Khóa Luận Tốt Nghiệp: Khảo Sát Môi Trường Không Khí và Nước ở Thành Phố Hồ Chí Minh

Khóa luận khảo sát môi trường không khí và nước tại thành phố Hồ Chí Minh, phân tích chất lượng và tác động đến sức khỏe cộng đồng.

• Tác giả: Nguyễn Lệ Quyên
• Người hướng dẫn: Th.S. Nguyễn Văn Bình
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TPHCM
• Chuyên ngành: Hóa Học
• Đề tài: Khảo Sát Môi Trường Không Khí Và Nước Ở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MÔI TRƯỜNG KHÍ QUYỂN
• 1.1. KHÍ QUYỂN VÀ CÁC CHẤT GÂY Ô NHIỄM
• 1.1.1. THÀNH PHẦN HÓA HỌC, CẤU TRÚC VÀ VAI TRÒ CỦA KHÍ QUYỂN
• 1.1.2. SỰ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ - PHÂN LOẠI TÁC NHÂN GÂY Ô NHIỄM
• 1.1.3. SỰ PHÁT SINH VÀ CHU TRÌNH CHU CHUYỂN TOÀN CẦU CỦA MỘT SỐ TÁC NHÂN CHÍNH GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
• 2. CHƯƠNG 2: MÔI TRƯỜNG THỦY QUYỂN
• 2.1. SỰ PHÂN BỐ, PHÂN LOẠI VÀ VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC TRONG TỰ NHIÊN
• 2.1.1. TỔNG QUAN VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA NƯỚC TỰ NHIÊN. CÁC ĐẶC ĐIỂM CHÍNH CỦA CÁC LOẠI NƯỚC TỰ NHIÊN
• 2.1.2. HỆ CACBONAT TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ HỆ THỐNG TỰ ỔN ĐỊNH pH CỦA NƯỚC
• 2.1.3. CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA NƯỚC TỰ NHIÊN. CÁC KIM LOẠI KIỀM HÒA TAN TRONG NƯỚC, ĐỘ CỨNG CỦA NƯỚC. CÁC ION K+, Na+ HÒA TAN TRONG NƯỚC
• 2.1.4. CÁC THÔNG SỐ VỀ CHẤT RẮN TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ NƯỚC THẢI, ĐỘ KHOÁNG HÓA CỦA NƯỚC TỰ NHIÊN. ĐIỀU KIỆN OXI HÓA - KHU VỰC MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC THÀNH PHẦN VI LƯỢNG TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN. SÁT, MANGAN, NHÔM TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN
• 2.1.5. CÁC THÀNH PHẦN VÔ CƠ VI LƯỢNG TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN. CÁC CHẤT HỮU CƠ VI LƯỢNG KHÓ PHÂN HỦY, CÓ ĐỘC TÍNH CAO TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN
• 2.1.6. PHENOL VÀ CÁC DẪN XUẤT CỦA PHENOL TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN
• 2.1.7. OXI HÒA TAN, CHẤT HỮU CƠ VÀ CÁC THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN
• 2.1.8. TỔNG HÀM LƯỢNG CHẤT HỮU CƠ TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ NƯỚC THẢI
• 2.1.9. CÁC THÀNH PHẦN CHỨA NITƠ TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ NƯỚC THẢI
• 2.1.10. Ô NHIỄM NƯỚC VÀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG NƯỚC TỰ NHIÊN
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp hóa học khảo sát môi trường

Khóa luận tốt nghiệp hóa học khảo sát môi trường không khí và nước ở thành phố Hồ Chí Minh là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá chất lượng môi trường sống. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng ô nhiễm mà còn đưa ra các giải pháp khả thi để cải thiện chất lượng môi trường. Thành phố Hồ Chí Minh, với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, đang phải đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm không khí và nước.

1.1. Khái quát về ô nhiễm môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh

Ô nhiễm môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh đang ở mức báo động. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động công nghiệp, giao thông và sinh hoạt. Theo báo cáo, lượng khí thải từ các phương tiện giao thông chiếm tỷ lệ lớn trong tổng ô nhiễm không khí.

1.2. Tầm quan trọng của việc khảo sát môi trường

Khảo sát môi trường không chỉ giúp phát hiện sớm các vấn đề ô nhiễm mà còn cung cấp dữ liệu cần thiết cho việc lập kế hoạch bảo vệ môi trường. Việc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố đang phát triển nhanh chóng.

II. Vấn đề ô nhiễm không khí và nước tại thành phố Hồ Chí Minh

Ô nhiễm không khí và nước là hai vấn đề nghiêm trọng mà thành phố Hồ Chí Minh đang phải đối mặt. Các chất ô nhiễm như bụi mịn, khí thải từ xe cộ và nhà máy đang ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, ô nhiễm nước do chất thải sinh hoạt và công nghiệp cũng đang gây ra nhiều hệ lụy cho môi trường và sức khỏe con người.

2.1. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí bao gồm khí thải từ phương tiện giao thông, bụi từ xây dựng và hoạt động công nghiệp. Theo thống kê, lượng khí CO2 và NOx trong không khí thành phố vượt mức cho phép.

2.2. Tình trạng ô nhiễm nước tại thành phố

Ô nhiễm nước tại thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu do nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý. Nhiều kênh rạch bị ô nhiễm nặng nề, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân.

III. Phương pháp khảo sát chất lượng không khí và nước

Để khảo sát chất lượng không khí và nước, các phương pháp hiện đại như phân tích mẫu, đo đạc trực tiếp và sử dụng thiết bị tự động được áp dụng. Những phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và kịp thời về tình trạng ô nhiễm.

3.1. Phương pháp phân tích mẫu không khí

Phân tích mẫu không khí được thực hiện bằng cách sử dụng các thiết bị đo lường hiện đại. Các chỉ tiêu như nồng độ bụi mịn, khí CO2, NOx được theo dõi liên tục để đánh giá chất lượng không khí.

3.2. Phương pháp khảo sát chất lượng nước

Khảo sát chất lượng nước bao gồm việc lấy mẫu nước từ các nguồn khác nhau và phân tích các chỉ tiêu hóa lý. Các chỉ tiêu như pH, độ đục, nồng độ các chất ô nhiễm được kiểm tra định kỳ.

IV. Kết quả khảo sát chất lượng không khí và nước

Kết quả khảo sát cho thấy chất lượng không khí tại thành phố Hồ Chí Minh đang ở mức báo động. Nồng độ bụi mịn và các khí độc hại vượt mức cho phép. Đối với chất lượng nước, nhiều nguồn nước bị ô nhiễm nặng, không đảm bảo an toàn cho sinh hoạt.

