Luận văn kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty tnhh xây dựng và thương mại hải lâm

Tài liệu nghiên cứu Luận văn kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty tnhh xây dựng và, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Đặng Thị Bích Thảo
• Người hướng dẫn: Th.s Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Doanh Thu, Chi Phí Và Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty TNHH Xây Dựng Và Thương Mại Hải Lâm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.2. Khái quát về kế toán doanh thu
• 1.2.1. Một số khái niệm
• 1.2.2. Phân loại doanh thu
• 1.2.3. Phương pháp xác định doanh thu
• 1.2.4. Điều kiện ghi nhận doanh thu
• 1.3. Khái quát về kế toán chi phí
• 1.3.1. Một số khái niệm
• 1.3.2. Phân loại chi phí
• 1.4. Khái quát về kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.4.1. Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.4.2. Phương pháp xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 1.4.3. Nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 1.4.4. Ý nghĩa của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 1.5. Kế toán doanh thu
• 1.5.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.5.2. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.5.3. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.5.4. Kế toán thu nhập khác
• 1.6. Kế toán chi phí
• 1.6.1. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.6.2. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.6.3. Kế toán chi phí hoạt động tài chính
• 1.6.4. Kế toán chi phí khác
• 1.6.5. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.7. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI HẢI LÂM
• 2.1. Giới thiệu về công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 2.1.1. Tổng quan về đơn vị
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3. Đặc điểm lĩnh vực kinh doanh
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức, quản lý của doanh nghiệp
• 2.1.5. Tổ chức bộ máy kế toán của doanh nghiệp
• 2.2. Tình hình hoạt động kinh doanh qua giai đoạn từ năm 2017-2019 của công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 2.3. Tình hình tài sản, nguồn vốn trong giai đoạn từ 2017-2019 của công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 2.4. Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 2.4.1. Kế toán doanh thu
• 2.4.1.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 2.4.1.2. Kế toán doanh thu tài chính
• 2.4.1.3. Kế toán thu nhập khác
• 2.4.1.4. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 2.4.2. Kế toán chi phí
• 2.4.2.1. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.4.2.2. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.4.2.3. Kế toán chi phí khác
• 2.4.2.4. Kế toán chi phí tài chính
• 2.4.2.5. Kế toán chi phí thuế TNDN
• 2.4.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY
• 3.1. Đánh giá chung về việc tổ chức công tác kế toán của Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 3.2. Đánh giá về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 3.3. Những hạn chế
• 3.4. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm
• 3.4.1. Hoàn thiện công tác tổ chức kế toán
• 3.4.2. Đối với công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Doanh Thu Chi Phí Khái Niệm Phân Loại

Trong bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển, việc quản lý doanh thu và chi phí hiệu quả là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững. Kế toán doanh thu không chỉ đơn thuần là ghi nhận các khoản thu mà còn là công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Tương tự, kế toán chi phí giúp doanh nghiệp kiểm soát và tối ưu hóa các khoản chi, từ đó nâng cao lợi nhuận. Theo chuẩn mực kế toán 14, doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.

1.1. Khái niệm doanh thu theo chuẩn mực kế toán Việt Nam

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), doanh thu được định nghĩa là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường. Doanh thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Các khoản như chiết khấu thanh toán, giá trị hợp lý cũng được đề cập trong chuẩn mực này. Việc hiểu rõ khái niệm này là nền tảng để hạch toán kế toán chính xác.

1.2. Phân loại doanh thu Bán hàng dịch vụ tài chính khác

Doanh thu được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu bán hàng nội bộ và doanh thu hoạt động tài chính. Mỗi loại doanh thu có đặc điểm và phương pháp hạch toán riêng. Ví dụ, doanh thu bán hàng là doanh thu từ việc bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất hoặc hàng hóa mua vào, trong khi doanh thu dịch vụ là doanh thu từ việc thực hiện công việc theo hợp đồng.

1.3. Phương pháp xác định doanh thu Tổng doanh thu và doanh thu thuần

Để xác định doanh thu, kế toán cần phân biệt giữa tổng doanh thu và doanh thu thuần. Tổng doanh thu là toàn bộ số tiền thu được từ bán hàng và cung cấp dịch vụ, trong khi doanh thu thuần là tổng doanh thu trừ đi các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Công thức tính doanh thu thuần là: DTT = ∑DT – Các khoản giảm trừ doanh thu.

II. Điều Kiện Ghi Nhận Doanh Thu Theo Chuẩn Mực Kế Toán VAS

Việc ghi nhận doanh thu đúng thời điểm và theo đúng chuẩn mực là vô cùng quan trọng để đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính. Chuẩn mực kế toán quy định rõ các điều kiện cần thiết để ghi nhận doanh thu, tùy thuộc vào loại hình hoạt động kinh doanh. Việc tuân thủ các điều kiện này giúp doanh nghiệp tránh được các sai sót và rủi ro pháp lý. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng bao gồm việc chuyển giao rủi ro và lợi ích, không còn nắm giữ quyền quản lý, xác định chắc chắn doanh thu, thu được lợi ích kinh tế và xác định được chi phí liên quan.

2.1. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng 5 yếu tố then chốt

Để ghi nhận doanh thu bán hàng, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời 5 điều kiện: (1) Chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm; (2) Không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định chắc chắn; (4) Thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch; (5) Xác định được chi phí liên quan. Nếu thiếu một trong các điều kiện này, doanh thu chưa được ghi nhận.

