Luận văn: Tạo kháng thể IgY phát hiện nhanh vi khuẩn dịch hạch Yersinia pestis

Luận văn về tạo kháng thể IgY đặc hiệu kháng nguyên F1 dịch hạch Y. pestis. Ứng dụng chế tạo que thử nhanh, giúp phát hiện sớm bệnh dịch hạch.

• Tác giả: Mai Thị Thu
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Quang Hòa
• Trường học: Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật/Viện hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Sinh học
• Đề tài: Nghiên cứu tạo chế phẩm kháng thể đa dòng IgY nhận biết đặc hiệu kháng nguyên nang F1 của vi khuẩn dịch hạch Yersinia pestis và ứng dụng tạo que thử phát hiện nhanh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN
• 1.1. Bệnh dịch hạch và nguyên nhân gây bệnh dịch hạch
• 1.1.1. Bệnh dịch hạch
• 1.1.2. Tình hình dịch hạch trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.2.1. Tình hình dịch hạch trên thế giới
• 1.1.2.2. Tình hình dịch hạch tại Việt Nam
• 1.1.3. Biểu hiện của bệnh dịch hạch
• 1.1.3.1. Dịch hạch thể hạch
• 1.1.3.2. Dịch hạch thể nhiễm trùng huyết
• 1.1.3.3. Dịch hạch thể phổi
• 1.2. Cơ chế lây lan bệnh dịch hạch và vi khuẩn Y
• 1.2.1. Cơ chế lây truyền bệnh dịch hạch
• 1.2.2. Vi khuẩn gây bệnh dịch hạch Y
• 1.3. Kháng nguyên nang F1
• 1.3.1. Cấu trúc kháng nguyên nang F1
• 1.3.2. Tính chất của kháng nguyên nang F1
• 1.4. Các phương pháp phân tích chẩn đoán kháng nguyên nang F1 của vi khuẩn Y
• 1.4.1. Phương pháp miễn dịch
• 1.4.2. Phương pháp sinh học phân tử
• 1.5. Sản xuất kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng
• 1.5.1. Định nghĩa IgY
• 1.5.2. Sự hình thành kháng thể IgY ở gà
• 1.5.3. Cấu trúc của kháng thể IgY
• 1.6. Sản xuất kháng thể đơn dòng từ chuột thuần chủng BALB/c
• 1.6.1. Khái niệm, ứng dụng của kháng thể đơn dòng
• 1.6.2. Công nghệ sản xuất kháng thể đơn dòng
• 2. CHƯƠNG II: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.1.1. Động vật thí nghiệm
• 2.1.2. Hóa chất và vật tư tiêu hao
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Sản xuất kháng thể đa dòng IgY kháng F1
• 2.2.2. Sản xuất kháng thể đơn dòng kháng F1 trên chuột BALB/c thuần chủng
• 2.2.3. Ứng dụng sản xuất que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi phát hiện nhanh F1
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Sản xuất kháng thể IgY kháng F1 từ trứng gà
• 3.1.1. Tạo kháng nguyên F1 dạng dung hợp với MBP (Maltose binding protein) làm nguyên liệu cho phản ứng ELISA
• 3.1.2. Tối ưu hóa ELISA đánh giá hiệu giá kháng thể IgY kháng F1
• 3.2. Tạo dòng tế bào lai có khả năng sản xuất kháng thể đơn dòng kháng F1 trên chuột BALB/c thuần chủng
• 3.2.1. Gây đáp ứng miễn dịch trên chuột BALB/c thuần chủng
• 3.2.2. Kết quả tạo tế bào lai tiết kháng thể kháng kháng nguyên F1
• 3.3. Ứng dụng chế phẩm IgY tạo que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi phát hiện nhanh F1
• 3.3.1. Lựa chọn kháng thể IgY in lên vị trí vạch thử nghiệm
• 3.3.2. Ảnh hưởng của các loại màng Nitrocellulose đến cường độ tín hiệu vạch thử nghiệm cố định IgY
• 3.3.3. Tối ưu hóa các điều kiện in kháng thể lên vạch kiểm chứng
• 3.3.4. Tối ưu hóa các điều kiện in kháng thể IgY lên vạch thử nghiệm
• 3.4. Ứng dụng kháng thể đơn dòng thương mại sản xuất que thử
• 3.4.1. Ảnh hưởng nồng độ G20 đến cường độ tín hiệu trên vạch thử nghiệm
• 3.4.2. Ảnh hưởng của pH đến cường độ tín hiệu trên vạch thử nghiệm
• 3.4.3. Ảnh hưởng của nồng độ Isopropanol đến cường độ tín hiệu trên vạch thử nghiệm
• 3.5. Xác định độ nhạy của que thử với chế phẩm thương mại G20
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Kháng thể IgY Giải pháp đột phá phát hiện dịch hạch

Bệnh dịch hạch, gây ra bởi vi khuẩn Yersinia pestis, là một trong những bệnh truyền nhiễm tối nguy hiểm trong lịch sử nhân loại. Khả năng lây lan nhanh chóng và tỷ lệ tử vong cao đòi hỏi các công cụ chẩn đoán phải vừa nhanh, vừa chính xác để phục vụ công tác giám sát dịch tễ học và y tế dự phòng. Trong bối cảnh đó, công nghệ sử dụng kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng gà nổi lên như một giải pháp mang tính cách mạng. Immunoglobulin Y (IgY) không chỉ có hiệu quả tương đương kháng thể IgG ở động vật có vú mà còn sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội. Quá trình sản xuất kháng thể IgY có chi phí thấp hơn, sản lượng dồi dào và đặc biệt là không gây đau đớn cho động vật thí nghiệm, đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức trong nghiên cứu. Khả năng nhận biết đặc hiệu kháng nguyên nang F1 của Yersinia pestis – một dấu ấn sinh học quan trọng – giúp IgY trở thành thành phần cốt lõi để phát triển các kit test nhanh dịch hạch. Các bộ kit này, hoạt động dựa trên nguyên lý sắc ký miễn dịch dòng chảy ngang, cho phép thực hiện xét nghiệm miễn dịch ngay tại hiện trường mà không cần trang thiết bị phức tạp. Điều này mở ra một hướng đi mới, đầy hứa hẹn cho việc kiểm soát và ngăn chặn sự bùng phát của dịch hạch, đặc biệt tại các vùng sâu vùng xa hoặc trong các tình huống khẩn cấp, góp phần nâng cao năng lực y tế dự phòng và đảm bảo an toàn sinh học.

