Kinh Tế Vi Mô: Tổng Quan và Các Khái Niệm Cơ Bản

Kinh tế vi mô là một lĩnh vực quan trọng trong kinh tế học, nghiên cứu hành vi của cá nhân và doanh nghiệp trong… 252 trang · Trường Đại Học Tôn Đức Thắng.

• Người hướng dẫn: GV: Phòng Thị Huỳnh Mai
• Trường học: Trường Đại Học Tôn Đức Thắng
• Chuyên ngành: Kinh Tế Học
• Đề tài: Khám Phá Kinh Tế Vi Mô: Cơ Sở và Ứng Dụng
• Loại tài liệu: Tài Liệu Tham Khảo

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC
• 1.1. Phân loại kinh tế học
• 1.2. Các vấn đề kinh tế cơ bản của doanh nghiệp
• 1.3. Các mô hình kinh tế
• 1.4. Đường giới hạn khả năng sản xuất
• 1.5. Chu chuyển của hoạt động kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ THUYẾT VỀ CUNG – CẦU VÀ GIÁ CẢ
• 2.1. Cầu
• 2.2. Các khái niệm về cầu
• 2.3. Biểu cầu và đường cầu
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng cầu
• 2.5. Sự thay đổi của cầu
• 2.6. Cung
• 2.7. Các khái niệm về cung
• 2.8. Biểu cung và đường cung
• 2.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng cung
• 3. CHƯƠNG 3: HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 4. CHƯƠNG 4: HÀNH VI NGƯỜI SẢN XUẤT – LÝ THUYẾT CHI PHÍ, DOANH THU VÀ LỢI NHUẬN
• 5. CHƯƠNG 5: CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
• 6. CHƯƠNG 6: THỊ TRƯỜNG CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT

Tóm tắt

I. Khám Phá Kinh Tế Vi Mô Tổng Quan và Ý Nghĩa

Kinh tế vi mô là một lĩnh vực quan trọng trong kinh tế học, nghiên cứu hành vi của cá nhân và doanh nghiệp trong việc ra quyết định. Nó giúp hiểu rõ cách thức mà các yếu tố như giá cả, thu nhập và sở thích ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng và sản xuất. Việc nắm vững các nguyên lý cơ bản của kinh tế vi mô không chỉ giúp sinh viên mà còn cả các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường.

1.1. Khái Niệm và Phân Loại Kinh Tế Vi Mô

Kinh tế vi mô được chia thành nhiều phân khúc, bao gồm hành vi người tiêu dùng, hành vi sản xuất và cấu trúc thị trường. Mỗi phân khúc này đều có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến cách thức hoạt động của nền kinh tế.

1.2. Tầm Quan Trọng của Kinh Tế Vi Mô trong Thực Tiễn

Kinh tế vi mô không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc phân tích thị trường, đưa ra quyết định kinh doanh và hoạch định chính sách. Nó giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và cải thiện hiệu quả sản xuất.

II. Những Thách Thức Trong Kinh Tế Vi Mô Vấn Đề và Giải Pháp

Kinh tế vi mô đối mặt với nhiều thách thức, từ việc hiểu rõ hành vi của người tiêu dùng đến việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu. Những vấn đề này có thể gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc đưa ra quyết định đúng đắn. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

2.1. Vấn Đề Hành Vi Người Tiêu Dùng

Hành vi của người tiêu dùng thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thu nhập, sở thích và giá cả. Việc hiểu rõ những yếu tố này giúp doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược marketing và sản phẩm phù hợp.

2.2. Thách Thức Trong Phân Tích Cung Cầu

Phân tích cung cầu là một trong những yếu tố quan trọng trong kinh tế vi mô. Tuy nhiên, việc dự đoán chính xác các yếu tố này không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường biến động.

III. Phương Pháp Phân Tích Kinh Tế Vi Mô Các Kỹ Thuật Chính

Để phân tích kinh tế vi mô, có nhiều phương pháp khác nhau được sử dụng, từ mô hình toán học đến phân tích định tính. Những phương pháp này giúp các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường và hành vi của người tiêu dùng.

3.1. Mô Hình Cung Cầu Cơ Sở Lý Thuyết

Mô hình cung cầu là một trong những công cụ quan trọng nhất trong kinh tế vi mô. Nó giúp xác định giá cả và lượng hàng hóa trên thị trường, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý.

