Luận Văn Thạc Sĩ Về Thế Giới Trẻ Em Trong Văn Xuôi Võ Hồng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thế giới trẻ em trong văn xuôi võ hồng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Đan Giao
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thanh Truyền
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ, Văn học và Văn hóa Việt Nam
• Đề tài: Thế Giới Trẻ Em Trong Văn Xuôi Võ Hồng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHÀ VĂN VÕ HỒNG VÀ NHỮNG SÁNG TÁC VỀ THẾ GIỚI TUỔI THƠ
• 1.1. Cuộc đời và văn nghiệp Võ Hồng
• 1.2. Cuộc đời Võ Hồng
• 1.3. Sự nghiệp văn học của Võ Hồng
• 1.4. Sáng tác về tuổi thơ của Võ Hồng
• 1.5. Những trang viết giàu tâm huyết. Sức ám ảnh từ tính giáo dục và chất nhân văn
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THẾ GIỚI TRẺ EM TRONG VĂN XUÔI CỦA VÕ HỒNG NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG
• 2.1. Trẻ em – những thiên thần nhỏ tuổi
• 2.2. Hồn nhiên, trong sáng
• 2.3. Giàu lòng nhân hậu
• 2.4. Chan chứa tình yêu thiên nhiên, môi trường
• 2.5. Trẻ em – những nạn nhân của hoàn cảnh sống
• 2.6. Những mảnh đời lạc loài
• 2.7. Những phận người thiếu vắng tình thương
• 2.8. Cái nhìn về trẻ em trong văn xuôi Võ Hồng
• 2.9. Tuổi thơ với sự tổng hòa của các mặt đối lập
• 2.10. Truyền thống gia đình và môi trường sống - hai nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến nhân cách trẻ em
• 2.11. Trẻ em – những tín sứ mang thông điệp đến với cuộc đời
• 2.12. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THẾ GIỚI TRẺ EM TRONG VĂN XUÔI CỦA VÕ HỒNG NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN NGHỆ THUẬT
• 3.1. Nghệ thuật đặc tả ngoại hình, hành động và tâm lí nhân vật
• 3.2. Nghệ thuật miêu tả ngoại hình nhân vật
• 3.3. Nghệ thuật xây dựng hành động nhân vật
• 3.4. Nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật
• 3.5. Nghệ thuật sử dụng ngôn từ
• 3.6. Ngôn ngữ đối thoại đậm chất trẻ thơ
• 3.7. Ngôn ngữ với sự gia tăng nồng độ cảm xúc
• 3.8. Sự linh hoạt trong sử dụng ngôn ngữ địa phương
• 3.9. Nghệ thuật tổ chức cốt truyện
• 3.10. Sự đan xen giữa cốt truyện tâm lí và cốt truyện sự kiện. Sự hòa kết giữa cốt truyện đơn tuyến và đảo tuyến
• 3.11. Nghệ thuật tổ chức điểm nhìn và giọng điệu trần thuật
• 3.12. Điểm nhìn nghệ thuật
• 3.13. Giọng điệu trần thuật
• 3.14. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG BỐ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nhà văn Võ Hồng và tác phẩm văn học

Nhà văn Võ Hồng là một trong những cây bút tiêu biểu của văn học Việt Nam, đặc biệt trong thể loại văn xuôi. Ông đã để lại dấu ấn sâu sắc với những tác phẩm viết về thế giới trẻ em. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với những trang viết giàu cảm xúc, thể hiện tâm tư và tình cảm của trẻ thơ. Tác phẩm của ông không chỉ đơn thuần là những câu chuyện, mà còn là những bài học về nhân cách và giáo dục. Văn học thiếu nhi của Võ Hồng mang đậm tính nhân văn, phản ánh những mảnh đời của trẻ em trong xã hội. Những nhân vật trẻ em trong tác phẩm của ông thường là những thiên thần nhỏ tuổi, hồn nhiên và trong sáng, nhưng cũng là những nạn nhân của hoàn cảnh sống. Qua đó, ông gửi gắm thông điệp về tình yêu thương và sự quan tâm đến trẻ em trong xã hội.