1.1. Tổng quan về Yersinia pestis tác nhân gây bệnh dịch hạch

Yersinia pestis là một trực khuẩn gram âm, được Alexandre Yersin phát hiện vào năm 1894. Đây là tác nhân gây bệnh dịch hạch ở người và động vật. Vi khuẩn này lưu hành chủ yếu trong quần thể động vật gặm nhấm và lây truyền qua trung gian bọ chét. Lịch sử đã ghi nhận ba đại dịch hạch lớn gây ra cái chết của hàng trăm triệu người. Về mặt cấu trúc, Yersinia pestis có nhiều yếu tố độc lực, trong đó kháng nguyên nang F1 (capsular antigen F1) đóng vai trò quan trọng. Kháng nguyên này là một protein có tính đặc hiệu loài cao, giúp vi khuẩn chống lại hiện tượng thực bào của hệ miễn dịch vật chủ. Do tính đặc hiệu và vai trò then chốt này, kháng nguyên F1 trở thành mục tiêu lý tưởng cho việc phát hiện kháng nguyên trong các phương pháp chẩn đoán bệnh dịch hạch.

1.2. Immunoglobulin Y IgY Khái niệm và vai trò quan trọng

Immunoglobulin Y (IgY) là lớp kháng thể chính được tìm thấy trong huyết thanh của các loài chim, bò sát và được tích lũy với nồng độ cao trong lòng đỏ trứng. Về mặt chức năng, IgY tương đương với IgG ở động vật có vú, có vai trò bảo vệ miễn dịch thụ động truyền từ mẹ sang con. Cấu trúc của IgY gồm hai chuỗi nặng và hai chuỗi nhẹ, nhưng có khối lượng phân tử lớn hơn IgG (khoảng 180 kDa so với 150 kDa). Một ưu điểm nổi bật của IgY là nó không tương tác chéo với các yếu tố của hệ miễn dịch động vật có vú như yếu tố dạng thấp (rheumatoid factor) hay protein A/G, giúp giảm thiểu nguy cơ dương tính giả trong các xét nghiệm miễn dịch. Nhờ những đặc tính này, kháng thể lòng đỏ trứng gà ngày càng được ứng dụng rộng rãi để tạo ra các sinh phẩm chẩn đoán và điều trị.

II. Thách thức trong việc chẩn đoán bệnh dịch hạch hiện nay

Việc chẩn đoán bệnh dịch hạch nhanh chóng và chính xác là yếu tố sống còn để kiểm soát dịch bệnh, nhưng lại đối mặt với nhiều thách thức lớn. Các phương pháp chẩn đoán truyền thống như nuôi cấy phân lập vi khuẩn tuy là tiêu chuẩn vàng nhưng đòi hỏi thời gian dài (vài ngày), phòng thí nghiệm đạt chuẩn an toàn sinh học cấp cao và đội ngũ kỹ thuật viên lành nghề. Điều này làm chậm trễ quá trình ra quyết định can thiệp y tế, đặc biệt trong các vụ dịch bùng phát. Các phương pháp chẩn đoán nhanh khác như PCR (Phản ứng chuỗi Polymerase) có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhưng yêu cầu trang thiết bị đắt tiền, phức tạp và không phù hợp cho việc sàng lọc tại hiện trường. Trong khi đó, các phương pháp miễn dịch như ELISA tuy hiệu quả nhưng quy trình thực hiện vẫn khá phức tạp, không đáp ứng được nhu cầu xét nghiệm tức thời. Hơn nữa, việc thu thập và vận chuyển mẫu bệnh phẩm từ các vùng sâu vùng xa đến phòng thí nghiệm trung ương cũng là một rào cản, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm. Do đó, nhu cầu cấp thiết là phát triển một phương pháp chẩn đoán nhanh có thể sử dụng dễ dàng tại chỗ, chi phí thấp, cho kết quả tin cậy trong thời gian ngắn mà vẫn đảm bảo an toàn. Đây chính là khoảng trống mà kit test nhanh dịch hạch dựa trên kháng thể IgY có thể lấp đầy, trở thành công cụ đắc lực cho giám sát dịch tễ học và phản ứng nhanh với dịch bệnh.

2.1. Hạn chế của các phương pháp xét nghiệm miễn dịch truyền thống

Các phương pháp xét nghiệm miễn dịch truyền thống như ELISA (Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay) đã đóng góp lớn vào việc chẩn đoán dịch hạch. Tuy nhiên, chúng có những hạn chế cố hữu. Quy trình ELISA đòi hỏi nhiều bước ủ và rửa, mất vài giờ để hoàn thành và yêu cầu các thiết bị chuyên dụng như máy đọc đĩa vi giếng. Hơn nữa, kỹ thuật này cần được thực hiện bởi nhân viên được đào tạo bài bản để tránh sai sót. Những yêu cầu này khiến ELISA không phù hợp cho việc triển khai tại các cơ sở y tế tuyến dưới hoặc trong các điều kiện dã chiến, nơi mà việc phát hiện sớm ca bệnh là cực kỳ quan trọng để ngăn chặn sự lây lan.

