MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn dé tài Trung Quốc mét trong những quốc gia có lịch sử lâu đời nhất trên thế gidi, là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại. Dân tộc Trung Hoa là một dân tộc vĩ đại, dân số Trung hoa hiện nay đông nhất thế giới, từ khi lập quốc đến nay đã không ngừng lập ra nhiều kỳ tích. Trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng.
dân tộc Trung Hoa đã có những tấm gương sáng ngời về tinh than kiên cường, bất khuất: một Lâm Tắc Từ kiên trung và triệt để chống nạn nha phiến; một Hồng Tú Toàn uy nghỉ, ding cảm đứng lên chống phong kiến Mãn Thanh thối nát và bọn đế quốc xâm lược .Nhưng nổi bật hơn cả vẫn là Tôn Trung Sơn, người đã làm xoay chuyển đại cục bằng những hoạt động và tứ tưng của mình. Tôn Trung Sơn đã dé lại cho người sau mội ảnh hưởng sâu nàng khó mà nói hết. "Tôn Trung Sơn là một người di đâu trong cách mang dân chủ Trung Quốc, là một nhà di quốc vĩ đại, một chiến sĩ suốt đời phấn đấu cho độc lập tự do của tổ quốc "'?, Thật vậy, Tôn Trung Sơn. vị bác sĩ với suy nghĩ "trị bệnh nước” quan trọng hơn "trị bệnh người” trong khi xã hội rơi vào tinh trang loạn lạc nên Tôn Trung Sơn đã trở thành người dẫn đầu vĩ dai trong cách mạng Trung Quốc.
Nền quân chủ chuyên chế Trung Quốc tường chừng sẽ mãi ngủ yên đã bị đánh thức bởi cái roi quất thật mạnh của cuộc cách mạng dân chủ tứ sẳn(cách mạng Tân Hợi — 1911) Nó đã lật đổ chế độ phong kiến hàng ngàn năm và đưa cách mạng Trung Quốc tiến rất nhanh. Tôn Trung Sơn đã khẳng định tư tưởng cách mạng, con đường phấn đấu của Tôn là một con đường đây khó khăn, gian khổ. Nhung cuối cùng, ông đã tiến kịp được yêu cdu của thời đại. Với chí hướng cách mạng hết lòng vì dân vì nuic , Tôn Trung Sơn đã từ chỗ giác ngộ tư tưởng dân tộc ở thời kì Hung Trung Hội tiến dẫn lên giác ngộ tu tưởng dân chủ cách mạng ở thời kì Đẳng Minh Hội.
ghỉ dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của ông. Chính f2 bặp theo Chương Thâu trong bài “Mối quan bệ giữa ‘Sn Trung Soa và cách mang Việt Nam đấu thế kỷ XX”. Nghiên cứu lịch sử số 91 (10/1996), trang 17. tổ chức Đồng Minh Hội dẫn đến cuộc cách mang Tân Hợi ( năm 1911), thể hiện tư trứng dân chủ tt sẵn khá hoàn chỉnh của ông trong thời kì này là một cổng hiến to lớn đổi ch sử Trung Quốc, ảnh hưởng của ông cũng do đó mà lan rộng khắp Châu A, làm cho “Châu A thức tỉnh", Lénin đã nhận định: "chẳng phải là mới gân đây thôi Trung Quốc vẫn còn nổi tiếng là điển hình cho các nước hoàn toàn bị trì trệ hàng bao thé ki đó sao?.
Thế mà hiện na: ở Trung Quốc, đời sống chính trị đang sôi sục lên, phong trào xã hội và cao trào dan chà dang tràn dâng, sau phong trào năm 1905 ở Nga, cuộc cách mang dan chủ đã lôi cuốn toàn thể Châu Á:Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Tu, Trung Quốc. eth Tôn Trung Sơn là người dé xướng "Chủ nghĩa tam dân”. đó là dan tộc độc lập. dan quyên tự do dân sinh hạnh phic, một tứ tưởng có sức sống mãnh liệt đã thể hiện cái khí khôi phục Trung Hoa sáng lập Dân Quốc của Tôn để xây dựng một nhà nước “của dân , do dân, vì dân".
