Chương 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ AUSTRALIA Australia là một trong những quốc gia rộng lớn bậc nhất trên thế giới, nằm ở Nam bán cầu. Chính vì có diện tích rộng lớn, trải dài qua nhiều kinh độ - vĩ độ, nên thời tiết và địa hình của châu lục này khá đa dạng, phong phú. Ngoài những người dân bản địa sinh sống ở đây từ lâu đời, hầu hết dân cư của Australia là những người có nguồn gốc châu Âu và châu Á nhập cư từ thời thuộc địa khai hoang, đặc biệt là sau cơn sốt vàng và sau chính sách đa văn hóa của chính quyền liên bang.
Những đặc điểm về diện tích, địa hình, khí hậu và dân cư cũng góp phần không nhỏ trong việc hình thành nền văn hóa ẩm thực độc đáo của Australia. ẨM THỰC TRUYỀN THỐNG CỦA AUSTRALIA Theo sử sách thì thổ dân Australia đã có mặt tại lục địa Australia hàng ngàn năm trước khi người da trắng đến định cư. Sinh hoạt chính của thổ dân Australia là săn bắt động vật và hái lượm hoa quả. Bởi vì họ không dựa vào trồng trọt và chăn nuôi để làm phương tiện chính cho cuộc sống cho nên họ thường luôn di chuyển đến những nơi thiên nhiên cung cấp nguồn thức phẩm cho họ.
Vì vậy, các món ăn của họ khá đa dạng và luôn thay đổi theo từng mùa. Một số món ăn rất độc đáo như “ bush tucker” đã trở thành món ăn đặc trưng đại diện ẩm thực truyền thống Australia. ẨM THỰC HIỆN ĐẠI CỦA AUSTRALIA Nhờ vào vị trí địa lý đặc biệt trải dài trên 1 châu lục, Australia được thiên nhiên ưu đãi những sản vật mà không nơi nào trên thế giới có được. Cùng với tiến trình lịch sử thăng trầm và với sự nhập cư của nhiều dân tộc trên thế giới, ẩm thực Australia mang trong mình nhiều nét đặc trưng của mọi miền trên thế giới.
Các món ăn đến từ trời Tây có thể kể đến như món bánh Lamington, bánh ANZAC, bánh Pavlova hay các món ăn đến trời Đông với món bánh nước cà ri xanh, cà ri Massaman. Tất cả đã hình thành nên một nền ẩm thực hiện đại mang nét đặc trưng Australia. Đó chính là nên văn hóa ẩm thực Australia đa dạng trong sự thống nhất. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ AUSTRALIA 1.
Địa lý tự nhiên 1. Diện tích Xứ sở chuột túi Australia là quốc gia có diện tích đứng hàng thứ sáu trên thế giới sau Nga, Canada, Trung Quốc, Mỹ và Brazil với tổng diện tích là 7. Trong đó, diện tích đất đai là 7.930 km2, diện tích mặt nước là 68.920 km2, diện tích vùng đặc quyền kinh tế là 8.250 km2 (không bao gồm lãnh thổ của quốc gia này ở Nam Cực) cùng với đường bờ biển dài 34.218 km bao gồm cả các đảo ngoài khơi1 Hình 1. Bản đồ vị trí địa lý của Australia 2 Australia có tên chính thức là Liên Bang Australia (Commonwealth of Australia).
Đây là quốc gia duy nhất trên thế giới chiếm toàn bộ một lục địa và cũng là đất nước rộng lớn nhất trong khu vực Australia – Á/Châu Đại Dương. Tên gọi "Australia" có nguồn gốc từ từ "australis" trong tiếng Latinh, nghĩa là "phương nam". Tọa lạc giữa 1 Theo bài viết “Thông tin về nước Australia (Australia)” trên trang www. 2 Physical Map of Australia theo http://www.map-of-australia.uk 7 đại dương, bao quanh bởi Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, Australia nằm cô lập với Châu Á do bị chắn bởi biển Arafura và biển Timor.
