Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty cổ phần xây dựng tổng hợp ii quảng bình

Trong môi trường kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp xây dựng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. 115 trang · Hue University · 2019.

• Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quốc Tú
• Trường học: Hue University
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Trong Doanh Nghiệp Xây Dựng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• I. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• I.1. Lý do chọn đề tài
• I.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• I.3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
• I.4. Phạm vi nghiên cứu
• I.5. Phương pháp nghiên cứu
• I.6. Kết cấu khóa luận
• II. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Tổng quan về chi phí sản xuất
• 1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu
• 1.1.2.2. Phân loại theo mục đích và công dụng của chi phí
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG TỔNG HỢP II QUẢNG BÌNH
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG TỔNG HỢP II QUẢNG BÌNH
• III. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Xây Dựng Khái Niệm

Trong môi trường kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp xây dựng phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Để tồn tại và phát triển, việc quản lý chi phí sản xuất một cách hiệu quả là vô cùng quan trọng. Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho các nhà quản lý, giúp họ đưa ra các quyết định đúng đắn. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng bao gồm tất cả các chi phí phát sinh liên quan đến quá trình tạo ra sản phẩm xây dựng, từ nguyên vật liệu, nhân công đến các chi phí chung. Việc xác định đúng đắn và kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng khả năng cạnh tranh. Theo Phan Đức Dũng, chi phí sản xuất là "biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và một phần thu nhập thuần túy của xã hội mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định”.

1.1. Chi Phí Sản Xuất Yếu Tố Ảnh Hưởng và Cách Đo Lường

Chi phí sản xuất chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm giá cả nguyên vật liệu, năng suất lao động, công nghệ sử dụng và hiệu quả quản lý. Để đo lường chi phí sản xuất, doanh nghiệp cần xác định rõ các yếu tố cấu thành chi phí và áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Việc đo lường chính xác chi phí sản xuất là cơ sở để tính giá thành sản phẩm và đưa ra các quyết định về giá cả. Theo TS Huỳnh Lợi, việc phân loại chi phí giúp doanh nghiệp lập bảng thuyết minh báo cáo tài chính và phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí.

1.2. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Chi Phí Sản Xuất Hiệu Quả

Quản lý chi phí sản xuất hiệu quả mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp xây dựng. Nó giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, nâng cao lợi nhuận, tăng khả năng cạnh tranh và đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác. Bên cạnh đó, quản lý chi phí hiệu quả còn giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên một cách tối ưu và giảm thiểu lãng phí. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan trong doanh nghiệp và áp dụng các công cụ quản lý chi phí hiện đại.

II. Phân Loại Chi Phí Sản Xuất Bí Quyết Quản Lý Doanh Nghiệp

Việc phân loại chi phí sản xuất là một bước quan trọng trong công tác kế toán. Có nhiều tiêu chí để phân loại chi phí, mỗi tiêu chí cung cấp những thông tin hữu ích khác nhau cho việc quản lý. Hai cách phân loại phổ biến nhất là theo yếu tố chi phí và theo khoản mục chi phí. Phân loại theo yếu tố chi phí giúp doanh nghiệp nắm bắt được cơ cấu chi phí sản xuất, trong khi phân loại theo khoản mục chi phí giúp doanh nghiệp xác định chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp liên quan đến từng sản phẩm.Việc phân loại chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp nắm bắt thông tin, kiểm soát chi phí. Thường các chi phí được phân loại dựa trên các tiêu thức phù hợp

2.1. Phân Loại Chi Phí Theo Yếu Tố Nguyên Vật Liệu Nhân Công ...

Theo yếu tố chi phí, chi phí sản xuất được chia thành các yếu tố như chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp đánh giá được tỷ trọng của từng yếu tố trong tổng chi phí sản xuất và xác định các yếu tố cần kiểm soát chặt chẽ. Ví dụ, nếu chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn, doanh nghiệp cần tập trung vào việc tìm kiếm nguồn cung ứng giá rẻ và quản lý chặt chẽ quá trình sử dụng vật tư.