Sau khi chiu ảnh hưởng của cách mang Tháng Mười Nga (năm 1917) Tôn Trung Sơn bổ sung thêm Tam đại chính sách “Liên Nga, liên Cộng, phù trợ công nông ". Như vậy là lần đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc có được một liên minh toàn dân tộc với hình thắc hợp tác gitta hai đằng Quốc - Cộng theo một cương lĩnh cách mang chung do chính Tôn Trung Sơn thảo ra để đưa cách mạng Trung Quốc đến thẳng lợi. Nhưng thật không may, Tôn Trung Sơn đã sớm qua đời bởi căn bệnh hiểmnghèo. để lại lời đi chúc" cách mạng thượng vĩ thành công.
đông chí như tất nổ luc” (cách mạng còn chưa thành công đông chí vẫn phải nổ lực).Trong suốt cuộc đời hoạt động của Tôn Trung Sơn đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cách mạng Trung Quốc, trong đó có bài học phải biết tranh thủ tối da lòng nhiệt thành ing hộ cách mạng và sự viện trợ sức người, sức của của quân chúng nhân dân. Sự nghiệp cách mạng của Tôn Trung Sơn gắn lién với cách mang Trung Quốt: ngay cả sau khi ông qua đời. Những tứ tường của Người vẫn được kế Dyke theo Chươag ThÂu trong bài "Mối quan hệ giữn 16x '†' rang Sơn và cách mang Việt Num din thế ký XX”. Nghiên cứu lịch sử xố 91 (10/1996), trang 17 thừa và phát triển trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc của nhân dân Trung Quốc.
Tôn Trung Sơn, ra đời, xuất ngoại , làm cách mang , khi thất bại vẫn làm cách mạng và cho đến hơi thở cuối cùng ông vẫn là một chiến sĩ cách mang vĩ dai, Tự tường cuối cùng mà ông có thể biỂu dat cũng là cách mang, là làm sao để bảo vệ cách mạng và tiến hành cách mạng đến cùng. Tìm hiểu vai trò của Tôn Trung Sơn trong cách mạng Trung Quốc sẽ giúp chúng ta thấy được sự ảnh hưởng tứ tưởng của Tôn trong đường lối tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc của Trung Quốc. Đây là một vấn đê có Ý nghiã. chẳng nhàng giáp ta tìm hiểu được một sự thật lịch sử thi vị mà phân nào giáp ta thấy được hình ảnh của Tôn Trung Sơn trong lòng nhân dân Châu A nói chung và nhân dân Trung Quốc nói riêng.
Tôn Trung Sơn là mội nhân vật kiệt xuất trong phong trào gidi phóng dân tộc ở Châu A. Đặc biệt đối với Việt Nam những tứ tưởng tiến bộ của Người đã có ảnh hưởng trực tiếp đến cách mạng Việt Nam đâu thế ki XX. Sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Tôn Trung Sơn đã góp phân làm phong phá thêm những trang sử của lịch sử nhân loại. Tôn Trang Sơn, linh hôn của cuộc cách mạng dân chủ tư sàn Trung Quốc, Người đã đưa dân lộc Trung Hoa bước sang một Ki nguyên mới và điểm một dấu son đâu tiên cho phong trào cách mạng ở Châu Á.
Dé tài này giúp tìm hiểu thêm vé vai trò của Tôn Trung Son trong phong trào cách mạng Trung Quốc , nhằm nâng cao sự hiểu biết về lịch sỳ Đông A nói chung và lịch sử Trung Quốc nói riêng. Nay trên cơ sở sưu tam, tham khảo được một số tư liệu có liên quan đến vị lãnh tụ Tôn Trung Sơn với sự nghiệp cách mạng của ông. Nên muốn hệ thống lai vai trò của Tôn Trung Sơn trong cách mạng Trung Quốc để góp một phan nhỏ trong việc nghiên cứu về vị lãnh tu này. Lich sử vấn dé.