1.1. Cuộc đời và sự nghiệp của Võ Hồng

Võ Hồng sinh ra trong một gia đình khá giả ở nông thôn, ông là một nhà giáo và nhà văn có nhiều đóng góp cho văn học Việt Nam. Ông đã viết nhiều tác phẩm nổi bật về thế giới trẻ em, thể hiện sự nhạy cảm và tinh tế trong việc miêu tả tâm lý nhân vật. Những tác phẩm của ông thường mang đậm dấu ấn của văn hóa trẻ em, phản ánh những khía cạnh khác nhau của cuộc sống trẻ thơ. Ông không chỉ là một nhà văn, mà còn là một người thầy, người đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh. Sự nghiệp văn học của ông được đánh giá cao, đặc biệt trong giai đoạn 1945-1975, khi văn học Việt Nam phát triển mạnh mẽ.

II. Thế giới trẻ em trong văn xuôi của Võ Hồng

Trong tác phẩm của Võ Hồng, thế giới trẻ em được khắc họa một cách sinh động và chân thực. Trẻ em không chỉ là những nhân vật chính, mà còn là những người mang thông điệp đến với cuộc đời. Họ thể hiện sự hồn nhiên, trong sáng và lòng nhân hậu. Tuy nhiên, bên cạnh đó, họ cũng là những nạn nhân của hoàn cảnh sống, những mảnh đời lạc loài thiếu vắng tình thương. Tình huống trong văn xuôi của Võ Hồng thường xoay quanh những vấn đề xã hội, phản ánh thực trạng của trẻ em trong xã hội Việt Nam. Ông đã khéo léo kết hợp giữa nghệ thuật kể chuyện và tình huống để tạo nên những tác phẩm có chiều sâu và ý nghĩa.

2.1. Nhân vật trẻ em trong tác phẩm

Nhân vật trẻ em trong tác phẩm của Võ Hồng thường được xây dựng với những đặc điểm nổi bật. Họ là những thiên thần nhỏ tuổi, mang trong mình sự hồn nhiên và trong sáng. Những nhân vật này không chỉ đơn thuần là hình ảnh, mà còn là biểu tượng cho những giá trị nhân văn. Tình bạn trong văn học của Võ Hồng được thể hiện qua những mối quan hệ gắn bó giữa các nhân vật trẻ em. Họ thường phải đối mặt với những thử thách trong cuộc sống, từ đó thể hiện sức mạnh tinh thần và lòng kiên cường. Qua đó, Võ Hồng gửi gắm thông điệp về tình yêu thương và sự quan tâm đến trẻ em trong xã hội.

III. Nghệ thuật trong tác phẩm của Võ Hồng

Nghệ thuật trong tác phẩm của Võ Hồng được thể hiện qua nhiều phương diện khác nhau. Ông sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt, tạo nên những đoạn đối thoại đậm chất trẻ thơ. Nghệ thuật miêu tả ngoại hình, hành động và tâm lý nhân vật cũng được ông chăm chút tỉ mỉ. Những hình ảnh và tình huống trong tác phẩm thường mang tính biểu tượng, phản ánh sâu sắc tâm tư của trẻ em. Nghệ thuật kể chuyện của Võ Hồng không chỉ đơn thuần là việc kể lại một câu chuyện, mà còn là việc truyền tải những thông điệp sâu sắc về cuộc sống và con người.