2.2. Phân Loại Chi Phí Theo Khoản Mục Chi Phí Trực Tiếp Gián Tiếp

Theo khoản mục chi phí, chi phí sản xuất được chia thành chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp. Chi phí trực tiếp bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp, là những chi phí liên quan trực tiếp đến việc sản xuất sản phẩm. Chi phí gián tiếp bao gồm chi phí sản xuất chung và chi phí quản lý doanh nghiệp, là những chi phí không liên quan trực tiếp đến việc sản xuất sản phẩm nhưng cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp tính giá thành sản phẩm chính xác hơn.

2.3. Chi Phí Sử Dụng Máy Thi Công Đặc Thù Ngành Xây Dựng

Trong ngành xây dựng, chi phí sử dụng máy thi công là một khoản mục chi phí quan trọng. Khoản mục này bao gồm chi phí nhiên liệu, chi phí bảo dưỡng sửa chữa, tiền lương công nhân vận hành và chi phí khấu hao máy móc. Việc quản lý hiệu quả chi phí này đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch sử dụng máy móc hợp lý, bảo dưỡng định kỳ và lựa chọn các loại máy móc phù hợp với từng công trình. Điều này giúp giảm thiểu chi phí phát sinh và nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc.

III. Kế Toán Chi Phí NVL Trực Tiếp Hướng Dẫn Chi Tiết Ví Dụ

Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT) là một phần quan trọng của kế toán chi phí sản xuất. NVLTT là những vật liệu chính cấu thành sản phẩm và có giá trị lớn. Việc hạch toán chính xác chi phí NVLTT là cơ sở để tính giá thành sản phẩm và đưa ra các quyết định về giá cả. Quy trình kế toán chi phí NVLTT bao gồm việc theo dõi số lượng và giá trị NVL nhập kho, xuất kho và tồn kho, đồng thời phân bổ chi phí NVLTT cho từng sản phẩm. Chứng từ kế toán chi phí NVLTT, quy trình luân chuyển và hạch toán giúp ghi chép, phản ánh chính xác.

3.1. Chứng Từ và Tài Khoản Sử Dụng Trong Kế Toán NVLTT

Các chứng từ sử dụng trong kế toán NVLTT bao gồm phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn mua hàng và các chứng từ liên quan khác. Tài khoản sử dụng bao gồm tài khoản 152 (Nguyên vật liệu), tài khoản 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp) và các tài khoản liên quan khác. Việc sử dụng đúng chứng từ và tài khoản giúp đảm bảo tính chính xác của thông tin kế toán.

3.2. Quy Trình Luân Chuyển Chứng Từ và Hạch Toán Chi Phí NVLTT

Quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán chi phí NVLTT bao gồm các bước sau: lập phiếu nhập kho khi NVL nhập kho, lập phiếu xuất kho khi NVL xuất kho, hạch toán chi phí NVL vào tài khoản 621, và theo dõi số lượng và giá trị NVL tồn kho. Việc tuân thủ đúng quy trình giúp đảm bảo tính kịp thời và chính xác của thông tin kế toán. Ví dụ, việc lập phiếu nhập kho đầy đủ thông tin sẽ giúp kiểm soát số lượng và giá trị NVL nhập kho.

IV. Hạch Toán Chi Phí Nhân Công Trực Tiếp Cách Tính Lương BHXH

Chi phí nhân công trực tiếp (NCTT) là chi phí trả cho công nhân trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm. Chi phí NCTT bao gồm tiền lương, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và kinh phí công đoàn (KPCĐ). Việc hạch toán chính xác chi phí NCTT là cơ sở để tính giá thành sản phẩm và đưa ra các quyết định về quản lý nhân sự.

