CHƯƠNG I Câu 1: Giải thích mối quan hệ giữa khái niệm thương mại điện tử và kinh doanh điện tử? Câu 2: Tóm tắt ba lý do tại sao doanh nghiệp muốn thực hiện thương mại điện tử? Câu 3: Mô tả ba rào cản chính để đối với việc chấp nhận thương mại điện tử của khách hàng và làm cách nào để công ty có thể chống lại những điều này? Chương II: Phân tích thị trường trong thương mại điện tử 14 Chương II: PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Chương II cung cấp nội dung kiến thức liên quan đến các vấn đề về phân tích thị trường trực tuyến để đánh giá đối thủ cạnh tranh, khách hàng và sử dụng trung gian các kỹ thuật số hoá và phương tiện truyền thông để phát triển chiến lược; Xác định mô hình thị trường và mô hình kinh doanh đối với thương mại và truyền thông điện tử; Đánh giá được hiệu quả mô hình kinh doanh và mô hình doanh thu đối với kinh doanh điện tử, đặc biệt là khởi tạo một doanh nghiệp điện tử. GIỚI THIỆU Trước khi giới thiệu chính thức về phân tích thị trường trong thương mại điện tử chúng ta làm rõ nội dung của một số thuật ngữ được trình bày bởi (Chaffey, 2017). Thị trường trực tuyến (Online Marketplace). Là nơi trao đổi thông tin và các giao dịch điện tử hoàn chỉnh giữa người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ thông qua những hình thức khác nhau của công cụ trực tuyến như công cụ tìm kiếm, mạng xã hội, trang mạng so sánh và những trang đích.
Đường dẫn mua hàng (Path to Purchase). Có nhiều trang mạng, kênh, thiết bị và nguồn thông tin khách nhau mà người tiêu dùng sử dụng để đưa ra quyết định mua hàng đối với hàng hoá hay dịch vụ nào đó như là con đường chuyển đổi của một trang mạng (Conversion Pathways On The Site). Là thuật ngữ mô tả sử dụng đồng thời các thiết bị như Tivi và máy tính bảng. Điển hình trang mạng nhà bán lẻ hoặc nhà sản xuất với việc kinh doanh hoặc thông tin dịch vụ.
Các trung gian truyền thông như trang mạng đa phương tiện có thể là trang đích cho vài sản phẩm hoặc dịch vụ. Trung gian trực tuyến (Online Intermediaries). Là những trang mạng mà nó kết nối trang người dùng với nội dung mà họ tìm kiếm ở những trang đích. Những trung gian trực tuyến mới như là công cụ tiềm kiếm và trang mạng mua sắm có so sánh, trang hướng dẫn và những nhà phát hành báo, tạp chí trên các phương tiện trực tuyến.
Các doanh nghiệp có thể xem xét các phương tiện của họ trên thị trường trực tuyến để làm tăng sự hiện diện của họ thông qua những điểm tiếp xúc khách hàng khác nhau. Đường dẫn mua hàng ngày càng phức tạp từ khi quyết định mua hàng của khách hàng bị ảnh hưởng bởi nhiều điểm tiếp xúc khách hàng khác nhau. Ví dụ, quyết định mua hàng bị ảnh hưởng khi truy cập mạng xã hội thông qua máy tính và trang mạng trên di động cộng với truyền thông trên các kênh truyền thống. Việc gia tăng sử dụng nhiều thiết bị đồng thời.