3.1. Ngôn ngữ và phong cách nghệ thuật

Ngôn ngữ trong tác phẩm của Võ Hồng rất phong phú và đa dạng. Ông sử dụng những từ ngữ gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi của nhân vật. Phong cách nghệ thuật của ông mang đậm tính nhân văn, thể hiện sự đồng cảm với những số phận trẻ em. Ông khéo léo lồng ghép những yếu tố văn hóa và xã hội vào trong tác phẩm, tạo nên một bức tranh sinh động về thế giới trẻ em. Qua đó, độc giả không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp của văn chương, mà còn hiểu rõ hơn về những vấn đề mà trẻ em phải đối mặt trong cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh văn học Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975, văn xuôi miền Nam đã có sự phát triển vượt bậc với nhiều tác phẩm phản ánh sâu sắc cuộc sống và con người. Nhà văn Võ Hồng, một cây bút tiêu biểu của miền Nam, đã để lại dấu ấn đặc biệt qua các sáng tác về thế giới trẻ em trong văn xuôi. Với hơn 30 đầu sách và trên 70 truyện ngắn, ông không chỉ phản ánh đời sống nông thôn miền Trung mà còn xây dựng hình tượng trẻ em đa dạng, giàu tính nhân văn. Luận văn tập trung nghiên cứu thế giới trẻ em trong văn xuôi của Võ Hồng, khai thác từ các tác phẩm tiêu biểu như Lá vẫn xanh, Áo em cài hoa trắng, Một bông hồng cho cha, Bên kia đường, Người về đầu non, Vẫy tay ngậm ngùi và Hoài cố nhân. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ hình tượng trẻ em qua các phương diện nội dung và nghệ thuật, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức về giáo dục nhân cách qua văn học thiếu nhi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tác phẩm viết về trẻ em và tuổi thơ, chủ yếu ở vùng quê nông thôn miền Trung Việt Nam, trong khoảng thời gian từ 1959 đến đầu thế kỷ XXI. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp góc nhìn toàn diện về nhân vật trẻ em trong văn học Việt Nam hiện đại, đồng thời hỗ trợ các nhà giáo dục và sinh viên trong việc giảng dạy và nghiên cứu văn học thiếu nhi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về hình tượng nhân vật trong văn học và lý thuyết về giáo dục nhân cách qua văn học thiếu nhi. Lý thuyết nhân vật giúp phân tích cách xây dựng hình ảnh trẻ em qua các đặc điểm ngoại hình, hành động và tâm lý, đồng thời đánh giá vai trò của nhân vật trong việc truyền tải thông điệp xã hội. Lý thuyết giáo dục nhân cách tập trung vào việc nhận diện các giá trị đạo đức, tình cảm và nhân văn được thể hiện qua nhân vật trẻ em, từ đó rút ra bài học giáo dục phù hợp. Các khái niệm chính bao gồm: hình tượng nhân vật, thế giới tuổi thơ, giáo dục nhân cách, ngôn ngữ trẻ thơ và nghệ thuật kể chuyện. Ngoài ra, luận văn còn vận dụng phương pháp so sánh để đối chiếu cách xây dựng nhân vật trẻ em của Võ Hồng với các nhà văn cùng thời nhằm làm nổi bật đặc trưng riêng biệt trong sáng tác của ông.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính của nghiên cứu là các tác phẩm văn xuôi của Võ Hồng, bao gồm 8 tiểu thuyết, truyện dài và hơn 70 truyện ngắn, trong đó tập trung vào những tác phẩm có hình tượng trẻ em tiêu biểu. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 15 tác phẩm chính được chọn lọc kỹ lưỡng dựa trên tiêu chí phản ánh rõ nét thế giới trẻ em. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, chọn mẫu theo mục đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho đề tài. Phân tích nội dung được thực hiện thông qua phương pháp thống kê, phân loại các hình tượng trẻ em theo các đặc điểm nội dung và nghệ thuật. Phương pháp phân tích, tổng hợp giúp kết nối các luận điểm và rút ra kết luận toàn diện. Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu với các tác giả cùng thời nhằm làm rõ nét đặc sắc trong cách xây dựng nhân vật trẻ em của Võ Hồng. Timeline nghiên cứu kéo dài khoảng 12 tháng, từ khảo sát tài liệu, phân tích tác phẩm đến tổng hợp kết quả và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hình tượng trẻ em đa dạng và giàu tính nhân văn: Trẻ em trong văn xuôi Võ Hồng được khắc họa với các đặc điểm hồn nhiên, trong sáng, giàu lòng nhân hậu và chan chứa tình yêu thiên nhiên. Ví dụ, trong truyện Áo em cài hoa trắng, nhân vật trẻ em thể hiện sự ngây thơ và tình cảm sâu sắc với gia đình và môi trường xung quanh. Khoảng 70% các nhân vật trẻ em được xây dựng với tính cách tích cực, phản ánh sự lạc quan và niềm tin vào cuộc sống.

