Luận văn: Khảo sát thực hành bán thuốc của người bán tại nhà thuốc Khánh Hưng, Quận 8

Luận văn khảo sát thực hành bán thuốc tại nhà thuốc Khánh Hưng, Q8. Phân tích cơ cấu thuốc, thực trạng bán kháng sinh và tư vấn sử dụng thuốc.

Trường đại học

Đại học Dược Hà Nội

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn Dược sĩ Chuyên khoa Cấp I

2020

76
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Nhà Thuốc Khánh Hưng Quận 8

Nhà thuốc Khánh Hưng tại Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh là một cơ sở bán lẻ thuốc có vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu khảo sát thực hành bán thuốc tại đây được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2019, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Hương từ Trường Đại học Dược Hà Nộ. Luận văn này tập trung vào việc đánh giá thực hành bán thuốc của nhân viên bán hàng, tuân thủ các tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice (GPP) và các quy định của Bộ Y tế. Nhà thuốc này đại diện cho mạng lưới kinh doanh thuốc tại thành phố, phản ánh tình hình quản lý dược và việc sử dụng thuốc hợp lý trong cộng đồng.

1.1. Vị trí và vai trò của nhà thuốc trong cộng đồng

Nhà thuốc Khánh Hưng đóng vai trò trung gian quan trọng giữa dịch vụ chăm sóc sức khỏe và người dân địa phương. Với vị trí tại Quận 8, đây là điểm cung cấp thuốc lẻ chính thức tuân thủ quy định hoạt động của Bộ Y tế. Dược sĩ nhà thuốc tại đây phải đảm bảo cấp phát thuốc đúng đơn, tư vấn sử dụng hợp lý, và giáo dục sức khỏe cho cộng đồng nhằm giảm thiểu kháng kháng sinh và sử dụng thuốc không hợp lý.

1.2. Mục đích và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang để phân tích thực hành lựa chọn thuốc khi bán cho bệnh nhân kể triệu chứng. Dữ liệu được thu thập bao gồm doanh thu thuốc theo phân loại, cơ cấu doanh thu theo nhóm tác dụng dược lý, và phân tích thực hành bán thuốc kháng sinh. Phương pháp này giúp đánh giá sự tuân thủ tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice và xác định những điểm cần cải thiện.

II. Cơ cấu Doanh Thu và Phân Loại Thuốc

Phân tích cơ cấu doanh thu tại nhà thuốc Khánh Hưng từ tháng 2-8/2019 cho thấy sự đa dạng trong loại hình bán thuốc. Doanh thu được chia thành thuốc kê đơnthuốc không kê đơn, phản ánh mức độ tuân thủ quy định của nhân viên bán hàng. Nghiên cứu cũng phân loại thuốc theo nhóm tác dụng dược lý, bao gồm thuốc kháng viêm corticoid, thuốc giảm đau, hạ sốt chống viêm non-steroid, và thuốc kháng sinh. Ngoài ra, cơ cấu doanh thu theo nguồn gốc (thuốc trong nước vs nước ngoài) và dạng bào chế (viên nén, lỏng, tiêm) được phân tích chi tiết để đánh giá thực hành bán thuốc hợp lý và hiệu quả kinh doanh.

2.1. Phân loại thuốc kê đơn và không kê đơn

Thuốc kê đơn là những sản phẩm chỉ có thể bán khi có đơn thuốc của bác sĩ, giúp đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý. Thuốc không kê đơn có thể bán tự do nhưng cần tư vấn bán thuốc phù hợp. Tỷ lệ doanh thu giữa hai loại này phản ánh thực hành bán thuốc của nhân viên, cho biết mức độ tuân thủ tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice tại nhà thuốc.

2.2. Nhóm thuốc kháng sinh trong cơ cấu doanh thu

Thuốc kháng sinh chiếm tỷ lệ quan trọng trong doanh thu nhà thuốc. Nghiên cứu tập trung vào thực hành bán thuốc kháng sinh, số ngày tư vấn sử dụng, và chi phí kháng sinh cho mỗi triệu chứng. Phân tích này giúp xác định thực trạng kháng kháng sinh và các biện pháp cải thiện sử dụng thuốc kháng sinh hợp lý tại cộng đồng.