Ví dụ như người dùng có thể dùng máy tính bảng hay điện thoại trong khi đang xem tivi, quá trình này được biết đến với thuật ngữ “đa màn hình”. Chương II: Phân tích thị trường trong thương mại điện tử 15 Để xác định cách tốt nhất ảnh hưởng đến người mua hàng được cân nhắc một cách cẩn thận. Các doanh nghiệp phải thu thập và xem xét bản chất bên trong mà điều đó giúp đỡ họ hiểu được hành vi và cải thiện sự hiện diện của họ và truyền thông trên những kênh khác nhau để cải thiện điều này. Trong thị trường truyền thống hàng hoá được bán thông qua các nhà phân phối, đối với thị trường điện tử hàng hoá cũng có thể bán trực tiếp đến khách hàng thông qua trang đích, và cũng là cơ hội đạt đến những khách hàng thông qua những loại hình mới của các trung gian trực tuyến như các công cụ tìm kiếm, trang mua sắm có so sánh, mạng xã hội, blogs và trang mạng của những nhà xuất bản khác.
Chúng ta sẽ chỉ ra các nguồn thông tin khác nhau được sử dụng để đánh giá khách hàng sử dụng các loại trung gian khác nhau này. Sau đó, chúng ta sẽ xem xét cách mà truyền thông điện tử được tạo điều kiện tái cấu trúc mối quan hệ giữa các thành viên của thị trường điện tử – đây là một đặc điểm quan trọng của thương mại điện tử. Mô hình doanh thu và mô hình kinh doanh của thương mại điện tử. Truyền thông điện tử đã đưa ra nhiều mô hình kinh doanh mới và mô hình doanh thu hấp dẫn.
Chúng ta sẽ sử dụng mô hình kinh doanh Canvas là một trong những mô hình tối ưu để xem xét mô hình kinh doanh cho cả doanh nghiệp khởi sự kinh doanh và doanh nghiệp đang kinh doanh. Để hiểu hơn về hai mô hình này sinh viên nên nghiên cứu thêm mô hình kinh doanh của Michael Welch (Blackcircles.com) để biết thêm về cách quản lý, định hướng khách hàng trong kinh doanh điện tử. PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG ĐIỆN TỬ Trước khi tiến hành tìm hiểu về phân tích thị trường điện tử cần làm rõ nội dung của các thuật ngữ sau: - Phân tích bối cảnh. Là qui trình thu thập và xem xét thông tin về môi trường bên trong và bên ngoài và các nguồn lực để thực hiện chiến lược.
- Theo dõi và phân tích môi trường. Là qui trình giám sát liên tục môi trường và đưa ra những phản ứng hợp lý. Thấu hiểu những yếu tố môi trường trực tuyến của tổ chức cái mà chỉ ra như môi trường vi mô, môi trường vĩ mô và môi trường của tổ chức là một phần quan trọng của phân tích bối cảnh đối với phát triển chiến lược kinh doanh điện tử. Cũng cần có quy trình liên tục giám sát môi trường mà thường được gọi là theo dõi môi trường.
Kiến thức về phân tích cơ hội và đe doạ được trình bày trong môn học quản trị chiến lược. Trong phạm vi của chương này chỉ trình bày một số khung phân tích trực tiếp đối với môi trường vi mô trong thị trường điện tử. Để thực hiện chiến lược thương mại điện tử, ảnh hưởng đáng kể nhất là những thị trường trực tiếp của môi trường vi mô mà nó được hình thành bởi nhu cầu của khách hàng và cách mà dịch vụ được cung cấp đến họ bởi đối thủ cạnh tranh, trung gian và Chương II: Phân tích thị trường trong thương mại điện tử 16 nhà cung cấp ban đầu. Chiến lược chớp nhoáng (Strategic agility).
Được hiểu là khả năng đổi mới và thu được lợi thế cạnh tranh trong thị trường bởi việc giám sát sự thay đổi trong thị trường của một tổ chức và sau đó đánh giá hiệu quả các chiến lược thay thế và lựa chọn, xem xét và triển khai chiến lược phù hợp. Qui trình phân tích thị trường trực tuyến. Phân tích thị trường trực tuyến là một phần quan trọng của việc phát triển kế hoạch kinh doanh điện tử dài hạn hoặc tạo ra chiến dịch marketing điện tử ngắn hạn. Hoàn thiện phân tích thị trường điện tử hỗ trợ xác định những loại hình chính hiện diện trên thị trường điện tử và đó là một phần của hệ sinh thái (Click Ecosystem) - có thể được hiểu là mô tả hành vi khách hàng hoặc lưu lượng khách hàng truy cập trực tuyến giữa các công cụ tìm kiếm, trang mạng đa phương tiện, trung gian khác đối với một tổ chức và đối thủ cạnh tranh của tổ chức đó.