4.1. Kết quả khảo sát không khí

Kết quả khảo sát cho thấy nồng độ bụi mịn PM2.5 và PM10 vượt mức cho phép tại nhiều khu vực. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em và người già.

4.2. Kết quả khảo sát nước

Nhiều mẫu nước lấy từ các kênh rạch cho thấy nồng độ các chất ô nhiễm như coliform và hóa chất độc hại vượt mức cho phép. Điều này đặt ra nguy cơ lớn cho sức khỏe người dân.

V. Giải pháp cải thiện chất lượng môi trường

Để cải thiện chất lượng môi trường, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và cộng đồng. Việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải và xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiệu quả là rất cần thiết.

5.1. Giải pháp từ chính quyền

Chính quyền cần có các chính sách mạnh mẽ hơn trong việc kiểm soát ô nhiễm. Việc áp dụng công nghệ xanh trong sản xuất và xử lý chất thải là rất quan trọng.

5.2. Giải pháp từ cộng đồng

Cộng đồng cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục. Mỗi cá nhân cần có trách nhiệm trong việc giảm thiểu rác thải và bảo vệ nguồn nước.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Khóa luận này không chỉ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình trạng ô nhiễm môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh mà còn đưa ra các giải pháp khả thi. Tương lai, việc bảo vệ môi trường cần được đặt lên hàng đầu để đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

6.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của mỗi cá nhân. Việc nâng cao ý thức cộng đồng sẽ góp phần giảm thiểu ô nhiễm.

6.2. Triển vọng trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ và ý thức bảo vệ môi trường ngày càng cao, hy vọng rằng chất lượng môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh sẽ được cải thiện trong tương lai gần.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện tại Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (chuyên ngành Hóa môi trường) vào tháng 5 năm 2009, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Văn Bình và phản biện của TS. Phạm Văn Ngọt. Đề tài xuất phát từ thực trạng ô nhiễm môi trường đang gia tăng nhanh chóng dưới áp lực của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự gia tăng dân số cơ học tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo số liệu được tác giả nêu trong phần mở đầu, Thành phố Hồ Chí Minh tại thời điểm nghiên cứu có khoảng 5 triệu dân thường trú và 3 triệu người nhập cư. Mỗi ngày, cộng đồng dân cư thành phố thải ra hàng trăm nghìn tấn rác thải các loại, tạo áp lực quá tải nghiêm trọng lên các bãi chôn lấp và hệ thống xử lý vệ sinh môi trường. Cùng với đó, tình trạng xả rác bừa bãi, đào bới đường sá, cơi nới nhà cửa thiếu kiểm soát đã làm tắc nghẽn, bồi lấp hệ thống kênh rạch và mạng lưới thoát nước, dẫn đến tình trạng ngập úng thường xuyên mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường dâng cao. Mặt khác, hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tại các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung vẫn xả khí thải và nước thải trực tiếp ra môi trường mà không qua hệ thống xử lý đạt chuẩn.

Từ góc độ tiếp cận của một giáo viên hóa học tương lai, tác giả xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu gồm:

1. Khảo sát và hệ thống hóa cơ sở hóa học môi trường của hai quyển chính: môi trường khí quyển và môi trường thủy quyển.
2. Thu thập, phân tích số liệu thực tế từ mạng lưới trạm quan trắc tự động, trạm quan trắc giao thông và các đợt đo đạc thủy văn năm 2008 nhằm đánh giá mức độ biến đổi chất lượng không khí và nước kênh rạch trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp khắc phục ô nhiễm, đặc biệt nhấn mạnh giải pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thông qua hoạt động giáo dục môn Hóa học ở trường phổ thông.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các tác nhân gây ô nhiễm không khí (SOx, NOx, CO, hidrocacbon, bụi, ozon, hợp chất thơm Benzen - Toluen - Xilen, tiếng ồn) và các chỉ tiêu hóa lý, dinh dưỡng, kim loại, độ cứng, chất hữu cơ trong môi trường nước tự nhiên.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào mạng lưới trạm quan trắc môi trường không khí của thành phố và lưu vực hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai.
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát thực tế được thu thập trong năm 2008, kết hợp chuỗi dữ liệu lý thuyết và tiêu chuẩn môi trường ban hành tính đến năm 2009.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý thuyết, công trình vận dụng toàn diện hệ thống lý thuyết hóa học môi trường chuyên ngành nhằm luận giải nguồn gốc, chu trình vận chuyển và cơ chế chuyển hóa của các chất ô nhiễm trong tự nhiên:

• Khung lý thuyết khí quyển: Cấu trúc phân tầng khí quyển dựa trên biến thiên nhiệt độ theo độ cao (tầng đối lưu, bình lưu, trung lưu, nhiệt lưu); chu trình chu chuyển toàn cầu của các hợp chất chứa lưu huỳnh, nitơ, cacbon; bản chất các phản ứng quang hóa theo định luật Stark - Einstein; cơ chế hình thành sương mù quang hóa (Photochemical Smog) và tác nhân oxy hóa peroxiaxetyl nitrat (PAN); hóa học mưa axit và cơ chế phản ứng dây chuyền phân hủy ozon tầng bình lưu của gốc clo tự do sinh ra từ các hợp chất cloflocacbon (CFC).
• Khung lý thuyết thủy quyển: Quá trình phân bố và chu trình tuần hoàn của nước; tiến hóa khí quyển - thủy quyển qua 3 giai đoạn địa hóa; cơ chế phong hóa hóa học khoáng vật alumosilicat (anbit, anoctit, microclin); hệ cân bằng cacbonat theo định luật Henry ($[\text{H}_2\text{CO}3] = K{\text{CO}2} \cdot P{\text{CO}_2}$); các trạng thái tồn tại của $\text{CO}_2$ (tự do, ăn mòn, liên kết); cân bằng hòa tan - kết tủa của cation kiềm thổ ($\text{Ca}^{2+}$, $\text{Mg}^{2+}$) và cơ chế hình thành độ cứng của nước.