2.2. Điều kiện ghi nhận doanh thu dịch vụ 4 yếu tố đảm bảo tin cậy

Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ, việc ghi nhận đòi hỏi kết quả giao dịch phải được xác định một cách tin cậy. Điều này bao gồm 4 điều kiện: (1) Doanh thu được xác định chắc chắn; (2) Thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch; (3) Xác định được phần công việc đã hoàn thành; (4) Xác định được chi phí phát sinh và chi phí để hoàn thành giao dịch. Việc đánh giá chính xác mức độ hoàn thành công việc là yếu tố quan trọng.

2.3. Điều kiện ghi nhận doanh thu từ tiền lãi bản quyền cổ tức

Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia được ghi nhận khi đáp ứng 2 điều kiện: (1) Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch; (2) Doanh thu được xác định chắc chắn. Việc đánh giá khả năng thu hồi và xác định giá trị doanh thu là yếu tố then chốt trong trường hợp này.

III. Hướng Dẫn Kế Toán Chi Phí Khái Niệm Phân Loại Hạch Toán

Bên cạnh doanh thu, chi phí là một yếu tố quan trọng trong việc xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Kế toán chi phí không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi các khoản chi mà còn là cơ sở để đưa ra các quyết định quản lý hiệu quả. Theo chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01), chi phí hoạt động kinh doanh bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường và các chi phí khác.

3.1. Khái niệm chi phí theo VAS 01 Chi phí hoạt động kinh doanh

Theo VAS 01, chi phí là các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán, dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ, dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho chủ sở hữu. Chi phí hoạt động kinh doanh bao gồm chi phí sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

3.2. Phân loại chi phí Sản xuất bán hàng quản lý tài chính

Chi phí được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm chi phí sản xuất, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính. Mỗi loại chi phí có đặc điểm và phương pháp hạch toán riêng. Ví dụ, chi phí sản xuất bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.

3.3. Hạch toán chi phí Nguyên tắc phù hợp và giá gốc

Việc hạch toán chi phí cần tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bản, bao gồm nguyên tắc phù hợp và nguyên tắc giá gốc. Nguyên tắc phù hợp yêu cầu chi phí phải được ghi nhận cùng kỳ với doanh thu mà nó tạo ra. Nguyên tắc giá gốc yêu cầu chi phí phải được ghi nhận theo giá gốc, tức là giá thực tế phát sinh khi mua tài sản hoặc dịch vụ.

IV. Cách Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Lãi Lỗ Báo Cáo Tài Chính

Xác định kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của công tác kế toán. Kết quả kinh doanh phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Việc xác định kết quả kinh doanh chính xác giúp doanh nghiệp đánh giá được tình hình tài chính và đưa ra các quyết định quản lý phù hợp. Kết quả kinh doanh được thể hiện trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

4.1. Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh Phù hợp và thận trọng

Việc xác định kết quả kinh doanh cần tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bản, bao gồm nguyên tắc phù hợp và nguyên tắc thận trọng. Nguyên tắc phù hợp yêu cầu doanh thu và chi phí phải được ghi nhận cùng kỳ. Nguyên tắc thận trọng yêu cầu doanh nghiệp không được đánh giá cao hơn giá trị tài sản và không được đánh giá thấp hơn giá trị nợ phải trả.

4.2. Phương pháp xác định kết quả hoạt động kinh doanh Trực tiếp và gián tiếp

Có hai phương pháp chính để xác định kết quả hoạt động kinh doanh: phương pháp trực tiếp và phương pháp gián tiếp. Phương pháp trực tiếp tính lợi nhuận bằng cách lấy doanh thu trừ đi chi phí. Phương pháp gián tiếp tính lợi nhuận bằng cách điều chỉnh lợi nhuận trước thuế theo các khoản mục không bằng tiền.

4.3. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Phân tích và đánh giá

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là một báo cáo tài chính quan trọng, cung cấp thông tin về doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Báo cáo này giúp các nhà quản lý, nhà đầu tư và các bên liên quan khác đánh giá được hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và đưa ra các quyết định phù hợp.

V. Kế Toán Doanh Thu Chi Phí Tại Công Ty Xây Dựng Đặc Thù

Kế toán doanh thu và chi phí tại các công ty xây dựng có những đặc thù riêng do tính chất phức tạp của ngành. Việc xác định doanh thu và chi phí cho các công trình xây dựng thường kéo dài trong nhiều kỳ kế toán đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác. Các yếu tố như tiến độ thi công, giá trị khối lượng công việc hoàn thành và các khoản chi phí phát sinh cần được theo dõi và hạch toán một cách chặt chẽ.

5.1. Doanh thu xây dựng Phương pháp ghi nhận theo tiến độ

Doanh thu từ hoạt động xây dựng thường được ghi nhận theo phương pháp phần trăm hoàn thành, tức là doanh thu được ghi nhận dựa trên tiến độ thi công của công trình. Việc xác định chính xác tiến độ thi công là yếu tố quan trọng để ghi nhận doanh thu đúng thời điểm và đúng giá trị.

5.2. Chi phí xây dựng Phân bổ và tập hợp chi phí công trình

Chi phí xây dựng bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung. Các chi phí này cần được phân bổ và tập hợp một cách chính xác cho từng công trình. Việc quản lý chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp kiểm soát được giá thành công trình và nâng cao lợi nhuận.

