Khảo sát tình hình sử dụng 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa tại Bệnh viện ...

Khảo sát tình hình sử dụng 131i trong điều trị ung thư tuyến giáp tại Bệnh viện Bạch Mai, cung cấp thông tin và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Giang
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Cẩm Phương
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược
• Đề tài: Khảo Sát Tình Hình Sử Dụng 131I Trong Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp Thể Biệt Hóa Tại Trung Tâm Y Học Hạt Nhân Và Ung Bướu Bệnh Viện Bạch Mai
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp Đại Học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về ung thư tuyến giáp thể biệt hóa
• 1.2. Dịch tễ học ung thư tuyến giáp trên thế giới và Việt Nam
• 1.3. Tổng quan về iod phóng xạ (131I)
• 1.4. Cơ chế tác dụng của 131I
• 1.5. Đặc điểm dược lý
• 1.6. Chống chỉ định
• 1.7. Liều lượng và đường dùng
• 1.8. Tác dụng không mong muốn
• 1.9. An toàn phóng xạ
• 1.10. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về sử dụng iod phóng xạ trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Loại hình nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.4. Một số tiêu chí phân tích/đánh giá sử dụng trong nghiên cứu
• 2.5. Thống kê và xử lý số liệu
• 2.6. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 2.7. Sơ đồ thiết kế nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 3.2. Cận lâm sàng
• 3.3. Đặc điểm sử dụng 131I trong điều trị
• 3.4. Về dạng bào chế và đường dùng
• 3.5. Về liều điều trị 131I
• 3.6. Đánh giá tác dụng không mong muốn của 131I trong điều trị
• 3.7. Các tác dụng không mong muốn trong điều trị 131I
• 3.8. Biện pháp xử trí TDKMM
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Bàn luận về tình hình sử dụng 131I trong điều trị
• 4.2. Bàn luận về đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.3. Về tình hình sử dụng 131I trong điều trị
• 4.4. Bàn luận về các tác dụng không mong muốn của 131I và xử trí
• 4.5. Bàn luận về các tác dụng không mong muốn của 131I
• 4.6. Bàn luận về xử trí tác dụng không mong muốn
• ĐỀ XUẤT - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHÁO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát sử dụng 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp

Khảo sát tình hình sử dụng 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp tại Bệnh viện Bạch Mai là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả và an toàn của phương pháp này. Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay, và việc sử dụng iod phóng xạ 131I đã trở thành một phương pháp điều trị chủ yếu. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình sử dụng 131I mà còn cung cấp thông tin về các tác dụng không mong muốn có thể xảy ra trong quá trình điều trị.

1.1. Tình hình ung thư tuyến giáp tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp đang gia tăng, đặc biệt ở phụ nữ. Theo các nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh này cao gấp 2-3 lần ở nữ so với nam. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để nâng cao tỷ lệ sống sót cho bệnh nhân.

1.2. Vai trò của 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp

Sử dụng iod phóng xạ 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa đã được chứng minh là hiệu quả. Phương pháp này giúp tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu thuật và giảm nguy cơ tái phát. Nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị bằng 131I là cao.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị ung thư tuyến giáp bằng 131I

Mặc dù 131I là phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình áp dụng. Các vấn đề như liều lượng sử dụng, theo dõi tác dụng phụ và sự chấp nhận của bệnh nhân là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc tính toán liều lượng chính xác cho từng bệnh nhân là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và giảm thiểu tác dụng không mong muốn.

2.1. Liều lượng 131I và tác dụng phụ

Liều lượng 131I cần được điều chỉnh tùy theo từng bệnh nhân. Việc sử dụng liều cao có thể dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng như viêm tuyến giáp, suy giáp và các vấn đề về sức khỏe khác. Nghiên cứu cho thấy cần có sự theo dõi chặt chẽ để phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn.

2.2. Sự chấp nhận của bệnh nhân đối với điều trị bằng 131I

Nhiều bệnh nhân còn e ngại về việc điều trị bằng iod phóng xạ 131I do lo ngại về an toàn phóng xạ. Cần có các chương trình giáo dục để nâng cao nhận thức và sự hiểu biết của bệnh nhân về lợi ích và rủi ro của phương pháp này.

