CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Lí luận cơ bản về quy trình sản xuất và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Quá trình sản xuất Là quá trình kinh tế của việc chuyển đổi đầu vào thành đầu ra. Qúa trình sản xuất sử dụng các nguồn lực để tạo ra hàng hóa, dịch vụ phù hợp với mục đích sử dụng, tặng quà hay là trao đổi trong nên kinh tế thị trường.
Qúa trình này có thể bao gồm sản xuất, xây dựng, lưu trữ, vận chuyển và đóng gói. Sản xuất là một quá trình và nó diễn ra qua không gian lẫn thời gian. Bởi vậy, sản xuất được đo bởi “tỉ lên của sản lượng đầu ra trong một khoảng thời gian”. Có ba khía cạnh của quá trình sản xuất: số lượng hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra; loại hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra; sự phân bố về không gian và thời gian của hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra.
Một quá trình sản xuất được định nghĩa là bất kì hoạt động nào làm tăng sự tương tự giữa mô hình cuả nhu cầu đối với hàng hóa và dịch vụ, và số lượng, chủng loại, hình dạng, kích thước và sự phân bổ của những loại hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Sản xuất là một quá trình là sự kết hợp của các loại nguyên liệu đầu vào vật chất và phi vật chất (kế hoạch, bí quyết,.) khác nhau để nhằm tạo ra thứ gì đó cho tiêu dùng (sản phẩm). Đó là hoạt động tạo ra sản phẩm, hàng hóa hay dịch vụ, có giá trị sử dụng và mang lại lợi ích cho người sử dụng. Phúc lợi kinh tế được tạo ra trong quá trình sản xuất, có nghĩa là mọi hoạt động kinh tế đều nhằm đến việc thỏa mãn nhu cầu của con người dù theo cách trực tiếp hay gián tiếp.
Mức độ mà ở đó các nhu cầu được thỏa mãn thường được chấp nhận như là thước đo của phúc lợi kinh tế, đó là sự cải thiện về tỉ lệ giá cả - chất lượng của hàng hóa và việc tăng thu nhập từ loại hình sản xuất thị trường ngày phát triển hiệu quả. SVTH: Văn Thị Thu Sư ơ ng 5 Khóa luậ n tố t nghiệ p GVHD: TS. Phan Thanh Hoàn 1. Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tất cả các doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất kinh doanh trong nên kinh tế thị trường dù là hình thức sở hữu nào (Doanh nghiệp nhà nước, Doanh nghiệp tư nhân, Hợp tác xã, Công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn,…) thì cũng đều có mục tiêu hoạt động sản xuất khác nhau.
Ngay trong mỗi giai đoạn, các doanh nghiệp cũng theo đuổi các mục tiêu khác nhau, nhưng nhìn chung mỗi doanh nghiệp trong cơ chế thị trường nào đều nhằm mục tiêu lâu dài, mục tiêu bao trùm đó là làm sao để tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa chi phí. Để đạt được các mục tiêu đó thì các doanh nghiệp phải xây dựng được cho mình một chiến lược kinh doanh đúng đắn, phù hợp, xây dựng các kế hoạch thực hiện và đặt ra các mục tiêu chi tiết nhưng phải phù hợp với thực tế, đồng thời phù hợp với tiềm năng của doanh nghiệp và lấy đó làm cơ sở để huy động và sử dụng nguồn lực sau đó tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Đất nước ngày càng đổi mới, công nghệ sản xuất ngày càng tiến bộ, hiện đại kéo theo đó là nhu cầu của con người ngày càng cao. Để đáp ứng những nhu cầu đó của khách hàng, hàng loạt các doanh nghiệp ra đời, sản xuất những sản phẩm mang tính chất căn bản nhất đến những sản phẩm hiện đại nhất.
Tuy nhiên, khách hàng luôn luôn là thượng đế, họ có quyền lựa chọn sản phẩm của doanh nghiệp này không lựa chọn sản phẩm của doanh nghiệp khác. Do đó, các doanh nghiệp đều hướng đến một mục đích là nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Vậy hoạt động sản xuất kinh doanh là gì? Hoạt động sản xuất tạo ra của cải vật chất và dịch vụ luôn gắn kiền với cuộc sống của con người, công việc sản xuất thuận lợi khi các sản phẩm tạo ra được thị trường chấp nhận tức là đồng ý sử dụng sản phẩm đó. Để được như vậy thì các chủ thể tiến hành sản xuất phải có khả năng kinh doanh.
Hoạt động kinh doanh có đặc điểm: -Do một chủ thể thực hiện và gọi là chủ thể kinh doanh, chủ thể kinh doanh có thể là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp. -Kinh doanh phải gắn với thị trường, các chủ thể kinh doanh có mối quan hệ mật thiết với nhau, đó là quan hệ với bạn hàng, với chủ thể cung cấp đầu vào, với khách hàng, với đối thủ cạnh tranh, với Nhà nước. Các mối quan hệ này giúp cho các SVTH: Văn Thị Thu Sư ơ ng 6 Khóa luậ n tố t nghiệ p GVHD: TS. Phan Thanh Hoàn chủ thể kinh doanh duy trì hoạt động kinh doanh đưa doanh nghiệp của mình ngày càng phát triển.