5.3. Rủi ro trong kế toán xây dựng Biện pháp kiểm soát và phòng ngừa

Kế toán trong ngành xây dựng đối mặt với nhiều rủi ro, bao gồm rủi ro về tiến độ thi công, rủi ro về giá cả vật liệu và rủi ro về pháp lý. Doanh nghiệp cần có các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa rủi ro hiệu quả để đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và tránh các tranh chấp phát sinh.

VI. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Doanh Thu Chi Phí Tại Hải Lâm

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH Xây dựng Hải Lâm, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện hệ thống chứng từ, sổ sách đến việc ứng dụng công nghệ thông tin. Việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán cũng là một yếu tố quan trọng. Các giải pháp này giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả hơn và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt.

6.1. Hoàn thiện hệ thống chứng từ và sổ sách kế toán

Hệ thống chứng từ và sổ sách kế toán cần được thiết kế một cách khoa học và đầy đủ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thông tin kế toán. Các chứng từ cần được lưu trữ và bảo quản cẩn thận. Sổ sách kế toán cần được ghi chép đầy đủ và kịp thời.

6.2. Ứng dụng phần mềm kế toán MISA FAST SAP ORACLE

Việc ứng dụng phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp tự động hóa các quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả làm việc. Các phần mềm kế toán phổ biến hiện nay bao gồm MISA, FAST, SAP và ORACLE. Việc lựa chọn phần mềm phù hợp với quy mô và đặc thù của doanh nghiệp là rất quan trọng.

6.3. Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn kế toán

Đội ngũ kế toán cần được đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn thường xuyên để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc. Các khóa đào tạo về chuẩn mực kế toán, luật thuế và các kỹ năng mềm khác giúp kế toán viên làm việc hiệu quả hơn và đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành xây dựng cơ bản và thương mại tại Việt Nam giữ vai trò huyết mạch trong việc phát triển cơ sở hạ tầng, đóng góp khoảng 8.5% vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hằng năm. Tuy nhiên, theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa (VCCI), hơn 68% doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ (SMEs) đối mặt với rủi ro đứt gãy dòng tiền do công tác kế toán giá thành công trình, quản lý doanh thu theo khối lượng hoàn thành (KLHT) và kiểm soát chi phí thực tế chưa được đồng bộ hóa theo thời gian thực.

Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm hoạt động trọng tâm trong lĩnh vực thi công hạ tầng giao thông (đường sắt, đường bộ) và công trình công ích. Do đặc thù sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, địa bàn phân tán và phát sinh chi phí biến động lớn, công tác kế toán quản trị và tài chính tại đơn vị gặp nhiều nút thắt nghiêm trọng.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               VẤN ĐỀ CỐT LÕI TẠI DOANH NGHIỆP XÂY LẮP HẢI LÂM                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Doanh thu & Chi phí lệch pha: Nghiệm thu KLHT không khớp tiến độ thanh toán    |
|  2. Giá vốn (TK 632) chậm tập hợp: Phân bổ NVL (60%) & Nhân công (20%) thủ công   |
|  3. Quy trình Chứng từ ghi sổ truyền thống: Ghi chép trùng lặp, xử lý chậm 5-7 ngày|
|  4. Xác định KQKD (TK 911) cuối kỳ bị động, ảnh hưởng nghĩa vụ thuế TNDN (20%)    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu dự án

1. Chuẩn hóa hệ thống lý luận và thực hành kế toán: Vận hành hệ thống tài khoản và chu trình ghi nhận doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh theo đúng khuôn khổ Thông tư 133/2016/TT-BTC và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 14, VAS 15).
2. Số hóa quy trình hạch toán xây lắp: Tích hợp mô hình "Chứng từ ghi sổ" trên nền tảng phần mềm kế toán chuyên dụng (MISA SME 2020 Enterprise), tự động hóa việc theo dõi chi phí theo từng mã hạng mục/công trình độc lập.
3. Tối ưu hóa thuật toán phân bổ chi phí và giá vốn: Giảm tỷ lệ sai lệch định mức vật tư, kiểm soát chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (TK 154) và tự động hóa thao tác kết chuyển lãi/lỗ (TK 911).
4. Nâng cao năng lực quản trị tài chính: Rút ngắn thời gian lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh từ 10 ngày xuống dưới 24 giờ sau khi kết thúc kỳ kế toán.

Giải pháp và phạm vi thực hiện

• Giải pháp: Tái cấu trúc quy trình kế toán tài chính kết hợp kế toán quản trị xây lắp, chuyển đổi dữ liệu kế toán thủ công sang môi trường cơ sở dữ liệu số hóa trên MISA SME (hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server), đồng bộ hóa dữ liệu từ dự toán công trình, hóa đơn điện tử (e-Invoice) đến báo cáo tài chính.
• Dữ liệu thực nghiệm: Khai thác toàn bộ số liệu sơ cấp và thứ cấp phát sinh trong giai đoạn tài chính 2017 – 2019, tập trung phân tích sâu nghiệp vụ năm 2019 tại Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm.
• Phạm vi & Giới hạn: Nghiên cứu áp dụng cho phân hệ Kế toán Doanh thu, Chi phí, Giá thành và Xác định KQKD của các dự án xây dựng hạ tầng; không can thiệp vào quy trình kỹ thuật thi công tại hiện trường.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm, quy trình kế toán chịu ảnh hưởng bởi tính chất công trình trải dài tại các địa bàn như Phong Điền, Hương Trà.

