp dữ liệu đa nguồn. Đề xuất đào tạo đội ngũ cán bộ đo đạc thành thạo công nghệ mới. Đầu tư trang thiết bị hiện đại cho các trung tâm đo đạc địa phương. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung kết nối liên thông. Ứng dụng rộng rãi giúp quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Đất đai là sản phẩm của tự nhiên; là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia. Đất đai là cội nguồn của mọi hoạt động sống; đặc biệt là hoạt động sống của con người; nếu không có đất sẽ không có sản xuất và không có sự tồn tại của con người.

Không những thế trong sự nghiệp của mỗi quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, đất luôn chiếm giữ một vị trí quan trọng; đất là nguồn đầu vào của nhiều ngành kinh tế khác nhau; là tư liệu sản xuất của ngành nông nghiệp. Song sự phân bố đất đai lại rất khác nhau dẫn đến nảy sinh các mối quan hệ về đất đai cũng rất phức tạp, vấn đề đặt ra ở đây là làm sao quản lý đất đai một cách có hiệu quả để góp phần giải quyết tốt các quan hệ đất đai thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế đất nước. Công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là những công việc chính của công tác quản lý Nhà nước về đất đai, đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Để quản lý đất đai một cách chặt chẽ theo một hệ thống tư liệu mang tính khoa học và kỹ thuật cao, cần thiết phải có bộ bản đồ địa chính chính quy và hồ sơ địa chính hoàn chỉnh theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Hiện nay dưới những hoạt động của con người và những thay đổi của tự nhiên làm cho đất đai có những biến đổi không ngừng do đó. Để bảo vệ quỹ đất đai cũng như để phục vụ tốt hơn cho công tác quản lý đất đai thì bản đồ địa chính là một trong những tài liệu hết sức cần thiết, vì nó là nguồn tài liệu cơ sở cung cấp thông tin cho người quản lý, sử dụng đất đai, đồng thời là tài liệu cơ bản nhất của bộ hồ sơ địa chính mang tính pháp lý cao. Với tính chất hết sức quan trọng của hệ thống bản đồ địa chính. Với tính cấp thiết của việc phải xây dựng hệ thống bản đồ địa chính cho toàn khu vực xã Huống Thượng, TP.

Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, với 2 sự phân công, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Công ty TNHH tư vấn tài chính nhà đất HF, với sự hướng dẫn của cô giáo T.S Nguyễn Thu Thùy em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng công nghệ tin học và phương pháp toàn đạc điện tử thành lập bản đồ địa chính tờ số 05, tỷ lệ 1:2000 tại xã Huống Thượng, TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Tìm hiểu công nghệ toàn đạc điện tử và tính năng của nó, nắm rõ quy trình thành lập bản đồ bằng phương pháp toàn đạc điện tử, thực tập ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử vào thành lập lưới khống chế đo vẽ, đo vẽ chi tiết và biên tập một tờ bản đồ địa chính tại xã Huống Thượng. Lồng ghép việc hỗ trợ việc quản lý, xây dựng hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu địa chính, công tác quản lý nhà nước của UBND xã, đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất.

Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập và nghiên cứu khoa học. + Thực tập tốt nghiệp là cơ hội tốt để hệ thống và củng cố lại kiến thức đã được học trong nhà trường và áp dụng vào thực tiễn công việc. - Trong thực tiễn. + Qua nghiên cứu, tìm hiểu và ứng dụng máy toàn đạc điện tử trong công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính giúp cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai được nhanh hơn đầy đủ hơn và chính xác hơn.

+ Phục vụ tốt cho việc đo vẽ chi tiết thành lập bản đồ địa chính theo công nghệ số, hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo quy định của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Bản đồ địa chính 2. Khái niệm Bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản của hồ sơ địa chính, mang tính pháp lý cao phục vụ chặt chẽ quản lý đất đai đến từng thửa đất, từng chủ sử dụng đất.

Bản đồ địa chính khác với bản đồ chuyên nghành thông thường ở chỗ bản đồ địa chính có tỷ lệ lớn và phạm vi rộng khắp mọi nơi trên toàn quốc. Bản đồ địa chính thường xuyên được cập nhật nhưng thay đổi hợp pháp của pháp luật đất đai, có thể cập nhật hàng ngày hoặc cập nhật theo định kỳ. hiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, người ta hướng tới việc xây dựng bản đồ địa chính đa chức năng. Vì vậy, bản đồ địa chính còn có tính chất của bản đồ địa chính cơ bản quốc gia.

Bản đồ địa chính được dùng làm cơ sở để thực hiện một số nhiệm vụ trong công tác quản lý nhà nước về đất đai như: - Thống kê đất đai. - Giao đất sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp. - Đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và sở hữu nhà ở. - Xác nhận hiện trạng và theo dõi biến động về quyền sử dụng đất.

- Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cải tạo đất, thiết kế xây dựng các điểm dân cư, qui hoạch giao thông, thuỷ lợi. - Lập hồ sơ thu hồi đất khi cần thiết. - Giải quyết tranh chấp đất đai. Với điều kiện khoa học và công nghệ như hiện nay, bản đồ địa chính được thành lập ở hai dạng cơ bản là bản đồ giấy và bản đồ số địa chính.