4.1. Tính Lương và Các Khoản Trích Theo Lương Cho NCTT

Việc tính lương cho NCTT cần dựa trên các quy định của pháp luật và chính sách của doanh nghiệp. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT và KPCĐ cũng cần được tính toán và hạch toán đúng quy định. Việc tính toán chính xác lương và các khoản trích theo lương giúp đảm bảo quyền lợi của người lao động và tuân thủ các quy định của pháp luật.

4.2. Chứng Từ và Tài Khoản Sử Dụng Trong Kế Toán NCTT

Các chứng từ sử dụng trong kế toán NCTT bao gồm bảng chấm công, bảng thanh toán lương, các chứng từ nộp BHXH, BHYT và KPCĐ. Tài khoản sử dụng bao gồm tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), tài khoản 334 (Phải trả người lao động) và các tài khoản liên quan khác.Việc đối chiếu các bảng này để đảm bảo tính chính xác

4.3. Quy Trình Luân Chuyển Chứng Từ Và Hạch Toán Chi Phí NCTT

Đầu tiên là chấm công và ghi nhận thời gian làm việc của công nhân. Sau đó, dựa trên bảng chấm công, tiến hành tính lương và các khoản phụ cấp. Cuối cùng, hạch toán chi phí lương vào tài khoản 622 và các tài khoản liên quan khác. Ví dụ, việc ghi nhận đầy đủ thời gian làm việc của công nhân sẽ giúp tính lương chính xác hơn.

V. Bí Quyết Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Chung Trong Xây Dựng

Chi phí sản xuất chung (SXC) là các chi phí liên quan đến việc phục vụ và quản lý quá trình sản xuất, nhưng không thể hạch toán trực tiếp cho từng sản phẩm. Chi phí SXC bao gồm chi phí vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định và các chi phí khác liên quan đến hoạt động sản xuất. Việc phân bổ chi phí SXC cho từng sản phẩm cần được thực hiện một cách hợp lý để đảm bảo tính chính xác của giá thành sản phẩm.

5.1. Các Khoản Mục Chi Phí SXC Thường Gặp Trong Xây Dựng

Các khoản mục chi phí SXC thường gặp trong xây dựng bao gồm chi phí thuê mặt bằng, chi phí điện nước, chi phí bảo trì sửa chữa nhà xưởng, chi phí quản lý phân xưởng và các chi phí khác. Việc xác định đầy đủ các khoản mục chi phí SXC giúp đảm bảo tính đầy đủ của thông tin kế toán.

5.2. Phương Pháp Phân Bổ Chi Phí SXC Cho Từng Sản Phẩm

Có nhiều phương pháp phân bổ chi phí SXC cho từng sản phẩm, như phương pháp phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp, phương pháp phân bổ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và phương pháp phân bổ theo giờ máy chạy. Việc lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp cần dựa trên đặc điểm của từng doanh nghiệp và từng sản phẩm. Ví dụ, nếu chi phí nhân công trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn, phương pháp phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp có thể là lựa chọn phù hợp.

VI. Tính Giá Thành Sản Phẩm Phương Pháp Ứng Dụng Thực Tế

Tính giá thành sản phẩm là quá trình xác định tổng chi phí sản xuất để tạo ra một đơn vị sản phẩm. Giá thành sản phẩm là cơ sở để doanh nghiệp định giá bán sản phẩm và đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất. Có nhiều phương pháp tính giá thành sản phẩm, như phương pháp giá thành giản đơn, phương pháp giá thành theo công đoạn và phương pháp giá thành theo đơn hàng. Việc lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp cần dựa trên đặc điểm của từng doanh nghiệp và từng sản phẩm.

6.1. Các Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Phổ Biến

Các phương pháp tính giá thành sản phẩm phổ biến bao gồm phương pháp giá thành giản đơn (sử dụng khi sản xuất một loại sản phẩm duy nhất), phương pháp giá thành theo công đoạn (sử dụng khi sản xuất sản phẩm qua nhiều công đoạn) và phương pháp giá thành theo đơn hàng (sử dụng khi sản xuất sản phẩm theo yêu cầu riêng của khách hàng). Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả.