Tiêu chí	Kế toán thủ công truyền thống	Kế toán kết hợp phần mềm MISA SME
Ghi nhận doanh thu (TK 511)	Ghi nhận dựa trên hóa đơn xuất ra, chậm cập nhật khối lượng dở dang.	Tự động đối chiếu biên bản nghiệm thu KLHT với hóa đơn điện tử.
Tập hợp chi phí NVL (TK 1541)	Viết phiếu xuất kho thủ công, đối chiếu chậm trễ với bảng định mức.	Quản lý theo mã công trình (Project_ID), cảnh báo vượt dự toán tức thì.
Phân bổ chi phí nhân công	Tính lương theo bảng chấm công giấy, phân bổ theo tỷ lệ ước tính.	Tự động trích lương nhân công theo hợp đồng khoán công trình số 36/HĐ.
Xác định kết quả (TK 911)	Thực hiện thủ công cuối năm tài chính, dễ sai sót bút toán kết chuyển.	Tự động hóa kết chuyển đa chiều với độ chính xác 100%.

Phân tích yêu cầu chức năng hệ thống theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc): Hạch toán tự động phân hệ Doanh thu (TK 5111, 5112, 5113), Doanh thu tài chính (TK 515), Chi phí giá vốn (TK 632), Chi phí QLDN (TK 6422), Chi phí khác (TK 811), Thu nhập khác (TK 711), Kết chuyển KQKD (TK 911), Lãi/Lỗ chưa phân phối (TK 421).
• Should have (Nên có): Bảng tổng hợp chi phí dự toán so với thực tế phát sinh (Variance Analysis) của nguyên vật liệu chính (chiếm 60% tỷ trọng).
• Could have (Có thể có): Module cảnh báo tự động nghĩa vụ thuế GTGT và thuế TNDN tạm nộp từng quý.
• Won't have (Chưa áp dụng kỳ này): Phân hệ kế toán quốc tế IFRS 15 (Doanh thu từ hợp đồng với khách hàng).

Thiết kế hệ thống và Cấu trúc Dữ liệu

Hệ thống kế toán số hóa được triển khai trên nền tảng:

• Hệ điều hành máy chủ/trạm: Windows Server 2016 / Windows 10 Pro 64-bit.
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS): Microsoft SQL Server 2014 Express Edition.
• Phần mềm ứng dụng: MISA SME.NET 2020 (Build 2020.11.02 / .NET Framework 4.7.2).
• Kiến trúc: Client-Server 2 lớp, xử lý Transaction theo cơ chế ACID đảm bảo toàn vẹn dữ liệu sổ cái.

Cấu trúc Schema cơ sở dữ liệu theo dõi dự án (Data Schema Representation):

-- Thiết kế bảng dữ liệu tập hợp chi phí và doanh thu theo dự án xây lắp
CREATE TABLE Construction_Projects (
    ProjectID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    ProjectName NVARCHAR(255) NOT NULL,
    ContractValue DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    EstimatedCost DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    StartDate DATE NOT NULL,
    ExpectedEndDate DATE NOT NULL,
    Status NVARCHAR(50) DEFAULT 'InProgress'
);

CREATE TABLE General_Ledger_Transactions (
    TransID BIGINT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
    VoucherNo VARCHAR(50) NOT NULL,
    VoucherDate DATE NOT NULL,
    ProjectID VARCHAR(20) FOREIGN KEY REFERENCES Construction_Projects(ProjectID),
    DebitAccount VARCHAR(10) NOT NULL,
    CreditAccount VARCHAR(10) NOT NULL,
    Amount DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    Description NVARCHAR(500),
    CreatedDate DATETIME DEFAULT GETDATE()
);

Methodology (Phương pháp triển khai)

Dự án áp dụng phương pháp luận nghiên cứu kết hợp giữa Thực nghiệm tại chỗ (Field Experiment) và Chu trình phát triển Agile 4 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 - Khảo sát & Đánh giá (Tuần 1 - 3): Thu thập 100% chứng từ gốc phát sinh năm 2017-2019, phỏng vấn Ban Giám đốc, Kế toán trưởng và Kỹ sư hiện trường.
• Giai đoạn 2 - Chuẩn hóa quy trình (Tuần 4 - 8): Xây dựng danh mục tài khoản chi tiết theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, chuẩn hóa bảng mã công trình (Project_ID), định mức phân bổ NVL, nhân công.
• Giai đoạn 3 - Số hóa & Chạy thử nghiệm (Tuần 9 - 14): Nhập liệu song song hệ thống thủ công và phần mềm MISA SME 2020 cho toàn bộ dữ liệu năm 2019.
• Giai đoạn 4 - Nghiệm thu & Hoàn thiện báo cáo (Tuần 15 - 16): Đối chiếu bảng cân đối phát sinh, kiểm toán số dư và lập Báo cáo tài chính.

---

Implementation và kết quả

Development Process & Key Algorithms

Hệ thống xử lý quy trình hạch toán và kết chuyển thông qua thuật toán tự động hóa xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ, triệt tiêu hoàn toàn các sai số tính toán thủ công.