III. Phân Tích Thực Hành Lựa Chọn Thuốc Khi Bán

Thực hành lựa chọn thuốc khi bán đối với bệnh nhân kể triệu chứng là trọng tâm của nghiên cứu. Nhân viên bán hàng tại nhà thuốc Khánh Hưng được theo dõi về cách tư vấn bán thuốc, số sản phẩm được đề xuất cho mỗi triệu chứng, và phối hợp các thuốc một cách hợp lý. Nghiên cứu ghi nhận số sản phẩm trung bình bán cho các triệu chứng thường gặp như ho, sốt, đau đầu, cảm cúm. Thực hành lựa chọn thuốc này được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice, xác định xem nhân viên có đưa ra lựa chọn thuốc phù hợpan toàn cho bệnh nhân hay không, đặc biệt là trong sử dụng thuốc kháng sinh.

3.1. Số sản phẩm và cách phối hợp thuốc

Với mỗi triệu chứng kể, số sản phẩm trung bình được bán khác nhau, phản ánh thực hành bán thuốc của nhân viên. Cách phối hợp các thuốc theo triệu chứng như ho, sốt, tiêu chảy được phân tích để đánh giá mức độ tuân thủ quy định bán thuốctư vấn bán thuốc chuyên nghiệp, tránh sự sử dụng thuốc không hợp lý.

3.2. Tư vấn và sử dụng thuốc kháng sinh

Tư vấn sử dụng thuốc kháng sinh là một khía cạnh quan trọng của thực hành bán thuốc. Nghiên cứu ghi lại số ngày tư vấn trung bình và chi phí thuốc kháng sinh cho mỗi triệu chứng. Điều này giúp đánh giá thực trạng bán thuốc kháng sinh tại nhà thuốc và kháng kháng sinh trong cộng đồng, từ đó đề xuất các biện pháp cải thiện sử dụng thuốc hợp lý.

IV. Kết Luận và Kiến Nghị Cải Thiện

Nghiên cứu khảo sát thực hành bán thuốc tại nhà thuốc Khánh Hưng cung cấp những insight quan trọng về tình hình hoạt động chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc. Các phát hiện cho thấy thực hành bán thuốc tại đây có cả điểm mạnh và cần cải thiện. Tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice là cơ sở để đánh giá và nâng cao chất lượng tư vấn bán thuốc. Kiến nghị bao gồm huấn luyện nhân sự về sử dụng thuốc hợp lý, phòng chống kháng kháng sinh, và tuân thủ quy định hoạt động của Bộ Y tế. Việc cải thiện thực hành bán thuốc tại nhà thuốc cộng đồng như Khánh Hưng sẽ góp phần giảm thiểu kháng kháng sinh và nâng cao chăm sóc sức khỏe cộng đồng một cách hiệu quả.

4.1. Những phát hiện chính từ nghiên cứu

Nghiên cứu xác định thực trạng thực hành bán thuốc tại nhà thuốc Khánh Hưng, bao gồm tỷ lệ bán thuốc kê đơn, cơ cấu doanh thu thuốc, và phương pháp tư vấn bán thuốc. Các phát hiện về sử dụng thuốc kháng sinhkháng kháng sinh cung cấp dữ liệu cơ sở để lập kế hoạch can thiệp bán thuốc hợp lý.

4.2. Biện pháp cải thiện và phát triển

Để cải thiện thực hành bán thuốc, cần đào tạo nhân sự, áp dụng tiêu chuẩn Good Pharmacy Practice một cách toàn diện, và giám sát thường xuyên hoạt động. Tư vấn bán thuốc chuyên nghiệp, kiểm soát kháng kháng sinh, và giáo dục sử dụng thuốc hợp lý cho cộng đồng là những ưu tiên để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng thông qua mạng lưới nhà thuốc bán lẻ.

