Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản LỜI CẢM ƠN Trong suốt bốn năm học tập và rèn luyện tại khoa Kế Toán – Tài Chính Ngân Hàng, trường Đại học Tây Đô, để hoàn thành chương trình học của mình ngoài sự cố gắng và nổ lực của bản thân thì sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình của quý thầy cô là vô cùng to lớn. Quý thầy cô đã từng bước hướng dẫn, truyền đạt kinh nghiệm, kiến thức quý báu là những hành trang vô giá giúp em vững bước trong cuộc sống, nghề nghiệp và tương lai sau này. Trước hết em xin cảm ơn gia đình là chổ dựa tinh thần, nguồn động lực giúp em có thể an tâm học tập và hoàn thành tốt bốn năm học vừa qua và cũng là nơi cho em những bài học quý giá về cuộc sống để em có thể bước tiếp trên con đường tương lai. Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu nhà trường Đại học Tây Đô, Ban lãnh đạo khoa Kế toán – Tài chính ngân hàng đã tạo không gian, điều kiện học tập, nghiên cứu cho em một cách tốt nhất trong thời gian qua. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô đã giảng dạy và truyền đạt bài học vô giá em trong suốt bốn năm qua. Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Đặng Bửu Kiếm, thầy đã giành rất nhiều thời gian quý báu để tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp. Sau cùng, em xin kính chúc Ban lãnh đạo và Quý thầy cô trường Đại học Tây Đô luôn thành công trong công việc và cuộc sống, đặc biệt có thật nhiều sức khỏe để tiếp tục công cuộc giảng dạy, truyền đạt kiến thức quý giá cho tất cả mọi người. Trân trọng kính chào! Sinh viên thực hiện Lê Nguyễn Long Nhi GVHD: Đặng Bửu Kiếm i SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản” là do chính tôi thực hiện cùng với sự hướng dẫn của thầy Đặng Bửu Kiếm. Những thông tin, dữ liệu, số liệu đưa ra trong luận văn được trích dẫn rõ ràng về nguồn gốc, đảm bảo tính khách quan và trung thực. Cần Thơ, ngày…. năm 2016 Sinh viên thực hiện Lê Nguyễn Long Nhi GVHD: Đặng Bửu Kiếm ii SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN Họ và tên GVHD: ĐẶNG BỬU KIẾM Học vị: Nghiên cứu sinh, Thạc sỹ Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng Cơ quan công tác: Họ và tên sinh viên: LÊ NGUYỄN LONG NHI MSSV: 12D340201124 Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng Tên đề tài: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH THỦY SẢN NỘI DUNG NHẬN XÉT . Xác nhận của GVHD GVHD: Đặng Bửu Kiếm iii SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản MỤC LỤC Trang LỜI CẢM ƠN. i LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC BẢNG BIỂU .vii DANH MỤC CÁC HÌNH . viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT . ix TÓM TẮT KHÓA LUẬN . 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU . Đặt vấn đề và lý do nghiên cứu . Vấn đề nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa của luận văn nghiên cứu . Cấu trúc của luận văn . Giới thiệu về ngành thủy sản . Định nghĩa ngành . 4 GVHD: Đặng Bửu Kiếm iv SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản 2. Đặc điểm của ngành thủy sản . Quá trình phát triển . Sự đóng góp và vai trò của ngành thủy sản . Cơ hội và thách thức của ngành thủy sản trong bối cảnh hội nhập . Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu . Định nghĩa, ý nghĩa . Các yếu tố cấu thành nên thanh khoản doanh nghiệp . Đo lường thanh khoản công ty . Các nghiên cứu trước có liên quan . Tổng kết các nghiên cứu trước . 31 PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU . Mô hình nghiên cứu . Dữ liệu và các biến nghiên cứu . Mô tả dữ liệu . Các biến nghiên cứu . Định nghĩa và đo lường các biến . Biến phụ thuộc . Biến độc lập. Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp phân tích dữ liệu . Mô tả thống kê . Ước lượng và lựa chọn mô hình phù hợp . Kiểm định các khuyết tật của mô hình . 42 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ . Thống kê mô tả. Các kiểm định và lựa chọn các biến đối với tỷ lệ thanh khoản hiện hành .46 GVHD: Đặng Bửu Kiếm v SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản CHƯƠNG 5 . 