III. Phương pháp khảo sát và thu thập dữ liệu về 131I

Khảo sát được thực hiện tại Bệnh viện Bạch Mai với sự tham gia của nhiều bệnh nhân được điều trị bằng 131I. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp. Phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của thông tin thu thập được.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng tham gia

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, với đối tượng là bệnh nhân đã được chẩn đoán ung thư tuyến giáp và điều trị bằng 131I tại Bệnh viện Bạch Mai. Số lượng bệnh nhân tham gia nghiên cứu là 100 người.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi và phỏng vấn. Các thông tin về liều lượng 131I, tác dụng phụ và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân được ghi nhận và phân tích bằng phần mềm thống kê.

IV. Kết quả khảo sát và ứng dụng thực tiễn của 131I

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị bằng 131I là cao. Hầu hết bệnh nhân đều có sự cải thiện về tình trạng sức khỏe sau khi điều trị. Tuy nhiên, một số bệnh nhân gặp phải tác dụng phụ như mệt mỏi, buồn nôn và thay đổi hormone tuyến giáp.

4.1. Tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng điều trị

Kết quả cho thấy khoảng 80% bệnh nhân có sự cải thiện rõ rệt sau khi điều trị bằng 131I. Điều này cho thấy hiệu quả của phương pháp này trong việc điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa.

4.2. Tác dụng không mong muốn và biện pháp xử trí

Một số tác dụng không mong muốn được ghi nhận bao gồm mệt mỏi, buồn nôn và thay đổi hormone tuyến giáp. Cần có các biện pháp xử trí kịp thời để giảm thiểu tác động của các tác dụng phụ này đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp

Nghiên cứu cho thấy iod phóng xạ 131I là một phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để cải thiện quy trình điều trị và giảm thiểu tác dụng không mong muốn. Triển vọng trong tương lai là phát triển các phương pháp điều trị kết hợp nhằm nâng cao hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình điều trị

Cần có các hướng dẫn rõ ràng về liều lượng và theo dõi bệnh nhân sau điều trị để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Việc đào tạo nhân viên y tế về sử dụng 131I cũng là rất cần thiết.