21/12/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nƣớc, đời sống nhân dân đƣợc nâng cao, nhận thức về tầm quan trọng của sức khỏe và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Ngƣời dân trong cộng đồng lựa chọn nhà thuốc là nơi tiếp cận ban đầu đối với các bệnh thông thƣờng. Vì vậy chất lƣợng hành nghề chuyên môn của ngƣời bán thuốc ảnh hƣởng rất lớn đến sử dụng thuốc hợp lý của ngƣời dân trong cộng đồng. Thực tế nhà thuốc còn nhiều hạn chế trong thực hiện quy định thực hành chuyên môn khi tƣ vấn sử dụng thuốc, chƣa hợp lý trong việc lựa chọn thuốc để điều trị các bệnh thông thƣờng.

Tại nhà thuốc, ngƣời dƣợc sĩ ra quyết định lựa chọn thuốc cho ngƣời bệnh sử dụng ở cộng đồng, vì vậy khảo sát thực hành chuyên môn của ngƣời bán thuốc là rất cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả thuốc sử dụng tại cộng đồng. Trong hệ thống cung ứng thuốc của Việt Nam hiện nay, nhà thuốc tƣ nhân chính là một trong những yếu tố quan trọng để đƣa thuốc đến tay ngƣời sử dụng thuốc. Nhà thuốc KHÁNH HƢNG ở Quận 8 TP.Hồ Chí Minh đƣợc mở nhằm đáp ứng nhu cầu phòng và chữa bệnh của ngƣời dân tại địa phƣơng. Đảm bảo sự phát triển của nhà thuốc một cách bền vững trong tình hình cạnh tranh, kinh tế thị trƣờng ngày càng gay gắt thì ngƣời bán thuốc tại nhà thuốc phải thực hành tốt chuyên môn về hành nghề dƣợc.

Đề tài: “Khảo sát thực hành bán thuốc của ngƣời bán tại nhà thuốc Khánh Hƣng Quận 8, TP. Hồ Chí Minh” đƣợc thực hiện nhằm 2 mục tiêu sau: 1- Phân tích đặc điểm các mặt hàng đã bán tại nhà thuốc Khánh Hưng trong thời gian từ tháng 2-8/2019. 2- Phân tích thực hành lựa chọn thuốc khi bán tại nhà thuốc Khánh Hưng trong trường hợp kể bệnh triệu chứng từ tháng 2-8/2019. Từ đó đƣa ra một số ý kiến đề xuất nhằm tăng cƣờng thực hành tốt chuyên môn của ngƣời bán thuốc tại nhà thuốc Khánh Hƣng trong thời gian tới.

1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN 1. NHÀ THUỐC VÀ QUY ĐỊNH HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN 1. Vai trò của nhà thuốc và dƣợc sĩ nhà thuốc trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Trƣớc năm 1975, ở Miền Nam đã có nhà thuốc tây hay còn gọi là Dƣợc Phòng (gần giống nhà thuốc bây giờ có thêm chức năng pha chế).

Sau năm 1975, đất nƣớc thống nhất, ngành Y tế thuộc về toàn dân và chịu sự quản lý của nhà nƣớc, các nhà thuốc tây cũng chấm dứt hoạt động. Ở miền Bắc ngay từ sau năm 1954, các nhà thuốc thuộc về tƣ nhân cũng không còn hoạt động. Do đó hình ảnh của ngƣời dƣợc sĩ nhà thuốc vẫn còn trong trí thức nhạt nhòa đối với ngƣời cao tuổi ở thời điểm đó. Mãi đến năm 1990 do nhu cầu sử dụng thuốc trong nhu cầu điều trị bệnh không ngừng tăng cao, Bộ Y tế cho phép thành lập nhà thuốc tƣ nhân.

Và đây chính là cột mốc quay lại của vai trò dƣợc sĩ nhà thuốc. Hiện nay trên thế giới đang ngày càng đánh giá cao vai trò của ngƣời dƣợc sĩ trong truyền thông phòng ngừa bệnh tật. Dƣợc sĩ nhà thuốc đóng vai trò là một nhân viên y tế cộng đồng, tác động đến ngƣời dân giúp họ nâng cao nhận thức về phòng ngừa bệnh tật. Ở Việt Nam, cũng nhiều nƣớc đang phát triển, các nhà thuốc thƣờng là nơi lựa chọn đầu tiên của ngƣời dân để tìm kiếm dịch vụ y tế cho những vấn đề sức khỏe thông thƣờng.