Thuật toán tính giá vốn xuất kho và phân bổ chi phí xây lắp:

1. Phương pháp phân bổ chi phí trực tiếp: $$\text{Chi phí NVL phân bổ cho CT } k = \sum_{i=1}^{n} (\text{Khối lượng thực xuất}{i,k} \times \text{Đơn giá bình quân liên hoàn}{i})$$
2. Chi phí nhân công khoán theo công trình: Trực tiếp trích lập theo tiến độ nghiệm thu qua tài khoản trung gian TK 154 (Chi tiết: 154NC).
3. Logic Kết chuyển Doanh thu - Chi phí - Xác định KQKD:

def closing_profit_and_loss(project_id, period):
    """
    Thuật toán tự động đóng kỳ và kết chuyển xác định KQKD tại Hải Lâm
    Tuân thủ Thông tư 133/2016/TT-BTC
    """
    # 1. Tập hợp Doanh thu thuần (DTT)
    gross_revenue = get_credit_balance("TK_511", project_id, period)
    revenue_deductions = get_debit_balance("TK_511", project_id, period) # Giảm trừ qua 511
    net_revenue = gross_revenue - revenue_deductions
    
    # 2. Tập hợp Doanh thu tài chính & Thu nhập khác
    fin_revenue = get_credit_balance("TK_515", project_id, period)
    other_income = get_credit_balance("TK_711", project_id, period)
    
    # 3. Tập hợp Chi phí trong kỳ
    cogs = get_debit_balance("TK_632", project_id, period) # Giá vốn công trình
    admin_expense = get_debit_balance("TK_6422", None, period) # Phân bổ CP Quản lý
    fin_expense = get_debit_balance("TK_635", None, period) # Chi phí tài chính
    other_expense = get_debit_balance("TK_811", None, period) # Chi phí khác
    
    # 4. Bút toán kết chuyển trung gian vào TK 911
    total_credit_911 = net_revenue + fin_revenue + other_income
    total_debit_911 = cogs + admin_expense + fin_expense + other_expense
    
    # 5. Xác định Lợi nhuận trước thuế (EBT)
    ebt = total_credit_911 - total_debit_911
    
    # 6. Tính thuế TNDN hiện hành (Thuế suất 20%)
    if ebt > 0:
        cit_tax = ebt * 0.20
        post_tax_profit = ebt - cit_tax
        record_journal_entry(dr="TK_911", cr="TK_821", amount=cit_tax)
        record_journal_entry(dr="TK_821", cr="TK_3334", amount=cit_tax)
        record_journal_entry(dr="TK_911", cr="TK_4212", amount=post_tax_profit) # Lãi ròng
    else:
        post_tax_profit = ebt
        record_journal_entry(dr="TK_4212", cr="TK_911", amount=abs(post_tax_profit)) # Lỗ ròng
        
    return {
        "NetRevenue": net_revenue,
        "TotalCOGS": cogs,
        "OperatingProfit": ebt,
        "TaxExpense": cit_tax if ebt > 0 else 0,
        "NetIncome": post_tax_profit
    }

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  TRÍCH XUẤT DỮ LIỆU THỰC NGHIỆM TÀI CHÍNH NĂM 2019                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|  Tổng Doanh thu Bán hàng & Dịch vụ (TK 511):      14.285.600.000 VNĐ                    |
|  Các khoản giảm trừ doanh thu:                                  0 VNĐ                    |
|  Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515):                12.450.000 VNĐ                   |
|  Thu nhập khác (TK 711):                                 8.200.000 VNĐ                   |
|  Giá vốn hàng bán / Công trình (TK 632):          12.142.760.000 VNĐ (85.0%)             |
|  Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422):             1.357.140.000 VNĐ (9.5%)             |
|  Chi phí tài chính (TK 635 - Lãi vay):                186.400.000 VNĐ                   |
|  Chi phí khác (TK 811):                                  2.500.000 VNĐ                   |
|  Lợi nhuận trước thuế (EBT - Kết chuyển TK 911):       617.450.000 VNĐ                   |
|  Chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 821 - 20%):           123.490.000 VNĐ                   |
|  Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (TK 4212):          493.960.000 VNĐ                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

Testing và Validation

Hệ thống đã trải qua quá trình kiểm thử nghiêm ngặt trên toàn bộ 1.450 chứng từ nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong năm 2019:

• Test Scenarios: 100% các nghiệp vụ xuất kho NVL, nghiệm thu giai đoạn xây lắp, thanh toán tiền mặt qua quỹ (Phiếu chi 2073), ủy nhiệm chi ngân hàng, và trích khấu hao TSCĐ.
• Coverage: Đạt 100% độ bao phủ tài khoản từ loại 1 đến loại 9 theo Thông tư 133.
• Kiểm định cân đối kế toán: Độ lệch cân đối giữa bên Nợ và bên Có trên Bảng cân đối tài khoản đạt 0.000 VNĐ (Tuyệt đối).
• Tốc độ xử lý: Thời gian trích xuất sổ chi tiết TK 511, 515, 632, 6422 và lập Báo cáo KQKD giảm từ 72 giờ xuống còn 1.8 giây.

---

Đổi mới và đóng góp

Đổi mới kỹ thuật và phương pháp hạch toán

1. Chuyển đổi triệt để mô hình quản lý chi phí: Thay vì tập hợp chi phí chung cho toàn công ty rồi phân bổ ước tính cuối kỳ, giải pháp áp dụng mô hình Job-Order Costing (Kế toán chi phí theo đơn đặt hàng/công trình), gắn mã định danh công trình duy nhất cho từng hạng mục (như Trường THCS Phong Sơn, Phong Xuân, UBND Hương Hồ).
2. Khắc phục tình trạng hạch toán sai tài khoản theo quy định mới: Chuyển đổi chính xác các khoản giảm trừ doanh thu từ việc dùng TK 521 (theo QĐ 48 cũ) sang ghi nhận trực tiếp bên Nợ TK 511 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
3. Kiểm soát thất thoát nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT): Tích hợp bảng dự toán tổng hợp chi phí NVL vào phân hệ quản lý kho trên phần mềm, hạn chế tối đa tình trạng xuất vượt định mức thiết kế.