- Phía Bắc giáp Indonesia, Đông Timor và Papua New Guinea. - Phía Đông-Bắc giáp quần đảo Solomon, Vanuatu, và Nouvelle- Calédonie (Pháp) - Phía Đông-Nam giáp với quốc gia New Zealand - Phía Nam giáp với Nam Đại Dương. Địa hình, khí hậu Australia được chia thành sáu tiểu bang bao gồm New South Wales, Queensland, South Australia, Tasmania, Victoria, Western Australia cùng hai vùng lãnh thổ là Northern Territory và Australian Capital Territory. Với diện tích rộng lớn và trải dài qua nhiều kinh độ và vĩ độ, mỗi tiểu bang, vùng lãnh thổ ở đây đều có những đặc điểm về địa hình, thời tiết khác biệt nhưng về cơ bản thì chúng vẫn có những đặc điểm chung được khái quát như dưới đây: 1.
Địa hình Do đặc thù về vị trí địa lý, phần lớn diện tích của Australia là hoang mạc hoặc bán hoang mạc, thường được gọi là vùng xa xôi hẻo lánh (outback). Australia được mệnh danh là lục địa bằng phẳng với đất đai già cỗi, kém màu mỡ nhất đồng thời cũng là lục địa khô cằn nhất trên Trái Đất có con người sinh sống. Vùng Bắc Australia có cảnh quan nổi bật là rừng mưa, đồng cỏ, rừng đước và hoang mạc. Hơn nữa, phần lớn vùng trung tâm sâu trong lục địa và vùng diện tích phía Tây của Australia là những cao nguyên có độ cao trung bình khoảng 400m đến 600m, hình thành nhiều sa mạc lớn như Great Victoria, Simpson và Great Sandy.
Chính vì địa hình khó khăn và khí hậu khắc nhiệt, khô cằn nên khu vực này có ít dân cư sinh sống dù chiếm đến 50% diện tích lãnh thổ của cả nước. Ngược lại, những đồng bằng trù phú nằm ven biển phía Đông của Australia là nơi tập trung sinh sống của hầu hết dân cư nước này. Bản đồ địa hình Australia 3 1. Khí hậu Diện tích rộng lớn và trải dài qua nhiều đới khí hậu khiến cho Australia có nhiều kiểu khí hậu đa dạng từ nhiệt đới nóng ẩm cho đến ôn đới lạnh khô.
Một phần ba diện tích khu vực phía Bắc của Australia nằm trong vùng có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm quanh năm. Phần còn lại ở khu vực Đông Nam và Tây Nam Australia thì thuộc đới khí hậu ôn đới, có mùa hè ấm, mùa đông mát hoặc lạnh. Một phần ba lãnh thổ của Australia là sa mạc chỉ nhận được lượng mưa nhỏ hơn 25 cm trên một năm. Với lượng mưa cực kỳ khan hiếm, những vùng sa mạc này trở nên hết sức cằn cỗi và khô hạn, ngay cả việc chăn thả gia súc chịu nhiệt tốt như cừu cũng không thể thực hiện hiệu quả.
Những phần lãnh thổ còn lại hầu như đều có lượng mưa dưới 51 cm một năm nên rất ít hoa màu, tuy nhiên vẫn có một số loài thực vật có thể tồn tại được ở đây nếu không nhận được đủ lượng nước từ quá trình tưới tiêu. 3 Nguồn : http://www.map-of-australia. Sa mạc mênh mông ở Australia 4 Lục địa Australia nằm ở Nam bán cầu nên mùa ở quốc gia này ngược lại so với Bắc bán cầu: + Mùa đông, mùa ẩm ướt nhất và mát nhất trong năm, kéo dài từ tháng 6 đến tháng 8. + Mùa hạ, là mùa nóng nhất và khô nhất trong năm, kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2 4 Bài viết “100 Things to do before you die” - http://www.
Dân cư bản địa Cư dân nguyên thủy ở Australia, thường được gọi là thổ dân Australia hay người bản địa Australia, là một trong những dân tộc có nền văn hóa lâu đời nhất trên thế giới. Con người được phát hiện đã xuất hiện ở lục địa rộng lớn này từ thời kỳ khi các loại động thực vật độc nhất vô nhị của nơi đây còn rất phổ biến. Thời gian trôi qua, tổ tiên của thổ dân Australia phân bố ở hầu hết các vùng lãnh thổ trên lục địa. Những cư dân bản địa đầu tiên sinh sống ở Australia 5 Những người dân bản địa này có thể thích nghi nhanh chóng với môi trường tự nhiên và tự mình tạo ra nền văn hóa mang đậm dấu ấn của dân tộc mình.
Họ được mẹ thiên nhiên tôi luyện để có thể sống được dưới điều kiện khắc nghiệt về địa đình và thời tiết. Thổ dân hiểu biết nhiều về đất đai, động thực vật cũng như sự thay đổi của thời tiết qua các mùa trong năm. Giữa các bộ lạc khác nhau thì có sự hiểu biết khác nhau. 5 Bài viết “The history of Aboriginals” - http://indigenousaustralianshistoryyear.com 11 Săn bắt và hái lượm chính là cách tìm kiếm thức ăn chủ yếu của thổ dân Australia.
Một vài bộ lạc thậm chí đã đạt đến trình độ hoàn hảo về kỹ năng đánh bắt cá của mình. Họ dùng hiểu biết của mình để đóng thuyền hay tạo ra những vũ khí và công cụ lao động chủ yếu phục vụ cho việc săn bắn. Nếu săn bắn là nhiệm vụ chính của đàn ông thì phụ nữ và trẻ em có nhiệm vụ tìm kiếm và hái lượm trái cây, củ quả. Ngoài hái lượm thì họ cũng có thể trồng trọt một vài loại cây thân củ.
Chính vì vậy mà món ăn chủ yếu của thổ dân Australia là những loại rau củ quả, thú hoang hay cá săn bắn được chế biến một cách sơ sài như nướng trên than hay luộc. Hoạt động săn bắt của thổ dân 6 1. Cộng đồng cư dân đa văn hóa Được khởi xướng vào khoảng thế kỷ thứ XVI, các nhà thám hiểm châu Âu, cụ thể là người Bồ Đào Nha và sau đó là các nhà thám hiểm Hà Lan đã bắt tay vào chinh phục Australia. Năm 1770, thuyền trưởng James Cook7 dẫn đoàn thủy thủ của mình đi 6 Australian Native hunting the Kangaroo - http://www.net 7 Thuyền trưởng James Cook (27/10/1728 – 14/02/1779) là một nhà thám hiểm, nhà hàng hải và chuyên gia vẽ bản đồ người Anh.
Sau khi được thăng chức làm thuyền trưởng trong Hải quân Hoàng gia Anh, Cook đã thực hiện 3 chuyến hải trình đến Thái Bình Dương, trở thành người châu Âu đầu tiên đặt chân đến bờ biển phía đông 12 dọc theo bờ biển phía Đông Australia và ghé vào vịnh Botany. Ngay sau đó, thuyền trưởng Cook tuyên bố nơi này thuộc chủ quyền của nước Anh và đặt tên cho khu vực vịnh Botany là New South Wales. Chân dung thuyền trưởng James Cook 8 Từ đó, người Anh tiến hành kế hoạch biến Australia trở thành thuộc địa nhà tù với mục đích chính là giam giữ tù nhân. Những sĩ quan Anh dần dần di cư qua lục địa này với những mục đích riêng, ban đầu chỉ vì nhiệm vụ quản lý tù nhân, nhưng sau đó những người có mong muốn xây dựng cuộc sống mới cũng bắt đầu đem gia đình mình di cư sang Australia.
Quốc gia rộng thứ 6 thế giới trở thành nơi cư trú của hầu hết những người mang trong mình dòng máu Anh Quốc, họ xem nước Anh chính là Mẫu Quốc, là Đất Mẹ và một lòng muốn bảo vệ dòng máu mà theo họ là cao quý, là quý tộc. Ông cũng là người châu Âu đầu tiên phát hiện ra quần đảo Hawaii và là người đầu tiên được ghi nhận là đi vòng quanh New Zealand.” – theo https://vi.org 8 Theo “James Cook – Finding your way” - http://splash.au 13 Cơn sốt vàng những năm 18509 là một cột mốc quan trọng, làm thay đổi bộ mặt của Australia nói chung và của thành phần dân cư nói riêng.