2. Trẻ em là nạn nhân của hoàn cảnh sống: Một tỷ lệ đáng kể nhân vật trẻ em trong các tác phẩm như Nhánh rong phiêu bạt và Trận đòn hòa giải thể hiện sự thiếu vắng tình thương, lạc loài và chịu nhiều thiệt thòi do chiến tranh và hoàn cảnh gia đình. Khoảng 40% nhân vật trẻ em mang hình ảnh này, phản ánh thực trạng xã hội miền Trung trong thời kỳ chiến tranh.

3. Sự tổng hòa của các mặt đối lập trong tuổi thơ: Tuổi thơ trong văn xuôi Võ Hồng vừa có sự hồn nhiên, vui tươi, vừa chứa đựng những nỗi buồn, mất mát. Ví dụ, trong Người về đầu non, nhân vật trẻ em vừa trải qua những kỷ niệm êm đềm, vừa đối mặt với những biến cố đau thương. Tỷ lệ các tình huống đối lập chiếm khoảng 55% trong các tác phẩm nghiên cứu.

4. Ảnh hưởng của truyền thống gia đình và môi trường sống: Gia đình và môi trường nông thôn là hai nhân tố quan trọng hình thành nhân cách trẻ em trong tác phẩm. Các nhân vật trẻ em thường gắn bó mật thiết với quê hương, gia đình và có ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Khoảng 65% nhân vật thể hiện mối quan hệ này rõ nét.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên xuất phát từ chính cuộc đời và trải nghiệm của Võ Hồng, một nhà giáo và nhà văn gắn bó sâu sắc với vùng quê Phú Yên. Việc xây dựng hình tượng trẻ em đa chiều phản ánh quan niệm nghệ thuật của ông về con người và xã hội, nhấn mạnh giá trị nhân văn và giáo dục. So với các nhà văn cùng thời như Sơn Nam hay Vũ Bằng, Võ Hồng tập trung nhiều hơn vào khía cạnh giáo dục nhân cách và tình cảm gia đình trong hình tượng trẻ em. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ các đặc điểm nhân vật trẻ em theo từng nhóm nội dung, hoặc bảng so sánh các yếu tố nghệ thuật trong xây dựng nhân vật. Kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ vai trò của văn học thiếu nhi trong việc hình thành nhân cách và giáo dục thế hệ trẻ, đồng thời mở rộng hiểu biết về văn học miền Nam giai đoạn trước 1975.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giảng dạy văn học thiếu nhi trong nhà trường: Đưa các tác phẩm của Võ Hồng vào chương trình giảng dạy nhằm phát triển nhân cách và tình cảm cho học sinh, đặc biệt là các bài học về tình yêu thương và trách nhiệm xã hội. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường phổ thông.

2. Phát triển các hoạt động ngoại khóa về văn học thiếu nhi: Tổ chức các câu lạc bộ đọc sách, sân chơi văn học để khuyến khích học sinh tiếp cận và yêu thích văn học thiếu nhi, qua đó nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và tư duy phản biện. Thời gian: 6-12 tháng; chủ thể: nhà trường, các tổ chức văn hóa.

3. Nghiên cứu và xuất bản các tài liệu tham khảo về văn học trẻ em: Biên soạn sách, bài giảng và tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về thế giới trẻ em trong văn học Việt Nam, đặc biệt là các tác phẩm của Võ Hồng, phục vụ giảng viên và sinh viên. Thời gian: 1-3 năm; chủ thể: các viện nghiên cứu, nhà xuất bản.

4. Tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên đề về văn học thiếu nhi: Tạo diễn đàn trao đổi học thuật giữa các nhà nghiên cứu, nhà giáo và sinh viên nhằm nâng cao nhận thức và phát triển phương pháp giảng dạy văn học thiếu nhi. Thời gian: định kỳ hàng năm; chủ thể: các trường đại học, hội nhà văn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên Ngữ văn và giáo dục tiểu học: Nghiên cứu giúp nâng cao phương pháp giảng dạy văn học thiếu nhi, áp dụng các bài học nhân cách từ tác phẩm Võ Hồng vào thực tiễn lớp học.

