®¹i häc quèc gia hµ néi tr−êng ®¹i häc khoa häc x· héi vμ nh©n v¨n. ph¹m ®øc h©n côm di tÝch ®×nh-chïa h÷u b»ng (hμ t©y) kiÕn tróc vμ ®iªu kh¾c luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö Hµ Néi - 2009 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ®¹i häc quèc gia hµ néi tr−êng ®¹i häc khoa häc x· héi vμ nh©n v¨n. ph¹m ®øc h©n côm di tÝch ®×nh-chïa h÷u b»ng (hμ t©y) kiÕn tróc vμ ®iªu kh¾c Chuyªn ngµnh: Kh¶o cæ häc M· sè: 60 22 60 luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: PGS.TS hoμng v¨n kho¸n Hµ Néi - 2009 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lêi Cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh tæng hîp vµ nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ nªu trong luËn v¨n lµ trung thùc.
Nh÷ng ý kiÕn khoa häc ch−a tõng ®−îc ai c«ng bè trong bÊt cø c«ng tr×nh nµo kh¸c. Hµ Néi, ngµy 28 th¸ng 05 n¨m 2009 T¸c gi¶ luËn v¨n Ph¹m §øc H©n 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môc lôc Lêi cam ®oan Môc lôc Trang 01 B¶ng c¸c ch÷ viÕt t¾t Trang 04 Danh môc b¶n ®å, b¶n vÏ, b¶n ¶nh côm di tÝch ®×nh - chïa lµng Trang 05 H÷u B»ng Më ®Çu Trang 16 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trang 16 2. Môc ®Ých nghiªn cøu Trang 18 3.
§èi t−îng, ph¹m vi nghiªn cøu Trang 18 4. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu Trang 18 5 Nh÷ng kÕt qu¶ vµ ®ãng gãp cña luËn v¨n Trang 19 6. KÕt cÊu cña luËn v¨n Trang 19 Ch−¬ng Mét. Tæng quan t− liÖu Trang 20 1.
LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò Trang 20 1. LÞch sö nghiªn cøu ®×nh lµng Trang 20 1. LÞch sö nghiªn cøu chïa lµng Trang 27 1. Kh«ng gian, vÞ trÝ ®Þa v¨n hãa lµng H÷u B»ng Trang 30 1.
§èi t−îng ®−îc t«n thê t¹i côm di tÝch ®×nh-chïa lµng Trang 32 H÷u B»ng 1. Kh¸i niÖm Thµnh hoµng vµ Thµnh hoµng lµng Trang 32 1. VÞ thÇn ®−îc thê t¹i ®×nh H÷u B»ng Trang 35 1. T−îng thê t¹i chïa lµng H÷u B»ng Trang 38 TiÓu kÕt ch−¬ng mét Trang 38 Ch−¬ng Hai: KiÕn tróc ®×nh-chïa lµng H÷u B»ng Trang 40 2.
C¶nh quan m«i tr−êng côm di tÝch Trang 40 2. KiÕn tróc Trang 41 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mét vµi kh¸i niÖm Trang 41 2. Kh«ng gian côm di tÝch Trang 45 2.
KiÕn tróc ®×nh Trang 46 2. Bè côc mÆt b»ng Trang 46 2. B×nh phong Trang 48 2. Nhµ T¶, H÷u vu Trang 51 2.
èng muèng Trang 61 2. HËu cung Trang 63 2. Niªn ®¹i x©y dùng Trang 64 2. KiÕn tróc chïa Trang 65 2.
Bè côc mÆt b»ng Trang 65 2. Tam quan Trang 65 2. VÊn ®Ò niªn ®¹i Trang 72 TiÓu kÕt ch−¬ng hai Trang 73 Ch−¬ng Ba: NghÖ thuËt trang trÝ ®iªu kh¾c ë Trang 75 côm di tÝch ®×nh-chïa lµng H÷u B»ng 3. NghÖ thuËt trang trÝ ®iªu kh¾c ë ®×nh Trang 75 3.