2.2. Yêu cầu về an toàn sinh học và giám sát dịch tễ học

Yersinia pestis được xếp vào nhóm tác nhân sinh học nguy hiểm, có nguy cơ được sử dụng làm vũ khí sinh học. Do đó, mọi quy trình liên quan đến vi khuẩn sống đều đòi hỏi các biện pháp an toàn sinh học nghiêm ngặt. Việc phát triển các phương pháp chẩn đoán không dựa trên nuôi cấy, chẳng hạn như phát hiện kháng nguyên F1, giúp giảm thiểu rủi ro cho nhân viên y tế và phòng thí nghiệm. Đồng thời, công tác giám sát dịch tễ học đòi hỏi các công cụ sàng lọc hiệu quả trên diện rộng đối với cả quần thể người và vật chủ (chuột). Một phương pháp chẩn đoán nhanh, rẻ tiền và dễ sử dụng sẽ cho phép giám sát chủ động và hiệu quả hơn, giúp phát hiện sớm các ổ dịch tự nhiên trước khi chúng bùng phát.

III. Phương pháp sản xuất kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng gà

Quy trình sản xuất kháng thể IgY kháng Yersinia pestis là một kỹ thuật tiên tiến, nhân văn và hiệu quả. Nền tảng của phương pháp này là khả năng truyền kháng thể từ máu gà mẹ vào lòng đỏ trứng để bảo vệ phôi. Các nhà khoa học đã tận dụng cơ chế tự nhiên này để thu hoạch một lượng lớn kháng thể mà không cần lấy máu động vật. Ban đầu, gà mái được gây miễn dịch bằng cách tiêm kháng nguyên F1 của Yersinia pestis. Kháng nguyên này sẽ kích thích hệ miễn dịch của gà sản sinh ra các kháng thể đặc hiệu. Sau một thời gian, các kháng thể này, chính là Immunoglobulin Y, sẽ được vận chuyển và tích lũy trong lòng đỏ trứng. Trứng được thu thập hàng ngày và kháng thể lòng đỏ trứng gà được tinh sạch thông qua các phương pháp hóa lý đơn giản như kết tủa bằng PEG (Polyethylene glycol). Theo nghiên cứu của Mai Thị Thu (2017), quy trình này cho phép thu được chế phẩm IgY có độ tinh sạch cao và hiệu giá kháng thể tốt. So với việc sản xuất kháng thể trên thỏ hay chuột, phương pháp này cho sản lượng cao hơn nhiều (một quả trứng có thể chứa lượng IgY tương đương với một lần lấy máu thỏ), chi phí thấp hơn và quy trình ít xâm lấn hơn. Đây là một bước tiến quan trọng trong công nghệ sinh học, mở ra khả năng sản xuất hàng loạt các chế phẩm kháng thể IgY phục vụ cho việc chế tạo kit test nhanh dịch hạch.

3.1. Quy trình gây đáp ứng miễn dịch với kháng nguyên F1 ở gà

Để sản xuất kháng thể IgY đặc hiệu, gà mái trong thời kỳ đẻ trứng được tiêm với kháng nguyên F1 tinh khiết. Kháng nguyên này được trộn với chất bổ trợ miễn dịch (ví dụ: Freund's adjuvant) để tăng cường phản ứng của hệ miễn dịch. Lịch tiêm thường bao gồm một mũi tiêm đầu và các mũi tiêm nhắc lại sau đó khoảng 2-3 tuần để duy trì nồng độ kháng thể ở mức cao. Theo luận văn của Mai Thị Thu, gà được tiêm ở vùng ức và trứng được thu thập liên tục sau lần tiêm đầu tiên. Nồng độ Immunoglobulin Y đặc hiệu trong lòng đỏ trứng sẽ tăng dần và đạt đỉnh sau vài tuần, sau đó duy trì ở mức cao trong một thời gian dài, cho phép thu hoạch kháng thể một cách bền vững.

3.2. Kỹ thuật tinh sạch và đánh giá hiệu giá kháng thể IgY

Sau khi thu thập, lòng đỏ trứng được tách riêng và xử lý để tinh sạch kháng thể IgY. Phương pháp phổ biến nhất là sử dụng PEG 6000 để kết tủa các thành phần lipid và protein không mong muốn, sau đó kết tủa chọn lọc IgY. Chế phẩm IgY thu được sẽ được hòa tan lại và siêu lọc để loại bỏ PEG và các tạp chất khác. Để đánh giá chất lượng kháng thể, các kỹ thuật như điện di SDS-PAGE được sử dụng để kiểm tra độ tinh sạch, và phương pháp ELISA được dùng để xác định hiệu giá kháng thể, tức là khả năng liên kết đặc hiệu của kháng thể lòng đỏ trứng gà với kháng nguyên F1. Kết quả này rất quan trọng để lựa chọn những lô kháng thể có hoạt tính cao nhất cho việc sản xuất que thử.

IV. Hướng dẫn tạo kit test nhanh dịch hạch bằng kháng thể IgY

Việc phát triển một kit test nhanh dịch hạch dựa trên kháng thể IgY sử dụng công nghệ sắc ký miễn dịch dòng chảy ngang (lateral flow immunoassay). Đây là một kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả, là nền tảng của hầu hết các loại que thử nhanh hiện nay (như que thử thai, que thử COVID-19). Về cơ bản, que thử bao gồm một màng nitrocellulose, trên đó có hai vạch được bố trí sẵn: vạch thử nghiệm (Test line - T) và vạch kiểm chứng (Control line - C). Tại vạch thử nghiệm, người ta cố định kháng thể IgY kháng F1. Tại vạch kiểm chứng, một loại kháng thể khác được cố định để bắt giữ các cộng hợp dư. Một thành phần quan trọng khác là cộng hợp nano vàng-kháng thể phát hiện (thường là kháng thể đơn dòng kháng một epitope khác của F1). Khi nhỏ mẫu bệnh phẩm (đã được xử lý) vào giếng nhận mẫu, nếu có sự hiện diện của kháng nguyên F1 của Yersinia pestis, kháng nguyên này sẽ liên kết với cộng hợp nano vàng, tạo thành một phức hợp. Phức hợp này di chuyển dọc theo màng do lực mao dẫn. Khi đến vạch thử nghiệm, phức hợp sẽ bị kháng thể IgY giữ lại, làm các hạt nano vàng tích tụ và hiện lên một vạch màu đỏ. Cộng hợp nano vàng dư sẽ tiếp tục di chuyển đến vạch kiểm chứng và bị bắt giữ, tạo thành vạch màu thứ hai, xác nhận que thử hoạt động bình thường. Quá trình phát hiện kháng nguyên này chỉ mất khoảng 15 phút, cung cấp một công cụ chẩn đoán bệnh dịch hạch hiệu quả tại hiện trường.