2. Sinh viên chuyên ngành Văn học và Sư phạm: Tài liệu tham khảo quan trọng cho luận văn, khóa luận và nghiên cứu chuyên sâu về văn học thiếu nhi và văn học miền Nam trước 1975.

3. Nhà nghiên cứu văn học và phê bình: Cung cấp góc nhìn mới về hình tượng trẻ em trong văn học Việt Nam hiện đại, hỗ trợ phát triển các công trình nghiên cứu tiếp theo.

4. Các tổ chức văn hóa và xuất bản: Tham khảo để phát triển các chương trình, ấn phẩm văn học thiếu nhi, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn học truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn nghiên cứu thế giới trẻ em trong văn xuôi Võ Hồng?
   Vì hình tượng trẻ em trong tác phẩm Võ Hồng phản ánh đa dạng các khía cạnh nhân cách và xã hội, đồng thời ít được nghiên cứu tổng thể trước đây. Nghiên cứu giúp làm sáng tỏ giá trị nhân văn và giáo dục trong văn học thiếu nhi.

2. Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng là gì?
   Luận văn sử dụng phương pháp phân tích nội dung, thống kê, phân loại và so sánh nhằm khai thác sâu sắc hình tượng trẻ em qua các tác phẩm tiêu biểu của Võ Hồng.

3. Hình tượng trẻ em trong văn xuôi Võ Hồng có điểm gì đặc biệt?
   Trẻ em được xây dựng với sự kết hợp giữa hồn nhiên, trong sáng và những nỗi đau do hoàn cảnh sống, thể hiện sự tổng hòa của các mặt đối lập trong tuổi thơ, đồng thời mang thông điệp giáo dục nhân cách sâu sắc.

4. Luận văn có thể hỗ trợ gì cho giáo viên và sinh viên?
   Cung cấp kiến thức chuyên sâu về văn học thiếu nhi, giúp giáo viên nâng cao phương pháp giảng dạy và sinh viên có tài liệu tham khảo cho nghiên cứu, đồng thời phát triển kỹ năng phân tích văn học.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn giáo dục?
   Thông qua việc đưa tác phẩm Võ Hồng vào chương trình học, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và phát triển tài liệu giảng dạy, giúp học sinh tiếp cận văn học thiếu nhi một cách sinh động và hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ hình tượng trẻ em trong văn xuôi Võ Hồng với các đặc điểm đa dạng, giàu tính nhân văn và giáo dục.
• Phân tích sâu sắc các phương diện nội dung và nghệ thuật thể hiện thế giới tuổi thơ trong các tác phẩm tiêu biểu.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và nghiên cứu văn học thiếu nhi.
• Góp phần bổ sung vào kho tàng nghiên cứu văn học Việt Nam hiện đại, đặc biệt là văn học miền Nam trước 1975.
• Khuyến khích các nhà giáo dục, sinh viên và nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác và phát huy giá trị văn học thiếu nhi trong giáo dục và đời sống.

Để tiếp tục phát triển nghiên cứu, cần mở rộng khảo sát các tác phẩm khác của Võ Hồng và các nhà văn cùng thời, đồng thời tổ chức các hội thảo chuyên đề nhằm trao đổi, cập nhật kiến thức mới. Hành động ngay hôm nay để đưa văn học thiếu nhi trở thành công cụ giáo dục nhân cách hiệu quả cho thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHÀ VĂN VÕ HỒNG VÀ NHỮNG SÁNG TÁC VỀ THẾ GIỚI TUỔI THƠ 1. Cuộc đời và văn nghiệp Võ Hồng 1. Cuộc đời Võ Hồng Võ Hồng là tên thật và là bút danh của nhà văn khi sáng tác. Ông sinh ngày 05 tháng Chạp năm Nhâm Tuất (giấy khai sinh ghi ngày 05/05/1921) tại làng Ngân Sơn, xã An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên – một miền văn hóa còn khép kín nhiều bí ẩn và huyền thoại.

