Chương 1: Khái quát về sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến du lịch và văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch.1 Khái quát về sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến du lịch 1.1 Khái niệm sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến Khái niệm sản phẩm: Theo từ điển tiếng Việt: “Sản phẩm là cái do lao động của con người tạo ra. Cái được tạo ra như là một kết quả của tự nhiờn” Theo ISO 9000:2000: “Sản phẩm là kết quả của các hoạt động hay cỏc quỏ trỡnh”. Sản phẩm bao hàm cả những yếu tố vật chất và phi vật chất, cả những vật thể hữu hình (thông qua gọi là phi hàng hóa) và vô hình (hay còn gọi là dịch vụ). Khái niệm du lịch: Du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.
Sản phẩm du lịch là một dạng sản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch của con người. mối quan hệ xã hội, phục hồi sức khỏe, tạo ra sự thoải mái dễ chịu về tinh thần. Khái niệm sản phẩm du lịch: Theo nghĩa rộng: Sản phẩm du lịch có thể được hiểu là tất cả các hàng hóa và dịch vụ mà khách du lịch tiêu dung cho chuyến đi du lịch của họ. Theo nghĩa hẹp: Sản phẩm du lịch là các hàng hóa và dịch vụ mà khách mua lẻ hoặc trọn gói, cho các doanh nghiệp du lịch tạo ra nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch.
Theo quan điểm Marketing: Sản phẩm du lịch là những hàng hóa và dịch vụ chó thể thỏa mãn như cầu của khách du lịch, mà các doanh nghiệp du lịch đưa ra chào bán trên thị trường, với mục đích thu hút sự chú ý mua sắm và tiêu dùng của khách du lịch. 1 Sản phẩm du lịch đặc trưng là toàn bộ những dịch vụ tạo ra các hàng hóa mang tích đặc thù – đặc trưng, hấp dẫn của vùng do các cá nhân và tổ chức kinh doanh du lịch cung cấp để phục vụ những nhu cầu của các đối tượng du khách khác nhau đồng thời đem lại những lợi ích kinh tế, văn hóa - xã hội ở nơi đang diễn ra các hoạt động du lịch. Sản phẩm du lịch luôn đáp ứng và làm thỏa mãn các nhu cầu của du khách; nó phù hợp với những tiêu chí nghề nghiệp theo thông lệ quốc tế đồng thời chứa đựng những giá trị văn hóa mang đặc trưng bản địa”.2 Những yêu cầu của sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến Những đặc trưng cơ bản của sản phẩm du lịch: Sản phẩm du lịch chủ yếu thỏa mãn nhu cầu thứ yếu cao cấp của du khách. Mặc dù trong suốt chuyến đi họ phải thỏa mãn các nhu cầu đặc biệt.
Do đó nhu cầu du lịch chỉ được đặt ra khi người ta có thời gian nhàn rỗi, có thu nhập cao. Nguời ta sẽ đi du lịch nhiều hơn nếu thu nhập tăng và ngược lại sẽ bọ cắt giảm nếu thu nhập bị giảm xuống. Bốn đặc điểm của dịch vụ đó là: * Tính vô hình: Sản phẩm du lịch về cơ bản là vô hình (không cụ thể). Thực ra nó là một kinh nghiệm du lịch hơn là một món hàng cụ thể.
Mặc dù trong cấu thành sản phẩm du lịch có hàng hóa. Tuy nhiên sản phẩm du lịch là không cụ thể nên dễ dàng bị sao chép, bắt chước (những chương trình du lịch, cách trang trí phũng đún tiếp…). Việc làm khác biệt hóa sản phẩm mang tính cạnh tranh khó khăn hơn trong kinh doanh hàng hóa. * Tính không đồng nhất: Do sản phẩm du lịch chủ yếu là dịch vụ, vì vậy mà khách hàng không thể kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi mua gây khó khăn cho việc chọn sản phẩm.
Do đó vấn đề quảng cáo trong du lịch là rất quan trọng. * Tính đồng thời giữa sản xuất và tiêu dùng: Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch xảy ra cùng một thời gian và địa điểm sản xuất ra chúng. Do đó không thể đưa sản 2 phẩm du lịch đến khách hàng mà khách hàng phải tự đến nơi sản xuất ra sản phẩm du lịch. * Tính mau hỏng và không dự trữ được: Sản phẩm du lịch chủ yếu là dịch vụ như dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống….Do đó về cơ bản sản phẩm du lịch không thể tồn kho, dự trữ được và rất dễ hỏng.
Ngoài ra sản phẩm du lịch cũn cú một đặc điểm khác: - Sản phẩm du lịch do nhiều nhà tham gia cung ứng - Việc tiêu dùng sản phẩm du lịch mang tính thời vụ - Sản phẩm du lịch nằm ở xa nơi cư trú của khách du lịch Là một ngành kinh tế tổng hợp mang bản chất và nội dung văn hóa sâu sắc; trên cơ sở, nền tảng văn hóa dân tộc - vùng miền, hoạt động Du lịch luôn đem đến cho du khách những sản phẩm chứa đựng các giá trị nhân văn đặc sắc mang sắc thái bản địa. Vấn đề cơ bản của du lịch Việt Nam hiện nay là xây dựng những sản phẩm đặc thù, mang bản sắc Việt Nam. Đến một địa phương nào đều có một sản phẩm du lịch nhất định nhưng để đòi hỏi độ tinh xảo, khộo lộo… thỡ rất khó. Ở đâu cũng chỉ những tấm thổ cẩm, vài ba sản phẩm thủ công mỹ nghệ… được làm như hàng chợ, chưa thể hiện được “linh hồn” người thợ thủ công vào một sản phẩm làm bằng tay.
Khi môi trường cạnh tranh du lịch khốc liệt hơn, muốn thu hút khách du lịch bắt buộc phải tạo nên những giá trị khác biệt. Là ngành kinh tế dịch vụ mang tính tổng hợp cao, du khách trong quá trình đi du lịch sẽ tiêu dùng các sản phẩm du lịch. Theo Luật Du lịch, “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch trong chuyến đi du lịch”. Không chỉ thỏa mãn những nhu cầu sinh học, du khách còn mong muốn được thỏa mãn các nhu cầu văn hóa ngày càng cao.
Những nhu cầu này phụ thuộc nhiểu vào các yếu tố chủng tộc, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, vị trí xã hội, sức khỏe, khả năng tài chính và các yếu tố tâm sinh lý khỏc… 3 Các yêu cầu của sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến : Cần thiết – có khả năng đáp ứng nhu cầu của khách du lịch (bao gồm nhu cầu thực và nhu cầu tiểm ẩn). Dễ thích nghi: rõ ràng, dễ nhận biết, dễ sử dụng, hấp dẫn, thu hút khách du lịch. Xác định được chủng loại sản phẩm, cơ cấu sản phẩm theo một thị trường mục tiêu xác định. Tương quan giá cả và chất lượng dịch vụ.
Lợi thế cạnh tranh của sản phẩm và các sản phẩm thay thế. … Để thỏa mãn nhu cầu ngày càng cáo của du khách, các sản phẩm du lịch đòi hỏi phải đạt được những tiêu chí hết sức cơ bản và có tính đặc thù của từng vùng.3 Quy trình xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng của điểm đến Phát triển sản phẩm không chỉ cho phép các doanh nghiệp đạt được mục tiêu về chi phí lợi nhuận, thị phần, uy tín của công ty mà còn giúp công ty tăng cường khả năng cạnh tranh để thu hút khách. Đối với quá trình xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng cũng phải tuân theo quy trình chung cũng giống như phát triển sản phẩm mới của các sản phẩm thông thường. Tuy nhiên sản du lịch có những đặc thù riêng.
Quy trình phát triển sản phẩm mới : Ý tưởng chung Gạn lọc ý tưởng Phân tích thương mại 4 Phát triển sản phẩm Thử nghiệm thị trường Bổ sung sản phẩm Thương mại hóa sản phẩm Loại bỏ sản phẩm Ở giai đoạn phát sinh ý tưởng. Ý tưởng xây dựng sản phẩm du lịch mới thường được phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau : ví dụ như qua nội bộ công ty, qua bộ phận nghiên cứu và phát triển, đội ngũ lãnh đạo, quản lý và các nhân viên, đặc biệt là các nhân viên phục vụ và tiếp xúc với khách hàng. Thông thường hoạt động phục vụ khách hàng ngày, họ thu nhận được nhiều thông tin phản hồi từ khách hàng, đó là những cơ hội rất tuyệt vời để nảy sinh ý tưởng về sản phẩm mới. Theo các kết quả nghiên cứu chỉ ra27% ý tưởng sản phẩm mới có được thông qua việc phân tích đối thủ cạnh tranh.
Ý tưởng sản phẩm mới có thể đến từ các trung tâm phân phối sản phẩm và các nhà cung cấp, báo chí, hội thảo, công ty quảng cáo, hãng nghiên cứu thị trường, nhà đầu tư và các trường đại học… Chọn lọc ý tưởng. Sau khi thu thập rất nhiều ý tưởng phải phân tích lựa chọn ý tưởng tốt có thể mang lại lợi nhuận. Các ý tưởng phải được cụ thể hóa trong mô ta rõ sản phẩm, thị trường mục tiêu, giá sản phẩm, chi phí sản xuất và thời gian phát triển… và trả lời các câu hỏi : 5 - Có hoàn thành sứ mệnh không ? - Có đáp ứng mục tiêu đề ra không ? - Có bảo vệ và thúc đẩy hoạt động kinh doanh không ? - Có bảo vệ và làm hài lòng thị trường mục tiêu không ? - Có sử dụng tốt các nguồn lực sẵn có không ? - Có hỗ trợ và tăng cường cho danh mục sản phẩm hiện tại không ? Thiết kế sản phẩm du lịch. Nghiên cứu kỹ cả cung và cầu du lịch.
Nghiên cứu kỹ mục đích động cơ của chuyến đi, quỹ thời gian nhàn rỗi cho tiêu dùng du lịch, thời gian tiêu dùng du lịch, khả năng thanh toán và yêu cầu về chất lượng và thói quen cho tiêu dùng cua khách du lịch. Mặt khác phải khảo sát thực địa, nắm rõ địa hình, khí hậu, môi trường xã hội, cơ sở hạ tầng, phong tục tập quán, khả năng của nhà cung cấp. Thử nghiệm sản phẩm. Mục tiêu là thăm dò khả năng mua và dự báo chung về mức tiêu thụ.
Giai đoạn này vừa thử nghiệm sản phẩm và thử nghiệm thị trường. Giai đoạn này sản xuất số lượng nhỏ và nhân rộng ra. Thương mại hóa sản phẩm. Sau khi thử nghiệm sản phẩm các chuyên gia đã phân tích tính khả thi về tài chính, tổ chức, kỹ thuật sản phẩm chính thức giới thiệu ra thị trường và sử dụng linh hoạt các chính sách marketing mix để phát triển thị trường.2 Văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch 1.