Tư tưởng và vai trò của Tôn Trung Sơn trong sự nghiệp cách mang Trung Quốc đã được nhiều tác gid dé cập đến dưới những góc độ khác nhau cùng những tư liệu lịch sử cụ thể, ở Trung Quốc cảng như ở Việt Nam. Nhung ở Trung Quốc thì được nghiên cửu kỹ hơn còn ở Việt nam vẫn chưa được nghiên cửu xứng đáng. Những tác phẩm của Tôn Trung Sơn để lại như :Tôn Trung Sơn toàn tập. Tổng lí toàn tập.
hậu như chưa được dịch ra tiếng việt. Nhưng sự phân tích khoa học của một số nhà nghiên cứu Việt Nam cũng đã nêu bật lên tinh thân yêu nước thương dân sâu sắc, ý chí kiên cường, hoạt động tích cực sáng tạo, có hiệu quả trong và ngoài nước của Tôn Trung sơn. Phản ánh trước hết tứ tường của Tôn Trung Sơn là tác phẩm” Chủ nghĩa tạm: dân" của Tôn Trung Sơn được dịch bởi Nguyễn Như Diệm - Nguyễn Tu Tri do viện thông tin khoa học xã hội Hà Nội xuất bản năm 1995. Đây là tác phẩm tiêu biểu của Tôn Trung Son , tập hợp tất cd những bài giảng về chủ nghĩa tam ddn của ông.
Những vấn dé về dân tộc, dan chi, dan sinh đã được Tôn Trung Sơn giải thích một cách cặn kẽ. Tôn Trung Sơn đã định nghĩa thể nào là dân tộc, dân chủ, dân sinh và vì sao Trung Quốc lại phải giải quyết 3 vấn dé ấy. Ngoài ra Tôn còn phân tích rõ thực trạng xã hội của Trung Quốc hic bấy giờ và so sánh với những nước tiến bộ như :Anh, Pháp, Mi. để thấy được nguyên nhân lạc hậu của Trung Quốc.
Ông kêu gọi nhân dân bảo vệ giữ gin địa vị độc lập của dan tộc và phát triển nên văn hóa cố hữu của Trung Quốc, tiếp thu nên văn hóa nước khác tiến bộ hơn làm cho Trung Quốc tiến kịp các nước phát triển, có thể ditng ngang hàng với các dân tộc khác. Cuốn sách đã giới thiệu được tư tưởng tiến bộ của Tôn Trung Sơn để phục vu việc nghiên cứu những vấn dé lý luận chính trị. Cuốn “Lich sử cách mạng dân chủ mới Trung Quốc " do Hé Hoa viết, được xuất bản năm 1958, đã trình bày rõ những thay đổi trong tư tưởng của Tôn Trung Sơn dưới ảnh hưởng của cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917. Cuốn sách đã nêu bật những hoạt động của Tôn Trung Sơn trong thời gian từ năm 1917 đế năm 1925; giải thích lại chủ nghĩa tam dan và bổ sung thêm 3 chính sách lún: Liên Nga , liên Cộng.
phù trợ công-nông của Tôn Trung Sơn đông thời cuốn sách còn dé cập đến chủ trương Quốc- Cộng hợp tác thành lập mat trận dân tộc thống nhất để đưa sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc ở nth: này tiến lên. Tác phẩm trình bày rõ tiến trình cách mang Trung Quốc sau khi Ton Trung Sơn mất. Tác giả còn nêu những hành động phản động của bon Tưng Gidi Thạch trong Quốc dan đẳng, và sự kiên trì đấu tranh bào vệ đất nude , giành độc lập dân tộc. chống ngoại xâm của những đẳng viên chân chính trong Quốc dân đẳng và Dang cộng sản Trung Quốc.
Một sở nhận định, đánh giá về Tôn Trung Sơn cũng được thể hiện trong các tác phẩm của Lénin, Mao Trạch Đông. Như Lénin toàn tập ( tập 23), nhà xuất bản tiến bộ năm 1980, phần * Thức tình Châu A", Mao Trạch đông tuyển tập( tập 1.3) nhà xuất bản sự thật năm 1958-1959. Ngoài ra vấn dé này còn được dé cập đến trong một số giáo trình của các tác giả Việt Nam như: : Lich sử thế giới cận đại ( quyển 2) xuất bàn năm 1963 do phân khoa trường ĐHSP Hà Nội biên soạn .