4.1. Nguyên lý Sắc ký miễn dịch dòng chảy ngang Lateral Flow

Sắc ký miễn dịch dòng chảy ngang (lateral flow immunoassay) là nguyên lý cốt lõi của que thử nhanh. Nó dựa trên sự di chuyển của dung dịch mẫu lỏng qua một loạt các lớp vật liệu xốp nhờ lực mao dẫn. Các thành phần chính bao gồm: tấm nhận mẫu, tấm cộng hợp (chứa kháng thể gắn hạt màu), màng phản ứng (màng nitrocellulose với vạch thử và vạch chứng) và tấm thấm hút. Ưu điểm của phương pháp này là quy trình đơn giản, thời gian cho kết quả nhanh (5-20 phút), không cần thiết bị phụ trợ, và có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, rất lý tưởng cho y tế dự phòng.

4.2. Tối ưu hóa các thành phần của kit test nhanh dịch hạch

Để đạt được độ nhạy và độ đặc hiệu cao, việc tối ưu hóa các thành phần của kit test nhanh dịch hạch là cực kỳ quan trọng. Nghiên cứu của Mai Thị Thu (2017) đã tập trung vào việc lựa chọn nồng độ kháng thể IgY phù hợp để in lên vạch thử nghiệm, tối ưu hóa pH của dung dịch đệm, và nồng độ các chất phụ gia. Việc lựa chọn loại màng nitrocellulose cũng ảnh hưởng lớn đến cường độ tín hiệu. Mỗi yếu tố này đều được khảo sát kỹ lưỡng để đảm bảo que thử hoạt động ổn định, cho kết quả rõ ràng và chính xác, giảm thiểu hiện tượng âm tính giả hoặc dương tính giả trong quá trình xét nghiệm miễn dịch.

V. Kết quả Độ nhạy và độ đặc hiệu của kit test nhanh IgY

Hiệu quả của một phương pháp chẩn đoán nhanh được đánh giá qua hai chỉ số quan trọng: độ nhạy và độ đặc hiệu. Độ nhạy thể hiện khả năng phát hiện chính xác các trường hợp dương tính (tức là có bệnh), trong khi độ đặc hiệu thể hiện khả năng xác định đúng các trường hợp âm tính (không có bệnh). Các nghiên cứu phát triển kit test nhanh dịch hạch sử dụng kháng thể IgY đã cho thấy những kết quả rất khả quan. Bằng cách tối ưu hóa nồng độ kháng thể, dung dịch đệm và các điều kiện phản ứng, các nhà khoa học đã tạo ra que thử có khả năng phát hiện kháng nguyên F1 ở nồng độ rất thấp. Các tài liệu tham khảo trong luận văn của Mai Thị Thu (2017) cho thấy các que thử tương tự có thể đạt ngưỡng phát hiện F1 ở mức 0,5 ng/ml, tương đương với việc phát hiện Yersinia pestis ở mật độ khoảng 10^5 CFU/ml. Đây là một độ nhạy cao, đủ để phát hiện bệnh trong giai đoạn sớm. Về độ đặc hiệu, do sử dụng nguyên lý "kẹp đôi" với hai loại kháng thể nhận biết hai vị trí khác nhau trên kháng nguyên F1, que thử cho thấy khả năng phản ứng chéo thấp với các vi khuẩn khác, đảm bảo kết quả đáng tin cậy. Những kết quả này khẳng định tiềm năng to lớn của kháng thể lòng đỏ trứng gà trong việc tạo ra công cụ chẩn đoán bệnh dịch hạch hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của giám sát dịch tễ học hiện đại.

5.1. Đánh giá độ nhạy của que thử phát hiện kháng nguyên F1

Độ nhạy của que thử được xác định bằng cách thử nghiệm với các nồng độ pha loãng đã biết của kháng nguyên F1 tinh khiết. Kết quả được ghi nhận là nồng độ thấp nhất của kháng nguyên mà que thử có thể cho kết quả dương tính rõ ràng. Nghiên cứu trong luận văn đã tiến hành xác định độ nhạy của que thử sử dụng chế phẩm IgY, cho thấy khả năng phát hiện F1 ở ngưỡng nhất định (Hình 3.15 trong tài liệu gốc). Việc đạt được độ nhạy cao là yếu tố then chốt để đảm bảo không bỏ sót các ca bệnh, đặc biệt là trong giai đoạn đầu khi nồng độ vi khuẩn trong cơ thể còn thấp.

5.2. Kiểm tra độ đặc hiệu và tính ổn định của kit test

Độ đặc hiệu của kit test nhanh dịch hạch được kiểm tra bằng cách thử nghiệm với các mẫu chứa kháng nguyên từ các vi khuẩn khác, đặc biệt là các loài cùng họ Enterobacteriaceae. Kết quả lý tưởng là que thử chỉ cho phản ứng dương tính với Yersinia pestis và âm tính với tất cả các vi khuẩn khác. Ngoài ra, tính ổn định của que thử qua thời gian và trong các điều kiện bảo quản khác nhau cũng được đánh giá. Một que thử tốt phải duy trì được độ nhạy và độ đặc hiệu ổn định trong thời gian dài, đảm bảo chất lượng khi được phân phối và sử dụng trong thực tế, đặc biệt là tại các khu vực không có điều kiện bảo quản lạnh.

