CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN Nội dung VỀ BỘ MÁY 1.1 Sơ lược về bộ máy nhà nước NHÀ NƯỚC 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT VÀ 1.3 Sự cần thiết, lợi ích và trở ngại đối với CPĐT CHÍNH PHỦ 1.4 CPĐT một cửa, yêu cầu đối với CPĐT ĐIỆN TỬ 4 1.1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.1 Khái niệm bộ máy NN, cơ quan NN và cơ quan hành chính NN • Bộ máy nhà nước • Cơ quan nhà nước • Cơ quan hành chính nhà nước Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Việt Nam @Bộ môn Thương mại điện tử 2 Sinh viên: .1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.2 Hệ thống cơ quan hành chính NN 6 1.1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.2 Hệ thống cơ quan hành chính NN 1.1 Các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương * Chính phủ, cơ quan hành chính nhà nước cao nhất Chức năng của Chính phủ: - Thực hiện quyền sáng kiến lập pháp - Thực hiện quyền lập quy - Ban hành nghị quyết, nghị định. - Quản lý và điều hành toàn bộ hoạt động quản lý nhà nước - Xây dựng và lãnh đạo toàn bộ hệ thống tổ chức - Tổ chức và lãnh đạo những đơn vị sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trực thuộc chính phủ @Bộ môn Thương mại điện tử 3 Sinh viên: .1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.2 Hệ thống cơ quan hành chính NN 1.1 Các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương * Chính phủ, cơ quan hành chính nhà nước cao nhất Cơ cấu tổ chức của Chính phủ: - Hội đồng Chính phủ: bao gồm Thủ tướng, các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng và Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ. - Trực thuộc Hội đồng Chính phủ có các bộ và cơ quan ngang bộ: + Các Bộ: quản lý nhà nước theo ngành hay đối với lĩnh vực trên phạm vi toàn quốc. + Các cơ quan ngang bộ 8 1.1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.2 Hệ thống cơ quan hành chính NN Cơ cấu tổ chức của Bộ @Bộ môn Thương mại điện tử 4 Sinh viên: .1 Sơ lược về bộ máy nhà nước 1.2 Hệ thống cơ quan hành chính NN 1.2 Các cơ quan hành chính NN ở địa phương * Các cơ quan hành chính NN ở địa phương được chia thành ba cấp: - Cơ quan hành chính NN cấp tỉnh (và ngang tỉnh); - Cơ quan hành chính NN nước cấp huyện (và ngang huyện ); - Cơ quan hành chính NN cấp xã (và ngang xã) * Tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc song trùng trực thuộc * Trực thuộc cơ quan hành chính địa có các đơn vị cơ sở 10 Các cơ quan hành chính NN ở địa phương Cơ cấu tổ chức tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương @Bộ môn Thương mại điện tử 5 Sinh viên:.
20/07/2020 11 Các cơ quan hành chính NN ở địa phương Cơ cấu tổ chức huyện, quận, thị xã trực thuộc tỉnh 12 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT Sự ra đời của CPĐT (E-government): • Xuất hiện vào nửa sau thập kỷ 90 (thế kỷ 20) • Máy tính đã được sử dụng trong các tổ chức chính phủ từ những năm 70 (thế kỷ 20) • Bắt đầu như là một lĩnh vực thực tiễn • Từ phục vụ bộ máy nhà nước sang cung cấp dịch vụ cho công dân và doanh nghiệp, thúc đẩy dân chủ trong xã hội. • Từ thực tiễn sang nền tảng khoa học. @Bộ môn Thương mại điện tử 6 Sinh viên: .2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT Các quan điểm tiếp cận k/n CPĐT (E-government): • Theo quan điểm của quyết định luận kỹ thuật (technical determinism). • Theo quan điểm của quyết định luận xã hội (social determinism), Theo quan điểm của các phương tiện phát triển kinh tế Một số định nghĩa CPĐT (E-government): • Của Liên Hiệp quốc • Của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD • Của Ngân hàng Thế giới • Của Tập đoàn Gartner • Của Nhóm công tác về chính phủ điện tử trong các nước đang phát triển • Của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 14 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT Định nghĩa chung về CPĐT Theo nghĩa hẹp Chia sẻ thông tin và cung cấp các dịch vụ công Qua các phương tiện truyền thông điện tử Để biến đổi các mối quan hệ Theo nghĩa rộng Cải thiện quy trình chính phủ (eAdministration): Kết nối công dân và dịch vụ điện tử (e - citizen) Xây dựng các tương tác bên ngoài (e - society) Phân biệt CPĐT (E-government) và QTĐT (E-governance) - Chính phủ điện tử: chuyển đổi các mối quan hệ nội bộ -bên ngoài, - Quản trị điện tử (QTĐT):, triển khai và thực thi các chính sách, pháp luật và các quy định cần thiết - QTĐT rộng hơn CPĐT.
- Thực tế hai thuật ngữ thay thế cho nhau. @Bộ môn Thương mại điện tử 7 Sinh viên: .2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT So sánh CPĐT và TMĐT: những điểm tương tự và khác biệt nhất định: - Trên phương diện động lực + Khác biệt: TMĐT: lợi nhuận, CPĐT: phục vụ + Tương đồng: tăng tốc độ, tăng sự thuận tiện, giảm chi phí. - Trên phương diện công nghệ + Khác biệt: TMĐT chú trọng nhiều hơn vào đổi mới công nghệ + Tương đồng: nền tảng công nghệ giống nhau 16 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT So sánh CPĐT và TMĐT: những điểm tương tự và khác biệt nhất định: - Trên phương diện động lực + Khác biệt: TMĐT: lợi nhuận, CPĐT: phục vụ + Tương đồng: tăng tốc độ, tăng sự thuận tiện, giảm chi phí. - Trên phương diện công nghệ + Khác biệt: TMĐT chú trọng nhiều hơn vào đổi mới công nghệ + Tương đồng: nền tảng công nghệ giống nhau Giao thoa giữa TMĐT CPĐT CPĐT và TMĐT @Bộ môn Thương mại điện tử 8 Sinh viên: .2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.1 Sự ra đời, khái niệm CPĐT So sánh CPĐT và TMĐT - Trên phương diện quy trình kinh doanh (quy trình công việc): + Giống nhau: Tái cấu trúc các quy trình kinh doanh (công việc) Áp dụng chế độ "một cửa".
+ Khác biệt: Khu vực tư nhân: mục tiêu đơn giản hóa các quy trình, nâng cao chất lượng, tiết kiệm chi phí Khu vực chính phủ: trách nhiệm pháp lý, cân bằng lợi ích, hài hòa các mối quan hệ. - Một số vấn đề khác: + Giống nhau: bảo vệ bí mật riêng tư, đạo đức, văn hóa và ngôn ngữ, dãn cách số. + Khác biệt: CPĐT dành mối quan tâm lớn hơn tới các vấn đề này 18 1.2 Khái niệm, các giai đoạn phát triển và mô hình CPĐT 1.2 Các giai đoạn phát triển, mô hình CPĐT Các giai đoạn phát triển của CPĐT Phổ biến nhất là mô hình phát triển bốn giai đoạn: • Giai đoạn 1- giai đoạn thông tin • Giai đoạn 2: giai đoạn tương tác • Giai đoạn 3- giai đoạn giao dịch • Giai đoạn 4- giai đoạn chuyển đổi: • Một số nghiên cứu đề xuất giai đoạn thứ 5:giai đoạn hoàn thiện liên tục. @Bộ môn Thương mại điện tử 9 Sinh viên: .2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.2 Các giai đoạn phát triển, mô hình CPĐT Mô hình 5 giai đoạn phát triển CPĐT Độ phức tạp Cung cấp dịch vụ Cao qua đối tác công-tư Hoàn thiện liên tục Tích hợp liền mạch các dịch vụ qua các cơ quan nhà nước Chuyển đổi Hỗ trợ các giao dịch tài chính và pháp lý Giao dịch Tương tác với cơ sở dữ liệu hoặc/ và Tương tác nhân viên Phân phối thông Hiện diện Lợi ích tin công cộng Thấp Cao Hình 1.7: 5 giai đoạn phát triển của chính phủ điện tử 20 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.2 Các giai đoạn phát triển, mô hình CPĐT Các mô hình CPĐT • Mô hình quản lý quan liêu • Mô hình quản lý thông tin • Mô hình công dân tham gia • Mô hình quản trị @Bộ môn Thương mại điện tử 10 Sinh viên:.
20/07/2020 21 Mô hình Lĩnh vực Tư tưởng Sự tham gia Mức độ của công XH dân sự dân Mô hình Tổ chức quan liêu và Hiệu quả bên trong Rất thấp Rất thấp quan liêu công chức CP Mô hình CP tới công dân với Mối liên kết hiệu Thấp Thấp quản lý dịch vụ công hạn chế quả giữa CP và công thông tin dân Mô hình Sự tham gia của công Sự tham gia dân sự, Trung bình, Mạnh công dân chúng trong tất cả các dân chủ và minh nhưng tương tham gia dịch vụ CP với tương bạch còn yếu tác hai chiều tác hai chiều mạnh Mô hình Tất cả tham gia và Dân chủ và minh Mạnh Rất mạnh quản trị tham gia dân chủ bạch mạnh 22 1.2 Khái niệm, các cấp độ phát triển và mô hình CPĐT 1.3 Các loại hình quan hệ tương tác trong CPĐT • Có 4 cộng đồng tham gia: Cơ quan CP, Nhân viên CP, Công dân và Doanh nghiệp, tạo nên 8 mối quan hệ tương tác (G2C, G2B và G2G được nói tới nhiều hơn cả). • G2G • G2B • G2C @Bộ môn Thương mại điện tử 11 Sinh viên:. 20/07/2020 8 mối quan hệ trong CPĐT G2G B2G: Chi phí G2C: giao dịch, Quản Dịch vụ công lí nguồn lực C2G: Ra QĐ G2B: Pháp luật, Tham gia thuế, hỗ trợ C2C B2C B2B 24 1.3 Sự cần thiết, lợi ích và trở ngại đối với CPĐT 1.1 Sự cần thiết đối với CPĐT Sứ mệnh của các cơ quan chính phủ - Phục vụ: hiện đại hóa dịch vụ - Gắn kết: hiện đại hóa cách thức gắn kết - Quản lý: hiện đại hóa quản lý - Bảo vệ: hiện đại hóa nhiệm vụ bảo vệ @Bộ môn Thương mại điện tử 12 Sinh viên: .3 Sự cần thiết, lợi ích và trở ngại đối với CPĐT 1.2 Lợi ích và trở ngại đối với CPĐT Lợi ích của CPĐT - Lợi ích chung • Tính minh bạch và niềm tin • Dân chủ • Phần thưởng môi trường • Tốc độ, hiệu quả và tiện lợi • Sự chấp thuận của công chúng - Lợi ích cụ thể • Cải thiện hiệu quả của các cơ quan chính phủ • Cải thiện các dịch vụ • Chia sẻ thông tin và ý tưởng giữa các cơ quan chính phủ • Hỗ trợ các mục tiêu chính sách kinh tế của chính phủ • Nâng cao tính minh bạch, chính xác 26 1.