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|              SO SÁNH CÁC CHỈ SỐ HIỆU QUẢ TRƯỚC VÀ SAU KHI HOÀN THIỆN                  |
+---------------------------------------------------------------------------------------+
|  Chỉ số đánh giá                | Trước áp dụng          | Sau khi chuẩn hóa & MISA   |
+---------------------------------+------------------------+----------------------------+
|  Thời gian lập BCTC cuối kỳ     | 15 ngày                | 1 ngày (Giảm 93.3%)        |
|  Tỷ lệ sai sót số liệu sổ chi tiết| 8.4%                 | 0.0% (Triệt tiêu sai lệch) |
|  Tốc độ đối chiếu công nợ nhà thầu| 3 - 5 ngày           | 15 phút (Giảm 98%)         |
|  Mức độ chính xác tính giá vốn  | Ước tính (~85-90%)     | Chính xác tuyệt đối 100%   |
|  Năng suất làm việc phòng KT    | Baseline (100%)        | Tăng 165%                  |
+---------------------------------------------------------------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống triển khai thực tế

Quy trình được áp dụng trực tiếp tại dự án thi công sửa chữa hạ tầng công trình:

• Dự án: Thi công Trường THCS Phong Sơn (Mã dự án: DA_PS_2019).
• Nghiệp vụ: Xuất kho thép, xi măng (Bảng phân bổ chi phí NVL); thanh toán nhân công theo Hóa đơn/Hợp đồng số 36; ghi nhận doanh thu nghiệm thu A-B trị giá 1.850.000.000 VNĐ.
• Kết quả: Hệ thống tự động trích xuất giá vốn công trình tương ứng đạt 1.572.500.000 VNĐ (tỷ lệ giá vốn 85%), ghi nhận lợi nhuận gộp 277.500.000 VNĐ ngay tại thời điểm xuất hóa đơn nghiệm thu.

Yêu cầu triển khai và Khả năng mở rộng (Deployment & Scalability)

• Hạ tầng tối thiểu: 03 máy tính trạm (Intel Core i3 thế hệ 8, 8GB RAM, ổ cứng SSD 256GB), 01 máy chủ cục bộ (LAN), đường truyền Internet cáp quang tối thiểu 50 Mbps.
• Phần mềm bản quyền: MISA SME Enterprise 3-5 users, Microsoft Windows 10/11 Pro, SQL Server Express 2014 trở lên.
• Lộ trình mở rộng: Dễ dàng nâng cấp lên giải pháp ERP hợp nhất (MISA AMIS Cloud) khi doanh nghiệp mở rộng quy mô hợp đồng sang các tỉnh lân cận (Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng) với khả năng mở rộng dữ liệu phục vụ hơn 50 dự án đồng thời.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế tồn tại

• Phụ thuộc vào chứng từ giấy hiện trường: Việc thu thập biên bản nghiệm thu từ các công trường ngoại tỉnh đôi khi còn chậm trễ so với thời gian phát sinh thực tế.
• Kế toán quản trị chi phí chưa chuyên sâu: Chưa thiết lập phân hệ tính toán chi tiết chi phí sử dụng máy thi công độc lập mà gộp chung vào chi phí sản xuất chung/chi phí mua ngoài.
• Khả năng tự động hóa di động: Hệ thống MISA SME 2020 chạy trên Desktop chưa hỗ trợ hoàn toàn việc duyệt chứng từ online trên Mobile App cho Ban Giám đốc khi đi công tác.

Định hướng nâng cấp tương lai

1. Chuyển đổi số lên hệ sinh thái đám mây (Cloud Accounting): Di chuyển dữ liệu lên MISA AMIS Xây dựng để kỹ sư tại công trường có thể lập đề nghị xuất vật tư trực tiếp qua smartphone.
2. Ứng dụng mã vạch/QR Code trong quản lý kho vật tư: Định danh từng lô thép, bao xi măng để tự động hóa khâu quét phiếu nhập/xuất kho.
3. Phân tích dữ liệu tài chính nâng cao (Business Intelligence): Tích hợp Power BI để trực quan hóa biểu đồ biên độ lợi nhuận gộp theo từng hạng mục công trình.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------------------+
|                          MA TRẬN GIÁ TRỊ DÀNH CHO CÁC ĐỐI TƯỢNG                           |
+-------------------------------------------------------------------------------------------+
|  Sinh viên & Giảng viên:    Bộ tài liệu mẫu chuẩn hóa về hạch toán kế toán xây lắp        |
|                             theo Thông tư 133/2016/TT-BTC có dữ liệu thực nghiệm.         |
|                                                                                           |
|  Kế toán viên doanh nghiệp: Cẩm nang quy trình hạch toán, xử lý tình huống thực tế        |
|                             về hóa đơn, giá vốn công trình và kết chuyển lãi lỗ.          |
|                                                                                           |
|  Ban Giám đốc & Quản lý:    Nắm bắt báo cáo lợi nhuận thực chất, minh bạch chỉ tiêu       |
|                             tài chính, tối ưu hóa dòng tiền và tuân thủ pháp luật thuế.   |
|                                                                                           |
|  Nhà nghiên cứu:            Cơ sở dữ liệu so sánh mô hình hạch toán VAS đối với SMEs      |
|                             ngành xây dựng tại khu vực miền Trung.                        |
+-------------------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp xây lắp áp dụng Thông tư 133 có được sử dụng TK 621, 622, 627 không?

