Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VĂN PHÒNG HÀNH CHÍNH VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA VĂN PHÒNG HÀNH CHÍNH CẤP HUYỆN 1. Văn phòng hành chính 1. Quan niệm Khi bàn về khái niệm “văn phòng”, trong cuốn sách “Thuật ngữ hành chính”, Viện nghiên cứu khoa học hành chính [32] dẫn ra một số cách hiểu như sau: Trong từ điển Bách khoa toàn thư của Nga, thuật ngữ văn phòng có nguồn gốc từ tiếng Latinh là cancenllarus, có nghĩa là người chuyển thư từ, văn bản. Đây là bộ phận thực hiện công việc văn thư, văn bản trong các cơ quan, tổ chức.
Các nước phương tây gọi Văn phòng là office. Từ điển “Oxford Advanced” xuất bản lần thứ 5 năm 1995 định nghĩa văn phòng là tòa nhà làm việc của một tổ chức kinh doanh hay hành chính; là nơi thực hiện một dịch vụ công (Bưu điện).; là bộ phận đại diện của một tổ chức (Văn phòng ngoại giao), một cá nhân (Văn phòng nghị sĩ, văn phòng luật sư. Từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học định nghĩa văn phòng là “bộ phận phụ trách công việc giấy tờ, hành chính trong một cơ quan” [33, tr. Theo các tác giả cuốn sách 150 câu hỏi – đáp về nghiệp vụ hành chính văn phòng thì trong thực tế, văn phòng được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, phản ánh nhận thức của chúng ta về chức năng, nhiệm vụ của văn phòng ở mỗi thời kỳ lịch sử và trong những hoàn cảnh phát sinh quan hệ nhất định, vềcơ bản, hiện nay có ba cách tiếp cận chủ yếu về văn phòng: Thứ nhất, tiếp cận về mặt cơ cấu tổ chức: Văn phòng là một bộ phận, đơn vị làm việc tổng hợp và trực tiếp của một cơ quan chức năng, phục vụ cho việc điều hành của lãnh đạo.
8 Thứ hai, tiếp cận về mặt không gian: Theo cách tiếp cận này, văn phòng có thể hiểu theo hai nghĩa: Một là, là trụ sở làm việc của cơ quan, đơn vị, là địa điểm giao tiếp đối nội, đối ngoại của cơ quan, đơn vị đó; Hai là, là nơi làm việc cụ thể của những người có chức vụ như: văn phòng nghị sĩ, văn phòng tổng giám đốc. Thứ ba,tiếp cận hoạt động: Văn phòng là một dạng hoạt động của cơ quan, tổ chức trong đó diễn ra việc thu nhận, bảo quản, lưu trữ các loại văn bản, giấy tờ, những công việc liên quan đến công tác văn thư [31, tr. Tuy có rất nhiều cách hiểu, quan điểm khác nhau đối với thuật ngữ văn phòng, phụ thuộc vào những mục đích nghiên cứu khác nhau, Khoá luận tiếp cận thuật ngữ văn phòng theo nghĩa: “Văn phòng là một bộ phận của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm thu thập, xử lý và tổng hợp thông tin phục vụ cho sự điều hành của lãnh đạo, đồng thời bảo đảm các điều kiện vật chất, kỹ thuật cho hoạt động chung của toàn cơ quan, tổ chức đó”[18, tr. Từ những quan niệm trên, có thể đưa ra khái niệm về văn phòng hành chính nhà nước cấp huyện là: Văn phòng hành chính cấp huyện là cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền huyện có trách nhiệm thu thập, xử lý và tổng hợp thông tin phục vụ cho hoạt động quản lý, điều hành của lãnh đạo; tham mưu cho lãnh đạo chính quyền huyện thực hiện chức năng, nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo điều hành; đồng thời đảm bảo các điều kiện vật chất, kỹ thuật chung của chính quyền huyện.
Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của văn phòng hành chính cấp huyện 1. Chức năng Văn phòng hành chính nhà nước cấp huyện là cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền huyện; có chức năng tham mưu - tổng hợp cho chính 9 quyền huyện, trực tiếp là huyện trưởng, phó huyện trưởng về hoạt động của chính quyền huyện; tham mưu cho huyện trưởng về chỉ đạo, điều hành; cung cấp thông tin phục vụ quản lý và hoạt động của chính quyền huyện; đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động của chính quyền huyện; trực tiếp quản lý và chỉ đạo hoạt động của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ của cá nhân, tổ chức trên tất cả các lĩnh vực thuộc thẩm quyền giải quyết của chính quyền huyện, chuyển hồ sơ đến các cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền huyện giải quyết và nhận kết quả để trả cho cá nhân, tổ chức. Nhiệm vụ và quyền hạn Một là, làm tham mưu giúp chính quyền huyện, trực tiếp là huyện trưởng, phó huyện trưởng về quản lý, thúc đẩy, kiểm tra công việc của toàn huyện, xây dựng kế hoạch, quy hoạch, tổng hợp và quản lý các văn bản, tài liệu, là trung tâm quan hệ với các bộ phận của huyện, điều hành phục vụ công việc cho lãnh đạo huyện và quản lý trong nội bộ của mình. Tổng hợp, báo cáo định kỳ, đột xuất về kết quả thực hiện các chương trình kế hoạch công tác; đề xuất, kiến nghị giải pháp để thực hiện có hiệu quả.