Khóa luận sử dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối chứng gồm:

• Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5945-1995: Quy định nhiệt độ nước thải công nghiệp phải làm nguội xuống dưới $40^\circ\text{C} - 50^\circ\text{C}$ trước khi xả ra môi trường tiếp nhận.
• Tiêu chuẩn nước ăn uống và sinh hoạt của Bộ Y tế Việt Nam (2002): Quy định độ màu $< 15\text{ TCU}$, độ đục $< 2\text{ NTU}$, tổng độ cứng $< 300\text{ mg CaCO}_3/\text{l}$, hàm lượng chất rắn lơ lửng nguồn nước cấp sinh hoạt $\text{TSS} < 20\text{ mg/l}$, độ màu nước ngầm xử lý cấp sinh hoạt $< 50\text{ TCU}$.
• Tiêu chuẩn chất lượng nước của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO năm 2005): Quy định độ màu $< 15\text{ TCU}$, độ đục $< 5\text{ NTU}$.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai:

• Phương pháp tổng quan tài liệu: Thu thập, phân loại, phân tích và hệ thống hóa các tài liệu chuyên khảo về hóa học môi trường, chu trình sinh địa hóa và các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng môi trường.
• Phương pháp thống kê và phân tích thứ cấp: Khai thác số liệu quan trắc môi trường thực tế năm 2008 do Chi cục Bảo vệ Môi trường và Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh quản lý.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh các chỉ tiêu đo đạc thực tế tại các trạm tự động, trạm giao thông và các vị trí lấy mẫu lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai với các giới hạn quy chuẩn quốc gia và quốc tế.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu quan trắc khí tượng, chất lượng không khí tại các trạm tự động và trạm giao thông; số liệu quan trắc các hợp chất Benzen - Toluen - Xilen (BTX); chuỗi số liệu thủy văn và hóa lý nước mặt lưu vực hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai năm 2008.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1 - Chương 1: Môi trường khí quyển

Chương này trình bày toàn diện lý thuyết về thành phần, cấu trúc khí quyển và bản chất hóa học của các hiện tượng ô nhiễm không khí:

• Thành phần và phân tầng khí quyển: Không khí khô chưa ô nhiễm chứa $78,08%$ nitơ (văn bản ghi nhận $78,90%$), $20,94%$ đến $20,95%$ oxi, cùng agon ($0,93%$) và cacbon dioxit ($0,034%$). Khí quyển chia thành 4 tầng chính: tầng đối lưu chứa tới $70%$ khối lượng không khí, nhiệt độ giảm dần theo độ cao tới $-56^\circ\text{C}$ tại lớp dừng; tầng bình lưu có nhiệt độ tăng dần lên tối đa $-2^\circ\text{C}$ ở giới hạn trên nhờ lớp ozon hấp thụ tia tử ngoại; tầng trung lưu có tốc độ tăng nhiệt độ âm; tầng nhiệt lưu mở rộng từ $85\text{ km}$ trở lên với nhiệt độ tăng dần đến $1200^\circ\text{C}$.
• Nhu cầu hô hấp: Một người lao động bình thường cần tiêu thụ $16\text{ kg}$ không khí (tương đương $12\text{ m}^3$) mỗi ngày, trong khi chỉ cần $1,8\text{ lít}$ nước và $1,4\text{ kg}$ thức ăn. Nhu cầu không khí khi nghỉ ngơi là $10\text{ m}^3/\text{ngày}$ và khi lao động nặng lên đến $62.000\text{ lít/ngày}$.
• Chu trình của các chất ô nhiễm:
  • Hợp chất chứa lưu huỳnh: Năm 1960, tổng lượng lưu huỳnh phát thải toàn cầu dạng $\text{SO}_2, \text{SO}_3$ là $46 \times 10^6\text{ tấn}$, dạng $\text{SO}_4^{2-}$ là $39 \times 10^6\text{ tấn}$. Khí $\text{H}_2\text{S}$ bị oxy hóa nhanh bởi $\text{O}_2, \text{O}_3$ thành $\text{SO}_2$ với thời gian tồn tại chỉ tính bằng giờ; $\text{SO}_2$ tiếp tục bị oxy hóa quang hóa hoặc xúc tác bởi ion $\text{Fe}^{3+}, \text{Mn}^{2+}, \text{NH}_3$ tạo $\text{SO}_3$, sau đó kết hợp với nước thành $\text{H}_2\text{SO}_4$ tồn tại trong vài ngày.
  • Hợp chất chứa cacbon: Nguồn phát sinh $\text{CO}$ tự nhiên lớn gấp 10-15 lần nguồn nhân tạo, chủ yếu bắt đầu từ phản ứng oxy hóa metan: $$\text{CH}_4 + \text{HO}^\bullet \rightarrow \text{CH}_3^\bullet + \text{H}_2\text{O}$$ Phản ứng có hằng số vận tốc $k = 10^{-14}\text{ cm}^3/\text{mol/s}$ ở $25^\circ\text{C}$. Nồng độ $\text{CH}_4$ tầng đối lưu khoảng $1,5\text{ ppm}$, nồng độ $\text{CO}$ nền khoảng $0,12 - 0,15\text{ ppm}$.
  • Hợp chất chứa nitơ: Gồm $\text{N}_2\text{O}$ (khí trơ sinh học ở tầng đối lưu, gây cười, dùng gây mê), $\text{NO}$, $\text{NO}_2$, $\text{NH}_3$, các muối nitrat và amoni.
  • Hidrocacbon và bụi: Quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch thải ra khoảng 80 triệu tấn cacbon mỗi năm. Bụi được phân chia thành bụi bay ($0,001 - 10\ \mu\text{m}$, chuyển động Brown, lắng theo định luật Stokes, gây xơ hóa phổi và nhiễm bụi thạch anh) và bụi lắng ($> 10\ \mu\text{m}$, rơi theo định luật Newton). Trong không khí, các hạt bụi kích thước cỡ $2\ \mu\text{m}$ chiếm tỷ lệ từ $40%$ đến $90%$.
• Các hiện tượng môi trường quy mô lớn:
  • Phản ứng quang hóa và sương mù quang hóa: Bức xạ có bước sóng $3000 - 7000\text{ \AA}$ tác động lên $\text{NO}_2$ tạo nguyên tử oxy hoạt tính, phản ứng với hidrocacbon tạo ra gốc peroxiaxyl và peroxiaxetyl nitrat (PAN). Khóa luận ghi nhận sự cố sương mù quang hóa thực tế tại huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12 năm 2008.
  • Mưa axit: Hình thành do sự hòa tan của $\text{SO}_2, \text{NO}_x$ tạo $\text{H}_2\text{SO}_4, \text{HNO}_3$, phá hủy công trình bằng đá vôi: $$\text{CaCO}_3 + \text{H}_2\text{SO}_4 \rightarrow \text{CaSO}_4 + \text{CO}_2 \uparrow + \text{H}_2\text{O}$$
  • Suy giảm tầng ozon: Ozon tập trung nhiều nhất ở tầng bình lưu tại độ cao $20 - 30\text{ km}$ (cực đại ở $25\text{ km}$ với nồng độ $5 - 10\text{ ppm}$). Tác giả phân tích chuỗi phản ứng dây chuyền phá hủy ozon của gốc clo sinh ra từ freon (CFC-11, CFC-12, CFC-113) và phản ứng ngắt mạch tạo clonitrat: $$\text{ClO}^\bullet + \text{NO}_2 \rightarrow \text{ClONO}_2$$
  • Tiếng ồn: Ngưỡng nghe là $1\text{ dB}$, ngưỡng chói tai là $140\text{ dB}$. Mức ồn đường phố thông thường là $70\text{ dB}$, ô tô khách $82 - 89\text{ dB}$, máy bay $120\text{ dB}$; âm thanh trên $50\text{ dB}$ bắt đầu gây khó chịu, mệt mỏi.