3.2. Phân Tích Chi Phí và Lợi Nhuận

Phân tích chi phí và lợi nhuận giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất. Việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và tối đa hóa lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu của mọi doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Kinh Tế Vi Mô Trong Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu

Kinh tế vi mô có nhiều ứng dụng thực tiễn trong các lĩnh vực như marketing, quản lý sản xuất và hoạch định chính sách. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các nguyên lý kinh tế vi mô có thể giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả và tăng trưởng bền vững.

4.1. Ứng Dụng Trong Marketing

Các nguyên lý kinh tế vi mô giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nhu cầu và hành vi của người tiêu dùng, từ đó xây dựng các chiến lược marketing hiệu quả hơn.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Tế

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các nguyên lý kinh tế vi mô có thể dẫn đến sự gia tăng đáng kể trong doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.

V. Kết Luận Tương Lai Của Kinh Tế Vi Mô

Kinh tế vi mô sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và phân tích các vấn đề kinh tế hiện nay. Với sự phát triển của công nghệ và dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích sẽ ngày càng trở nên chính xác và hiệu quả hơn.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Kinh Tế Vi Mô

Kinh tế vi mô sẽ ngày càng được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác nhau, từ tài chính đến công nghệ thông tin, giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Kinh Tế Vi Mô

Nghiên cứu kinh tế vi mô không chỉ giúp doanh nghiệp mà còn hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc đưa ra quyết định đúng đắn, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu bài giảng học phần Kinh tế Vi mô (Microeconomics) do giảng viên Phòng Thị Huỳnh Mai ([e-mail]) biên soạn, giữ vị trí học phần cơ sở khối ngành bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân Kinh tế, Quản trị kinh doanh và các chuyên ngành liên quan tại bậc đại học. Môn học đóng vai trò thiết lập nền tảng tư duy phân tích hành vi kinh tế của từng chủ thể riêng biệt trong nền kinh tế thị trường, trước khi người học tiếp cận các môn học chuyên ngành hoặc kinh tế học vĩ mô.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), tài liệu được thiết kế nhằm giúp người học:

• Nắm vững các khái niệm cơ bản về quy luật khan hiếm, sự đánh đổi và phân bổ nguồn lực.
• Phân biệt bản chất giữa kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô; kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc.
• Hiểu và vận dụng được quy luật cung - cầu, cơ chế hình thành giá cả thị trường và mức độ co giãn.
• Đánh giá được các tác động định tính và định lượng khi chính phủ can thiệp vào thị trường thông qua thuế, trợ cấp, giá trần (price ceiling) và giá sàn (price floor).
• Xây dựng mô hình tối ưu hóa hành vi tiêu dùng và hành vi của doanh nghiệp trong việc lựa chọn sản lượng, chi phí để tối đa hóa lợi nhuận.

Cấu trúc tài liệu được tổ chức thành 6 chương logic, tiếp cận từ bức tranh tổng quát của nền kinh tế đến các mô hình vi mô chi tiết của từng thị trường cụ thể. Điểm đặc thù của tài liệu là việc kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết chuẩn hóa, đồ thị hình học, hàm số toán học và hệ thống câu hỏi thảo luận gắn liền với bối cảnh kinh tế thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung học phần được phân bổ theo 6 chương trọng tâm:

• Chương 1: Tổng quan về kinh tế học: Giới thiệu đối tượng, phương pháp nghiên cứu; phân định kinh tế vi mô (nghiên cứu quyết định của cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp và giá cả sản phẩm riêng biệt) với kinh tế vĩ mô (nghiên cứu tổng thể nền kinh tế quốc dân và chỉ số giá tổng sản phẩm); phân loại kinh tế học thực chứng (mô tả khách quan) và chuẩn tắc (đưa ra khuyến nghị chủ quan); xác định ba vấn đề kinh tế cơ bản (Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai?); phân tích 3 mô hình kinh tế (kinh tế kế hoạch hóa tập trung, kinh tế thị trường, kinh tế hỗn hợp); mô hình đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) và sơ đồ chu chuyển kinh tế 2 khu vực.
• Chương 2: Lý thuyết về cung – cầu và giá cả: Định nghĩa cầu ($D$), lượng cầu ($Q_D$), cung ($S$), lượng cung ($Q_S$), biểu cầu/biểu cung và đường cầu/đường cung; quy luật cầu (giá tăng thì lượng cầu giảm) và quy luật cung (giá tăng thì lượng cung tăng); các hàm số toán học của cầu và cung ($Q_D = f(P)$); phân tích sự di chuyển dọc theo đường cung/cầu (do biến đổi giá nội sinh) và sự dịch chuyển toàn bộ đường cung/cầu (do các yếu tố ngoại sinh như thu nhập, thị hiếu, giá hàng hóa thay thế/bổ sung, chính sách thuế, công nghệ, số lượng doanh nghiệp); trạng thái cân bằng thị trường; độ co giãn của cung cầu và các biện pháp can thiệp của chính phủ (thuế, trợ cấp, giá trần, giá sàn).
• Chương 3: Hành vi người tiêu dùng: Phân tích lý thuyết lợi ích (tổng lợi ích $TU$, lợi ích cận biên $MU$), đường bàng quan và đường ngân sách nhằm xác định điểm tiêu dùng tối ưu để tối đa hóa mức độ thỏa mãn.
• Chương 4: Hành vi người sản xuất – Lý thuyết chi phí, doanh thu và lợi nhuận: Nghiên cứu hàm sản xuất ngắn hạn và dài hạn, năng suất cận biên, các loại chi phí sản xuất (chi phí cố định, biến đổi, tổng chi phí, chi phí cận biên), doanh thu và nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận ($MR = MC$).
• Chương 5: Cấu trúc thị trường: Phân loại và so sánh đặc điểm, quyết định sản lượng và giá bán trong các mô hình thị trường: cạnh tranh hoàn hảo, độc quyền thuần túy, cạnh tranh mang tính độc quyền và độc quyền nhóm.
• Chương 6: Thị trường các yếu tố sản xuất: Nghiên cứu cơ chế vận hành, cung - cầu và sự hình thành giá cả của các yếu tố đầu vào bao gồm thị trường lao động, tiền vốn và đất đai.

Progression Logic của học phần:
[Tổng quan & Phương pháp luận (Chương 1)] 

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Quy luật khan hiếm và sự lựa chọn: Xuất phát từ mâu thuẫn giữa "Nhu cầu vô hạn" và "Nguồn lực hữu hạn", buộc các cá nhân và xã hội phải đưa ra quyết định phân bổ tối ưu.
2. Mô hình đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF - Production Possibility Frontier): Mô tả mức sản lượng tối đa nền kinh tế đạt được khi sử dụng toàn bộ nguồn lực hiệu quả nhất. Mô hình phân loại rõ các trạng thái:
   • Các điểm nằm trên đường PPF (ví dụ điểm $A, B$): Sản xuất đạt hiệu quả.
   • Các điểm nằm phía trong đường PPF (ví dụ điểm $C$): Sản xuất không hiệu quả (lãng phí nguồn lực).
   • Các điểm nằm phía ngoài đường PPF (ví dụ điểm $D$): Mức sản lượng không thể đạt được với nguồn lực hiện có.
3. Mô hình chu chuyển kinh tế: Mô tả dòng luân chuyển hàng hóa, dịch vụ, yếu tố sản xuất và dòng tiền (chi tiêu, doanh thu, thu nhập, chi phí) giữa hai chủ thể chính là Hộ gia đình và Doanh nghiệp thông qua Thị trường hàng hóa dịch vụ và Thị trường yếu tố sản xuất.
4. Hàm số và đồ thị Cung - Cầu:
   • Biểu diễn mối quan hệ giữa biến số giá ($P$) và lượng ($Q$).
   • Dữ liệu biểu cầu mẫu: Tại mức giá $P = 20$, lượng cầu $Q_D = 150$; $P = 40, Q_D = 120$; $P = 60, Q_D = 90$; $P = 80, Q_D = 60$; $P = 100, Q_D = 30$; $P = 120, Q_D = 0$.
   • Dữ liệu biểu cung mẫu: Tại mức giá $P = 20$, lượng cung $Q_S = 0$; $P = 40, Q_S = 20$; $P = 60, Q_S = 40$; $P = 80, Q_S = 60$; $P = 100, Q_S = 80$; $P = 120, Q_S = 100$.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích định lượng: Thiết lập phương trình đường cầu tuyến tính dạng $Q_D = a_0 - a_1 \cdot P$ và đường cung $Q_S = b_0 + b_1 \cdot P$; tính toán tọa độ điểm cân bằng thị trường ($P_0, Q_0$).
• Kỹ năng phân tích đồ thị: Phân biệt chính xác sự biến thiên dọc đường cầu/cung khi giá hàng hóa thay đổi với sự dịch chuyển sang trái/phải của toàn bộ đường cầu/cung khi các yếu tố phi giá cả thay đổi.
• Kỹ năng nhận định chính sách: Phân biệt phát biểu thực chứng (mang tính khách quan: "Khi chính phủ đánh thuế làm cho cầu hàng hóa giảm", "Cầu về mì gói sẽ giảm khi thu nhập của người tiêu dùng tăng") và phát biểu chuẩn tắc (mang tính chủ quan: "Nhà nước nên định mức lương tối thiểu cao hơn để cải thiện đời sống người lao động", "Nhà nước không nên định mức lương tối thiểu cao vì sẽ làm tăng người thất nghiệp").