Kịp thời báo cáo, tham mưu điều chỉnh chương trình, kế hoạch công tác, đáp ứng yêu cầu quản lý, chỉ đạo, điều hành của chính quyền huyện Hai là, giúp chính quyền huyện, huyện trưởng chỉ đạo triển khai, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác, các văn bản pháp luật của cơ quan quản lý nhà nước cấp trên và của chính quyền quyện. Ba là, chủ trì, phối hợp hoặc đôn đốc các phòng, ban, địa phương tham mưu soạn thảo các đề án, báo cáo, tờ trình và các loại văn bản khác do chính quyền huyện giao, đảm bảo chất lượng và tiến độ đề ra. 10 Bốn là, kiểm tra, rà soát về quy trình, nội dung, thể thức, thẩm quyền đối với các hồ sơ, văn bản do các cơ quan, đơn vị, địa phương trình huyện trưởng, phó huyện trưởng để ký ban hành văn bản hoặc cho ý kiến chủ trương. Trong trường hợp các dự thảo văn bản, hồ sơ trình của các cơ quan, đơn vị, địa phương chưa đảm bảo yêu cầu về thể thức, nội dung, trình tự, thủ tục, Văn phòng yêu cầu cơ quan trình hoàn chỉnh lại dự thảo hoặc thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục theo quy định; trường hợp đề nghị đó không được cơ quan, đơn vị, địa phương trình thống nhất thì báo cáo huyện trưởng, phó huyện trưởng biết và chỉ đạo.
Văn phòng được yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan cung cấp các tài liệu, thông tin, số liệu, văn bản có liên quan hoặc tham dự các cuộc họp, làm việc để nắm tình hình, thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của chính quyền huyện. Năm là, chủ trì, phối hợp các cơ quan có liên quan chuẩn bị các nội dung, điều kiện để phục vụ tổ chức các kỳ họp chính quyền huyện và các hội nghị, cuộc họp, làm việc khác của chính quyền huyện theo đúng quy định pháp luật. Tham mưu, giúp chính quyền huyện tổ chức các đợt giám sát và tiếp xúc cử tri. Sáu là, tổ chức thu thập, xử lý, quản lý, cập nhật thông tin phục vụ sự chỉ đạo, điều hành, hoạt động của chính quyền huyện; quản lý và duy trì hoạt động cổng thông tin điện tửcủa chính quyền huyện.
Bảy là, tham mưu Huyện trưởng về tổ chức và hoạt động của Ban Tiếp công dân theo quy định của pháp luật. Tám là, trực tiếp quản lý và chỉ đạo hoạt động của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông của chính quyền huyện; hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ của cá nhân, tổ chức trên tất cả các lĩnh 11 vực thuộc thẩm quyền giải quyết của chính quyền huyện, chuyển hồ sơ đến các cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền huyện giải quyết và nhận kết quả để trả cho tổ chức, cá nhân theo quy định. Chín là, quản lý, sử dụng con dấu, phát hành văn bản của chính quyền huyện. Tổ chức, quản lý công tác văn thư, lưu trữ của cơ quan theo đúng quy định; ứng dụng công nghệ thông tin và bảo đảm an toàn, thông tin liên lạc phục vụ hoạt động của chính quyền huyện.
Mười là, phối hợp với Phòng Nội vụ, hướng dẫn về nghiệp vụ hành chính văn phòng, văn thư, lưu trữ đối với công chức làm công tác văn phòng của các phòng, ban, công chức Văn phòng- Thống kê cấp Bản. Mười một là, tổ chức thực hiện các văn bản, quy hoạch, kế hoạch, quy định do cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc phê duyệt liên quan đến hoạt động của Văn phòng. Tiếp nhận, xử lý văn bản do cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi Văn phòng; ban hành và quản lý văn bản theo quy định. Nghiên cứu, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và cải cách hành chính phục vụ nhiệm vụ được giao.
Thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí trong phạm vi quản lý của Văn phòng theo quy định của pháp luật. Mười hai là, quản lý tổ chức bộ máy, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức, vị trí việc làm; thực hiện chế độ, chính sách, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo và bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ đối vớicông chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật và phân công của chính quyền huyện. Mười ba là, quản lý, sử dụng và chịu trách nhiệm về tài chính, tài sản được giao theo quy định. Bảo đảm các điều kiện làm việc và tổ chức phục vụ các hoạt động công tác theo yêu cầu của chính quyền huyện,huyện trưởng và các phó huyện trưởng.
12 Mười bốn là, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác do chính quyền huyện, huyện trưởng, phó huyện trưởng giao. Cơ cấu tổ chức của văn phòng hành chính cấp huyện Về mặt lý thuyết, văn phòng là bộ phận tham mưu, tổng hợp, giúp việc cho một cơ quan cụ thể, trên cơ sở đảm bảo phù hợp tính chất, mục đích hoạt động của cơ quan đó. Khi vận dụng lý thuyết này vào tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương cấp huyện theo quy định của Luật, các văn bản hướng dẫn đã lựa chọn mô hình Văn phòng hành chính là cơ quan chuyên môn giúp việc chính quyền huyện, trực tiếp, thường xuyên là huyện trưởng. Theo quy định của Chính phủ về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền cấphuyện, Chánh Văn phòng là người đứng đầu Văn phòng hành chính cấp huyện, chịu trách nhiệm trước huyện trưởng và trước pháp luật về thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của văn phòng hành chính cấp huyện.