Phần 1 - Chương 2: Môi trường thủy quyển

Nội dung chương 2 tập trung phân tích đặc tính lý học, hóa học và phân loại nước tự nhiên:

• Phân bố tài nguyên nước: Nước biển và đại dương chiếm gần $96%$ khối lượng; $3%$ ở trạng thái rắn (băng tuyết vĩnh cửu); $1%$ là nước dưới đất; nước mặt lục địa (sông, hồ, đầm) chỉ chiếm $0,01%$ và hơi nước khí quyển chiếm $0,001%$. Như vậy, lượng nước ngọt có thể khai thác trực tiếp chỉ chiếm khoảng $1%$ thủy quyển.
• Vòng tuần hoàn nước: Mỗi năm, lượng nước bốc hơi trên lục địa là 63 nghìn tỉ $\text{m}^3$, lượng mưa rơi xuống lục địa là 99 nghìn tỉ $\text{m}^3$. Đại dương bốc hơi và vận chuyển cung cấp bù đắp cho lục địa 36 nghìn tỉ $\text{m}^3$ nước ngọt mỗi năm.
• Thành phần hóa học và quy luật phân bố ion:
  • Nước biển: Độ khoáng hóa trung bình $35‰$ ($34 - 37‰$), gấp 70 lần nước sông. Trật tự hàm lượng ion tuân theo quy luật hằng định: $\text{Cl}^- > \text{SO}_4^{2-} > \text{HCO}_3^-$ và $\text{Na}^+ > \text{Mg}^{2+} > \text{Ca}^{2+} > \text{K}^+$.
  • Nước sông: Độ khoáng hóa thấp, thường $\le 500\text{ mg/l}$ (ở Việt Nam phổ biến khoảng $200\text{ mg/l}$). Trật tự ion ngược lại với nước biển: $\text{HCO}_3^- > \text{SO}_4^{2-} > \text{Cl}^-$ và $\text{Ca}^{2+} > \text{Mg}^{2+} > \text{Na}^+ > \text{K}^+$.
• Phân nhóm thành phần hóa học nước tự nhiên: Gồm 5 nhóm:
  1. Thành phần chính (hàm lượng $\ge 1\text{ mg/l}$): các ion hòa tan cơ bản.
  2. Thành phần vi lượng (hàm lượng $< 1\text{ mg/l}$, tính theo ppm, ppb, ppt): gồm kim loại nặng ($\text{Hg}, \text{As}, \text{Cd}, \text{Pb}, \text{Cu}, \text{Zn}, \text{Cr}\dots$) và vi lượng hữu cơ (phenol, hóa chất bảo vệ thực vật, PCB, dầu mỡ).
  3. Khí hòa tan: $\text{O}_2, \text{CO}_2, \text{H}_2\text{S}, \text{CH}_4, \text{NH}_3$.
  4. Chất hữu cơ: xác định gián tiếp qua DO, COD, BOD, độ oxy hóa (tiêu thụ thuốc tím) hoặc trực tiếp qua TOC, DOC.
  5. Thành phần dinh dưỡng: các hợp chất chứa nitơ ($\text{NH}_4^+, \text{NO}_2^-, \text{NO}_3^-$) và photpho ($\text{PO}_4^{3-}$).
• Hệ cacbonat và độ cứng của nước: Áp suất riêng phần của $\text{CO}2$ khí quyển là $P{\text{CO}_2} = 0,0003\text{ atm}$. Nước ngầm có hàm lượng $\text{CO}_2$ tự do cao ($10 - 60\text{ mg/l}$) so với nước mặt ($0 - 10\text{ mg/l}$). Khóa luận phân tích chi tiết cơ chế hòa tan khoáng vật đá vôi, secpentin, talc, anbit, anoctit để giải phóng $\text{Ca}^{2+}, \text{Mg}^{2+}, \text{Na}^+, \text{K}^+$ vào nước, từ đó phân loại độ cứng toàn phần, độ cứng tạm thời (chứa $\text{HCO}_3^-$ mất đi khi đun sôi) và độ cứng vĩnh cửu.

Phần 2 - Chương 1: Khảo sát thực tế môi trường khí quyển Thành phố Hồ Chí Minh

Tiểu mục này khái quát kết quả khảo sát thực tế chất lượng không khí tại địa bàn thành phố trong năm 2008:

• Mạng lưới quan trắc môi trường không khí: Hệ thống thu thập số liệu bao gồm các trạm quan trắc tự động liên tục, mạng lưới các trạm đo ô nhiễm không khí do giao thông đặt tại các nút giao thông trọng điểm, cùng các trạm chuyên biệt theo dõi nhóm dung môi hữu cơ thơm bay hơi Benzen - Toluen - Xilen (BTX).
• Diễn biến chất lượng không khí năm 2008: Số liệu cho thấy mức độ ô nhiễm bụi và tiếng ồn tại các trục đường giao thông duy trì ở mức cao, thường xuyên vượt ngưỡng tiện nghi cho phép do mật độ phương tiện xe cơ giới dày đặc. Khóa luận dẫn chứng sự kiện khói mù quang hóa xảy ra vào tháng 12 năm 2008 tại huyện Bình Chánh, minh chứng cho việc các chất ô nhiễm sơ cấp ($\text{NO}_x$ và hidrocacbon) từ khí xả phương tiện giao thông tích tụ dưới điều kiện nghịch nhiệt đã phản ứng quang hóa tạo thành các chất oxy hóa thứ cấp gây ảnh hưởng đến tầm nhìn và sức khỏe người dân.