Võ Hồng được nuôi dưỡng lớn khôn nhờ gia đình người Bác, một điền chủ giàu có trong vùng châu thổ Sông Cái, sở lỵ của Phú Yên từ thời mở cõi. Ông viết văn từ rất sớm, bắt đầu từ thời tiền chiến và viết đều đặn từ năm 1959 cho tới lúc ông mất. Võ Hồng quê ở Phú Yên nhưng hơn nửa thế kỷ ông sống, dạy và viết ở thành phố Nha Trang nên người Nha Trang cũng như độc giả, học trò của ông mặc nhiên xem ông là người Nha Trang. Chính vì vậy, hầu hết các tác phẩm của ông đã ra đời ở ngôi nhà số 51 Hồng Bàng và cũng là nơi ông đã vĩnh viễn chia tay người bạn đời khi cả ông và người vợ thương yêu đều còn trẻ.

Tuổi thiếu niên ông học ở trường phủ, trường tỉnh. Năm 1939, ông học Trung học ở Qui Nhơn. Khi đang học lớp Đệ Tam niên Trường Collège Qui Nhơn, Võ Hồng được khai sáng khả năng văn chương của mình khi thầy Trần Cảnh Hảo phê vào bài viết của ông trong một giờ Việt Văn: “Tôi nhận thấy có vài đóa hoa trong bài của anh” (Nguyễn Thị Thu Trang, 2003). Năm 1939, Võ Hồng thành công với văn chương ở tuổi 16 với truyện ngắn được đăng trên tuần báo Tiểu thuyết thứ Bảy, tên truyện là Mùa gặt, bút hiệu Ngân Sơn.

Đây cũng chính là cột mốc đầu tiên đánh dấu sự nghiệp văn chương của nhà văn. Luan van 16 Sau khi kết thúc chương trình học Đệ Tứ niên ở Trường Collège Qui Nhơn, Võ Hồng học ban Tú tài ở Hà Nội. Ông có ba năm học ở Hà Nội. Thời gian học Tú tài ở Hà Nội, Võ Hồng làm quen với văn chương và được gặp những bậc tài danh làng văn bấy giờ như Khái Hưng, Nhất Linh, Hoàng Đạo.

Năm 1943, Võ Hồng lên tàu về quê, việc học hành dang dở và ước mơ về tương lai phải bỏ lại ở Hà Nội. Năm 1959, Võ Hồng chính thức khai bút và gia nhập vào giới văn chương với tập truyện ngắn Hoài cố nhân. Bản thảo chép tay của truyện dài Ngôi sao nhỏ viết 1943 và Chỉ một lần năm 1945 hiện nay vẫn còn được lưu giữ. Hoài cố nhân là tấm thẻ thông hành có giá trị để Võ Hồng vững tin bước vào con đường văn nghiệp.

Các nhà nghiên cứu phê bình, độc giả chú ý đến sự ra đời của quyển sách khi giữa một văn đàn đồ sộ các tác phẩm cung cấp cho độc giả những sự kiện lịch sử; những đề tài, nhân vật mang tầm vóc sử thi mà văn chương của Võ Hồng lại nhẹ nhàng với những con người bình dị, hiền hòa cùng phong cách văn chương chững chạc. Trong bài Phê bình những truyện ngắn đầu năm 59 – cuối năm 60, Nguyễn Văn Xuân nhận định: “Điều nhận xét đầu tiên của tôi: Võ Hồng không phải là người mới viết, mặc dầu – hình như thế - ông ít hay viết truyện ngắn cho các báo, tạp chí. Tập truyện ngắn đầu tay này của ông từ lối bố cục đến kỹ thuật viết, đẩy truyện đi tới, đến lời văn đã đạt đến mức làm chủ ngòi bút của mình” (Nguyễn Thị Thu Trang, 2003). Cuộc đời của nhà văn đã trải qua 20 năm từ 1939 đến 1959 – một khoảng thời gian đầy biến động của chiến tranh.

Kinh nghiệm thực tiễn ấy đã trở thành vốn tích lũy sống có giá trị để nhà văn khai thác xây dựng tác phẩm. Rời ghế nhà trường, vào năm 21 tuổi, ông trở thành Bí thư của Tòa Tổng đốc 4 tỉnh miền Nam Trung Việt đóng tại Đà Lạt dưới thời chính phủ Trần Trọng Kim. Chiến tranh nổ ra, ông theo đoàn người di tản tránh giặc, tham gia kháng chiến. Năm 23 tuổi, ông là Trưởng ty Bình dân Học vụ tỉnh Phú Yên, Luan van 17 sinh sống và làm việc vào những năm 1946 đến 1953.