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tiếp cận sư phạm và hoạt động trên lớp

Bài giảng triển khai phương pháp giảng dạy tích cực kết hợp giữa thuyết giảng lý thuyết và thảo luận nhóm chuyên đề. Cụ thể, các nhóm sinh viên được phân công nghiên cứu và trình bày các mô hình kinh tế:

• Nhóm sinh viên nam: Nghiên cứu mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung (Đặc điểm, ưu nhược điểm, lý do Việt Nam áp dụng giai đoạn 1975–1986 và lý do chấm dứt mô hình này).
• Nhóm sinh viên nữ: Nghiên cứu mô hình kinh tế thị trường và mô hình kinh tế hỗn hợp (Cơ chế giải quyết 3 vấn đề kinh tế cơ bản, tính ưu việt, hạn chế và sự tương thích với thực tiễn phát triển tại Việt Nam).

Bên cạnh đó, giảng viên tổ chức các nhóm thảo luận nhỏ (từ Nhóm 1 đến Nhóm 10) để phân tích chuyên sâu từng yếu tố ngoại sinh ảnh hưởng đến cung và cầu:

• Các nhóm phụ trách yếu tố cầu: Thu nhập người tiêu dùng (N1), Chính sách chính phủ (N2), Giá hàng hóa thay thế (N3), Giá hàng hóa bổ sung (N4), Giá dự kiến tương lai (N5), Quy mô thị trường và Sở thích.
• Các nhóm phụ trách yếu tố cung: Giá yếu tố sản xuất (N6), Chính sách chính phủ (N7), Khoa học kỹ thuật và công nghệ (N8), Giá dự kiến tương lai (N9), Số lượng doanh nghiệp (N10) và Điều kiện tự nhiên.

Quy định đánh giá và kiểm tra học phần

Hệ thống đánh giá được xác định cụ thể theo cấu trúc:

1. Điểm quá trình tại lớp (Trọng số 30% / 3 điểm):
   • Điểm chuyên cần: 1 điểm. Quy định điểm danh: Vắng không phép trừ 0,25 điểm/buổi. Sinh viên vắng từ 15 tiết trở lên bị cấm thi theo quy chế.
   • Điểm bài tập và thảo luận: 2 điểm.
2. Thi kết thúc học phần (Trọng số 70% / 7 điểm):
   • Hình thức: Thi tự luận.
   • Nội dung: Kết hợp câu hỏi lý thuyết và bài tập tính toán định lượng (giải hệ phương trình cung cầu, vẽ đồ thị, phân tích tác động chính sách).