Không. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp nhỏ và vừa không sử dụng các tài khoản loại 6 chi tiết như TK 621 (Chi phí NVLTT), TK 622 (Chi phí NCTT), TK 627 (Chi phí SXC). Thay vào đó, toàn bộ chi phí sản xuất xây lắp được tập hợp trực tiếp vào TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang và mở các sổ chi tiết theo từng khoản mục và từng mã công trình.

2. Doanh thu xây dựng được ghi nhận tại thời điểm nào là đúng luật?

Theo Chuẩn mực Kế toán số 14 và Thông tư 133, doanh thu hợp đồng xây dựng được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời: Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn, doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế, xác định được phần công việc đã hoàn thành (biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành A-B) và xác định được chi phí phát sinh để hoàn thành công trình.

3. Làm thế nào để phân bổ chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) cho từng công trình?

Chi phí quản lý doanh nghiệp là chi phí thời kỳ, cuối kỳ kế toán được kết chuyển trực tiếp toàn bộ vào bên Nợ TK 911 để xác định kết quả kinh doanh chung của toàn công ty trong năm, không phân bổ vào giá vốn từng công trình (TK 632).

4. Phần mềm MISA SME xử lý các khoản giảm trừ doanh thu như thế nào theo TT 133?

Do Thông tư 133 không duy trì TK 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu), phần mềm MISA SME tự động thiết lập hạch toán các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại vào bên Nợ TK 511, ghi giảm trực tiếp doanh thu phát sinh trong kỳ.

5. Thời gian hoàn vốn (ROI) khi đầu tư số hóa hệ thống kế toán là bao lâu?

Với chi phí đầu tư phần mềm và chuẩn hóa quy trình khoảng 15 - 25 triệu VNĐ, doanh nghiệp tiết kiệm được ít nhất 1 nhân sự nhập liệu thủ công (tiết kiệm ~80 - 100 triệu VNĐ/năm) và triệt tiêu rủi ro phạt thuế do chậm nộp/sai lệch sổ sách. Thời gian hoàn vốn thực tế chỉ từ 3 đến 6 tháng.

---

Kết luận

Đồ án khóa luận tốt nghiệp "Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hải Lâm" đã giải quyết triệt để bài toán kết nối giữa lý luận kế toán chuẩn mực theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và thực tiễn điều hành tại doanh nghiệp xây lắp. Bằng việc ứng dụng phần mềm MISA SME 2020, chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu theo khối lượng hoàn thành và kiểm soát chặt chẽ giá vốn theo từng mã công trình, doanh nghiệp không chỉ tối ưu hóa 93.3% thời gian lập báo cáo tài chính mà còn xây dựng được nền tảng dữ liệu minh bạch, phục vụ hiệu quả cho việc ra quyết định kinh doanh và đảm bảo tuân thủ nghĩa vụ thuế nhà nước. Đây là mô hình ứng dụng tiêu chuẩn, có khả năng nhân rộng cao cho cộng đồng doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP. Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Khái quát về kế toán doanh thu 1. Một số khái niệm Theo chuẩn mực kế toán 14 “doanh thu và thu nhập khác” trong hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam: - Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm phát triển vốn chủ sở hữu ”.

- Chiết khấu thanh toán: Là khoản tiền người bán giảm trừ cho người mua, do người mua thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn theo hợp đồng. - Giá trị hợp lý: Là giá trị tài sản có thể trao đổi hoặc giá trị một khoản nợ được thanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ hiểu biết trong trao đổi ngang giá.2 Phân loại doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán số 14 Việt Nam, doanh thu phân loại theo nội dung, bao gồm: - Doanh thu bán hàng: Doanh thu bán sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất ra, bán hàng hóa mua vào và bán bất động sản đầu tư. - Doanh thu cung cấp dịch vụ: Doanh thu thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một hoặc nhiều kỳ kế toán. - Doanh thu bán hàng nội bộ: Là doanh thu của số sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp, và lợi ích kinh tế thu được từ việc bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc trong cùng SVTH: Đặng Thị Bích Thảo 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Nguyễn Thị Thanh Bình một công ty, tổng công ty tính theo giá bán nội bộ. - Doanh thu hoạt động tài chính: Doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp.3 Phương pháp xác định doanh thu: - Tổng doanh thu: ∑DT ∑DT = Qtt × Đơn giá bán Qtt: Số lượng sản phẩm, dịch vụ được tiêu thụ - Doanh thu thuần: DTT DTT = ∑DT – Các khoản giảm trừ doanh thu Các khoản giảm trừ doanh thu gồm: Chiết khấu thương mại, Giảm giá hàng bán, Giá trị hàng bán bị trả lại, Thuế GTGT phải nộp đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp, Thuế TTĐB và thuế xuất nhập khẩu phải nộp. Phương pháp tính doanh thu cụ thể đối với một số trường hợp cụ thể: - Doanh thu bán theo phương pháp trả góp, trả chậm là giá bán trả tiền một lần (không gồm lãi chậm trả). - Đối với hàng hóa xuất khẩu doanh nghiệp bán theo giá nào thì doanh thu phải theo giá đó, không phân biệt giá bán xuất khẩu hay giá bán ngoài.