VI. Tương lai của kháng thể IgY trong y tế dự phòng Việt Nam

Công nghệ sản xuất kháng thể IgY và ứng dụng trong việc tạo kit test nhanh dịch hạch mở ra một tương lai đầy hứa hẹn cho ngành y tế dự phòng tại Việt Nam. Sự thành công của mô hình này không chỉ giải quyết bài toán chẩn đoán bệnh dịch hạch mà còn có thể được nhân rộng để phát triển các bộ kit chẩn đoán nhanh cho nhiều bệnh truyền nhiễm khác đang lưu hành tại Việt Nam. Những ưu điểm vượt trội của Immunoglobulin Y như chi phí sản xuất thấp, sản lượng lớn, quy trình nhân văn và hiệu quả cao khiến nó trở thành một nền tảng công nghệ bền vững. Việc chủ động được nguồn cung kháng thể lòng đỏ trứng gà trong nước sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm chẩn đoán nhập khẩu đắt đỏ, từ đó giảm giá thành xét nghiệm và tăng khả năng tiếp cận cho người dân. Trong tương lai, việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ này ở quy mô công nghiệp sẽ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống giám sát dịch tễ học chủ động và linh hoạt hơn. Các phương pháp chẩn đoán nhanh dựa trên IgY sẽ là công cụ thiết yếu để đối phó không chỉ với các dịch bệnh tự nhiên mà còn cả các mối đe dọa về an toàn sinh học, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh quốc gia.

6.1. Tiềm năng ứng dụng rộng rãi của kit test nhanh dịch hạch

Kit test nhanh dịch hạch dựa trên IgY có tiềm năng ứng dụng rất lớn. Nó có thể được trang bị cho các đội y tế dự phòng, các trung tâm kiểm soát bệnh tật, bệnh viện tuyến huyện, và thậm chí là các trạm y tế xã ở những vùng có nguy cơ cao. Ngoài ra, bộ kit này cũng rất hữu ích cho các đơn vị làm nhiệm vụ quốc phòng an ninh, đặc biệt là lực lượng trinh sát sinh học, để nhanh chóng phát hiện các tác nhân nguy hiểm tại hiện trường. Sự đơn giản và tiện lợi của que thử giúp việc sàng lọc cộng đồng và giám sát vật chủ trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn bao giờ hết.

6.2. Hướng phát triển công nghệ sản xuất kháng thể IgY quy mô lớn

Để hiện thực hóa tiềm năng của công nghệ này, hướng đi tiếp theo là phát triển quy trình sản xuất kháng thể IgY ở quy mô công nghiệp. Điều này bao gồm việc tối ưu hóa quy trình gây miễn dịch trên gà, xây dựng các hệ thống tinh sạch tự động hóa để tăng năng suất và đảm bảo chất lượng đồng đều của sản phẩm. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu sâu hơn về việc ứng dụng kháng thể IgY để phát triển các bộ kit chẩn đoán cho các bệnh khác như cúm gia cầm, tả, thương hàn... Việc làm chủ công nghệ lõi này sẽ đặt nền móng vững chắc cho sự tự chủ về sinh phẩm y tế của Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch hạch là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm nhất trong lịch sử nhân loại do trực khuẩn Yersinia pestis gây ra. Theo các tài liệu dịch tễ học quốc tế, bệnh đã từng bùng phát thành 3 đại dịch toàn cầu cướp đi sinh mạng của hàng trăm triệu người. Trong giai đoạn từ năm 1954 đến năm 2001, Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận 89.651 trường hợp mắc và 7.715 ca tử vong tại 38 quốc gia. Tại Việt Nam, dịch hạch từng lưu hành dai dẳng tại các tỉnh duyên hải Miền Trung và Tây Nguyên, với tỷ lệ bệnh nhân mắc thể hạch chiếm từ 94% đến 98% tại các bệnh viện tuyến tỉnh. Ngoài nguy cơ bùng phát tự nhiên qua trung gian bọ chét ký sinh trên loài gặm nhấm, vi khuẩn Yersinia pestis còn nằm trong nhóm tác nhân có nguy cơ bị lợi dụng làm vũ khí sinh học nguy hiểm hàng đầu thế giới.

Vấn đề cốt lõi hiện nay là các phương pháp chẩn đoán vi sinh truyền thống thường mất nhiều thời gian, trong khi kỹ thuật sinh học phân tử đòi hỏi trang thiết bị phòng thí nghiệm phức tạp, không phù hợp cho việc phát hiện cơ động tại thực địa. Mục tiêu của nghiên cứu là sản xuất chế phẩm kháng thể đa dòng IgY từ lòng đỏ trứng gà có khả năng nhận biết đặc hiệu kháng nguyên nang F1 của vi khuẩn Yersinia pestis, đồng thời thăm dò tạo dòng tế bào lai sản xuất kháng thể đơn dòng và ứng dụng chế tạo que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi. Nghiên cứu được thực hiện tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật phối hợp cùng Viện Hóa học - Môi trường Quân sự và Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Kết quả đạt được mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn khi khai thác nguồn kháng thể dồi dào lên tới 1120 mg từ trứng gà, mở ra giải pháp chẩn đoán nhanh trong vòng 15 phút với chi phí giảm từ 60% đến 80% so với các bộ sinh phẩm thương mại quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết miễn dịch học phân tử và nguyên lý sắc ký miễn dịch kẹp đôi. Kháng nguyên nang F1 là cấu trúc protein bề mặt đặc hiệu tuyệt đối cho loài Yersinia pestis, được mã hóa bởi operon caf1 nằm trên plasmid pMT1 với khối lượng phân tử khoảng 17 đến 17,6 kDa và điểm đẳng điện pI từ 4,1 đến 4,4. Kháng nguyên F1 có tính sinh miễn dịch cực mạnh, đóng vai trò bảo vệ vi khuẩn chống lại hiện tượng thực bào và là chỉ dấu sinh học vàng trong chẩn đoán huyết thanh.