5.2. Nghiên cứu tiếp theo về 131I

Cần có các nghiên cứu dài hạn để đánh giá tác động của iod phóng xạ 131I đối với sức khỏe bệnh nhân trong thời gian dài. Điều này sẽ giúp cải thiện quy trình điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA Y DƯỢC LÊ THỊ HỒNG GIANG KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG 131I TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN GIÁP THỂ BIỆT HÓA TẠI TRUNG Y HỌC HẠT NHÂN VÀ UNG BƯỚU BỆNH VIỆN BẠCH MAI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƯỢC Hà Nội – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA Y DƯỢC LÊ THỊ HỒNG GIANG KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG 131I TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN GIÁP THỂ BIỆT HÓA TẠI TRUNG TÂM Y HỌC HẠT NHÂN VÀ UNG BƯỚU BỆNH VIỆN BẠCH MAI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DƯỢC Khóa: QH.Y Người hướng dẫn: 1. Phạm Cẩm Phương 2. Lê Thị Luyến Hà Nội - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Khóa luận này được hoàn thành bằng sự cố gắng nỗ lực của tôi cùng sự giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập thể. Nhân dịp khóa luận này được hoàn thành tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới: TS. Phạm Cẩm Phương - Phó Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân & Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo, đóng góp nhiều ý kiến quý báu và luôn tạo điều kiện tốt nhất cũng như luôn sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc để tôi có thể hoàn thành khóa luận này. Lê Thị Luyến – Chủ nhiệm bộ môn Chuyên liên khoa, Khoa Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội đã luôn hướng dẫn chỉ bảo tận tình, đã cho tôi nhiều ý kiến nhận xét quý báu cũng như truyền đạt cho tôi tinh thần làm việc khoa học hăng say, nghiêm túc trong quá trình tôi thực hiện khóa luận này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Bệnh viện Bạch Mai, cụ thể là Trung tâm Y học hạt nhân & ung bướu, Phòng Kế hoạch -Tổng hợp, Khoa Dược và Phòng Lưu trữ bệnh án đã tạo điều kiện để tôi có thể thực hiện khóa luận này. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, các Phòng ban – Khoa Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội cùng toàn thể các thầy cô giáo trong trường đã cho tôi những kiến thức quý báu trong quá trình học tập tại trường. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình và bạn bè đã luôn bên cạnh, động viên, khích lệ tôi trong lúc khó khăn cũng như trong quá trình thực hiện khóa luận này. Hà Nội, ngày 30 tháng 05 năm 2017 Lê Thị Hồng Giang LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 131 I Iod phóng xạ ATA American Thyroid Association (Hiệp hội Tuyến giáp Mỹ) BN Bệnh nhân FT3 Free Triiodothyronine FT4 Free Thyroxine T3 Triiodothyronine T4 Thyroxine Tc99m Technetium 99m Tc99m - MDP Technetium 99m - methyl diphosphonate TDKMM Tác dụng không mong muốn Tg Thyroglobulin UTBMTG Ung thư biểu mô tuyến giáp UTTG Ung thư tuyến giáp Anti Tg Anti Thyroglobulin TSH Thyroid Stimulating Hormone (Hormon kích thích tuyến giáp) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1 Phân bố bệnh nhân theo mô bệnh học Bảng 2 Phân bố bệnh nhân theo TNM Bảng 3 Các cơ quan di căn của bệnh nhân Bảng 4 Các can thiệp trước đó của bệnh nhân Bảng 5 Số lần điều trị trước bằng 131I của bệnh nhân Bảng 6 Kết quả xạ hình tuyến giáp của BN trước và sau điều trị 131I Bảng 7 Nồng độ TSH của bệnh nhân nghiên cứu trước điều trị Bảng 8 Nồng độ Tg và Anti Tg của bệnh nhân trước điều trị 131I Bảng 9 Tương quan nồng độ Tg với di căn Bảng 10 Nồng độ FT3 và FT4 của bệnh nhân trước điều trị Bảng 11 Các xét nghiệm huyết học, sinh học của BN trước điều trị 131I Bảng 12 Các dạng bào chế và đường dùng 131I được sử dụng trong điều trị của bệnh nhân Bảng 13 Phân tích chỉ định liều theo khuyến cáo với nhóm sau phẫu thuật tuyến giáp Bảng 14 Phân tích chỉ định liều theo khuyến cáo với nhóm BN đã điều trị bằng 131I trước đó Bảng 15 Các tác dụng không mong muốn sau điều trị 131I Bảng 16 Phân độ mức độ nghiêm trọng của các TDKMM Bảng 17 Danh sách các thuốc được chỉ định dùng kèm của bệnh nhân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1 Sơ đồ thiết kế nghiên cứu Hình 2 Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi Hình 3 Phân bố bệnh nhân theo giới tính Hình 4 Phân bố bệnh nhân theo giai đoạn bệnh Hình 5 Liều điều trị 131I của bệnh nhân Hình 6 Tương quan chỉ định liều theo giai đoạn bệnh nhân Hình 7 Phân tích tỷ lệ xuất hiện TDKMM theo số lần điều trị 131I trước đó Hình 8 Tỷ lệ xuất hiện TDKMM chung ở mỗi độ độc theo liều 131I LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU . Tổng quan về ung thư tuyến giáp thể biệt hóa . Dịch tễ học ung thư tuyến giáp trên thế giới và Việt Nam . Tổng quan về iod phóng xạ (131I) . Cơ chế tác dụng của 131I . Đặc điểm dược lý . Chống chỉ định . Liều lượng và đường dùng . Tác dụng không mong muốn . An toàn phóng xạ . Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về sử dụng iod phóng xạ trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa .11 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Loại hình nghiên cứu . Phương pháp thu thập và phân tích số liệu. Các chỉ tiêu nghiên cứu . Một số tiêu chí phân tích/đánh giá sử dụng trong nghiên cứu . Thống kê và xử lý số liệu . Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu . Sơ đồ thiết kế nghiên cứu .15 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu .17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cận lâm sàng . Đặc điểm sử dụng 131I trong điều trị . Về dạng bào chế và đường dùng . Về liều điều trị 131I. Đánh giá tác dụng không mong muốn của 131I trong điều trị . Các tác dụng không mong muốn trong điều trị 131I. Biện pháp xử trí TDKMM.30 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN . Bàn luận về tình hình sử dụng 131I trong điều trị . Bàn luận về đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu . Về tình hình sử dụng 131I trong điều trị . Bàn luận về các tác dụng không mong muốn của 131I và xử trí . Bàn luận về các tác dụng không mong muốn của 131I . Bàn luận về xử trí tác dụng không mong muốn .37 ĐỀ XUẤT - KIẾN NGHỊ .38 TÀI LIỆU THAM KHÁO .48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẶT VẤN ĐỀ Ung thư tuyến giáp là một bệnh ác tính của tuyến giáp, chiếm 90% bệnh nhân ung thư tuyến nội tiết và khoảng 1% ung thư các loại [23]. Tỉ lệ mắc bệnh hàng năm trên thế giới khoảng 0,5 – 10 trường hợp trên 100.000 dân và có sự khác biệt giữa các vùng trên thế giới. Tỉ lệ mắc ung thư tuyến giáp của phụ nữ cao gấp 2 – 3 lần nam giới [1]. Ung thư tuyến giáp được chia làm 2 thể theo phân loại mô bệnh học là thể biệt hóa và không biệt hóa. Ung thư tuyến giáp thể biệt hóa là phổ biến hơn cả (khoảng 80%), bao gồm thể nhú, thể nang và ung thư tế bào Hurthle. Bệnh tiến triển chậm, chủ yếu phát triển tại chỗ và di căn vùng cổ, nếu phát hiện sớm, chẩn đoán đúng và lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp thì sẽ mang lại hiệu quả cao. Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa như: phẫu thuật, iod phóng xạ (131I), xạ trị, hóa trị liệu và hormon thay thế… Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mô bệnh học, giai đoạn bệnh và thể trạng bệnh nhân. Trên lâm sàng thường sử dụng phương pháp đa trị liệu. Theo khuyến cáo của Hiệp hội chống ung thư quốc tế, hầu hết các giai đoạn ung thư tuyến giáp đều phải cắt toàn bộ tuyến giáp để loại bỏ toàn bộ ổ ung thư, làm giảm tái phát tại chỗ, hạn chế di căn xa và đặc biệt là giảm tỉ lệ tử vong. Đặc biệt, đối với ung thư tuyến giáp thể biệt hóa, phương pháp điều trị kết hợp các phương pháp phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp và nạo vét hạch cổ (nếu có), iod phóng xạ và hormon thay thế hay được áp dụng điều trị ở nhiều cơ sở và cho kết quả tốt [14]. Sau phẫu thuật 4 – 6 tuần tiến hành điều trị với 131I để hủy toàn bộ mô giáp còn lại, diệt các ổ ung thư nhỏ và tế bào ung thư di căn dựa trên nguyên lý tuyến giáp hấp thu mạnh 131I theo cơ chế vận chuyển tích cực ngược gradient nồng độ. Khi đưa 131I vào trong cơ thể bằng đường uống hay tiêm tĩnh mạch thì phần lớn iod tập trung tại tuyến giáp, các tổ chức di căn của ung thư tuyến giáp và một phần được thận thải ra ngoài theo đường nước tiểu [13]. 131I phát ra tia beta để tiêu diệt tế bào ung thư. Tuy nhiên, 131I là hợp chất phóng xạ khi dùng với liều cao có thể gây độc cho tế bào. Chính vì vậy, khi quyết định điều trị bằng iod phóng xạ cần phải tính toán liều một cách chính xác cho từng bệnh nhân để giảm các tác dụng phụ, tiết kiệm được chi phí nhưng cũng có tác dụng điều trị, hủy mô giáp còn lại và các tế bào di căn xa. Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu – Bệnh viện Bạch Mai là một trong những trung tâm hàng đầu cả nước về vấn đề chẩn đoán và điều trị ung thư, tại đây 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] số lượng bệnh nhân được chẩn đoán ung thư tuyến giáp chiếm số lượng lớn, đồng thời số lượng bệnh nhân được chỉ định sử dụng iod phóng xạ để điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa sau phẫu thuật là khá cao. Hiện nay tại Việt Nam và trên thế giới có nhiều nghiên cứu về 131I. Nhưng các nghiên cứu chủ yếu đánh giá về hiệu quả điều trị mà ít đề cập đến tình hình sử dụng thuốc và tác dụng không mong muốn, vì vậy chúng tôi tiến hành đề tài: “Khảo sát tình hình sử dụng 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa tại trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu – Bệnh viện Bạch Mai” với 2 mục tiêu sau: 1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc 131I trong điều trị ung thư tuyến giáp thể biệt hóa tại Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu – Bệnh viện Bạch Mai.