6.2. Ứng Dụng Thực Tế Trong Doanh Nghiệp Xây Dựng

Trong doanh nghiệp xây dựng, việc tính giá thành sản phẩm (công trình xây dựng) thường sử dụng phương pháp giá thành theo đơn hàng hoặc phương pháp giá thành theo công đoạn. Doanh nghiệp cần theo dõi chi phí phát sinh cho từng công trình hoặc từng công đoạn và phân bổ chi phí một cách hợp lý để xác định giá thành công trình chính xác. Điều này giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định về giá thầu và quản lý chi phí hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động quản trị tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng đối với việc khai thác, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài và địa bàn phân tán. Do đó, công tác quản trị chi phí nhằm tối thiểu hóa hao phí sản xuất mà không làm suy giảm chất lượng công trình trở thành yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là căn cứ trực tiếp để doanh nghiệp bù đắp hao phí, xác định kết quả kinh doanh và đưa ra các quyết định quản trị phù hợp.

Khóa luận xác định 03 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu thứ nhất: Tổng hợp và hệ thống hóa những lý luận chung liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp.
2. Mục tiêu thứ hai: Tìm hiểu và phản ánh thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình.
3. Mục tiêu thứ ba: Phân tích, đánh giá công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại đơn vị; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình, trọng tâm là công trình "Xây dựng Cầu Bản Cồn Cùng dự án LRAMP" tỉnh Quảng Bình.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình (địa chỉ: 27 Lý Thường Kiệt, phường Đồng Mỹ, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình).
• Phạm vi thời gian: Số liệu tài chính, sổ sách kế toán liên quan đến công trình thi công Cầu Bản Cồn Cùng, báo cáo tài chính của công ty các năm 2017, năm 2018 và các chứng từ phát sinh đầu năm 2019.
• Phạm vi nội dung: Kế toán tập hợp các khoản mục chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành công trình xây lắp hoàn thành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa hệ thống lý luận kế toán doanh nghiệp từ các giáo trình chuyên ngành và quy định pháp lý hiện hành của Bộ Tài chính:

• Khung lý thuyết và văn bản quy định: Định nghĩa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm (trích dẫn theo Phan Đức Dũng, 2009; TS. Huỳnh Lợi, 2009; TS. Nghiêm Văn Lợi, 2008); Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính; quy định trích lập các khoản theo lương của người lao động với tổng tỷ lệ doanh nghiệp phải chịu là 23,5% (trong đó BHXH: 17,5%, BHYT: 3%, BHTN: 1%, KPCĐ: 2%).
• Tiêu thức phân loại chi phí và giá thành:
  • Phân loại chi phí sản xuất theo: Nội dung kinh tế ban đầu (5 yếu tố); Mục đích và công dụng kinh tế (4 khoản mục: NVLTT, NCTT, MTC, SXC); Mối quan hệ với khối lượng hoạt động (Biến phí thực thụ/cấp bậc, Định phí bắt buộc/tùy ý, Chi phí hỗn hợp); Mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí (Chi phí trực tiếp, Chi phí gián tiếp).
  • Phân loại giá thành theo: Thời gian và cơ sở số liệu (Giá thành kế hoạch, Giá thành định mức, Giá thành thực tế); Phạm vi chi phí cấu thành (Giá thành sản xuất, Giá thành tiêu thụ).
• Phương pháp nghiên cứu thực tế:
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu lý thuyết kế toán chi phí, cơ cấu tổ chức, quy chế hoạt động và các tài liệu hướng dẫn chuyên ngành.
  • Phương pháp quan sát, phỏng vấn: Quan sát quy trình làm việc thực tế tại Phòng Kế toán và phỏng vấn trực tiếp cán bộ nhân viên kế toán về quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp phân bổ chi phí, đánh giá sản phẩm dở dang.
  • Phương pháp thu thập tài liệu: Thu thập chứng từ gốc (phiếu nhập, phiếu xuất, hóa đơn, bảng phân bổ...), sổ kế toán chi tiết, sổ Cái các tài khoản 154, 621, 622, 623, 627 của công trình Cầu Bản Cồn Cùng và Báo cáo tài chính năm 2017, 2018.
  • Hệ thống 4 phương pháp hạch toán kế toán: Phương pháp chứng từ kế toán; Phương pháp đối ứng tài khoản; Phương pháp tính giá; Phương pháp tổng hợp và cân đối kế toán.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Phân tích, so sánh, đối chiếu, tổng hợp số liệu thực tế nhằm đánh giá thực trạng tài chính và hạch toán tại đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm áp dụng cho đặc thù ngành xây dựng cơ bản:

Nội dung lý luận	Chi tiết các chỉ tiêu / Phương pháp theo quy định
Yếu tố chi phí theo nội dung kinh tế	5 yếu tố: Chi phí nguyên vật liệu; Chi phí nhân công; Chi phí khấu hao TSCĐ; Chi phí dịch vụ thuê ngoài; Chi phí bằng tiền khác.
Khoản mục chi phí theo mục đích công dụng	4 khoản mục: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621); Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622); Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623 gồm 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238); Chi phí sản xuất chung (TK 627 gồm 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278).
Tài khoản tổng hợp chi phí	TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (áp dụng cho phương pháp kê khai thường xuyên).
Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (DDCK)	4 phương pháp: (1) Đánh giá theo chi phí dự toán; (2) Đánh giá theo mức độ hoàn thành tương đương; (3) Đánh giá theo giá trị dự toán; (4) Đánh giá theo chi phí thực tế phát sinh (áp dụng đối với công trình bàn giao một lần).
Phương pháp tính giá thành	6 phương pháp cơ bản: Phương pháp giản đơn (trực tiếp); Phương pháp đơn đặt hàng; Phương pháp định mức; Phương pháp phân bước; Phương pháp hệ số; Phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ.

Chương này làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa chi phí sản xuất (quá trình hao phí trong kỳ) và giá thành sản phẩm (kết quả của hao phí gắn liền với khối lượng sản phẩm xây lắp đã hoàn thành) thông qua công thức cân đối chi phí tổng quát:

$$\text{Tổng giá thành sản phẩm} = \text{Chi phí Dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí Dở dang cuối kỳ}$$

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình

Chương 2 mô tả chi tiết cơ cấu tổ chức và thực tế hạch toán chi phí tại doanh nghiệp:

• Khái quát đơn vị: Tiền thân là Công ty Công trình giao thông II Quảng Bình (thành lập ngày 09/01/1993 trực thuộc Sở Giao thông vận tải Quảng Bình, nhận Huân chương Lao động hạng Ba năm 1999). Ngày 25/03/2004, UBND tỉnh Quảng Bình ban hành Quyết định số 14/2004/QĐ-UB chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình (Mã số thuế: 3100130953).
• Tổ chức bộ máy quản lý và sản xuất:
  • Bộ máy quản lý theo mô hình chức năng: Giám đốc $\rightarrow$ Phó Giám đốc $\rightarrow$ 4 phòng chức năng (Tổ chức - Hành chính, Tài vụ, Kế hoạch - Kỹ thuật, Vật tư - Xe máy) và Ban chỉ huy các công trường trực tiếp điều hành các Đội Thi công cơ giới, Đội Xây dựng công trình 1, Đội Xây dựng công trình 2.
  • Tổ chức sản xuất tại công trường gồm: Bộ phận thi công cơ giới, Bộ phận thi công nhân lực và Bộ phận phụ trợ. Dây chuyền thi công chia thành 4 tuyến chính: Thi công nền đường; Thi công mặt đường; Đổ bê tông từng hạng mục; Lắp ráp cấu kiện.
• Tổ chức công tác kế toán:
  • Áp dụng mô hình kế toán tập trung. Phòng Kế toán gồm: Kế toán trưởng (trực tiếp phụ trách kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành), Kế toán tài sản - vật tư, Kế toán thanh toán ngân hàng, Kế toán tiền mặt - thanh toán nội bộ và Thủ quỹ.
  • Chính sách kế toán áp dụng: Niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; Đơn vị tiền tệ ghi sổ: VND; Phương pháp tính thuế GTGT: Khấu trừ; Phương pháp khấu hao TSCĐ: Đường thẳng; Hệ thống chứng từ và tài khoản áp dụng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; Hình thức sổ kế toán: Nhật ký chứng từ kết hợp Nhật ký chung.
• Thực hành kế toán chi phí tại công trình Cầu Bản Cồn Cùng (dự án LRAMP):
  • Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành: Xác định theo từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành.
  • Kế toán chi phí NVLTT (TK 621): Sử dụng Phiếu yêu cầu vật tư, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Bảng kê nhập vật tư. Xuất kho hoặc mua chuyển thẳng ra công trường được ghi nhận trực tiếp vào TK 621.
  • Kế toán chi phí NCTT (TK 622): Dựa trên Bảng chấm công, Hợp đồng giao khoán, Bảng thanh toán tiền lương để hạch toán chi phí nhân công trực tiếp tham gia thi công công trình.
  • Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Hạch toán chi phí ca máy gồm nhiên liệu chạy máy (6232), lương thợ điều khiển máy (6231), khấu hao máy móc (6234) và dịch vụ sửa chữa mua ngoài (6237).
  • Kế toán chi phí SXC (TK 627): Tập hợp chi phí quản lý đội, khấu hao lán trại, công cụ dụng cụ và phân bổ cho công trình Cầu Bản Cồn Cùng.
  • Tổng hợp chi phí và tính giá thành: Cuối kỳ, toàn bộ chi phí tập hợp trên các tài khoản 621, 622, 623, 627 được kết chuyển sang TK 154 (Sổ Cái TK 154 - Cầu Bản Cồn Cùng số 02, 03, 04 và Bảng tính giá thành sản phẩm).

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực tế và đưa ra các đề xuất hoàn thiện nghiệp vụ:

• Đánh giá chung: Đơn vị đã tuân thủ cơ bản chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ theo hình thức tập trung, phân định rõ ràng trách nhiệm hạch toán ban đầu giữa công trường và phòng kế toán.
• Hạn chế được chỉ ra:
  • Việc theo dõi định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại một số thời điểm chưa chặt chẽ, chứng từ luân chuyển từ công trường về phòng kế toán đôi lúc còn chậm trễ.
  • Chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung phân bổ theo tiêu thức chưa phản ánh sát thực tế biến động ca máy.
  • Công tác đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ đối với các hạng mục xây lắp dở dang kéo dài cần áp dụng phương pháp chặt chẽ hơn để tránh dồn tích chi phí sai lệch kỳ kế toán.
• Giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện kế toán chi phí NVLTT: Tăng cường kiểm soát định mức cấp phát vật tư tại hiện trường, lập bảng kê chi tiết vật tư xuất dùng theo từng hạng mục kỹ thuật.
  • Hoàn thiện kế toán chi phí NCTT: Rà soát hợp đồng giao khoán nhân công, quy định chặt chẽ hồ sơ nghiệm thu khối lượng nhân công thuê ngoài.
  • Hoàn thiện kế toán chi phí SDMTC và SXC: Lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí chung và chi phí ca máy phù hợp với số giờ máy hoạt động thực tế.
  • Hoàn thiện phương pháp đánh giá dở dang và tính giá thành: Chuẩn hóa quy trình nghiệm thu giai đoạn để xác định chính xác giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ trước khi tổng hợp giá thành vào TK 154.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa lý luận: Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo đúng quy định của chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam hiện hành (Thông tư 200/2014/TT-BTC), làm rõ các đặc trưng hạch toán của loại hình doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông.
• Mô tả chi tiết thực tế hạch toán: Phản ánh chân thực quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán sổ sách tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình thông qua hệ thống chứng từ, sổ chi tiết và sổ Cái các tài khoản 621, 622, 623, 627 và 154 cho công trình cụ thể là Cầu Bản Cồn Cùng thuộc dự án LRAMP tỉnh Quảng Bình.
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Tác giả đã chỉ ra các hạn chế trong khâu quản lý định mức vật tư, phân bổ chi phí máy thi công và chi phí chung, từ đó kiến nghị các biện pháp cụ thể về quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt giá thành công trình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu điển hình (case study) được thực hiện tập trung vào phạm vi một doanh nghiệp xây lắp địa phương (Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình) với số liệu phân tích sâu vào một công trình cụ thể (Cầu Bản Cồn Cùng) trong giai đoạn 2017–2018 và đầu năm 2019. Do đó, các kết luận phản ánh đặc thù riêng của mô hình tổ chức và năng lực thi công của đơn vị này.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát công tác kế toán quản trị chi phí và tính giá thành tại nhiều doanh nghiệp xây dựng cơ bản khác nhau; nghiên cứu ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu và số hóa quy trình luân chuyển chứng từ điện tử từ công trường về phòng kế toán.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp; kế toán viên làm việc tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp công trình giao thông, dân dụng và thủy lợi.
• Nội dung giá trị:
  • Hệ thống sơ đồ hạch toán chuẩn cho các tài khoản 621, 622, 623, 627, 154 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
  • Bộ mẫu biểu thực tế và quy trình hạch toán chi phí công trình xây dựng cầu đường từ khâu lập phiếu yêu cầu vật tư, xuất kho đến khâu lên sổ chi tiết tài khoản và tính tổng giá thành công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp nào và tập trung vào công trình cụ thể nào?