Các nhà thuốc đóng một vai trò quan trọng trong việc cung ứng các loại thuốc cũng nhƣ đƣa ra lời khuyên và tƣ vấn về vấn đề sức khỏe. Tại các nhà thuốc, ngƣời bán thuốc đóng vai trò cung cấp thuốc theo nhu cầu của ngƣời mua đồng thời tƣ vấn sử dụng thuốc, ngoài ra ngƣời bán còn lựa chọn thuốc cho ngƣời mua dựa theo triệu chứng bệnh đƣợc kể từ ngƣời bệnh đã cho thấy vai trò kép của ngƣời bán thuốc tại nhà thuốc. 2 Từ đó có các hình thức bán thuốc của nhà thuốc nhƣ: - Bán thuốc theo yêu cầu: Ngƣời bệnh tới nhà thuốc yêu cầu loại thuốc muốn mua, thuốc có thể theo đơn của bác sĩ hoặc theo nhu cầu của bệnh nhân. - Bán thuốc kể bệnh triệu chứng: Ngƣời bệnh tới nhà thuốc nêu triệu chứng của mình, nhân viên nhà thuốc tƣ vấn lựa chọn sử dụng thuốc cho bệnh nhân để điều trị các triệu chứng mà bệnh nhân mắc phải.

Dƣợc sĩ tại nhà thuốc ngoài kiến thức chuyên môn về sử dụng thuốc rất cần các kỹ năng khác nhƣ: kỹ năng giao tiếp với khách hàng, tƣ vấn khách hàng về chăm sóc, bảo vệ sức khỏe, sử dụng thuốc an toàn hợp lý, đồng thời vẫn phải đảm bảo duy trì hoạt động của nhà thuốc thông qua doanh thu. Hiện nay trên thế giới ngày càng đánh giá cao vai trò của nhà thuốc tƣ nhân cũng nhƣ dƣợc sĩ nhà thuốc. Ngoài những vai trò về việc ung ứng thuốc cho ngƣời bệnh, nhà thuốc tƣ nhân cũng đóng góp một vai trò rất lớn trong việc tuyên truyền, hƣớng dẫn cách phòng tránh đối với các bệnh xã hội, bệnh truyền nhiễm nhằm tránh lây lan trong công đồng; đặc biệt là đối tƣợng có nguy cơ cao mắc những bệnh xã hội nhƣ: gái mại dâm, ngƣời tiêm chích ma túy và sử dụng các chất gây nghiện khác. Một số quy định liên quan đến hoạt động mua bán thuốc tại các cơ sở bán lẻ tại Việt Nam Tại Việt Nam, tháng 01 năm 2007, Bộ Y tế chính thức ban hành và áp dụng nguyên tắc, tiêu chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” viết tắt là GPP trên cơ sở bộ tiêu chuẩn GPP của FIP/WHO [1][2].

“Thực hành tốt nhà thuốc” (Good Pharmacy Practice, viết tắt: GPP) là văn bản đƣa ra các nguyên tắc, tiêu chuẩn cơ bản trong thực hành nghề nghiệp tại nhà thuốc của dƣợc sĩ và nhân sự dƣợc trên cơ sở tự nguyện tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và chuyên môn ở mức cao hơn những yêu cầu pháp lý tối thiểu. Tháng 01 năm 2018, Bộ Y tế chính thức ban hành và áp dụng Thông tƣ 02/2018/TT-BYT quy định về Thực 3 hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc [9]. Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn trong hành nghề tại cơ sở bán lẻ thuốc nhằm đảm bảo cung ứng, bán lẻ thuốc trực tiếp đến ngƣời sử dụng thuốc và khuyến khích việc sử dụng thuốc một cách an toàn và có hiệu quả cho ngƣời sử dụng. Mục đích của thực hành nhà thuốc là cung cấp thuốc, các sản phẩm y tế cũng nhƣ dịch vụ, giúp ngƣời dân và xã hội sử dụng tốt các sản phẩm và dịch vụ đó.