Bản đồ giấy địa chính là loại bản đồ truyền thống, các thông tin được thể hiện toàn bộ trên giấy nhờ hệ thống ký hiệu và ghi chú. Bản đồ giấy cho ta thông tin rõ ràng, trực quan, dễ sử dụng. 4 Bản đồ số địa chính có nội dung thông tin tương tự như bản đồ giấy, song các thông tin này được lưu trữ dưới dạng số trong máy tính, sử dụng một hệ thống ký hiệu đã số hoá. Các thông tin không gian lưu trữ dưới dạng toạ độ, còn thông tin thuộc tính sẽ được mã hoá.

Khi thành lập bản đồ địa chính cần phải quan tâm đầy đủ đến các yêu cầu cơ bản sau: - Chọn tỷ lệ bản đồ địa chính phù hợp với vùng đất và loại đất. Ngoài ra, bản đồ địa chính cần thể hiện đầy đủ và chính xác các yếu tố: Giao thông, thủy lợi, thông tin, địa vật đặc trưng.Ở những vùng có độ chênh cao cần thể hiện cả về mặt địa hình. - Các yếu tố pháp lý được điều tra, được thể hiện chính xác và chặt chẽ. Bản đồ địa chính phải có hệ thống tọa độ thống nhất, có phép chiếu phù hợp để các yếu tố trên bản đồ biến dạng nhỏ nhất.

Các yếu tố cơ bản và Nội dung bản đồ địa chính 2. Các yếu tố cơ bản của bản đồ địa chính. Bản đồ địa chính được sử dụng trong quản lý đất đai là bộ bản đồ biên tập riêng cho từng đơn vị hành chính cơ sở xã, phường. Mỗi bộ bản đồ có thể là một hoặc nhiều tờ bản đồ ghép lại.

Để đảm bảo tính thống nhất, tránh nhầm lẫn và dễ dàng vận dụng trong quá trình thành lập cũng như trong quá trình sử dụng bản đồ và quản lý đất đai ta cần phải phân biệt và hiểu rõ bản chất các yếu tố cơ bản của bản đồ địa chính và các yếu tố phụ khác có liên quan. Yếu tố điểm: Điểm là một vị trí được đánh dấu ở thực địa bằng mốc đặc biệt. Trong thực tế đó là các điểm trắc địa, các điểm đặc trưng trên đường biên thửa đất, các điểm đặc trưng của địa vật, địa hình. Trong địa chính cần quản lý dấu mốc thể hiện điểm ở thực địa và toạ độ của chúng.

Yếu tố đường: Đó là các đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong nối qua các điểm thực địa. Đối với đoạn thẳng cần xác định và quản lý toạ độ hai điểm đầu và cuối. Đối với đường cong và đường gấp khúc cần quản lý tọa độ và các điểm đặc trưng của nó. 5 Thửa đất: Là yếu tố quan trọng của đất đai.

Thửa đất là một mảnh tồn tại ở thực địa có diện tích xác định, được giới hạn bởi một đường bao khép kín, thuộc một chủ sở hữu hoặc chủ sử dụng nhất định. Trong mỗi thửa đất có thể có một hoặc một số loại đất. Trên bản đồ địa chính, tất cả các thửa đất đều được xác định vị trí, ranh giới, diện tích và được đặt tên. Thửa đất phụ: Trên mỗi thửa đất lớn có thể tồn tại các thửa nhỏ có đường ranh giới phân chia không ổn định, có các phần được sử dụng vào các mục đích khác nhau, trồng cây khác nhau, mức tính thuế khác nhau, thậm chí thường xuyên thay đổi chủ sử dụng đất.

Loại thửa này gọi là thửa đất phụ hay đơn vị tính thuế. Lô đất: Là vùng đất có thể gồm một hoặc nhiều loại đất. Thông thường lô đất được giới hạn bởi các con đường kênh mương, sông ngòi. Đất đai được chia lô theo điều kiện địa lý khác nhau như có cùng độ cao, độ dốc, theo điều kiện giao thông, thuỷ lợi, theo mục đích sử dụng hay cùng loại cây trồng.

Khu đất, xứ đồng: Đó là vùng đất gồm nhiều thửa đất, nhiều lô đất. Khu đất và xứ đồng thường có tên gọi riêng được đặt từ lâu. Thôn, bản, xóm, ấp: Đó là các cụm dân cư tạo thành một cộng đồng người cùng sống và lao động sản xuất trên một vùng đất. Các cụm dân cư thường có sự cố kết mạnh về các yếu tố dân tộc, tôn giáo nghề nghiệp.

Xã, phường: Là đơn vị hành chính cơ sở gồm nhiều thôn, bản hoặc đường phố. Đó là đơn vị hành chính có đầy đủ các tổ chức quyền lực để thực hiện chức năng quản lý nhà nước một cách toàn diện đối với các hoạt động về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội trong phạm vi lãnh thổ của mình. Bản đồ địa chính là tài liệu chủ yếu trong bộ hồ sơ địa chính. Vì vậy, trên bản đồ cần thể hiện đầy đủ các yếu tố đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý đất đai.