Trang trÝ trªn ®Êt nung, v«i v÷a Trang 75 3. §iªu kh¾c trang trÝ trªn gç Trang 76 3. Trang trÝ trªn c¸c di vËt cã gi¸ trÞ Trang 84 3. NghÖ thuËt trang trÝ ®iªu kh¾c ë chïa Trang 88 3.
Trang trÝ trªn ®¸, v«i v÷a Trang 88 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. §iªu kh¾c trªn thµnh phÇn kiÕn tróc Trang 89 3. §iªu kh¾c trªn T−îng trßn Trang 93 3. §Æc tr−ng kü thuËt ®iªu kh¾c Trang 98 TiÓu kÕt ch−¬ng ba Trang 99 KÕt luËn, ®¸nh gi¸ Trang 100 1.
§¸nh gi¸ gi¸ trÞ di tÝch Trang 100 1. Gi¸ trÞ vÒ mÆt kiÕn tróc Trang 100 1. Gi¸ trÞ vÒ nghÖ thuËt ®iªu kh¾c trang trÝ Trang 102 2. Nh÷ng ®Þnh h−íng c¬ b¶n cho viÖc b¶o tån ph¸t huy gi¸ trÞ côm di tÝch ®×nh-chïa lµng H÷u B»ng trong giai Trang 104 ®o¹n hiÖn nay.
Nh÷ng v¨n b¶n, ph−¬ng ch©m c¬ b¶n Trang 104 2. Nh÷ng bµi b¶n cÇn thiÕt ®Ó tiÕn hµnh b¶o tån côm di Trang 107 tÝch ®×nh-chïa lµng H÷u B»ng tµi liÖu tham kh¶o Trang 111 Phô lôc Trang 118 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com B¶ng c¸c ch÷ viÕt t¾t B. Bulletin de l' Ecole Francaise d' Extrªme-Orient Bd. B¶n dÞch C−¬ng Môc Kh©m §Þnh ViÖt sö th«ng gi¸m c−¬ng môc DTH T¹p chÝ D©n Téc Häc §NTC §¹i Nam nhÊt thèng chÝ §HTH §¹i häc Tæng Hîp Gs Gi¸o s− H.
Hµ Néi KCH T¹p chÝ Kh¶o cæ häc LTHCLC LÞch triÒu hiÕn ch−¬ng lo¹i chÝ NCNT T¹p chÝ Nghiªn cøu NghÖ thuËt NCVHNT T¹p chÝ Nghiªn cøu V¨n ho¸ NghÖ thuËt NPHMVKCH Nh÷ng ph¸t hiÖn míi vÒ Kh¶o cæ häc Nxb Nhµ xuÊt b¶n PGS Phã gi¸o s− PTS Phã tiÕn sü t/c T¹p chÝ tr. trang TS TiÕn sü Toµn th− §¹i ViÖt sö ký toµn th− Tp HCM Thµnh phè Hå ChÝ Minh VHDG T¹p chÝ V¨n ho¸ D©n gian VHTT V¨n ho¸ Th«ng tin 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com danh môc b¶n ®å, b¶n vÏ, b¶n ¶nh côm di tÝch ®×nh-chïa lμng h÷u b»ng (th¹ch thÊt - hµ t©y) I. Danh môc b¶n ®å B¶n ®å 01: VÞ trÝ tØnh Hµ T©y trong kh«ng gian ch©u thæ B¾c bé (Nguån: TËp B¶n ®å hµnh chÝnh ViÖt Nam, Nxb B¶n ®å. Danh môc b¶n vÏ - B¶n vÏ 01: MÆt b»ng tæng thÓ côm di tÝch ®×nh chïa lµng H÷u B»ng - B¶n vÏ 02: MÆt b»ng m¸i tæng thÓ ®×nh - B¶n vÏ 03: MÆt b»ng nÒn tæng thÓ ®×nh - B¶n vÏ 04: Chi tiÕt b×nh phong - B¶n vÏ 05: MÆt b»ng vµ mÆt ®øng trôc 1- 8 Nghi m«n.