Khóa luận thực hiện tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình (địa chỉ: 27 Lý Thường Kiệt, phường Đồng Mỹ, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình). Trọng tâm nghiên cứu thực tế là công tác tập hợp chi phí và tính giá thành tại công trình "Xây dựng Cầu Bản Cồn Cùng dự án LRAMP" tỉnh Quảng Bình.

2. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình được tổ chức như thế nào?

Công ty áp dụng mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung. Mọi nghiệp vụ hạch toán, xử lý chứng từ và tổng hợp báo cáo tài chính đều thực hiện tại Phòng Kế toán công ty. Tại các đơn vị trực thuộc, kế toán viên chỉ thực hiện nhiệm vụ thu thập, kiểm tra, phân loại chứng từ ban đầu rồi gửi về phòng kế toán trung tâm. Kế toán trưởng trực tiếp đảm nhiệm công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

3. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán và hệ thống tài khoản nào?

Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng và hạch toán tổng hợp chi phí qua TK 154 theo phương pháp kê khai thường xuyên.

4. Chi phí sử dụng máy thi công tại doanh nghiệp được hạch toán qua tài khoản nào và gồm những tài khoản cấp 2 nào?

Chi phí sử dụng máy thi công được hạch toán trên TK 623 (áp dụng khi thi công kết hợp thủ công và máy), chi tiết thành 6 tài khoản cấp 2:

• TK 6231: Chi phí nhân công (công nhân điều khiển máy).
• TK 6232: Chi phí nguyên, vật liệu (nhiên liệu chạy máy).
• TK 6233: Chi phí dụng cụ sản xuất.
• TK 6234: Chi phí khấu hao máy thi công.
• TK 6237: Chi phí dịch vụ mua ngoài (thuê ngoài sửa chữa máy, bảo hiểm...).
• TK 6238: Chi phí bằng tiền khác.

5. Tỷ lệ trích các khoản theo lương tính vào chi phí mà doanh nghiệp phải chịu theo quy định được trình bày trong khóa luận là bao nhiêu?

