Chương I: Thành phần, nội dung, đặc điểm, ý nghĩa tài liệu Trung tâm Tư liệu khí tượng thuỷ văn Chương 2: Thực trạng công tác tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu tại Trung tâm Tư liệu khí tượng thuỷ văn Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu KTTV Trong quá trỡnh thực hiện đề tài, chúng tôi nhận được sự giúp đỡ nhiệt tỡnh của các cấp lónh đạo Trung tâm Tư liệu KTTV, các bạn bè đồng nghiệp đặc biệt là sự hướng dẫn tận tỡnh của TS. Nguyên Liên Hương. Bên cạnh đó, chúng tôi gặp không ít những khó khăn khi thực hiện đề tài này. Tài liệu KTTV là loại tài liệu mang tính đặc thù của ngành đũi hỏi người nghiên cứu phải có những hiểu biết nhất định về chuyên môn ngành KTTV, hơn nữa nguồn tài liệu tham khảo về KTTV không nhiều, thủ tục xin tài liệu tại Trung tâm Tài liệu KTTV khó khăn, phức tạp.
Chính vỡ vậy, mặc dù đó rất cố gắng, nỗ lực để hoàn thành tốt đề tài, nhưng đề tài không tránh khỏi những hạn chế. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô, bạn bè, các độc giả quan tâm để đề tài được hoàn thiện hơn. Qua đây, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Lưu trữ học và Quản trị Văn phũng, Trường Đại học Khoa học xó hội và nhân văn, Lónh đạo Trung tâm Tư liệu Khí tượng thuỷ văn, cán bộ thư viện Trung tâm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khí tượng thủy văn Quốc gia, bạn bè, đồng nghiệp đó tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lũng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Liên Hương đó hướng dẫn tôi thực hiện đề tài.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 01 tháng 8 năm 2009 Dương Thị Hoà LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: THÀNH PHẦN, NỘI DUNG, ĐẶC ĐIỂM, Ý NGHĨA TÀI LIỆU TRUNG TÂM TƢ LIỆU KHÍ TƢỢNG THỦY VĂN 1. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Tƣ liệu khí tƣợng thuỷ văn 1. Sơ lƣợc lịch sử hình thành và phát triển của Trung tâm Khí tƣợng Thuỷ văn Quốc gia Việt Nam nằm ở vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, tiếp giáp với biển Đông và khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương có điều kiện và tài nguyên khí hậu phong phú, đa dạng nhưng cũng có nhiều thiên tai nhất là bão, lũ. Hơn nữa, nước ta là một nước nông nghiệp, việc sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên đặc biệt là thời tiết.
Chính vì vậy, trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta rất quan tâm đến ngành khí tượng, thuỷ văn nhất là trong điều kiện khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp như hiện nay. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, hơn 60 năm xây dựng và trưởng thành ngành khí tượng, thuỷ văn đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Trong mỗi giai đoạn ngành KTTV đã không ngừng vươn lên, phục vụ ngày càng tốt hơn, có hiệu quả hơn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Từ mạng lưới trạm KTTV thưa thớt do thực dân Pháp thành lập bắt đầu từ năm 1891, ngay sau khi giành được chính quyền năm 1945 chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm đến công tác KTTV.
Ngày 03 tháng 10 năm 1945 chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành Sắc lệnh số 41 đưa Sở thiên văn và Đài thiên văn Phủ liễn trực thuộc Bộ Công chính và Giao thông. Ngày 28 tháng 9 năm 1955, Chính phủ ban hành Nghị định số 916/TTg về việc thành lập Nha Khí tượng thuỷ văn. Đến ngày 29 tháng 12 năm 1958, Chính phủ ban hành Nghị định số 563/TTg chuyển công tác thuỷ văn sang Bộ Thuỷ lợi và đổi tên Nha Khí tượng thuỷ văn thành Nha khí tượng trực thuộc Phủ Thủ tướng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đặc biệt sau khi đất nước thống nhất, ngày 14 tháng 10 năm 1975 Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số 21-NQ/QHK6 thành lập Tổng cục Khí tượng Thuỷ văn trên cơ sở hợp nhất Nha khí tượng và Cục Thuỷ văn thuộc Bộ Thuỷ lợi.
Để đảm bảo cơ sở pháp lý cho Tổng cục KTTV hoạt động, ngày 05 tháng 11 năm 1976 Chính phủ ban hành nghị định số 215/CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng cục KTTV. Từ đó đến nay, Tổng cục KTTV đã có nhiều lần thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức cho phù hợp với từng thời kỳ phát triển của đất nước. Ngày 11 tháng 11 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 91/2002/NĐ-CP thành lập Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường, theo đó Trung tâm KTTV Quốc gia là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ. Tiếp đó ngày 09 tháng 01 năm 2003, Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường ban hành Quyết định số 15/2003/QQĐ-BTNMT quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia.