Lý thuyết sản xuất kháng thể lòng đỏ trứng gà chỉ ra rằng kháng thể IgY có khối lượng phân tử 180 kDa, cấu tạo gồm hai chuỗi nặng khoảng 65 kDa và hai chuỗi nhẹ khoảng 25 kDa. So với kháng thể IgG từ động vật có vú, IgY sở hữu ưu điểm vượt trội khi không gắn kết với bổ thể người, không tương tác với protein A hoặc protein G và không phản ứng chéo với yếu tố dạng thấp, từ đó hạn chế tối đa hiện tượng dương tính giả. Đồng thời, lý thuyết tạo dòng tế bào lai của Köhler và Milstein năm 1975 được ứng dụng để dung hợp tế bào lympho B với tế bào u tủy Myeloma Sp2/0 nhằm duy trì khả năng sản xuất kháng thể đơn dòng bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu thực nghiệm gồm đàn gà mái siêu trứng giống Ai Cập đang trong chu kỳ sinh sản ổn định và đàn chuột nhắt trắng thuần chủng BALB/c 3 tuần tuổi. Phương pháp chọn mẫu động vật thí nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt về độ tuổi, thể trọng và trạng thái miễn dịch ban đầu để đảm bảo tính đồng nhất sinh học.

Quy trình tạo kháng thể IgY tiến hành qua việc gây đáp ứng miễn dịch trên gà bằng kháng nguyên F1 tự nhiên với liều 0,2 mg kết hợp tá dược hoàn toàn Freund (FCA) ở ngày đầu tiên, sau đó tiêm nhắc lại vào ngày thứ 35 với tá dược không hoàn toàn Freund (FIA). Trứng được thu thập liên tục từ ngày 0 đến ngày 45. Kháng thể IgY được tinh sạch bằng phương pháp kết tủa phân đoạn PEG 6000 ở các nồng độ 3,5% để loại bỏ lipid, 8,5% để tủa IgY thô và 12% để tinh sạch lại, kết hợp lọc qua màng siêu lọc 100 kDa. Phương pháp này được lựa chọn vì giúp bảo toàn nguyên vẹn hoạt tính sinh học của protein với chi phí thấp.

Kháng nguyên tái tổ hợp F1 dung hợp protein liên kết maltose (MBP-F1) có khối lượng 63 kDa được biểu hiện qua hệ thống plasmid pET22b trong Escherichia coli và tinh sạch trên cột sắc ký ái lực Ni-NTA. Phản ứng ELISA gián tiếp được tối ưu hóa để đánh giá hiệu giá kháng thể. Song song đó, quy trình lai tế bào sử dụng hóa chất PEG 1450 với tỷ lệ tế bào lympho và tế bào u tủy là 10:1 trên môi trường chọn lọc HAT và HT, sàng lọc trên 240 dòng tế bào lai. Que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi được chế tạo trên màng Nitrocellulose với vạch kiểm chứng in kháng thể M5899 và vạch thử nghiệm in IgY hoặc kháng thể đơn dòng G20, kết hợp hạt nano vàng đường kính 40 nm gắn kháng thể bắt cặp 3YP8.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình tinh sạch kháng nguyên tái tổ hợp MBP-F1 qua cột sắc ký Ni-NTA đã làm giàu hàm lượng protein mục tiêu ở phân đoạn rửa giải thứ 5 đạt nồng độ 0,452 mg/ml. Kết quả điện di SDS-PAGE 12% xác nhận sự xuất hiện rõ nét của băng protein có kích thước 63 kDa tương ứng với cấu trúc dung hợp mong muốn.

Chế phẩm kháng thể IgY thu được từ lòng đỏ trứng gà thể hiện hiệu giá tăng vọt sau các đợt tiêm gây miễn dịch. Thử nghiệm ELISA xác định thời điểm thu nhận kháng thể đạt hoạt tính cao nhất là từ ngày thứ 30 đến ngày thứ 35 sau lần gây miễn dịch đầu tiên. Độ pha loãng tối ưu của kháng thể phát hiện gắn enzyme HRP được chuẩn hóa ở tỷ lệ 1:3000 và độ pha loãng của chế phẩm IgY đạt hiệu quả phân tích tối ưu ở hệ số 1:10.

Thí nghiệm dung hợp tế bào trên chuột BALB/c đã tạo ra các cụm tế bào hybridoma phát triển tốt trong môi trường chọn lọc HAT. Sau quá trình sàng lọc 240 dòng tế bào lai, nghiên cứu đã lựa chọn được các dòng tế bào có khả năng tiết kháng thể đặc hiệu kháng F1 với độ nhạy phát hiện đạt ngưỡng 1 ng/µl.

Hệ thống que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi cố định IgY và kháng thể đơn dòng G20 trên màng Nitrocellulose đạt độ ổn định cao khi in trong đệm Borat 10 mM ở pH 8,5 có bổ sung isopropanol. Thời gian hiển thị kết quả rõ ràng tại vạch thử nghiệm và vạch kiểm chứng chỉ mất từ 5 đến 15 phút khi tiếp xúc với mẫu thử chứa kháng nguyên F1.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu có thể được biểu diễn một cách trực quan qua biểu đồ đường thể hiện sự biến thiên của mật độ quang OD ở bước sóng 450 nm theo các mốc thời gian thu trứng, giúp làm rõ động học quá trình sản xuất kháng thể IgY trong cơ thể gia cầm. Bên cạnh đó, bảng so sánh nồng độ protein qua 11 phân đoạn rửa giải sắc ký ái lực đã chứng minh hiệu suất làm giàu kháng nguyên vượt trội ở phân đoạn 5 với mức tăng hơn 800% so với phân đoạn 1 ban đầu (0,056 mg/ml).