50 KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ . Kết quả chính của nghiên cứu . Các hạn chế và đề xuất nghiên cứu tiếp theo .51 TÀI LIỆU THAM KHẢO .xii GVHD: Đặng Bửu Kiếm vi SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1: Tóm tắt các nghiên cứu trước về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của các công ty .1: Ký hiệu và cách tính các biến trong mô hình .1: Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2: Ma trận tương quan của các biến độc lập.3: Kiểm tra đa cộng tuyến của các biến độc lập trong mô hình .4: Kiểm tra Fixed Effect và Random Effect bằng Hausman .5: Mô hình tác động cố định (Fixed Effect) . 47 GVHD: Đặng Bửu Kiếm vii SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2.1: Hiệu quả xuất khẩu thủy sản Việt Nam giai đoạn 1996 – 2014 .2: Tổng tài sản của các doanh nghiệp ngành thủy sản trong giai đoạn 2010 – 2014 .3: Tổng doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp ngành thủy sản trong giai đoạn 2010 – 2014 .4: Tăng trưởng và cấu trúc tăng trưởng theo ngành kinh tế . 12 GVHD: Đặng Bửu Kiếm viii SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AEC ASEAN Economic Community D/A Tỷ lệ nợ/tổng tài sản FCF Dòng tiền tự do FEM Tác động cố định (Fixed Effect Model) GTA Tăng trưởng tổng tài sản HĐSXKD Hoạt động sản xuất kinh doanh P/B Giá trị thị trường/giá trị sổ sách P/E Giá trị thị trường/thu nhập trên mỗi cổ phần REM Tác động ngẫu nhiên (Random Effect Model) ROA Lợi nhuận/tổng tài sản TPP Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement VKFTA Free Trade Agreements Vietnam – Korea GVHD: Đặng Bửu Kiếm ix SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản TÓM TẮT KHÓA LUẬN Tính thanh khoản được xem như một yếu tố quan trọng đo lường khả năng đáp ứng các nghĩa vụ nợ đến hạn của một doanh nghiệp. Chỉ tiêu này không chỉ được nhà quản lý doanh nghiệp kiểm soát, điều tiết cho phù hợp với bối cảnh hoạt động kinh doanh và năng lực của doanh nghiệp mà còn được các nhà cho vay xem xét rất kỹ trước khi ra các quyết định tài trợ nguồn vốn cho doanh nghiệp. Ngoài ra, các nhà đầu tư trên thị trường khi lựa chọn cổ phiếu để đầu tư thường cũng quan tâm đến vấn đề thanh khoản của chính doanh nghiệp mà họ sắp mua cổ phiếu. Một doanh nghiệp gặp vấn đề về thanh khoản là những dấu hiệu đầu tiên cho thấy khả năng kiệt quệ tài chính, phá sản của một doanh nghiệp là có thể xảy ra trong tương lai gần. Trong bài báo cáo này khả năng thanh khoản của doanh nghiệp được đo lường thông qua tỷ số thanh toán hiện hành (current ratio) và một số các yếu tố có thể tác động đến tính thanh khoản được xem xét như: quy mô, đòn bẩy, tỷ lệ dòng tiền tự do, tăng trưởng tổng tài sản, giá trị thị trường/giá trị sổ sách, tỷ suất sinh lời/tổng tài sản. Kết quả nghiên cứu của bài báo cáo sẽ cung cấp những chứng cứ thực nghiệm quan trọng giúp cho các nhà quản lý điều hành doanh nghiệp tốt hơn từ đó làm hấp dẫn, gia tăng các nguồn tài trợ từ bên ngoài từ các tổ chức tín dụng và các nhà đầu tư tiềm năng. Đề tài nghiên cứu được thực hiện để lượng hóa và phân tích các yếu tố tác động đến thanh khoản công ty thông qua tỷ số thanh khoản hiện hành (current ratio). Bên cạnh đó, nghiên cứu dựa trên cơ sở các nghiên cứu trước và tình hình thực tế tại Việt Nam, nghiên cứu đã đề xuất các biến được sử dụng gồm: Tỷ lệ dòng tiền tự do, Giá trị thị trường/Giá trị sổ sách – P/B, Tỷ lệ nợ, Giá trị thị trường/Thu nhập trên mỗi cổ phân – P/E, Tỷ lệ tăng trưởng tổng tài sản, Quy mô doanh nghiệp, Tỷ số ROA và Tỷ lệ lưu chuyển tiền thuần. Nghiên cứu thu thập mẫu dữ liệu trong giai đoạn 2010 – 2014 của 19 công ty ngành thủy sản niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Hà Nội (HNX) bao gồm 95 quan sát với bảng dữ liệu cấu trúc không cân xứng. Trong nghiên cứu này đã sử dụng phương pháp thống kê mô tả và tiến hành chạy hai mô hình tác động là mô hình tác động cố định (Fixed Effect Model – FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effect Model – REM) để ước lượng mô hình hồi quy. GVHD: Đặng Bửu Kiếm x SVTH: Lê Nguyễn Long Nhi Các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp ngành thủy sản Bên cạnh đó, nghiên cứu còn sử dụng các kiểm định để kiểm tra hiện tượng tương quan giữa các biến trong mô hình với việc kiểm định bằng ma trận tương quan và nhân tử phóng đại phương sai (VIF), cùng với đó nghiên cứu sẽ thực hiện kiểm định Hausman để kiểm tra xem giữa hai mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên thì mô hình nào phù hợp hơn.