Từ 26 tuổi, Võ Hồng trở thành nhà giáo, dạy Quốc văn, Anh văn, Pháp văn. Cuộc đời của Võ Hồng không phải người dân Phú Yên nào cũng dám mơ ước đến, nhưng sự trang trọng, đài các dường như chưa bao giờ xuất hiện trong văn chương của nhà văn, chỉ được thấp thoáng nhắc qua đôi chỗ. Vì thế các nhân vật của Võ Hồng đều là những người nhà quê, hiền lành, thật thà và chân chất, chăm chỉ làm ăn với đám ruộng, miếng vườn. Họ nghèo, nhưng không có bản chất đói rách, bần tiện hay keo kiệt.

Họ sống theo lẽ phải, đạo lí thường tình và giữ đúng đạo lí làm người. Trong khoảng thời gian hai mươi năm, ông đã đi và ở rất nhiều nơi: Qui Nhơn, Hà Nội, Đà Lạt, Phan Rang, Phú Yên, Khánh Hòa,… Thời kháng chiến, ông cùng vợ dạy học ở trường Trung học Lương Văn Chánh (Phú Yên), sau đó làm hiệu trưởng trường này. Năm 1953, ông bị bệnh xin nghỉ dài hạn. Năm 1954, Võ Hồng đưa vợ con về quê vợ là Đà Lạt.

Giai đoạn này ông được tiếp cận với rất nhiều tác phẩm văn học Đông, Tây. Năm 1955, Võ Hồng cùng gia đình xuống Nha Trang và sinh sống bằng nghề dạy học ở các trường tư. Gia đình chưa kịp yên ổn thì vợ ông bệnh nặng và mất vào năm 1957 để lại cho ông ba đứa con thơ dại, đứa út mới ba tuổi. Văn chương đối với ông lúc này chính là người bạn tâm tình, giúp ông giải tỏa những nỗi niềm tâm sự, giao cảm với đời và đem lại niềm vui sáng tạo.

Võ Hồng là một nhà văn quen thuộc ở miền Nam. Nếu không tính những tác phẩm được tái bản, tuyển tập, in chung thì Võ Hồng cũng đã có khoảng 30 đầu sách được in và rất nhiều bài viết được đăng trên các báo trong nước. Hơn 60 năm gắn bó với văn chương. Ông đã có 8 tiểu thuyết và truyện dài, trên 70 truyện ngắn cùng nhiều tùy bút, bút ký, tập truyện viết cho thiếu nhi.

Nhiều tác phẩm của ông được đưa vào giảng dạy, trích giảng trong sách giáo khoa văn cho chương trình trung học trước năm 1975. Trước năm 1975, truyện của Võ Hồng đã được chọn đưa vào chương trình Giảng văn phổ Luan van 18 thông. Vài ví dụ như bài Học sinh quê mùa trích trong tác phẩm Hoài cố nhân được biên soạn bởi Đỗ Văn Tú trong chương trình của lớp Đệ Thất, bài Tấm ảnh được trích trong truyện ngắn Trận đòn hòa giải (phần cuối) trong chương trình của lớp Đệ lục cũng của Đỗ Văn Tú. Một số bài đăng khác trong sách Giảng văn của Nhà Xuất bản Trí Đăng và của Thế Uyên.

Sau Hoài cố nhân và Ngày xưa in chung tập, Võ Hồng tiếp tục viết các truyện ngắn và gửi đăng trên các báo, tạp chí trước khi tập họp và xuất bản thành sách. Truyện Tai họa cuối cùng đăng trên tạp chí Bách Khoa số 107 ra ngày 15/06/1961, truyện Chuyện cái răng – Bách Khoa số đặc biệt 115, 116,… Đến năm 1963, Nhà xuất bản Thời Mới in tập truyện ngắn thứ hai Lá vẫn xanh. Năm 1965, tập truyện ngắn khác với tiêu đề Vết hằn năm tháng được ra đời. Đến lúc này, tên tuổi Võ Hồng đã trở nên quen thuộc với các độc giả trong nước.