Theo lý thuyết trong khóa luận, tổng tỷ lệ các khoản trích theo lương mà doanh nghiệp phải gánh chịu là 23,5% trên quỹ tiền lương đóng bảo hiểm của người lao động, bao gồm: Bảo hiểm xã hội (17,5%), Bảo hiểm y tế (3%), Bảo hiểm thất nghiệp (1%), Kinh phí công đoàn (2%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Khánh Huyền đã giải quyết trọn vẹn 03 mục tiêu nghiên cứu đặt ra, kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận theo Thông tư 200/2014/TT-BTC với thực tiễn hạch toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng tổng hợp II Quảng Bình. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực tế tại công trình Cầu Bản Cồn Cùng (dự án LRAMP), đề tài đã làm rõ quy trình tập hợp chi phí qua các tài khoản 621, 622, 623, 627 và kết chuyển tính giá thành trên tài khoản 154. Các đánh giá về ưu điểm, hạn chế cùng nhóm giải pháp hoàn thiện được xây dựng sát với điều kiện tổ chức sản xuất và quản trị kế toán của doanh nghiệp xây lắp công trình giao thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Tổng quan về chi phí sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Bất kỳ một doanh nghiệp nào, để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải có đủ ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, đó là: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Sự kết hợp của ba yếu tố này trong quá trình sản xuất sẽ tạo ra những sản phẩm, dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của con người.

Việc tiêu hao một lượng nhất định của các yếu tố trên để sản xuất ra sản phẩm dịch vụ được gọi là chi phí. Chi phí sản xuất bao gồm yếu tố lao động sống liên quan đến sử dụng lao động (Tiền lương); lao động vật hóa (Khấu hao TSCĐ, Chi phí NVL,.); các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ…);các loại thuế không được hoàn trả (VAT, Thuế tài nguyên,…); lãi vay ngân hàng… Các chi phí sản xuất của doanh nghiệp luôn được tính toán, đo lường bằng tiền. Xét ở bình diện doanh nghiệp khi loại trừ các quy định của luật thuế thu nhập, chi phí sản xuất luôn có tính cá biệt, nó phải bao gồm tất cả các chi phí mà doanh nghiệp phải chi ra để tồn tại và tiến hành các hoạt động sản xuất, bất kể đó là chi phí cần thiết hay không cần thiết, khách quan hay chủ quan. Độ lớn của chi phí sản xuất là một đại lượng xác định phụ thuộc vào hai yếu tố sau:  Khối lượng lao động và tư liệu sản xuất đã tiêu hao vào một thời kỳ nhất định.

 Báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố, cung cấp những thông tin để giám đốc dự toán chi phí. Như vậy, có thể định nghĩa: “Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và một phần thu nhập thuần túy của xã hội SVTH: Lê Thị Khánh Huyền 7 of Economics, Hue University Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Quốc Tú mà doanh nghiệp bỏ ra để thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định”. (Phan Đức Dũng, 2009.

Kế toán chi phí và tính giá thành. NXB Thống kê). Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có rất nhiều loại, nhiều khoản, khác nhau về cả nội dung lẫn tính chất. Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra quyết định thì chi phí cần được phân loại theo những tiêu thức phù hợp.

Thường các chi phí được phân loại dựa trên các tiêu thức sau: 1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu Theo tiêu thức phân loại này, các chi phí có cùng nội dung và tính chất kinh tế được sắp xếp vào cùng một loại gọi là yếu tố chi phí, không phân biệt chi phí đó phát sinh trong lĩnh vực sản xuất nào, ở đâu và có tác dụng như thế nào. Vì vậy, toàn bộ chi phí sản xuất trong kỳ được chia thành 5 yếu tố sau: - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị của các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng cho hoạt động sản xuất trong kỳ. - Chi phí nhân công: Là các khoản chi phí về tiển lương, phụ cấp phải trả cho người lao động, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo tiền lương của người lao động.

- Chi phí khấu hao TSCĐ: Máy móc, TSCĐ được sử dụng trong quá trình sản xuất được tính hao mòn theo từng kỳ.