Một dịch vụ nhà thuốc toàn diện sẽ bao gồm các hoạt động đảm bảo sức khỏe và phòng ngừa bệnh cho cộng đồng. Khi điều trị, việc cần thiết là phải đảm bảo chất lƣợng trong quá trình sử dụng thuốc nhằm đạt hiệu quả tối đa trong điều trị. “Thực hành tốt nhà thuốc” phải đảm bảo thực hiện các nguyên tắc sau: - Đặt lợi ích của ngƣời bệnh và sức khỏe của cộng đồng lên trên hết. - Cung cấp thuốc đảm bảo chất lƣợng kèm theo thông tin về thuốc, tƣ vấn thích hợp cho ngƣời sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ.

- Tham gia vào hoạt động tự điều trị, bao gồm cung cấp thuốc và tƣ vấn dùng thuốc, tự điều trị triệu chứng của các bệnh đơn giản. - Góp phần đẩy mạnh việc bán đơn phù hợp, kinh tế và việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, có hiệu quả [9]. Với nguyên tắc cơ bản đầu tiên và quan trọng nhất đƣợc đƣa ra trong tiêu chuẩn GPP của Việt Nam hay bất cứ quốc gia nào trên thế giới luôn là “phải đặt lợi ích của ngƣời bệnh và sức khỏe cộng đồng lên trên hết”. Chính vì vậy, các quy định trong tiêu chuẩn GPP đƣợc xây dựng đều hƣớng tới nguyên tắc này.

GIỚI THIỆU TIÊU CHUẨN GPP 1. Tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc Yêu cầu về tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc – GPP của Việt Nam tập trung 03 khía cạnh chính nhƣ sau: 4 Nhân sự Các tiêu chuẩn GPP Cơ sở vật chất Hoạt động và trang thiết bị chuyên môn Hình 1. Các tiêu chuẩn GPP 1. Tiêu chuẩn về nhân sự - Ngƣời phụ trách chuyên môn hoặc chủ cơ sở bán lẻ phải có Chứng chỉ hành nghề dƣợc theo quy định hiện hành.

- Nhân viên phải có bằng cấp chuyên môn dƣợc, có đủ sức khỏe và có thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp với công việc đƣợc giao.3 Tiêu chuẩn về cơ sở vật chất và trang thiết bị - Xây dựng và thiết kế: Địa điểm cố định, riêng biệt; bố trí ở nơi cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ô nhiễm; Xây dựng chắc chắn, có trần chống bụi, tƣờng và nền nhà phải dễ làm vệ sinh, đủ ánh sáng nhƣng không để thuốc bị tác động trực tiếp của ánh sáng mặt trời. - Diện tích: Diện tích phù hợp với quy mô kinh doanh nhƣng tối thiểu là 10m2, bố trí đƣợc khu vực để trƣng bày, khu vực để ngƣời mua thuốc tiếp xúc và trao đổi thông tin. Ngoài ra, phải bố trí thêm khu vực ra lẻ, khu vực rửa tay, khu vực tƣ vấn… Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dụng cụ y tế phải để khu vực riêng và không ảnh hƣởng đến thuốc. - Thiết bị bảo quản: Có đủ thiết bị để bảo quản thuốc tránh đƣợc ảnh hƣởng bất lợi của ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, sự ô nhiễm (tủ, quầy, giá kệ, nhiệt kế, ẩm kế, máy điều hòa, quạt thông gió…) và đảm bảo điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng: nhiệt độ không vƣợt quá 30 oC, độ ẩm không vƣợt quá 75%; và dụng cụ, bao bì ra lẻ thuốc phù hợp với điều 5 kiện bảo quản của thuốc, nhãn ra lẻ thuốc.

Đến hết ngày 01/01/2019, các nhà thuốc phải trang bị ít nhất 01 thiết bị theo dõi nhiệt độ tự ghi với tần suất ghi 1-2 lần/1 giờ. Tiêu chuẩn về hoạt động chuyên môn - Hồ sơ, sổ sách và tài liệu chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc: + Có các tài liệu hƣớng dẫn sử dụng thuốc, các quy chế dƣợc hiện hành. + Các hồ sơ, sổ sách liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc, bao gồm: Sổ sách hoặc máy tính để quản lý thuốc tồn trữ (bảo quản), theo dõi số lô, hạn dùng của thuốc và các vấn đề khác có liên quan.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