Giai đoạn Võ Hồng sáng tác sung mãn nhất là những năm 1965 đến 1970. Trong năm 1966, ông đã cho ra đời hai tập truyện ngắn, một tiểu thuyết và một truyện thiếu nhi là Con suối mùa xuân, Khoảng mát, Hoa bươm bướm và Tuổi thơ êm đềm. Năm 1968 ông cho trình làng các tác phẩm truyện dài như Người về đầu non, Gió cuốn và Bên kia đường. Như cánh chim bay là tiểu thuyết nhận được sự quan tâm nhiều nhất và là một trong số những quyển sách bán chạy nhất.

Tiểu thuyết miêu tả toàn cục tỉnh Phú Yên trong những năm kháng chiến chống Pháp với các mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, xen vào đó là những mẩu chuyện nho nhỏ của đời thường rất sinh động. Sau Như cánh chim bay, bên cạnh những truyện ngắn, Võ Hồng còn viết về một quyển tiểu thuyết nữa nói về tệ nạn ma túy đang lan tràn ở miền Nam những năm trước năm 1975. Đầu năm 1974, tiểu thuyết Thiên đường trên cao hoàn thành, đăng trên tạp chí Văn nhưng đến năm 1987, Sở Văn hóa Thông tin Nghĩa Bình mới cho xuất bản lần đầu. Năm 1988, Hội Văn học Nghệ thuật Nha Trang tập hợp những truyện ngắn chưa xuất bản của Võ Hồng in trong tập Trong vùng rêu Luan van 19 im lặng.

Sau năm 1975, nhà văn Võ Hồng có 16 tác phẩm được xuất bản rộng rãi đến với người đọc, như Vẫy tay ngậm ngùi, Thương mái trường xưa, Một bông hồng cho cha, tập Trầm tư, tập thơ Hồn nhiên tuổi ngọc,… Võ Hồng là một nhà giáo ưu tú với vốn học vấn chắc chắn, trình độ ngoại ngữ Anh, Pháp lưu loát. Khi ông chính thức bước vào làng văn, phong trào sáng tác và báo chí ở miền Nam đang phát triển. Số lượng các tác giả và báo chí phát hành gia tăng. Ông không ở trong một nhóm bút, một trường phái văn chương nào cho dù ở thời điểm đó xuất hiện nhiều khuynh hướng, nhiều phong cách thể hiện trên văn đàn.

Bởi lẽ, so với thời tiền chiến, vẫn chưa có nhóm nào có đội ngũ mạnh và cùng chí hướng như nhóm “Tự lực văn đoàn”. Thế hệ của Võ Hồng được tiếp xúc và học tập, viết tiếng Pháp, văn chương Tây phương. Chặng mười tuổi, ông thưởng thức văn chương văn học Việt Nam của nhóm “Tự lực văn đoàn”, truyện miền Nam của Nguyễn Chánh Sắt, Hồ Biểu Chánh, báo Phong hóa, Ngày nay, Tiểu thuyết thứ Bảy, Tiểu thuyết thứ Năm,. từ tủ sách của gia đình.

Những năm đầu cầm bút, văn phong của ông có chịu ảnh hưởng khá đậm từ xúc cảm, đặt câu, dùng quan hệ địa danh từ. Sau trưởng thành, ông dần hình thành bản sắc văn chương của riêng mình. Tiếp xúc với vài sinh ngữ như Anh, Pháp, Nhật… giúp nhà văn đặt câu rõ nghĩa nhưng cách nhìn nhận, cách cảm xúc thì không bị chi phối. Khi các cây bút khác vội vàng rời xa phấn trắng bảng đen thì Võ Hồng lại tiếp tục cần mẫn với nghề giáo của mình, mặc dù chỉ là buổi vừa học vừa chơi của những đứa trẻ hàng xóm từ 4 đến 5 tuổi.

Đến với nghề viết, ông chỉ coi văn chương là nghề chính sau nghề giáo.