- B¶n vÏ 06: MÆt ®øng trôc 1-2 Nhµ bia - B¶n vÏ 07: MÆt b»ng Nhµ bia - B¶n vÏ 08: MÆt c¾t 1-1 Nhµ bia - B¶n vÏ 09: MÆt ®øng trôc 1’-8’ T¶ vu - B¶n vÏ 10: MÆt ®øng trôc 8’-1’ T¶ vu - B¶n vÏ 11: MÆt ®øng trôc A’-D T¶ vu - B¶n vÏ 12: MÆt ®øng trôc D-A’ T¶ vu - B¶n vÏ 13: MÆt b»ng nÒn T¶ vu - B¶n vÏ 14: MÆt c¾t 1-1 T¶ vu - B¶n vÏ 15: MÆt c¾t 2-2 T¶ vu - B¶n vÏ 16: MÆt c¾t 3-3 T¶ vu - B¶n vÏ 17: MÆt ®øng trôc 1’-8’ H÷u vu - B¶n vÏ 18: MÆt ®øng trôc 8’-1’ H÷u vu - B¶n vÏ 19: MÆt ®øng trôc A’-D H÷u vu 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - B¶n vÏ 20: MÆt ®øng trôc D-A’ H÷u vu - B¶n vÏ 21: MÆt b»ng nÒn H÷u vu - B¶n vÏ 22: MÆt c¾t 1-1 H÷u vu - B¶n vÏ 23: MÆt c¾t 2-2 H÷u vu - B¶n vÏ 24: MÆt c¾t 3-3 H÷u vu - B¶n vÏ 25: MÆt ®øng trôc 1’-10’ §¹i ®×nh - B¶n vÏ 26: MÆt ®øng trôc 10’-1’ §¹i ®×nh + HËu cung - B¶n vÏ 27: MÆt ®øng trôc J-A’ §¹i ®×nh + HËu cung - B¶n vÏ 28: MÆt ®øng trôc A’-J §¹i ®×nh + HËu cung - B¶n vÏ 29: MÆt b»ng nÒn §¹i ®×nh - B¶n vÏ 30: MÆt b»ng m¸i h¹ §¹i ®×nh - B¶n vÏ 31: MÆt b»ng m¸i th−îng §¹i ®×nh - B¶n vÏ 32: MÆt c¾t 1-1 §¹i ®×nh + HËu cung - B¶n vÏ 33: MÆt c¾t 2-2 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 34: MÆt c¾t 3-3 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 35: MÆt c¾t A-A §¹i ®×nh - B¶n vÏ 36: MÆt c¾t B-B èng muèng - B¶n vÏ 37: MÆt c¾t C-C èng muèng - B¶n vÏ 38: MÆt c¾t D-D HËu cung - B¶n vÏ 39: Chi tiÕt v× n¸ch trôc 3 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 40: Chi tiÕt v× n¸ch trôc 3 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 41: Chi tiÕt v× n¸ch trôc 3 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 42: Chi tiÕt v× n¸ch trôc 5 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 43: Chi tiÕt v× n¸ch trôc 5 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 44: Chi tiÕt v¸n giã trôc 5 §¹i ®×nh - B¶n vÏ 45: Chi tiÕt v× nãc trôc H HËu cung 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - B¶n vÏ 46: MÆt b»ng tæng thÓ Chïa + V¨n chØ H÷u B»ng - B¶n vÏ 47: MÆt b»ng nÒn tæng thÓ chïa H÷u B»ng - B¶n vÏ 48: MÆt b»ng m¸i tæng thÓ chïa H÷u B»ng - B¶n vÏ 49: MÆt ®øng trôc 1-6 Tam quan - B¶n vÏ 50: MÆt ®øng trôc A-D Tam quan - B¶n vÏ 51: MÆt c¾t 1-1 