MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON TỪ 3 ĐẾN 6 TUỔI TẠI TRƢỜNG MẦM NON QUỐC TẾ KOALA HOUSE. Tổng quan một vài công trình nghiên cứu về phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài.
Các công trình nghiên cứu trong nước. Một số vấn đề lý luận về phong cách giáo dục của cha mẹ đối với trẻ mẫu giáo. Lý luận về phong cách giáo dục của cha mẹ. Lý luận về trẻ mẫu giáo.
Phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi tại trường mầm non Quốc tế Koala House. Phong cách giáo dục của cha mẹ và sự phát triển tâm lý của trẻ 29 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phong cách giáo dục của cha mẹ. 33 Tiểu kết chương1.
TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu. Vài nét về địa bàn nghiên cứu. Vài nét về khách thể nghiên cứu.
Tổ chức nghiên cứu. Tổ chức nghiên cứu về mặt lý luận. Tổ chức nghiên cứu thực tiễn. Phương pháp nghiên cứu.
41 Footer Page 6 of 107. Header Page 7 of 107. Phương pháp nghiên cứu tài liệu. Phương pháp chuyên gia.
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp phân tích chân dung tâm lý. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học.
44 Tiểu kết chương 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi tại trường Quốc tế Koala House. Phong cách giáo dục của cha mẹ nói chung.
Phong cách giáo dục của cha mẹ trong từng lĩnh vực giáo dục gia đình. Mối liên hệ giữa PCGD của cha mẹ và tự đánh giá của cha mẹ về vai trò của họ trong giáo dục trẻ. Mối liên hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ và sự phát triển tâm lý của trẻ. Các yếu tố ảnh hưởng đến phong cách giáo dục của cha mẹ.
Yếu tố nghề nghiệp của cha mẹ. Yếu tố thu nhập của cha mẹ. Yếu tố giới tính của trẻ. Phân tích chân dung tâm lý.
75 Tiểu kết chương 3. 83 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO. i PHỤ LỤC Footer Page 7 of 107.
Header Page 8 of 107. DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng 1. Phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con. Mẫu khách thể nghiên cứu theo nghề nghiệp và trình độ học vấn.
Mẫu khách thể nghiên cứu theo giới tính, độ tuổi và số con trong gia đình. Độ tin cậy của bảng hỏi về phong cách giáo dục của cha mẹ. Sự tương đồng trong PCGD của từng cặp bố mẹ. PCGD của cha mẹ trong từng lĩnh vực giáo dục gia đình.
Phong cách giáo dục của cha mẹ và nhận định về vai trò của họ trong giáo dục trẻ. PCGD và nhận định của cha mẹ về trách nhiệm của các bên liên quan khi trẻ có lỗi. PCGD của cha mẹ và thái độ nhận lỗi của trẻ khi mắc sai phạm. PCGD của cha mẹ và việc chia sẻ khó khăn của trẻ với họ.
PCGD của cha mẹ và sự tự tin ở trẻ. Phong cách giáo dục của cha mẹ và khả năng tự lập của trẻ. Dự báo tác động của PCGD mà cha mẹ sử dụng với sự phát triển của con. Phong cách giáo dục của cha mẹ với nghề nghiệp của họ.
PCGD và thu nhập của cha mẹ trong gia đình. PCGD của cha mẹ và giới tính của con. Phong cách giáo dục của cha mẹ nói chung. Phong cách giáo dục của bố và phong cách giáo dục của mẹ.
Phong cách giáo dục của bố và phong cách giáo dục của mẹ trong từng lĩnh vực giáo dục gia đình. 56 Footer Page 8 of 107. Header Page 9 of 107. Lý do chọn đề tài "Con người muốn trở thành con người cần phải có giáo dục” [2].
Điều đó đã được đúc kết trong suốt lịch sử phát triển của nhân loại. Thực tế đã cho thấy nếu trẻ không được sống, không được giáo dục trong môi trường gia đình và xã hội thì khi lớn lên họ chẳng khác mấy các loài động vật. Kinh nghiệm giáo dục truyền thống của cha ông ta cũng khẳng định: Uốn cây từ thuở còn non Dạy con từ thuở con còn trẻ thơ. Có thể nói, quá trình nuôi dưỡng, giáo dục trẻ bắt đầu ngay từ khi trẻ vẫn còn trong bào thai của mẹ.
Khi trẻ cất tiếng khóc chào đời, thì chính môi trường gia đình, đặc biệt bố mẹ là người đầu tiên thực hiện vai trò, trách nhiệm cao cả đó. Có thể khẳng định rằng, gia đình là “trường học” đầu tiên và cha mẹ là những nhà giáo dục đặt nền móng quan trọng đối với cuộc đời mỗi người. Đúng như những gì mà nhà giáo dục A. Macarencô đã nhận định: “Những gì mà bố mẹ đã làm cho con trước 5 tuổi, đó là 90% kết quả của quá trình giáo dục.
Nói cách khác là những phẩm chất đạo đức, tính cách, cũng như những năng lực chuyên biệt của bố mẹ thường ảnh hưởng rất lớn đối với con cái trong gia đình” [2]. Giáo dục gia đình, như vậy không những có tác dụng mạnh mẽ, có ý nghĩa sâu sắc đối với tuổi trẻ thơ, mà còn có ý nghĩa đối với cả cuộc đời của mỗi người. Nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới đã cho thấy tác động to lớn từ các kiểu phong cách giáo dục của cha mẹ đối với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ. Các tác giả cũng khẳng định rằng, những gì mà trẻ trải qua thời thơ ấu sẽ để lại dấu ấn không nhỏ cho chính họ trong việc gia nhập vào các mối quan hệ sau này.