Nguyên nhân giúp kháng thể IgY đạt hiệu giá cao và hạn chế tối đa nhiễu nền là do cấu trúc chuỗi nặng phân tử lớn hơn và vùng bản lề ít linh động hơn so với IgG của động vật có vú. Điều này ngăn ngừa sự liên kết không đặc hiệu với hệ thống bổ thể trong mẫu sinh phẩm. Khi so sánh với công bố của các nhóm tác giả quốc tế sử dụng kháng thể thỏ cho ngưỡng phát hiện 50 ng/ml tương ứng 100.000 CFU/ml, việc kết hợp kháng thể đơn dòng chuột và IgY gia cầm trong nghiên cứu này mang lại khả năng nhận diện đa dạng epitope trên phân tử F1, tối ưu hóa độ nhạy và tính đặc hiệu của que thử. Hơn nữa, việc sử dụng kháng nguyên MBP-F1 tái tổ hợp thay cho kháng nguyên tự nhiên vừa triệt tiêu rủi ro an toàn sinh học lây nhiễm mầm bệnh, vừa giúp giảm giá thành sản xuất que thử thấp hơn đáng kể so với mức giá 257 USD cho mỗi hộp 10 test của các bộ kit thương mại nhập ngoại.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả đạt được, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị then chốt nhằm phát triển và ứng dụng thực tiễn công nghệ chẩn đoán dịch hạch:

• Tối ưu hóa quy trình tinh sạch IgY quy mô pilot: Phòng Sinh học thuộc Viện Hóa học - Môi trường Quân sự cần nâng cấp quy trình kết tủa PEG kết hợp siêu lọc dòng chảy tiếp tuyến để nâng độ tinh khiết của kháng thể lên trên 95%, hướng tới mục tiêu thu nhận từ 100 đến 150 mg IgY đặc hiệu hàng tháng trong vòng 6 đến 12 tháng tới.
• Thử nghiệm mở rộng và đánh giá độ nhạy que thử trên mẫu hiện trường: Đơn vị nghiên cứu phối hợp với Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương tiến hành thẩm định độ nhạy phát hiện kháng nguyên F1 ở ngưỡng dưới 1 ng/ml trên các mẫu bệnh phẩm lâm sàng và mẫu dịch tễ động vật gặm nhấm hoang dã, hoàn thành trong mốc thời gian 12 tháng.
• Thiết lập và bảo tồn ngân hàng tế bào lai hybridoma: Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật cùng Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội cần tiến hành nhân dòng đơn, đông lạnh sâu trong nitơ lỏng đối với 5 đến 10 dòng tế bào lai có ái lực cao nhất để bảo tồn nguồn gen sản xuất kháng thể đơn dòng trong vòng 18 tháng.
• Tích hợp que thử vào trang bị trinh sát phòng thủ sinh học: Cục Quân y và Binh chủng Hóa học xem xét đưa bộ kit sắc ký miễn dịch phát hiện nhanh Yersinia pestis vào danh mục trang bị kỹ thuật cho 100% các phân đội trinh sát làm nhiệm vụ tại các địa bàn trọng điểm trong kế hoạch 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp khối lượng kiến thức chuyên sâu và dữ liệu thực nghiệm giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Các nhà khoa học và chuyên gia Công nghệ Sinh học: Tiếp cận quy trình biểu hiện kháng nguyên tái tổ hợp dung hợp MBP-F1 kích thước 63 kDa và kỹ thuật tinh sạch kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng gà đạt hiệu suất cao phục vụ nghiên cứu miễn dịch học.
• Lực lượng Quân y và Trinh sát Phòng chống Vũ khí Sinh học: Ứng dụng nguyên lý và quy trình chế tạo que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi hiển thị kết quả trong 15 phút làm tài liệu huấn luyện và xây dựng trang bị trinh sát dã chiến.
• Cán bộ dịch tễ học và kiểm soát bệnh truyền nhiễm tại các Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC): Tham khảo phương pháp phát hiện nhanh kháng nguyên nang F1 để giám sát chủ động ổ dịch tự nhiên tại 43 loài chuột và động vật gặm nhấm lưu hành tại các vùng nguy cơ cao.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Vi sinh - Y sinh: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp lai tế bào hybridoma, chuẩn hóa phản ứng ELISA và kỹ thuật chế tạo vật liệu cộng hợp hạt nano vàng 40 nm.

Câu hỏi thường gặp

Kháng thể IgY từ lòng đỏ trứng gà có điểm gì ưu việt hơn kháng thể IgG động vật có vú?
Kháng thể IgY có khối lượng phân tử 180 kDa, không liên kết với thụ thể Fc, protein A/G và không hoạt hóa bổ thể người, giúp loại bỏ phản ứng dương tính giả. Phương pháp này nhân đạo, không cần lấy máu động vật và cho sản lượng lớn đạt tới 1120 mg từ một cá thể gà.

Vì sao kháng nguyên nang F1 lại là đích nhận diện duy nhất của que thử?
Kháng nguyên F1 có kích thước khoảng 17 kDa do operon caf1 trên plasmid pMT1 mã hóa, mang tính đặc hiệu tuyệt đối cho loài Yersinia pestis. Trong thực tế, 100% các chủng dịch hạch phân lập được trên lâm sàng đều biểu hiện kháng nguyên F1, giúp định danh chính xác mầm bệnh.

Nguyên lý hoạt động của que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi trong nghiên cứu là gì?
Que thử hoạt động theo hiện tượng mao dẫn trên màng Nitrocellulose. Kháng nguyên F1 trong mẫu liên kết với hạt nano vàng 40 nm gắn kháng thể 3YP8, sau đó phức hợp di chuyển và bị bắt giữ bởi IgY tại vạch thử nghiệm, tạo thành vạch màu đỏ tía sau 5 đến 15 phút.

Tại sao nghiên cứu sử dụng kháng nguyên dung hợp MBP-F1 thay vì F1 tự nhiên cho phản ứng ELISA?
Kháng nguyên dung hợp MBP-F1 đạt khối lượng phân tử 63 kDa, giúp bộc lộ tốt các vị trí epitope trên bề mặt vi giếng. Quy trình biểu hiện tái tổ hợp trong Escherichia coli cho nồng độ 0,452 mg/ml, đảm bảo an toàn sinh học tuyệt đối và giảm thiểu chi phí so với nuôi cấy vi khuẩn sống.

Que thử này có khả năng ứng dụng trong điều kiện dã chiến và hiện trường như thế nào?
Sản phẩm que thử được thiết kế dạng thanh nhỏ gọn, không đòi hỏi nguồn điện hay thiết bị đọc quang học phức tạp. Cán bộ thực địa chỉ cần thao tác nhỏ mẫu đơn giản và đọc kết quả bằng mắt thường trong 15 phút với chi phí rẻ hơn nhiều so với kit ngoại nhập 257 USD.