---

Điểm nổi bật và tính thực tiễn

1. Khung ví dụ minh họa gắn liền với thực tế người học: Quy luật khan hiếm và bài toán tối đa hóa lợi ích dưới ràng buộc ngân sách được minh họa trực quan qua nhu cầu thực tế của sinh viên (nhu cầu ăn ngon, mặc đẹp, sử dụng điện thoại iPhone 7, máy tính xách tay Apple, xe máy SH đối chiếu với nguồn ngân sách cá nhân giới hạn).
2. Gắn kết phân tích lý thuyết với lịch sử kinh tế Việt Nam: Tài liệu đưa ra các câu hỏi mở mang tính tư duy lịch sử - thể chế, yêu cầu người học phân tích giai đoạn kinh tế kế hoạch hóa tập trung 1975–1986 và quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế hỗn hợp định hướng thị trường tại Việt Nam.
3. Tính liên kết với hệ thống tài liệu tham khảo chuẩn mực: Nội dung bài giảng được chuẩn hóa dựa trên các giáo trình kinh tế vi mô uy tín trong hệ thống giáo dục đại học:
   • Kinh tế vi mô – PGS.TS Lê Văn Dần.
   • Kinh tế vi mô – Bộ Giáo dục và Đào tạo.
   • Kinh tế vi mô – TS. Lê Bảo Lâm, TS. Nguyễn Như Ý.
   • Kinh tế vi mô – PGS.TS Phạm Văn Minh.
   • Câu hỏi, bài tập, trắc nghiệm Kinh tế vi mô – TS. Nguyễn Như Ý, ThS. Trần Thị Bảo Dung.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai theo học các ngành Kinh tế, Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán, Thương mại và Marketing cần học phần cơ sở ngành.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững kiến thức toán học cơ bản bậc trung học phổ thông, bao gồm phương trình đường thẳng bậc nhất ($y = ax + b$), cách giải hệ phương trình hai ẩn, và kỹ năng vẽ/đọc đồ thị tọa độ hai chiều ($P - Q$).
• Giảng viên bộ môn: Dùng làm đề cương chi tiết, khung slide bài giảng, hướng dẫn phân bổ nội dung bài tập nhóm và xây dựng ngân hàng đề thi tự luận/trắc nghiệm.
• Người tự học và nghiên cứu viên: Tài liệu cung cấp cấu trúc hệ thống hóa các định nghĩa, quy luật, bảng phân loại thực chứng - chuẩn tắc, phục vụ việc tra cứu nhanh các nguyên lý kinh tế học căn bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình phù hợp cho sinh viên đại học khối ngành kinh tế và kinh doanh bắt đầu tiếp cận môn Kinh tế vi mô, cũng như người học cần tài liệu hệ thống hóa khung lý thuyết căn bản.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học chỉ cần kiến thức toán học cơ bản về đại số (phương trình tuyến tính, giải hệ phương trình) và kỹ năng phân tích đồ thị hình học tọa độ $X - Y$ cơ bản.

3. Cấu trúc bài giảng có điểm gì khác biệt so với việc đọc sách tham khảo thông thường?

Tài liệu bài giảng đã được lược trích thành các sơ đồ, bảng biểu đối sánh rõ ràng (như bảng so sánh Vi mô vs Vĩ mô, Thực chứng vs Chuẩn tắc, bảng dịch chuyển cung cầu theo 10 nhóm yếu tố) và chia nhỏ bài tập theo từng nhóm chuyên đề cụ thể.

4. Phương pháp tự học hiệu quả nhất đối với tài liệu này là gì?

Người học nên kết hợp việc nắm vững các định nghĩa lý thuyết, vẽ lại sơ đồ chu chuyển kinh tế/đường PPF, sau đó thực hành tính toán trực tiếp các bảng biểu cung - cầu (như biểu số liệu giá từ 20 đến 120 ngàn đồng/kg) để thành thạo kỹ năng thiết lập hàm số.

5. Những tài liệu nào có thể sử dụng kèm theo để luyện tập bài tập?

Người học nên sử dụng cuốn Câu hỏi, bài tập, trắc nghiệm Kinh tế vi mô của TS. Nguyễn Như Ý và ThS. Trần Thị Bảo Dung, cùng sách giáo trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo để mở rộng bài tập tự luận và trắc nghiệm chuyên sâu.

---

Kết luận

Bài giảng Kinh tế Vi mô cung cấp khung kiến thức nền tảng và phương pháp luận hoàn chỉnh về hành vi của các chủ thể kinh tế vi mô. Với lộ trình học tập logic 6 chương đi từ tổng quan, công cụ cung cầu đến lý thuyết người tiêu dùng, người sản xuất và cấu trúc thị trường, tài liệu đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra của học phần. Việc kết hợp chặt chẽ giữa học thuyết chuẩn tắc, mô hình định lượng và hệ thống tài liệu tham khảo chính thống giúp người học xây dựng nền tảng tư duy phân tích kinh tế vững chắc phục vụ cho các môn học chuyên sâu tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC 1. Phân loại kinh tế học 3. Các vấn đề kinh tế cơ bản của doanh nghiệp 4. Các mô hình kinh tế 5.