Triển vọng và khách hàng trong thị trường trực tuyến sẽ được chuyển tự nhiên đến công cụ tìm kiếm để tìm sản phẩm, dịch vụ, thương hiệu và phương tiện giải trí. Công cụ tìm kiếm hoạt động như là một hệ thống phân phối mà nó kết nối những người tìm kiếm đến những trang mạng trung gian khác nhau với những cụm từ tìm kiếm khác nhau. Vì vậy lưu lượng người truy cập giữa các trang mạng phải được hiểu bởi những nhà làm marketing trong khu vực đó. Những doanh nghiệp cung cấp nền tảng trực tuyến lớn như Facebook, Google đã phát triển hạ tầng của chính họ hoặc gọi là một hệ sinh thái thị trường điện tử (Online Market Ecosystem) cái mà kết nối trang mạng thông qua trao đổi dữ liệu, hoặc đưa ra những cơ hội để gia tăng trải nghiệm của khách hàng và mở rộng tầm ảnh hưởng.
Chẳng hạn Facebook đã phát triển nền tảng API cho phép trao đổi dữ liệu giữa trang mạng và các ứng dụng, kể cả ứng dụng di động. Cho phép chủ các trang mạng khác nhau kết hợp các thông tin của người dùng Facebook tương tác với trang mạng của họ và ứng dụng và chia sẻ thông tin trên hệ sinh thái của họ liên quan đến các công cụ tìm kiếm và hệ sinh thái di động Android. Như là một phần của phân tích thị trường điện tử, các doanh nghiệp nên đánh giá mối quan hệ sự quan trọng của hệ sinh thái và nguồn lực mà họ cần đặt một sự kết hợp dịch vụ trực tuyến để xây dựng kế hoạch. Phân tích tác động hệ sinh thái khác nhau đối với hành vi khách hàng trực tuyến hoặc hành trình khách hàng là quan trọng như quan sát hành vi khách hàng hiện hữu trong thế giới thực.
Các yếu tố của phân tích thị trường trực tuyến được xem như là một quy trình của phân tích thị trường trực tuyến gồm: - Phân khúc khách hàng (Customer Segments). Phân tích thị trường trực tuyến nên xác định và tóm tắt phân khúc mục tiêu khác nhau cho kinh doanh điện tử để mà hiểu được việc tiêu dùng trực tuyến của họ, hành vi người mua, và loại nội dung và Chương II: Phân tích thị trường trong thương mại điện tử 17 trải nghiệm mà họ sẽ tìm kiếm từ trung gian và trang mạng của họ. - Trung gian tìm kiếm (Search Intermediaries). Có nhiều các công cụ tìm kiếm ở mỗi quốc gia.
Thông thường là Google, Microsoft Live, Ask, nhưng lại có một số công cụ tìm kiếm khác quan trọng trong các thị trường như Trung Quốc (Baidu), Russia (Yandex), South Korea (Naver). Chúng ta có thể sử dụng dữ liệu bảng của đối tượng mục tiêu từ những nhà cung cấp thông tin này. The Google Trends Tool là một công cụ miễn phí đánh giá hữu ích cho sinh viên hoặc những người dùng không cần quá nhiều thông tin chi tiết. Choi & Varian (2009), cho rằng dữ liệu Google Trends là khối lượng tìm kiếm thông qua thời gian rất hữu ích cho việc dự đoán mức độ tiêu dùng.