Phần 2 - Chương 2: Khảo sát thực tế môi trường thủy quyển và lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai

Chương này trình bày các dữ liệu thực nghiệm về khí tượng, thủy văn và chất lượng nước mặt năm 2008:

• Điều kiện khí tượng - thủy văn: Phân tích đặc trưng nhiệt độ, chế độ mưa theo mùa và tác động của dao động bán nhật triều đối với khả năng tiêu thoát nước thải và quá trình tự làm sạch của sông Sài Gòn và sông Đồng Nai.
• Chất lượng nước lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai năm 2008: Đánh giá thực trạng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh qua các thông số DO, BOD, COD, nitrat, amoni và vi khuẩn Coliform. Kết quả đo đạc phản ánh xu hướng suy giảm nồng độ oxy hòa tan và gia tăng hàm lượng chất hữu cơ tại các đoạn sông chảy qua khu vực đô thị tập trung và các cụm công nghiệp tiếp nhận nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý triệt để.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận tổng hợp hệ thống số liệu chuẩn mực và chỉ tiêu đo đạc thực tế, được chuẩn hóa qua bảng đối chiếu sau:

Đối tượng môi trường	Thông số / Khái niệm	Giá trị / Giới hạn quy định trong văn bản	Nguồn quy chuẩn / Tài liệu đối chứng
Không khí khô	Tỷ lệ thể tích $\text{N}_2$ / $\text{O}_2$	$78,90%$ (hoặc $78,08%$) / $20,94%$	Bảng thành phần khí quyển
Không khí khô	Nồng độ nền $\text{CO}_2$ / $\text{CH}_4$	$0,034%$ ($340\text{ ppm}$) / khoảng $1,5\text{ ppm}$	Dữ liệu cân bằng toàn cầu
Tầng đối lưu	Khối lượng / Nhiệt độ lớp dừng	Chiếm $70%$ khối lượng khí quyển / $-56^\circ\text{C}$	Cấu trúc phân tầng khí quyển
Tầng bình lưu	Độ cao cực đại / Nồng độ $\text{O}_3$	Độ cao $25\text{ km}$ ($20 - 30\text{ km}$) / $5 - 10\text{ ppm}$	Nghiên cứu biến đổi tầng ozon
Âm học	Ngưỡng nghe / Tiếng ồn đường phố	$1\text{ dB}$ / $70\text{ dB}$ (xe khách $82 - 89\text{ dB}$, máy bay $120\text{ dB}$)	Thang đo mức độ âm thanh
Nước tự nhiên	Tỷ lệ nước biển / Nước ngọt lục địa	Gần $96%$ / Khoảng $1%$ tổng thủy quyển	Thống kê phân bố thủy quyển
Nước sông	Độ khoáng hóa trung bình ở VN	Khoảng $200\text{ mg/l}$ (cấp nhỏ $< 200$, trung bình $200 - 500$)	Tiêu chuẩn phân loại độ khoáng
Nước uống	Độ màu / Độ đục	$< 15\text{ TCU}$ / $< 2\text{ NTU}$ (WHO 2005 cho phép $< 5\text{ NTU}$)	Tiêu chuẩn Bộ Y tế Việt Nam (2002)
Nước uống	Tổng độ cứng	$< 300\text{ mg CaCO}_3/\text{l}$	Tiêu chuẩn Bộ Y tế Việt Nam (2002)
Nước cấp sinh hoạt	Chất rắn lơ lửng ($\text{TSS}$)	$< 20\text{ mg/l}$ (độ màu nước ngầm xử lý $< 50\text{ TCU}$)	Tiêu chuẩn Bộ Y tế Việt Nam (2002)
Nước thải công nghiệp	Nhiệt độ xả thải tối đa	$< 40^\circ\text{C} - 50^\circ\text{C}$	TCVN 5945-1995

Về giải pháp và kiến nghị, tác giả đề xuất hai nhóm biện pháp:

1. Nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường:

• Tăng cường kiểm soát và xử lý nước thải công nghiệp tại nguồn đối với hàng trăm cơ sở sản xuất và các cụm công nghiệp trước khi xả ra lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai.
• Nạo vét, khơi thông hệ thống kênh rạch nội thành, ngăn chặn tình trạng san lấp bừa bãi và chôn lấp rác thải gây tắc nghẽn dòng chảy thoát nước.
• Quy hoạch lại hệ thống thu gom, phân loại và xử lý chất thải rắn đô thị nhằm giải quyết tình trạng thiếu mặt bằng chôn lấp rác của thành phố.
• Kiểm soát khí thải phương tiện giao thông và hoạt động xây dựng nhằm giảm phát thải bụi, $\text{NO}_x$ và hidrocacbon, phòng ngừa tái diễn sương mù quang hóa.

2. Nhóm giải pháp giáo dục và tuyên truyền:

• Lồng ghép giáo dục môi trường vào chương trình giảng dạy môn Hóa học tại các trường trung học phổ thông.
• Vận dụng các kiến thức hóa học về cơ chế gây ô nhiễm (mưa axit, hiệu ứng nhà kính, phá hủy tầng ozon, hiện tượng phú dưỡng) để nâng cao nhận thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường cho học sinh.

Về đóng góp của đề tài, tác giả đã hệ thống hóa một cách có phương pháp toàn bộ cơ sở hóa học của môi trường không khí và nước, kết nối giữa lý thuyết phản ứng địa hóa với chuỗi số liệu quan trắc thực tế năm 2008 của Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời xác lập mối liên hệ giữa nghiên cứu khoa học chuyên ngành với nghiệp vụ sư phạm hóa học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số điểm hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Dữ liệu thực nghiệm phần lớn dựa trên số liệu quan trắc thứ cấp năm 2008 do các cơ quan quản lý nhà nước cung cấp; tác giả chưa tự tiến hành lấy mẫu phân tích độc lập trong phòng thí nghiệm.
• Số liệu đo đạc tại các trạm quan trắc tự động và trạm giao thông chưa phản ánh được sự biến thiên theo chuỗi thời gian dài qua nhiều năm liên tục để đánh giá xu thế ô nhiễm dài hạn.
• Phạm vi khảo sát thực tế trên lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai mới chỉ dừng lại ở các thông số thủy văn và hóa lý cơ bản, chưa đi sâu vào đánh giá chi tiết hàm lượng các vi chất hữu cơ độc hại khó phân hủy như thuốc bảo vệ thực vật hay PCB.

Hướng nghiên cứu tiếp được mở ra:

• Mở rộng quan trắc chuỗi số liệu không khí và chất lượng nước giai đoạn tiếp theo nhằm xây dựng mô hình dự báo lan truyền chất ô nhiễm cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
• Biên soạn tài liệu giảng dạy chuyên đề tích hợp giáo dục môi trường trong bộ môn Hóa học cho học sinh phổ thông dựa trên dữ liệu thực tế tại địa phương.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và giảng viên ngành Sư phạm Hóa học, Cử nhân Hóa học môi trường, Khoa học môi trường và Quản lý đô thị.
• Giáo viên hóa học tại các trường trung học phổ thông muốn tìm kiếm tư liệu thực tế để thiết kế bài giảng tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường.
• Người làm đề tài nghiên cứu về hiện trạng môi trường đô thị Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2008 - 2009.