-Kinh doanh phải có sự vận động của đồng vốn: vốn là yếu tố quyết định cho công việc kinh doanh, không có vốn thì không thể có hoạt động kinh doanh. Chủ thể kinh doanh sử dụng vốn mua nguyên vận liệu, thiết bị sản xuất, thuê lao động,. -Mục đích chủ yếu của hoạt động kinh doanh là lợi nhuận. Hoạt động sản xuất kinh doanh có vị trí vô cùng quan trọng trong mỗi doanh nghiệp.
Để tồn tại thì trước hết mỗi doanh nghiệp phải định hướng cho mình là sản xuất cái gì? Sau đó tiến hành các hoạt động sản xuất để sản xuất ra các sản phẩm đó phục vụ cho nhu cầu thị trường. Các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thõa mãn nhu cầu của các đối tượng tiêu dùng không tự làm hoặc không đủ điều kiện để tự tay làm ra sản phẩm vật chất , dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của bản thân, những hoạt động này tạo ra những sản phẩm vật chất, dịch vụ để bán cho người tiêu dùng nhằm mục đích thu được lợi nhuận. Mục đích của hoạt động sản xuất kinh doanh là tạo ra những sản phẩm để phục vụ cho nhu cầu của thị trường và thu lại lợi nhuận. Vì vậy, trước khi tiến hành sản xuất một sản phẩm, dịch vụ thì cần xác định được nhu cầu của thị trường, người tiêu dùng sẽ và đang cần những sản phẩm gì… nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu của người tiêu dùng và mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Và trong quá trình sản xuất kinh doanh cần phải xác định được chi phí để tạo ra được sản phẩm dịch vụ, định hướng mức giá cả khi tung sản phẩm ra thị trường, giá trị kết quả của hoạt động sản xuất và hoạt toán được lãi lỗ trong kinh doanh cũng như dự trù được những chi phí khác sẽ phát sinh. Sản phẩm của hoạt động sản xuất kinh doanh là những sản phẩm hàng hóa sẽ dùng để trao đổi, mua bán trên thị trường cho nên người sản xuất luôn phải chịu trách nhiệm về sản phẩm, dịch vụ mà mình sản xuất ra trước người tiêu dùng. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Xét cho cùng thì mục tiêu lâu dài bao trùm các doanh nghiệp là kinh doanh có hiệu quả và tối đa hóa lợi nhuận. Môi trường kinh doanh luôn luôn thay đổi đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh phù hợp nhằm nắm bắt kịp thời sự thay đổi của thị trường và bắt kịp nhu cầu thị hiếu của khách hàng.
Công việc kinh SVTH: Văn Thị Thu Sư ơ ng 7 Khóa luậ n tố t nghiệ p GVHD: TS. Phan Thanh Hoàn doanh là một nghệ thuật đòi hỏi sự tính toán nhanh nhạy, biết nhìn nhận vấn đề ở tầm chiến lược. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh luôn gắn liến với hoạt động kinh doanh, có thể xem xét nó trên nhiều góc độ khác nhau. Để hiểu được khái niệm hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh cần xét đến hiệu quả kinh tế của một hiện tượng.
Hiệu quả kinh tế của một hiện tượng (hoặc quá trình) kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguốn lực (nhân lực, tài lực, vật lực, tiền vốn) để đạt được mục tiêu xác định. Hiệu quả họat động sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực có sẵn của doanh nghiệp để đạt được hiệu quả cao nhất trong kinh doanh với chi phí thấp nhất và đem lại lợi ích cao nhất cho doanh nghiệp. Hiệu quả là thước đo cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự sống còn của doanh nghiệp, nó có ý nghĩa chiến lược với xu thế phát triển của xã hội. Phát triển là phải đạt lợi nhuận cao, mở rộng sản xuất kinh doanh theo cả chiều rộng và chiều sâu, đủ sức cạnh tranh trên thị trường và bắt kịp xu thế của xã hội.Với việc nắm vững thị trường, quan tâm đến các chính sách chiến lược, và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp, cách tổ chức sản xuất kinh doanh, năng lực con người, hiểu biết về đối thủ cạnh tranh sẽ giúp doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, là cách thức duy nhất và quan trọng nhất để doanh nghiệp tồn tại và phát triển.
Để đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của một tổ chức, một doanh nghiệp đầu tiên phải xác định rõ được mục tiêu kinh doanh của tổ chức, của doanh nghiệp là gì. Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải tuân thủ theo quy luật khách quan và bị chi phối bởi mục tiêu chính của nó. Một khi mục tiêu được hoàn thành sẽ điều chỉnh được hoạt động sản xuất nhằm hướng mục tiêu đến mức cao nhất có thể đạt được. Việc nhận thức và đánh giá đúng đắn, đầy đủ vai trò của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là rất cần thiết đối với từng doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nắm đươc mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó tìm ra được hướng giải quyết, khắc phục các nhân tố tiêu cực và phát huy các nhân tố tích cực, tạo điều kiện để hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả cao.
SVTH: Văn Thị Thu Sư ơ ng 8 Khóa luậ n tố t nghiệ p GVHD: TS. Phan Thanh Hoàn 1. Các quan điểm về hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp Quan điểm thứ nhất: “ Hiệu quả SXKD là hiệu số giữa kết quả và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó”.