Ở Việt Nam, thực tế những năm gần đây, cho phép chúng tôi ghi nhận rằng tình trạng bạo lực học đường cũng như vi phạm pháp luật của trẻ thành niên có xu hướng gia tăng. Bên cạnh những vấn đề về giáo dục học đường, 1 Footer Page 9 of 107. Header Page 10 of 107. giáo dục gia đình cũng được nhìn nhận như là một trong những yếu tố có tác động không nhỏ đến thực trạng này.
Không ít các bậc phụ huynh vì mải chăm lo cho “công cuộc mưu sinh” mà “quên” đi trách nhiệm làm cha, làm mẹ của mình. Khi trẻ còn nhỏ, họ tin tưởng người giúp việc và các cô giáo mầm non, rồi phó thác con em mình cho họ. Khi lớn lên, với lý do rằng mình không có kiến thức để dạy con học, họ lại tìm đến các giáo viên bộ môn cũng như các lớp học thêm để các thầy cô kèm cặp và bảo ban con em họ. Thời gian mà các ông bố, bà mẹ này dành cho con theo đó cũng giảm đi đáng kể.
Ngược lại, không ít các ông bố, bà mẹ do thiếu kiến thức về sự phát triển tâm- sinh lý của trẻ, thiếu hiểu biết về các phương pháp giáo dục con nên lại rất khắt khe, cứng nhắc, thậm chí còn đánh đập con trẻ một cách tàn bạo, làm ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển tâm lý của trẻ. Từng có thời gian làm việc ở trường mầm non Quốc tế Koala House, khi gặp gỡ các bậc phụ huynh có con ở độ tuổi này, chúng tôi nhận thấy rằng, không ít trong số họ đang rất băn khoăn, về việc “dạy dỗ” con em mình, thậm chí có người còn tỏ ra vô cùng hoang mang, lo lắng. Vì vậy, họ tìm đến các lớp học “làm bạn với con”, “dạy con không trừng phạt”, “kỷ luật không nước mắt”… với mong muốn tìm được cách thức giáo dục con hiệu quả nhất. Điều này khiến chúng tôi rất trăn trở.
Bởi lẽ, theo ghi nhận chủ quan của chúng tôi cũng như của các cô giáo ở đây thì trẻ ở trường Quốc tế Koala House nhìn chung khá nhanh nhẹn và thông minh so với trẻ cùng lứa tuổi. Trong khi đó, các bậc phụ huynh vẫn còn nhiều băn khoăn, lo lắng về cách thức dạy con của họ. Vậy thì, họ hiện đang sử dụng các phong cách giáo dục gì đối với trẻ? Phong cách đó có thể chịu sự chi phối của những yếu tố nào? Và liệu có sự khác biệt hay không giữa phong cách giáo dục của cha và mẹ đối với trẻ? Tất cả những điều này đã thúc đẩy chúng tôi lựa chọn đề tài: “Phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi tại trường Quốc tế Koala House” để thực hiện trong khuôn khổ của luận văn Thạc sĩ Tâm lý học. 2 Footer Page 10 of 107.
Header Page 11 of 107. Mục đích nghiên cứu Xác định các phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi đang học các lớp mẫu giáo tại trường Quốc tế Koala House .Trên cơ sở đó, đưa ra những kiến nghị cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc, giáo dục trẻ trong gia đình. Đối tƣợng nghiên cứu Các kiểu phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi đang học các lớp mẫu giáo tại trường Quốc tế Koala House và yếu tố ảnh hưởng tới các kiểu phong cách giáo dục này. Khách thể nghiên cứu 96 cặp cha mẹ có con từ 3 đến 6 tuổi đang học các lớp mẫu giáo tại trường Quốc tế Koala House 5.
Nhiệm vụ nghiên cứu 5. Nhiệm vụ nghiên cứu lý luận Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu phong cách giáo dục của cha mẹ đối với trẻ từ 3 đến 6 tuổi, cụ thể: làm rõ các khái niệm công cụ như phong cách giáo dục, trẻ mẫu giáo, phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi; xác định biểu hiện của các kiểu phong cách giáo dục cũng như các yếu tố tác động đến phong cách giáo dục được nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu thực tiễn Làm rõ thực trạng các phong cách giáo dục của cha mẹ đối với con từ 3 đến 6 tuổi đang học các lớp mẫu giáo tại trường Quốc tế Koala House và các yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng này. Trên cơ sở đó, đề xuất kiến nghị góp phần tạo dựng phong cách giáo dục phù hợp của cha mẹ với trẻ mẫu giáo hiện nay.
Giả thuyết nghiên cứu Các bậc cha mẹ có con từ 3 đến 6 tuổi đang học mẫu giáo tại trường Quốc tế Koala House sử dụng 3 kiểu phong cách giáo dục cơ bản trong quá 3 Footer Page 11 of 107. Header Page 12 of 107. trình giáo dục con là: phong cách giáo dục dân chủ, độc đoán và tự do.