Các nội dung đáng tham khảo nhất gồm:

• Toàn bộ hệ thống phương trình phản ứng hóa học giải thích cơ chế hình thành sương mù quang hóa PAN, chu trình quang hóa tạo mưa axit và cơ chế gốc tự do clo phá hủy tầng ozon.
• Bảng phân loại chi tiết các thành phần hóa học của nước tự nhiên, cơ chế hòa tan của hệ cacbonat theo định luật Henry và phương pháp đánh giá độ cứng của nước.
• Dữ liệu lịch sử về mạng lưới trạm quan trắc chất lượng không khí và thủy văn lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai năm 2008.

Câu hỏi thường gặp

Hiện tượng sương mù quang hóa là gì và từng xuất hiện thực tế tại Thành phố Hồ Chí Minh khi nào? Sương mù quang hóa là loại khói mù có tính oxy hóa cao, hình thành do các phản ứng quang hóa giữa oxit nitơ ($\text{NO}_x$) và hidrocacbon dưới tác dụng của bức xạ mặt trời, tạo ra các chất ô nhiễm thứ cấp nguy hại như andehit và peroxiaxetyl nitrat (PAN). Khóa luận ghi nhận hiện tượng này đã xuất hiện trên thực tế tại huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12 năm 2008, khiến người dân lầm tưởng là sương mù tự nhiên.

Theo số liệu khóa luận, lượng nước ngọt có thể sử dụng trực tiếp trên lục địa chiếm bao nhiêu phần trăm tổng lượng nước trên Trái Đất? Theo thống kê phân bố thủy quyển, nước biển và đại dương chiếm gần $96%$, băng tuyết vĩnh cửu chiếm $3%$, nước dưới đất chiếm $1%$, nước mặt lục địa (sông, hồ, đầm) chiếm $0,01%$ và hơi nước khí quyển chiếm $0,001%$. Như vậy, phần nước tự nhiên có quan hệ trực tiếp và mật thiết đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của con người trên lục địa chỉ chiếm khoảng $1%$ tổng lượng thủy quyển.

Hợp chất nào đóng vai trò làm phản ứng ngắt mạch trong chuỗi phản ứng dây chuyền phá hủy ozon tầng bình lưu? Khóa luận chỉ rõ hợp chất clonitrat ($\text{ClONO}_2$) đóng vai trò ngắt mạch. Khi clo monoxit ($\text{ClO}^\bullet$) gặp dioxit nitơ ($\text{NO}_2$), phản ứng tạo thành clonitrat ($\text{ClONO}_2$) - một hợp chất tương đối bền, từ đó làm giảm tốc độ của chuỗi phản ứng phân hủy ozon do các gốc tự do clo gây ra.

Tiêu chuẩn Bộ Y tế Việt Nam (2002) quy định ngưỡng giới hạn cho độ đục, độ màu và tổng độ cứng của nước uống là bao nhiêu? Theo bảng tiêu chuẩn được trích dẫn trong khóa luận, Bộ Y tế Việt Nam (2002) quy định ngưỡng đối với nước uống là: độ màu $< 15\text{ TCU}$, độ đục $< 2\text{ NTU}$, và tổng độ cứng $< 300\text{ mg CaCO}_3/\text{l}$.

Quy luật phân bố ion giữa nước biển và nước sông lục địa khác nhau như thế nào? Hai môi trường này có trật tự hàm lượng ion trái ngược nhau. Trong nước biển, trật tự hàm lượng là $\text{Cl}^- > \text{SO}_4^{2-} > \text{HCO}_3^-$ và $\text{Na}^+ > \text{Mg}^{2+} > \text{Ca}^{2+} > \text{K}^+$, với độ khoáng hóa trung bình $35‰$. Ngược lại, trong nước sông lục địa, trật tự là $\text{HCO}_3^- > \text{SO}_4^{2-} > \text{Cl}^-$ và $\text{Ca}^{2+} > \text{Mg}^{2+} > \text{Na}^+ > \text{K}^+$, với độ khoáng hóa thấp (phổ biến khoảng $200\text{ mg/l}$ tại Việt Nam).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Lệ Quyên đã trình bày một cách có hệ thống và khoa học nền tảng hóa học môi trường của khí quyển và thủy quyển, làm rõ cơ chế phát sinh và chuyển hóa của các chất ô nhiễm chính. Bằng việc kết hợp cơ sở lý thuyết chuẩn mực với dữ liệu quan trắc thực tế năm 2008 tại Thành phố Hồ Chí Minh và lưu vực sông Sài Gòn - Đồng Nai, công trình đã phản ánh sát thực áp lực môi trường từ quá trình đô thị hóa và hoạt động công nghiệp. Các nhóm giải pháp công nghệ, quản lý đô thị và đặc biệt là định hướng giáo dục môi trường trong môn Hóa học phổ thông mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn rõ ràng cho công tác đào tạo sư phạm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SU PHẠM TPHCM. sted LL) @4€#-------~-- Rep a _. HO CHÍ MINH HÓA HỌC Chuyén ngành H ÓA MOI TRU ONG DE TAI: KHAO SAT MOI TRUONG Vig Người hưởng dan: Th.S NGUYEN VAN BINH Người phan biện: TS.PHAM VAN NGỌT 'Người thie hién: NGUYEN LE Ql YEN Tp. Hồ Chi Minh ngày 10 thang 5 nắm 2009 ~~ Ge -LỠI CẢM ON a cự Cz Dd Tri thức là nguồn kiến thức vô cùng quý báu của con người.

DE có được tri thức đó không những do sự đầu tư, nỗ lực của bản thân trong quá trình học tập và rèn luyện mà còn do công sức của các thầy, cô Để có thể hoàn thành được khóa luận này: Em xin gởi lời cảm ơn đến Thầy Nguyễn Văn Binh - người đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình làm khóa luận. Con xin gởi lời cằm ơn đến ba mẹ đã động viên khuyến khích con trong suốt thời gian vừa qua. Ngoài ra, xin gởi lời cằm ơn đến các bạn trong khoa Hóa nhất là các bạn Đình Nhân, Minh Tấn, Thanh Thái, Hải Yến. đã quan tâm, động viên, trong suốt _ suốt bốn năm học ở trường đại học.