Kết luận

• Luận văn đã nghiên cứu thành công quy trình gây đáp ứng miễn dịch và tinh sạch chế phẩm kháng thể đa dòng IgY kháng kháng nguyên F1 từ lòng đỏ trứng gà với sản lượng kháng thể dồi dào.
• Biểu hiện và tinh sạch thành công kháng nguyên tái tổ hợp MBP-F1 kích thước 63 kDa đạt nồng độ 0,452 mg/ml, đồng thời bước đầu tạo được 240 dòng tế bào lai phục vụ sản xuất kháng thể đơn dòng.
• Làm chủ quy trình công nghệ chế tạo que thử sắc ký miễn dịch kẹp đôi gắn hạt nano vàng 40 nm, cho phép phát hiện đặc hiệu kháng nguyên Yersinia pestis trong vòng 15 phút.
• Đóng góp giải pháp khoa học mang tính đột phá, giúp tự chủ công nghệ sản xuất test nhanh dã chiến với giá thành thấp hơn nhiều so với mức giá 257 USD của các sản phẩm quốc tế.
• Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, việc hoàn thiện quy trình kiểm định lâm sàng và mở rộng sản xuất pilot sẽ nâng cao năng lực giám sát dịch tễ và bảo đảm an ninh quốc phòng.

Để thúc đẩy việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế phòng chống dịch bệnh và an ninh sinh học, các đơn vị chuyên môn hãy chủ động kết nối và triển khai thử nghiệm chuyển giao công nghệ ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU Dịch hạch là một bệnh truyền nhiễm tối nguy hiểm do Yersinia pestis gây ra. Bệnh lây truyền từ động vật sang người qua trung gian truyền bệnh là bọ chét. Bệnh đã được biết từ thời xa xưa và đã gây ra 3 vụ đại dịch lớn vào các thế kỉ XI, XIV và XIX với hàng trăm triệu người tử vong. Tuy đã được phát hiện từ lâu nhưng hiện nay các ổ dịch vẫn còn tồn tại và đang hoạt động trong nhiều khu vực trên trái đất.

Tuy dịch hạch đã được kiểm soát nhưng công tác điều tra giám sát dịch tễ học vẫn phải được tiến hành thường xuyên. Bởi vì bệnh dịch hạch có thể xuất hiện bất cứ khi nào nếu gặp điều kiện thuận lợi và sẽ gây ảnh hưởng to lớn đến cuộc sống của con người. Đặc biệt vi khuẩn Yesinia pestis vẫn được coi là một trong những tác nhân dùng để làm vũ khí sinh học. Trong bối cảnh phức tạp như hiện nay, trên thế giới, khủng bố bằng vũ khí sinh học đang được các thế lực thù địch tìm cách lợi dụng và phát triển.

Trong đó, vi khuẩn gây bệnh than (Bacillus anthracis) và vi khuẩn gây bệnh dịch hạch (Y. pestis) là những đối tượng nguy hiểm nhất. So với các loại vũ khí thông thường, thì vũ khí sinh học rất khó phát hiện, nhưng lại gây chết người hàng loạt trên diện rộng; gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và gây ô nhiễm môi trường một cách trầm trọng. Các phương pháp phân tích kháng nguyên F1 đặc hiệu cho Y.

Pestis đều là các phương pháp miễn dịch trong đó phổ biến nhất là ELISA và sắc ký miễn dịch kẹp đôi (Splettstoesser và đồng tác giả, 2004). Que thử phát hiện nhanh kháng nguyên F1 được tạo ra bằng phương pháp sắc ký miễn dịch kẹp đôi có quy trình phân tích rất đơn giản, không cần trang thiết bị do vậy rất thích hợp với các phép phân tích tại hiện trường; đáp ứng nhu cầu củacác phân đội lính trinh sát làm nhiệm vụ tại các vùng rừng núi hẻo lánh. Nhiệm vụ của Phòng Sinh học/Viện Hóa học – Môi trường quân sự là nghiên cứu, chế tạo các trạng thiết bị để thực hiện nhiệm vụ trinh sát, phát hiện nhanh các tác nhân sinh học. Do vậy việc nghiên cứu sản xuất các test phát hiện nhanh kháng nguyên nang F1 của vi khuẩn Y.pestis trong môi trường bằng phương download by : [e-mail] 11 pháp sắc ký miễn dịch kẹp đôi sử dụng kháng thể đa dòng IgY từ trứng gà là nhiệm vụ trọng tâm và rất cần thiết.

Vì những lý do và nhu cầu từ thực tế trên, tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu tạo kháng thể nhận biết đặc hiệu kháng nguyên nang F1 của vi khuẩn dịch hạch Yersinia pestis và ứng dụng sản xuất que thử phát hiện nhanh. Nội dung nghiên cứu chính của luận văn: - Tối ưu hóa qui trình gây đáp ứng miễn dịch với kháng nguyên nang F1 ở gà. - Tinh sạch kháng thể đa dòng IgY. - Nghiên cứu thăm dò khả năng sản sản xuất kháng thể đơn dòng IgG có ái lực cao với kháng nguyên F1.

- Ứng dụng các chế phẩm kháng thể trong sản xuất que thử miễn dịch phát hiện nhanh kháng nguyên F1. download by : [e-mail] 12 CHƯƠNGI: TỔNG QUAN I. Bệnh dịch hạch và nguyên nhân gây bệnh dịch hạch I. Bệnh dịch hạch Dịch hạch là bệnh truyền nhiễm cấp tính, tối nguy hiểm thuộc diện kiểm dịch và khai báo quốc tế do Yersinia pestis (Y.pestis) gây nên.

Bệnh lưu hành trong quần thể động vật thuộc bộ gặm nhấm (Rodentia), chủ yếu là chuột và bọ chét ký sinh trên chúng, từ đó lây truyền sang các loại súc vật khác và sang người.