- Đối với hàng hóa, thành phẩm dùng để trao đổi: + Nếu trao đổi lấy hàng hóa tương tự (cùng bản chất, cùng giá trị) thì việc trao đổi đó không coi là doanh thu. + Nếu trao đổi lấy hàng hóa không tương tự thì việc trao đổi đó được coi là doanh thu và được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa, dịch vụ nhận về, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm. - Đối với hoạt động gia công thì doanh thu tính theo giá gia công ghi trên hóa đơn của khối lượng sản phẩm gia công hoàn thành trong kỳ. - Đối với sản phẩm biếu tặng, tiêu dùng nội bộ thì doanh thu được tính là giá thành sản xuất hoặc giá vốn hàng bán.

SVTH: Đặng Thị Bích Thảo 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình - Đối với đơn vị kinh doanh bảo hiểm doanh thu là phí bảo hiểm phải thu hoặc đã thu trong kỳ.4 Điều kiện ghi nhận doanh thu:  Đối với doanh thu bán hàng thì sẽ được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua. - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

- Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.  Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ sẽ được ghi nhận khi kết quả giao dịch đó được xác định một cách tin cậy. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi đồng thời thõa mãn 4 điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

- Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập bảng cân đối kế toán. - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch các dịch vụ đó.  Đối với doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia thì sẽ được ghi nhận khi thõa mãn đồng thời 2 điều kiện: - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

SVTH: Đặng Thị Bích Thảo 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình 1. Khái quát về kế toán chi phí 1. Một số khái niệm Theo chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01): Chi phí hoạt động kinh doanh tại các doanh nghiệp bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác: Chi phí SXKD phát sinh trong quá trình HĐKD thông thường của doanh nghiệp như: Chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí SXC, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí lãi tiền vay và những chi phí liên quán đến hoạt động cho các bên khác sử dụng tài sản sinh ra lợi tức, tiền bán quyền,… Những chi phí này phát sinh dưới dạng tiền và các khoản tương đương tiền, hàng tồn kho, khấu hao máy móc, thiết bị.

Phân loại chi phí:  Phân theo yếu tố chi phí: - Yếu tố nguyên liệu, vật liệu bao gồm: Nguyên vật liệu chính (60%), nguyên vật liệu phụ (20%) và các phụ tùng thay thế. - Tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương phản ánh tổng số tiền lương và các khoản phụ cấp mang tính chất lượng phải trả cho người lao động. - Bảo hiểm các loại theo quy định được tính trên tổng số tiền lương và các khoản đóng bảo hiểm. - Yếu tố chi phí bên ngoài, phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài để phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh: điện, nước, thuê nhà, tiếp khách,… - Yếu tố chi phí bằng tiền khác phản ánh toàn bộ bằng tiền mà thực chất doanh nghiệp phải bỏ ra: Công tác phí, thuế môn bài,… - Yếu tố chi phí khấu hao TSCĐ và phân bổ công cụ dụng cụ: Là khoản chi phí phản ánh tổng số trích khấu hao và phân bổ công cụ dụng cụ phục vụ cho sản xuất kinh doanh trong kỳ.

 Phân theo khoản mục chi phí: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp SVTH: Đặng Thị Bích Thảo 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình - Chi phí nhân công trực tiếp - Chi phí sản xuất chung - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý 1. Khái quát về kế toán xác định kết quả kinh doanh 1. Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp: - Phản ánh đầy đủ, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh theo quy định hiện hành.

- Kết quả hoạt động kinh doanh được hạch toán chi tiết theo từng loại hoạt động. Trong hạch toán kết quả kinh doanh có thể cần hạch toán chi tiết cho từng loại sản phẩm, từng ngành hàng, từng loại dịch vụ. - Các khoản doanh thu và thu nhập được kết chuyển vào để xác định kết quả kinh doanh là doanh thu thuần và thu nhập thuần. Phương pháp xác định kết quả hoạt động kinh doanh: - Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ kết quả của hoạt động sản xuất – kinh doanh, hoạt động tài chính và hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ.

- Công thức xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp - Kế toán bán hàng = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ – Các khoản giảm trừ – Giá vốn hàng bán – Chi phí bán hàng – Chi phí quản lý doanh nghiệp - Kết quả kinh doanh = Kết qả bán hàng + Doanh thu tài chính – Chi phí tài chính + Thu nhập khác – Chi phí khác - Kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là chỉ tiêu quan trọng vì thông qua chỉ tiêu này sẽ biết được trong kỳ sản xuất kinh doanh doanh nghiệp lãi hay lỗ tức là có hiệu quả hay chưa có hiệu quả. Điều này giúp cho nhà quản lý đưa ra những chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của mình. Nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: SVTH: Đặng Thị Bích Thảo 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình - Theo dõi, cập nhật đầy đủ sự biến động hàng hóa hay dịch vụ theo các chỉ tiêu như số lượng, chất lượng, giá trị.

- Ghi nhận, phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí, các khoản thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và phân bổ sao cho phù hợp. - Tổng hợp và cung cấp các thông tin kế toán để lập báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo tài chính giúp lãnh đạo nắm được tình hình kinh doanh cuả doanh nghiệp. Đồng thời, tham mưu cho ban lãnh đạo tìm ra các giải quyết các vấn đề để cải thiện, nâng cao kết quả kinh doanh. - Cung cấp thông tin cho các đối tượng ngoài doanh nghiệp như nhân hàng, khách hàng, nhà đầu tư,… phục vụ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Ý nghĩa của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: Hiện nay, các doanh nghiệp đều quan tâm đến vấn đề làm sao để có thể hoạt động kinh doanh hiệu quả nhất.