Đường giới hạn khả năng sản xuất 6. Chu chuyển của hoạt động kinh tế KHÁI NIỆM KINH TẾ HỌC Nhu cầu vô hạn >< Nguồn lực hữu hạn Quy luật khan hiếm Ví dụ Nhu cầu của các bạn sinh viên Khả năng của các bạn có - Ăn ngon được bao nhiêu tiền? - Mặc đẹp - Sử dụng điện thoại Iphone 7 - Máy laptop Apple - Chạy xe SH… Bạn sẽ làm thế nào để thỏa mãn được nhu cầu của mình? KHÁI NIỆM KINH TẾ HỌC • Kinh tế học nghiên cứu cách thức xã hội và cá nhân sử dụng và phân phối nguồn lực hữu hạn để thỏa mãn nhu cầu vô hạn của mình một cách hiệu quả nhất. PHÂN LOẠI KINH TẾ HỌC KINH TẾ VI MÔ KINH TẾ VĨ MÔ MICRO ECONOMICS MACRO ECONOMICS Nghiên cứu quyết định của cá Nghiên cứu tổng thể toàn bộ nền nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp kinh tế quốc dân và các tương tác giữa các quyết định này PHÂN BIỆT KINH TẾ VI MÔ VÀ VĨ MÔ Thị trường Giá cả Kinh tế vi mô NC từng sản phẩm NC giá từng sản riêng biệt phẩm riêng biệt Kinh tế vĩ mô NC thị trường NC chỉ số giá tổng sản phẩm PHÂN LOẠI KINH TẾ HỌC KINH TẾ HỌC THỰC CHỨNG KINH TẾ HỌC CHUẨN TẮC MICRO ECONOMICS MACRO ECONOMICS Mô tả các hoạt động, các hiện Đưa ra các khuyến nghị lời tượng kinh tế một cách khách khuyên hoặc ý kiến chủ quan quan khoa học của một người hay một nhóm người về các hoạt động, hiện tượng kinh tế. Nhà nước nên định mức lương tối thiểu cao hơn để cải thiện đời sống của người lao động 2.

Nhà nước không nên định mức lương tối thiểu cao vì sẽ làm tăng người thất nghiệp 3. Khi chính phủ đánh thuế làm cho cầu hàng hóa giảm 4. Cầu về mì gói sẽ giảm khi thu nhập của người tiêu dùng tăng. NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CƠ BẢN 1.

Sản xuất cái gì? Khi quyết định được sản phẩm sẽ sản xuất kinh doanh giúp chúng ta giải quyết được những vấn đề gì? Cơ sở nào để đi đến quyết định sản xuất cái gì? NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CƠ BẢN 2. Sản xuất như thế nào?  Lựa chọn công nghệ sản xuất nào.  Lựa chọn các yếu tố đầu vào nào.  Lựa chọn phương pháp sản xuất nào.

Giúp doanh nghiệp giải quyết được việc gì? NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CƠ BẢN 3. Sản xuất cho ai?  Giúp doanh nghiệp thực hiện những việc gì? CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ KẾ HOẠCH HÓA TẬP TRUNG Ai là người quyết định 3 vấn đề kinh tế cơ bản? Tại sao giai đoạn 1975 – 1986 Việt Nam áp dụng mô hình này? Tại sao Việt Nam không tiếp tục áp dụng mô hình này nữa? Ưu nhược điểm của mô hình này? CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ai là người quyết định 3 vấn đề kinh tế cơ bản? Ưu nhược điểm của mô hình này? Có phải Việt Nam đang áp dụng mô hình này? CÁC MÔ HÌNH KINH TẾ KINH TẾ HỖN HỢP Ai là người quyết định 3 vấn đề kinh tế cơ bản? Ưu nhược điểm của mô hình này? Việt Nam áp dụng mô hình này có phải là tối ưu? ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT Thể hiện mức sản lượng tối đa mà nền kinh tế có thể sản xuất được trong một thời điểm nhất định khi sử dụng toàn bộ nguồn lực của nền kinh tế một cách hiệu quả nhất. Nguồn lực của nền kinh tế là những gì? A, B: sản xuất hiệu quả C: sản xuất không hiệu quả D: không thể đạt được X Y Y 1000 0 A .C 300 40 0 50 550 750 X CHU CHUYỂN CỦA HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Chi tiêu Doanh THỊ TRƯỜNG thu HÀNG HÓA DỊCH VỤ Cung Cầu HH DV HHDV HỘ GIA ĐÌNH DOANH NGHIỆP Cung ytsx Cầu ytsx THỊ TRƯỜNG YẾU TỐ SẢN XUẤT Thu nhập Chi phí các ytsx CHƯƠNG 2 LÝ THUYẾT VỀ CUNG – CẦU VÀ GIÁ CẢ Nội dung • Cầu • Cung • Cân bằng cung cầu • Sự co giãn của cung và cầu • Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường - Giá trần, giá sàn - Thuế, trợ cấp Mục tiêu Nắm được: • Quy luật cung, quy luật cầu • Các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu • Cơ chế hình thành giá cả trên thị trường • Ảnh hưởng của các can thiệp của chính phủ vào giá của thị trường I. CẦU (DEMAND – D) CÁC KHÁI NIỆM Cầu (D) là số lượng của Lượng cầu (QD) của một loại hàng hóa mà người hàng hóa dịch vụ là số tiêu dùng mong muốn lượng hàng hóa dịch vụ mua và có thể mua tại mà người tiêu dùng sẳn mỗi mức giá chấp nhận lòng mua cụ thể ở một được trong một khoảng mức giá nào đó trong thời gian nhất định tại một khoảng thời gian một địa điểm nhất nhất định.