Một lần nữa, em gởi lời cảm ơn đến các thầy cô trong trường Đại Học Sư Phạm đã tạo điều kiện cho em học hỏi, nghiên cứu và rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu để có thể vững bước trong tương lai. MỤC LỤC MỤC LỤC Phần 1: TONG QUAN Chong 1: MỖI TRUONG KHÍ QUYEN. KHÍ QUYEN VA CAC CHAT GAY Ô NHIEM 1. THANH PHAN HOA HỌC, CAU TRÚC VA VAI TRO CUA KHÍ QUYÊN.

SỰ Ô NHIEM KHONG KHÍ - PHAN LOẠI TAC NHÂN GAY © NHIỄM.SỰ PHÁT SINH VA CHU TRINH CHU CHUYEN TOAN CAU CUA MOT SO TÁC NHÂN COEATINGED GAY Ch NITRA ERROR Lai pttunanaanasns aloapbanmmnnanei asetancaenennne 6 D9) CÁPHỢPCHATCOCHỨAU/?UHUVWNG.< 6 22 MONDORIT(CỚNGGG00À6096000i0G0GG101GGAGGIA(4(áAAix660)4/2xgi 7 34: CRC ATEN ACI cies sasccacesin senescent ales aac9 SOLON Cj, | a 10 II. HÓA HỌC CUA CÁC HIEN TƯỢNG Ô NHIEM KHÔNG KHÍ. KHÁI NIỆM VE PHAN UNG QUANG HOA TRONG KHÍ QUYÉN.2 HIDROCACBON VA SỰ HÌNH THÀNH SUONG MU QUANG HQC(“ SMOG” QUANG a. TAC ĐỘNG CUA Ô NHIEM KHÔNG KHÍ LEN MOI TRUONG:ANH HƯỚNG Ô NHIEM KHÔNG KHÍ DEN KHÍ HẬU, THỜI TIẾT TOÀN CAU.2 HIEU UNG NHÀ KINH ( GREEN HOUSE EFF.

KIÊN ĐI TANG TION sss cna tl Sas ea ala pias a 17 Piesil a) | | an 19 Chượng I: ` MOI TRƯỜNG THUY QUYÊN.---5556Ằ25Scccceeree 21 THAI CUSCING VE NUIT TU NING icc 2602k 2ÿỶŸ—Ÿ" 21 I.SỰ PHAN BO, PHAN LOẠI VÀ VÒNG TUẦN HOÀN CUA NƯỚC TRONG TY NHIÊN mm. ÔÔÔÔÔÔÔÔÔÔÐÔÔÔ iat 21 1.TONG QUAN VE THÀNH PHAN HÓA HOC CUA NƯỚC TỰ NHIÊN. CÁC DAC DIEM CHÍNH CUA CAC LOẠI NƯỚC TỰ NHIÊN 00.ccscscecccssssesssssennnneses 32 lá GAG BẶC TINE VAT LY CUA NƯ o2 4á 2áaeeaeoossee 36 II. HỆ CACBONAT TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN .HỆ CACBONAT TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ HE THONG TỰ ON ĐỊNH pH CUA 1 ||: ee 39 23: CO; TY DO; COSAN MONS Ss ảA22 vá.

CAC THÀNH PHAN CHÍNH CUA NƯỚC TỰ NHIEN. CÁC KIM LOẠI KIEM THO HOA TAN TRONG NƯỚC, ĐỘ CỨNG CUA NƯỚC. CÁC ION K*,Na* HÒA TAN TRONG NƯỚC. ssscSxserriirree 43 53: KNIONET TRONGNU isi scsi acs seca 44 SA; ANIONRO THONG NUOC cose oie ache 44 3.CÁC THONG SO VE CHAT RAN TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VA NƯỚC THAI, ĐỘ KHOANG HOA CUA NƯỚC TỰ NHIÊN.

DIEU KIEN OXI HOA - KHU CUA MOI TRƯỜNG VA CÁC THÀNH PHAN VI HIOỚNGTRONGNUOCTƯNHIN.SÁT, MANGAN, NHOM TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN.2CAC THÀNH PHAN VÔ CƠ VI LƯỢNG TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN. CAC CHAT HỮU CƠ VI LƯỢNG KHO PHAN HUY, CO ĐỘC TÍNH CAO TRONG NUNG TV NHƯ sic scsi RNA SRS aa 0668) 53 4.4 PHENOL VA CAC DAN XUAT CUA PHENOL TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN. 54 SAG aye Cae 6 oy) | ; |: — „55 V. OXI HÒA TAN, CHAT HỮU CƠ VÀ CÁC THÀNH PHAN DINH DUONG TRONG NƯỚC TƯ NHIÊN sc isi cca te 56 A1 PT ITEN TEEN NHƯ coseeeŸ+dereseoseseesoeoeseseresesessereeei 56 5.

TONG HAM LƯỢNG CHAT HỮU CƠ TRONG NƯỚC TY NHIÊN VÀ NƯỚC THAI — THÔNG 80600 CELA NHI c1 dt atic 58 4x T11 HT. CÁC THÀNH PHÀN CHỨA NITƠ TRONG NƯỚC TỰ NHIÊN VÀ NƯỚC THẢI.60 $S4T/UCHUANVIRHUÂN HQ c0 i2eceoc¿ 62 VLO NHIEM NƯỚC VÀ KIÊM SOÁT CHAT LƯỢNG NƯỚC TỰ NHIÊN .__——____—_—_ 62 Pia Tl: KHẢO SAT THUC TẾ (ó2 OS 67 Chere Ts ỳMÔITRƯỜNGKH-QUYỂN. 67 LGIỚI THIỆU VE MẠNG LƯỚI QUAN TRAC CHAT LƯỢNG MOI TRƯỜNG Tp. HO CHÍ NI ẤT a 67 1.1 CÁC TRAM QUAN TRAC CHAT LƯỢNG KHÔNG KHÍ TỰ ĐỘNG.2CAC TRAM QUAN TRAC Ô NHIEM KHÔNG KHÍ GIAO THÔNG.3CAC TRAM QUAN TRAC BENZEN ~ TOLUEN = XILEN .ccsssssssssssssssssossossssssnnnseenee 68 ILKET QUA CHAT LƯỢNG MOI TRUONG MOI TRƯỜNG Tp.

HO CHÍ MINH NAM 2008 a .1KET QUA CHAT LƯỢNG KHÔNG KHÍ TẠI CÁC TRAM TỰ ĐỘNG.2KET QUA CHAT LƯỢNG KHÔNG KHÍ DO GIAO THONG TẠI CAC TRAM QUAN TRE HN tư HOS LANA DINO uuu»iŸt cai inter lace st 79 Chương li: | MỖI TRƯỜNG THỦY QUYEN L TINH HÌNH THỜI TIẾT Ở TP.HÔ CHÍ MINH II .KET QUA ĐO DAC THỦY VĂN LƯU VUC SONG SAI GON - ĐÔNG NAI NĂM 2008. POO OER OTT A NE RONEN PROC OREO IS SIRLOIN DP CENT RIE 85 Phan III : KET LUẬN ~ DE XUAT PTS UN ws eer crane etree acer ence a ecco: ace 102 5: |, ae 103 Phy luc TAI LIEU THAM KHAO LÍ DO CHỌN DE TÀI: Vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường không chỉ là vin đề bức xúc mà còn là vấn đề đáng lo ngại hiện nay, nó không chỉ riêng ở Việt Nam, mà cả trên Thế giới. Hằng năm trên Thế giới phải chịu nhiều thiệt hại về người và của do ô nhiễm môi trường gây ra. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức của con người chưa cao trong van để bảo vệ môi trường.

Cùng với đó lả sự gia tăng đân số dẫn đến nhiều chất thải sinh hoạt thải ra môi trường sống. Quá trình đô thị hóa cũng là một trong những nguyên nhân gây 6 nhiễm môi trường trim trọng. Được biết hằng ngày, môi trường sống của chúng ta phải tiếp nhận hàng trăm nghìn tắn rác, chất thải, khí thải từ các ngôi nhà hay những công ty, xí nghiệp, khu chế xuất. Ô nhiễm môi trường không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà ngày nay nó còn là vấn để mang tinh chính trị của nhiều quốc gia trên Thế giới.

Ô nhiễm môi trường không chỉ xảy ra ở thành thị, mà cả ở nông thôn. Ở mỗi nơi, mỗi địa phương có những nguyên nhân khác nhau, nhưng chung quy lại đều do sự chủ quan, thiếu ý thức của mọi người. Nếu như ở thành thị ô nhiễm môi trường xuất phát từ các chất thải của các khu công nghiệp, khu chế xuất, thì ở nông thôn lại xuất phát từ ý thức của người đân chưa cao: phóng ué, vứt rác, xác động vật bừa bãi,. Phần lớn 6 nhiễm môi trường tại các thành thị đều do chưa có hệ thống xử lý chất thải hợp lý.

Hiện nay ở Thành phố Hd Chí Minh, mặc dù các clip, các ngành đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường, nhưng tình trạng ô nhiễm nước là vấn đề rất đáng lo ngại. Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 5 triệu dân và 3 triệu người nhập cư, cộng đồng người dân thành phổ mỗi ngày thải ra hàng trăm nghìn tin rác thải các loại, lượng rác quá nhiều đến mức không còn chỗ để chôn lấp, rất phức tap và mắt vệ sinh. Trong khi đó, điều đáng báo động cho tình trạng làm cho môi trường thành phố bj 4 nhiễm nặng là tình trạng người dân hiện nay sống rất vô ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung cho thành phố. Rác sinh hoạt, chuột chết, thức ăn thừa đều bị vứt ra đường rất vô tư! Xe cộ nhiều gây nên khói bụi mịt mù từ sáng đến tối mit, tinh trang dao bới đường sá, coi nởi nha cửa tim lum đã biến cả thành phố cứ như một công trường khổng lồ đang thi công.

Chính tình trang tự đào bới, xây cắt vô tổ chức đã gây nên tình trạng chôn lắp các sông rạch, làm tắc nghẽn hệ thống thoát nước sinh hoạt của thảnh phế dẫn đến ang ngập mỗi khi trời đổ mưa. Mỗi khi nước dâng cao biến đường thành phố thành sông suối, hang trăm thứ rác và nước bản trôi bồng bềnh vào cả nhà dân. Rac bin không chi làm mắt vệ sinh ngày này qua tháng nọ mà nó còn là tác nhân gây dịch bệnh cho con người. Tốc độ công nghiệp hoá và đô thị hoá khá nhanh và sự gia tăng dân số gây áp lực ngày cảng nặng né đối với tải nguyên nước trong vùng lãnh thổ.

Môi trường nước ở nhiều đô thị, khu công nghiệp và làng nghề ngày cảng bị ô nhiễm bởi nước thải, khí thải và chất thải rắn. ở các thành phế lớn, hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp đang gây ô nhiễm môi trường nước do không có công trình và thiết bj xử lý chất thải. Ô nhiễm nước do sản xuất công nghiệp là rit nặng Mức độ ô nhiễm nước ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp tập trung là rất lớn. Vấn đề được đặt ra ở đây, mức độ ô nhiễm không khí, nước ở kênh rạch trong thành phố thay đổi như thé nào trong những năm gin đây.Mỗi người dân phải làm gi để bảo vệ môi trường, đặc biệt trong ngành giáo dục cần phải giáo đục ý thức bảo vệ môi trường như thé nào đối với học sinh.

Xuất phát từ những vấn đề được đặt ra, đặc biệt là với góc độ tiếp cận của bộ môn hóa học ở trường phé thông tôi chọn để tài * 6 nhiễm môi trường nước thành phố Hề Chi Minh những năm gần đây và dé xuất những giải pháp khắc phục” -o0o- Luận văn tốt nghỉ GVHD : ThS.N Văn Binh Phan I : TONG QUAN Chwongi: MOI TRƯỜNG KHÍ QUYEN I. KHÍ QUYEN VÀ CAC CHAT GAY 0 NHIEM 1. THANH PHAN HÓA HỌC, CÁU TRÚC VA VAI TRO CUA KHÍ QUYEN. Thanh phan hóa học của khí quyén: Khí quyển là một lớp không khí bao bọc quanh Trái Đắt.Thành phần các chất trong không khí khô, không bj ô nhiễm.

được tính theo tỉ lệ phần trăm thẻ tích thi chủ yếu là nitơ 78,90%; oxi 20,94% và một số đơn chất, hợp chất khác được trình bảy trong bảng 1.Môi trường không khí khô, hơi nước va đã bj 6 nhiễm do các chất độc hại và bụi. Bảng 1 : Thành phdn các chất trong không khí khô không bị 6 nhiễm Til theo g trọng lượng thể tích (%) trong khí quyén ( triệu tắn ) a ——— 8g —— ris mom Am |.000 + z Lị Es nNwv š B| 33 z § a Ss * = SỈi BịE3 3 1. Cấu trúc và sự tiễn hóa của khí quyén.