Tam quan - B¶n vÏ 52: MÆt c¾t 2-2 Tam quan - B¶n vÏ 53: MÆt ®øng trôc 1-6 Tam b¶o - B¶n vÏ 54: MÆt ®øng trôc E-L Tam b¶o - B¶n vÏ 55: MÆt ®øng trôc 2-5 Tam b¶o - B¶n vÏ 56: MÆt c¾t 3-3 Tam b¶o - B¶n vÏ 57: MÆt c¾t 4-4 Tam b¶o III. Danh môc b¶n ¶nh: - ¶nh 01: Ch©u thæ B¾c Bé nh×n tõ VÖ tinh (Nguån: Google Earth 2007) - ¶nh 02: HuyÖn Th¹ch ThÊt nh×n tõ VÖ tinh (Nguån: Google Earth 2007) - ¶nh 03: VÞ trÝ x· H÷u B»ng chôp tõ VÖ tinh (Nguån: Google Earth 2007) - ¶nh 04: VÞ trÝ côm di tÝch ®×nh, chïa H÷u B»ng chôp tõ VÖ tinh (Nguån: Google Earth 2007) - ¶nh 05: MÆt tr−íc côm di tÝch ®×nh chïa H÷u B»ng (chôp n¨m 1987); Nguån: Côc Di s¶n V¨n hãa - ¶nh 06: MÆt ®øng ®×nh H÷u B»ng (chôp n¨m 1987); Nguån: Côc Di s¶n V¨n hãa - ¶nh 07: MÆt bªn ®×nh H÷u B»ng (chôp n¨m 1987); Nguån: Côc Di s¶n V¨n hãa - ¶nh 08: MÆt tr−íc Tam quan chïa H÷u B»ng (chôp n¨m1987); Nguån: Côc Di s¶n V¨n hãa 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - ¶nh 09: MÆt ®øng CÇu n−íc - ¶nh 10: MÆt ®øng B×nh phong - ¶nh 11: MÆt ®øng Nghi m«n nh×n tõ h−íng T©y. - ¶nh 12: MÆt bªn ®×nh nh×n tõ h−íng T©y Nam. - ¶nh 13: MÆt ®øng T¶ vu nh×n tõ h−íng B¾c.
- ¶nh 14: MÆt ®øng H÷u vu nh×n tõ h−íng Nam. - ¶nh 15: KÕt cÊu bé v× T¶ vu. - ¶nh 16: KÕt cÊu bé v× nãc T¶ vu. - ¶nh 17: KÕt cÊu bé v× nãc H÷u vu.
- ¶nh 18: KÕt cÊu v× nãc gian håi T¶ vu. - ¶nh 19: MÆt ®øng §¹i ®×nh nh×n tõ h−íng T©y, trôc 1’-10’. - ¶nh 20: MÆt bªn §¹i ®×nh, HËu cung, trôc A’- J. - ¶nh 21: MÆt bªn nh×n tõ h−íng §«ng B¾c.
- ¶nh 22: MÆt bªn nh×n tõ h−íng §«ng Nam. - ¶nh 23: MÆt bªn HËu cung nh×n tõ h−íng Nam. - ¶nh 24: MÆt bªn èng muèng HËu cung nh×n tõ h−íng Nam. - ¶nh 25: MÆt bªn HËu cung nh×n tõ h−íng B¾c.
- ¶nh 26: Chi tiÕt giao m¸i §¹i ®×nh - èng muèng nh×n tõ h−íng §«ng B¾c. - ¶nh 27: Chi tiÕt “L−ìng long triÒu nhËt” trªn bê nãc §¹i ®×nh. - ¶nh 28: Chi tiÕt K×m nãc trªn m¸i §¹i ®×nh. - ¶nh 29: Chi tiÕt ®ao m¸i trªn phÝa tr−íc HËu cung.
- ¶nh 30: Chi tiÕt ®Çu ®ao m¸i d−íi bªn ph¶i phÝa sau HËu cung. - ¶nh 31: Chi tiÕt ®Çu ®ao bªn tr¸i m¸i sau §¹i ®×nh. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - ¶nh 32: Chi tiÕt con x« m¸i tr−íc bªn tr¸i §¹i ®×nh. - ¶nh 33: Chi tiÕt con x« m¸i tr−íc bªn ph¶i §¹i ®×nh.