Theo Quyết định này, Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Tài Nguyên và Môi trường, có chức năng thực hiện các hoạt động điều tra cơ bản và dự báo khí tượng, thủy văn, quan trắc môi trường không khí và nước phục vụ phòng chống thiên tai, phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo an ninh, quốc phòng trong phạm vi cả nước. Thực hiện chức năng trên, trong những năm qua, Trung tâm KTTV không ngừng phát triển về mọi mặt, mạng lưới trạm khí tượng không ngừng tăng và ngày càng hiện đại. Công tác nghiên cứu khoa học phát triển mạnh mẽ với nhiều đề tài nghiên cứu cấp Ngành, cấp Nhà nước có tính ứng dụng cao trong thực tiễn. Đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức của ngành cũng không ngừng lớn mạnh về số lượng cũng như năng lực chuyên môn và khả năng ứng dụng khoa học, kỹ thuật hiện đại.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong thời kỳ hiện nay, do những diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết, khí hậu đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế đất nước và cuộc sống nhân dân vì vậy Đảng, Nhà nước ngày càng đáng giá cao vai trò vị trí của ngành KTTV. Nhà nước ta cũng xác định những nhiệm vụ mới đặt ra đối với Trung tâm Khí tượng, Thuỷ văn Quốc gia nói riêng, ngành KTTV nói chung. Điều này được thể hiện rõ ngày 17 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 128/2008/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia. Trong đó nhiệm vụ chính của Trung tâm được quy định cụ thể như sau: - Trình Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chiến lược phát triển, chương trình, kế hoạch năm năm, hàng năm, các đề án, dự án của Trung tâm và tổ chức thực hiện sau khi được phể duyệt.
- Tham gia xây dựng văn bản pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế, kỹ thuật về khí tượng, thủy văn. - Tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển mạng lưới điều tra cơ bản về khí tượng bề mặt, khí tượng cao không, khí tượng nông nghiệp, khí tượng biển, thủy văn lục địa và thủy văn biển; xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chiến lược tổng thể quốc gia về dự báo, cảnh báo thiên tai thuộc phạm vi trách nhiệm của Trung tâm. - Tổ chức quan trắc, thu thập tài liệu trên hệ thống quan trắc khí tượng, thủy văn; tổ chức điều tra, khảo sát khí tượng, thủy văn, diễn biến địa hình lòng sông, cửa sông và vùng biển ven bờ để bổ sung tài liệu điều tra cơ bản ở những nơi thiếu trạm quan trắc, nơi thường xảy ra bão, lũ và các thiên tai nguy hiểm khác; thực hiện nhiệm vụ quan trắc môi trường không khí và nước theo phân công của Bộ Tài nguyên và Môi trường. - Tổ chức thực hiện công tác dự báo khí tượng, thủy văn; phát tin chính thức về diễn biến thời tiết, áp thấp nhiệt đới, bão, lũ, lụt và triều cường theo quy định của pháp luật; tổ chức quan trắc và truyền số liệu mực nước biển phục vụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com công tác cảnh báo sóng thần, phòng, chống lụt, xâm nhập mặn và các tác động gây biến đổi khí hậu, cảnh quan môi trường.
- Cử đại diện có thẩm quyền của Trung tâm tham gia Ban chỉ huy phòng, chống lụt, bão và tìm kiếm- cứu nạn của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. - Tổ chức đánh giá chất lượng điều tra cơ bản dự báo khí tượng, thủy văn thuộc phạm vi quản lý của Trung tâm, quản lý và lưu trữ tài liệu khí tượng, thủy văn; tổ chức cung cấp thông tin tài liệu khí tượng, thủy văn theo quy định của pháp luật. - Xây dựng, phát triển hệ thống thông tin điện tử khí tượng thủy văn và các công nghệ khác phục vụ điều tra cơ bản, dự báo khí tượng, thủy văn, cảnh báo thiên tai trong mạng lưới khí tượng thủy văn quốc gia. - Tổ chức lựa chọn, thử nghiệm, kiểm định, hiệu chuẩn các phương tiện đo khí tượng, thủy văn; bảo vệ hành lang an toàn kỹ thuật và di chuyển công trình khí tượng, thủy văn theo quy định của pháp luật.
- Tham gia thẩm tra việc sử dụng dữ liệu điều tra cơ bản về khí tượng, thủy văn đối với các công trình, dự án đầu tư xây dựng trọng điểm quốc gia và cac công trình, dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quyết định và quản lý đầu tư của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, thủ trưởng các cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo phân công của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. - Tham gia thực hiện các hoạt động liên quan đến biến đổi khí hậu theo sự phân công của Bộ Tài nguyên và Môi trường - Tổ chức thực hiện các chương trình, đề án, dự án hợp tác quốc tế về khí tượng, thủy văn sau khi được phê duyệt; tham gia thực hiện các hoạt động hợp tác đa phương, song phương, các điều ước quốc tế về khí tượng, thủy văn theo phân công của Bộ Tài nguyên và Môi trường; nghiên cứu khoa học, ứng dụng chuyển giao công nghệ về khí tượng, thủy văn theo quy định của pháp luật LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.