lời mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, bài khoá luận gồm 3 chương: Chƣơng 1: Vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế xã hội Chƣơng 2: Hiện trạng khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển tại Tiền Hải Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp Sinh viên: Phạm Thị Sim - Lớp: VH901 3 Khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển Tiền Hải - Thái Binh Chƣơng 1: VAI TRÒ CỦA DU LỊCH ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI 1. Khái quát chung về du lịch 1.1 Một số khái niệm trong du lịch Khái niệm du lịch Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại du lịch đã được ghi nhận như một sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người. Ngày nay du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến và là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống xã hội. Thuật ngữ du lịch đã trở lên khá thông dụng, nó bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa là đi một vòng.
Du lịch gắn liền với việc nghỉ ngơi giải trí, tuy nhiên do hoàn cảnh thời gian và khu vực khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau nên khái niệm về du lịch cũng không giống nhau. Trong cuốn Cơ sở địa lý du lịch và dịch vụ thăm quan với một nội dung khá chi tiết nhà địa lý Belarus đã nhấn mạnh: “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi có liên quan đến sự di cư và lưu trú tạm thời ngoài nơi ở thường xuyên nhằm mục đích phát triển thể chất, tinh thần nâng cao trình độ nhận thức, văn hoá hoặc hoạt động thể thao, kèm theo việc tiếp thu những giá trị về tự nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ”. Theo tổ chức du lịch thế giới WTO: Du lịch là tổng thể các hiện tượng và các mối quan hệ xuất phát từ sự giao lưu giữa du khách và các nhà kinh doanh, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư trong quá trình thu hút và đón tiếp khách. Luật Du lịch Việt Nam năm 2006 đã đưa ra khái niệm du lịch như sau: du lịch là các hoạt động liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng, trong một khoảng thời gian nhất định.
Sinh viên: Phạm Thị Sim - Lớp: VH901 4 Khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển Tiền Hải - Thái Binh Khái niệm khách du lịch Khách du lịch là những người từ nơi khác đến vào thời gian rảnh rỗi của họ nhằm mục đích thoả mãn tại nơi đến về nhu cầu nghỉ ngơi giải trí, nâng cao hiểu biết, phục hồi sức khoẻ. Có nhiều khái niệm khác nhau về khách du lịch tuy nhiên do hoàn cảnh thực tế của mỗi nước và dưới quan điểm khác nhau của các tác giả nên các khái niệm đưa ra không giống nhau. Khách du lịch đều được coi là người đi khỏi nơi cư trú thường xuyên của mình và không phải theo đuổi mục đích kinh tế. Luật du lịch Việt Nam năm 2006 đã đưa ra khái niệm về khách du lịch như sau: Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến.
Khách du lịch gồm khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế: + Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam, đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam. + Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam đi du lịch, công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú ở Việt Nam ra nước ngoài du lịch. Khái niệm khu du lịch Các nhà khoa học du lịch Trung Quốc đã đưa ra khái niệm sau về khu du lịch: Khu du lịch được xác định là đơn vị cơ bản để làm qui hoạch và quản lý du lịch, là thể tổng hợp địa lý lấy chức năng du lịch làm chính và nội dung quy hoạch quản lý để triển khai các hoạt động du lịch. Theo luật du lịch Việt Nam năm 2006: Khu du lịch là nơi có tài nguyên du lịch ưu thế nổi bật về cảnh quan thiên nhiên được qui hoạch, đầu tư phát triển nhằm thoả mãn nhu cầu đa dạng của khách du lịch đem lại hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường.
Sinh viên: Phạm Thị Sim - Lớp: VH901 5 Khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển Tiền Hải - Thái Binh 1.2 Tài nguyên du lịch. Luật Du lịch Việt Nam đã đưa ra khái niệm về tài nguyên du lịch như sau: tài nguyên du lịch được hiểu là cảnh quan thiên nhiên, các di tích lịch sử cách mạng, các giá trị nhân văn, các công trình sáng tạo của con người có thể sử dụng nhằm thoả mãn nhu cầu du lịch là yếu tố cơ bản hình thành điểm du lịch, khu du lịch nhằm tạo sự hấp dẫn với du khách. Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn. Tài nguyên du lịch tự nhiên: là các đối tượng và hiện tượng trong môi trường tự nhiên bao quanh chúng ta có khả năng làm thoả mãn các nhu cầu của khách du lịch như nghỉ ngơi, tham quan, nghiên cứu khoa học, vui chơi giải trí.
được con người khai thác phục vụ cho các hoạt động du lịch. Tài nguyên du lịch bao gồm vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, nguồn nước, sinh vật. Tài nguyên du lịch nhân văn: theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2006: Tài nguyên du lịch nhân văn gồm truyền thống văn hoá, các yếu tố văn hoá, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử cách mạng, kiến trúc, các công trình lao động sáng tạo của con người và các di sản văn hoá vật thể, phi vật thể khác có thể sử dụng phục vụ mục đích du lịch. Đặc điểm của sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch là tập hợp tất cả các dịch vụ cần thiết để thoả mãn nhu cầu của khách du lịch Sản phẩm du lịch có sự khác biệt với các sản phẩm thông thường khác: Sản phẩm du lịch thường mang tính vô hình, không nhìn thấy được, nó được bán trước khi khách hàng nhìn thấy, khách hàng không thể thử nghiệm được như những hàng hoá thông thường khác.
Sản phẩm du lịch thường ở xa nơi cư trú của khách, trong khi các hàng hoá khác thường ở gần và thuận lợi cho nhu cầu tiêu dùng của khách hàng thì sản phẩm du lịch thường ở xa nơi cư trú vì vậy muốn mua sản phẩm du lịch đòi hỏi khách hàng phải sử dụng hệ thống các nhà trung gian. Sinh viên: Phạm Thị Sim - Lớp: VH901 6 Khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển Tiền Hải - Thái Binh Khách hàng mua sản phẩm du lịch thường phải tốn nhiều thời gian và tiền bạc, nhưng họ lại ít trung thành với sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch được tạo ra bởi nhiều ngành kinh doanh khác nhau như kinh doanh lữ hành, kinh doanh dịch vụ lưu trú ăn uống, kinh doanh vận chuyển khách du lịch, dịch vụ vui chơi giải trí.Hàng hoá thông thường khác thì được tạo ra bởi một ngành kinh doanh nhất định do vậy tạo ra một sản phẩm du lịch đồng nhất là rất khó khăn. Sản phẩm du lịch không dịch chuyển được. Sản phẩm du lịch được tạo ra gắn với yếu tố tài nguyên du lịch, không thể đưa sản phẩm du lịch đến nơi có du khách mà bắt buộc khách du lịch phải đến nơi có sản phẩm du lịch để thoả mãn nhu cầu du lịch của mình thông qua việc tiêu dùng các sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch không thể cất trữ, tồn kho như các hàng hoá thông thường khác, quá trình tạo ra và tiêu dùng sản phẩm du lịch là đồng thời, do vậy rất khó khăn để tạo ra sự ăn khớp giữa sản xuất và tiêu dùng sản phẩm du lịch.
Hoạt động kinh doanh du lịch thuờng mang tính thời vụ nên việc tiêu dùng sản phẩm du lịch thường không diễn ra đều đặn mà có thể chỉ trong một thời gian nhất định. Các loại hình du lịch Hoạt động du lịch có thể phân loại thành các nhóm khác nhau tuỳ thuộc vào tiêu chí đưa ra Căn cứ vào môi trường tài nguyên thì hoạt động du lịch chia thành hai nhóm lớn là du lịch văn hoá và du lịch thiên nhiên. Du lịch văn hoá diễn ra chủ yếu trong môi trường nhân văn, là tài nguyên du lịch đặc biệt hấp dẫn, nó thu hút khách du lịch bởi tính phong phú độc đáo tính truyền thống cũng như tính địa phương của nó. Bao gồm các công trình đương đại, các di tích, lễ hội, phong tục tập quán.
Ngược lại du lịch thiên nhiên diễn ra nhằm thoả mãn nhu cầu về với tự nhiên của con người. Trong số các loại hình du lịch thiên nhiên có thể lấy Sinh viên: Phạm Thị Sim - Lớp: VH901 7 Khai thác tiềm năng phát triển du lịch ven biển Tiền Hải - Thái Binh những loại hình du lịch biển, du lịch núi, du lịch nông thôn.Du lịch thiên nhiên được coi là loại hình du lịch đưa khách về những nơi có điều kiện môi trường tự nhiên trong lành, cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn nhằm thoả mãn nhu cầu đặc trưng của họ. Căn cứ vào mục đích chuyến đi Chuyến đi của con người có thể có mục đích thuần tuý du lịch tức là chỉ nhằm mục đích nghỉ ngơi giải trí nâng cao nhận thức tại chỗ về thế giới xung quanh. Ngoài ra còn có những chuyến đi vì mục đích khác như học tập, công tác, hội nghị, tôn giáo.
Trong những chuyến đi này người ta sử dụng các dịch vụ lưu trú ăn uống tại khách sạn, nhà nghỉ và tranh thủ thời gian rảnh rỗi để tham quan nghỉ ngơi nhằm thẩm nhận những giá trị của thiên nhiên và đời sống văn hoá tại nơi đến. Trên cơ sở đó có thể chia thành các loại như du lịch tham quan, du lịch giải trí, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao, du lịch lễ hội. Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ có du lịch quốc tế và du lịch nội địa Du lịch quốc tế là loại hình du lịch mà trong quá trình thực hiện có sự giao tiếp với người nước ngoài, một trong hai phía phải sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp. Về mặt không gian địa lý du khấch đi ra ngoài đất nước của họ.
Về mặt kinh tế có sự thanh toán bằng ngoại tệ.