CÁC KHÁI NIỆM Biểu cầu: Là bảng liệt kê số lượng hàng hóa dịch vụ được người tiêu dùng sẳn lòng mua ở từng mức giá trong một khoảng thời gian nhất định. BIỂU CẦU ĐƯỜNG CẦU Điểm Giá Lượng cầu Quy luật cầu: P tăng Qd giảm, P (1.000kg/tuần) P giảm Qd tăng (các A 20 150 yếu tố khác không đổi) B 40 120 100 A C 60 90 60 B D 80 60 (D) E 100 30 30 90 Q F 120 0 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU Thu nhập của người tiêu dùng (nhóm 1) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU Các chính sách của chính phủ (N 2) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU GIÁ HÀNG HÓA CÓ LIÊN QUAN (N3) Hàng hóa thay thế cho nhau CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU GIÁ HÀNG HÓA CÓ LIÊN QUAN (N4) Hàng hóa bổ sung cho nhau CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU Giá dự kiến trong tương lai (N5) Dự kiến tăng Dự kiến giảm CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU Qui mô thị trường CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU Sở thích HÀM CẦU QD = f(Giá SP, thu nhập, Sở thích hay thị hiếu, giá hàng hóa có liên quan, giá dự kiến trong tương lai, quy mô thị trường…)  QD = f (P)  QD = a0- a1.QD P : giá cả P : giá cả QD: lượng cầu QD: lượng cầu Điểm Giá (1.000đ/kg) Lượng cầu (1.000kg/tuần) A 20 150 B 40 120 C 60 90 D 80 60 E 100 30 F 120 0 SỰ THAY ĐỔI CỦA CẦU Di chuyển dọc đường Dịch chuyển đường cầu do cầu do giá thay đổi các yếu tố khác ngoài giá thay đổi P P (3) (1) (2) A P1 P1 P2 B (D) (D) Q Q3 Q1 Q2 Q Q1 Q2 Yếu tố thay đổi Cầu Phải Cầu Trái Giá hàng hóa thay thế Tăng Giảm Thuế của chính phủ Giảm Tăng Giá sản phẩm dự kiến trong Tăng Giảm tương lai Thị hiếu của người tiêu dùng Tăng Giảm Qui mô của thị trường Tăng Giảm II. CUNG (SUPPLY – S) CÁC KHÁI NIỆM Cung (S) Lượng cung (QS) Cung đối với một Lượng cung của một loại hàng hóa dịch vụ nào hàng hóa dịch vụ là số đó là số lượng hàng hóa lượng hàng hóa dịch vụ dịch vụ mà người sản xuất mà người sản xuất sẳn mong muốn bán và có thể lòng bán cụ thể ở từng bán tại mỗi mức giá chấp mức giá trong một khoản nhận được trong một thời gian nhất định. khoảng thời gian nhất định tại một địa điểm nhất định.

BIỂU CUNG ĐƯỜNG CUNG Điểm Giá Lượng cung (1.000 kg/ P tuần) (S) A 20 0 B 40 20 100 B C 60 40 A 60 D 80 60 E 100 80 40 80 Q F 120 100 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CUNG GIÁ YẾU TỐ SẢN XUẤT (N6) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CUNG Các chính sách của chính phủ (N7) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CUNG Khoa học kỹ thuật, công nghệ (N8) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CUNG Giá dự kiến trong tương lai (N9) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CẦU SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP (N10) CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG CUNG ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN