chương I, chúng tôi làm rõ một số van dé liên quan đến việc khai thác CNTT theo định hướng tích cực hóa hoạt động học sinh: biện pháp, phương án khai thác CNTT. Hơn nữa, chúng tôi thiết kế giáo án theo PPDH tích cực với sự hỗ trợ của CNTT. Ching tôi còn kiểm chứng tỉnh khả thi bằng cách tiên hành thực nghiệm bang một số gid dạy và đánh gia cụ the ở trường phê thông, Những van dé này được chúng tôi trình bay ở chương IIL: Khai thác CNTT theo định hướng tích cực hóa hoạt động học sinh. Khai thác công nghệ thông tin theo định hưởng tich cực hoa hoạt động học sinh 2 SVTH: Nguyễn Thị Hải Yến GVHD: PGS.TS Lễ Thị Hoài Chau CƠ SỞ LÝ LUẬN Mục dich của chương nảy là làm rõ một số yêu tô lý thuyết lam cơ sở lý luận cho việc đôi mới phương pháp dạy học với sự hề trợ của CNTT.
Cụ thể ching tôi tiên hành phan tích và tổng hợp một sẽ tải liệu liên quan nhằm làm các van dé sau: - Định hướng đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) - Phương phap day học tích cực - CMNTT trong dạy học Toán - Các quan điểm sư phạm về việc sử dụng công nghệ thông tin trong day học Các tai liệu lam cơ sở cho chương nảy: tử [1] đến [15] L Dinh hướng đổi mới phương pháp dạy học Toán 1, Định hưởng đổi mới nhương phap dạy hoe: Rút kinh nghiệm tử những lan cải cách trước đây (1950, 1956, 1980), lẫn nay (năm 2000) chi tập trung đôi moi chương trình giao dục phổ thông trong 46 đặc biệt dat trong tâm vảo việc đôi mới PPDH. “Chi có đái mới căn bạn phương pháp day và học chúng ta mới có thể tạo được sự đôi mới thực sự trong giáo dục, mới có thé dao tạo lớp người nang động, sảng tạo có tiểm nắng cạnh tranh tri tué trong bội cảnh nhiều nước trên thé giới dang hưởng tỏi nên kinh tế trí thức” [2, trang 9|. Chủng téi đã tham khảo rat nhiều tải liệu, các văn bản của Bộ GD - ĐT, các nghị quyết của Ban chap hành Trung ương Đăng, rút ra rang, định hướng đổi mới PPDH đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khỏa VII (thang 1 năm 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12 - 1996), Nghị quyết Trung ương 7 khóa X (2008), và được thẻ ché hỏa trong Luật piao dục (2005), được cụ thể hóa trong các chi thị của BS Giáo dục và Đảo tạo. Đặc biệt gan đây nhất chỉ thị 40/2008/CT-RGDĐT (22-7-2008) về việc phat động phong trao thi dua “Xây dựng trường học thân thiện, hoc sinh tích cực” trong các trường pho thông giai đoạn 2008-2013.
Luật Giáo dục 2005, điều 28 Vâu cầu về nội dung, phương phản gido dục pha thông, tại khoản 2: “PPDH phố thông phải phat huy tinh tích cực, tự giác, chủ động, sang tao của học sinh; phủ hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bởi dưỡng phương pháp tự học, khả năng lam việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dung kiến thức vào thực tiến; tác động đến tỉnh cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Theo tai liệu [3, trang 8], “Cốt lõi của đổi mới PPDH là hướng tới hoạt động hoe tận tích cực, chủ động, chẳng lại théi quen học tập thy động: Đôi mới nội dung và hình thức hoạt động của GV và HS, dai mới hình thức tô chức dạy học, dai mới hình thức tương tác xã hội trong day học với định hưởng: - Bam sat mục téu BIÁO dục phô thông khai thác công nghệ thông tin theo định tường tích Cựcrc hỏa hoạt động hoe sins 3 SVTH: Nguyen Thy Hải Yen GVHD: PGS.TS Lễ Thị Hoài Chau - Phủ hợp nội dung day học cụ thé - Phi hợp đặc điểm lira tuôi học sinh - _ Phủ hợp cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trưởng - Phủ hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả day học - Kết hợp giữa việc tiếp thu va sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả các PPDH tiên tiên, hiện đại với việc khai thác những yêu tổ tích cực của các PPDH truyền thong. ~ Tang cường sư dựng các phương tiện dạy học, thiết bị day học va đặc biết lien y đến nhimg ứng dụng của CNTT" 2. Quan điểm sử dụng công nghệ thông tin trong day học: Đăng Cộng san Việt Nam trong Neh quyết TW2.
khỏa VIII (1996) đã nhẫn mạnh: “Doi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục- đảo tạo, khắc phục lỗi truyền thụ một chiêu, rèn luyện thành nếp tư duy sang tạo của người học. Từng bước ap dụng các phương pháp tiên tiền và phương tiện hiện đại vào qua trình day và học, đảm bao điều kiện va thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh, nhất la sinh viên đại học”. Nghị quyết TW2, khóa VIII nêu trên đã được cụ thé hóa băng Chi thị 58-CT/TW (17/10/2000) của Bộ Chính tr, nội dung Chi thị có ghi: “Day mạnh ứng dung công nghệ thang tin trong công tac giáo dục và đảo tao ở các cấp học, bậc học, ngành học. Phát triển các hinh thức đào tạo từ xa phục vụ như cau học của toản xã hội.” Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Giáo duc va Đào tạo cũng đã ra Chi thị 29/CT- BộGD&ĐT ngày 30/07/2001 về “Tang cường giảng dạy, đào tao và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành GD - ĐT giai đoạn 2001 - 2005”, trong đó nhẫn mạnh: “Sw đụng CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương phap giảng day, hoc tập ở tat cả các môn học”.
Mới đây nhất là chi thị 55/2008/CT- BGDĐT (30-9-2008) các nhiệm vụ trọng tâm vẻ việc tăng cường giảng dạy, đào tao và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012 cũng được dé ra. Căn cứ tỉnh hinh thực tế của ngành giáo dục và dao tạo, chi thị 47/2008/CT - BGDDT vẻ nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mâm non, giáo dục pho thông. giáo dục thường xuyén, giao dục chuyên nghiệp năm học 2008 — 2009 (13-8-2008) chỉ rõ năm học này được xác định là "Nam học đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đãi mới quan |) tài chính va triển khai Phong trao xây dựng truởng học thân thiện, học sinh tích cực " Một trong các nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra: “Tiếp tục đôi mới nội dung, phương sa giáo dục; đây mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ đôi mới phương pháp Khai thác công nghệ thông tin theo định hướng tích curec hỏa hoạt động học sinh 4 SVTH: Nguyễn Thị Hải Yến GVHD: PGS.TS Lễ Thị Hoai Châu đạy và học: Đây mạnh một cách hợp lý việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới nhương pháp day và hoe ở lừng cap học.” Kết luận: Như vậy, quan điểm chung vẻ hưởng đổi mới PPDH đã được khang định, không con lả van đẻ tranh luận. Cắt lõi của việc đôi mới PPDH là làm cho học sinh học tập tích cực, chủ động , chống lại thói quen học tập thụ động.
Công nghệ thông tin mở ra triển vọng to lớn trong việc doi mới PPDH. Việc ứng dụng CNTT vao trong day học một cách hợp ly sẽ đây mạnh và nẵng cao chất lượng day học, góp phân tích cực hỏa hoạt động học sinh. II, PHƯƠNG PHÁP DAY HỌC TÍCH CỰC 1, Phương pháp day học tích cực là gi? “Ngay tử dau thể ky XX, các nhà tâm ly hay sư phạm như Dewey, Parkhust, Dalton ở Mỹ, Freinner ở Pháp, Claparéde ở Thụy Si, Montessori ở Y, Decroly ở Bi đã quan niệm rằng: Can phải đặt học sinh vào vị trí trung tâm cua hoạt động dạy học, phải xuất phát từ lợi ich của học sinh và những điều ma họ quan tâm. Đó chính là thời điểm ma người ta bat đầu nói về “sư phạm tích cực”.
Tuy nhiên, gan như trong suốt thể ki XX, sư phạm nảy chỉ sông một cách lay lắt bên cạnh sư phạm truyền thông”. [6, trang 9] Qua quả trình tìm hiểu, chúng tôi thay có khá nhiều tài liệu dé cập về phương pháp dạy học tích cực, Đặc biệt van dé này được nói khá kĩ trong bài giảng "Một số phương pháp day học tích cực” của PGS.TS Vũ Hong Tiền (Khoa GDCT - DHSP Hà Nội) [13], giao trình môn Phương pháp day học môn Toán [6] và một sé tai liệu bồi dưỡng thưởng xuyên giáo viên THPT khác [4]{5]. Tinh tích cực hoạt động học tap Tính tích cực nói chung là một nét quan trọng của nhân cách, thê hiện trạng thai hoạt động của chủ thé với tư cách là một người hành động. “Tích cực trong hoạt động nghĩa là hoàn thành một cach chủ động, tự giác, có nghị lực, có hướng đích rõ rệt, có sảng kiến và day hào hứng những hành động trí óc vả chân tay nhằm nắm vững kiến thức, kỹ năng va kỹ xảo, vận dụng ching vào trong học tập và thực tiễn” [4, trang 24].
“Tích cực” được dung với nghĩa la hoạt động, chủ động, trái nghĩa với không hoạt động, thụ động chứ không dùng theo nghĩa trải với tiêu cực. Trong hoạt động day học nói riêng, “tính tích cực học tập biểu hiện ở những dau hiệu như: hang hai trả lời các câu hỏi của giao viên, bỗ sung các câu trả lời của bạn, thích phát biểu ý kiến của minh trước van dé nêu ra; hay nêu thắc mắc, đôi hỏi giải thích cặn kẽ những van để chưa đủ rõ; chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học dé nhận thức van dé moi; tập trung chủ y vào van dé đang học; kiên tri hoan thành các bai tập, không nản trước những tinh huỗng khó khan.LSukina (1977) [6, trang 11] Khai thác công nghệ thông tin theo định hướng tích cực hóa hoạt động học sinh 5 SVTH: Nguyễn Thị Hải Yến GVHD: PGS.TS Lê Thị Hoai Châu “Tinh tích cực được phan ra làm ba cap độ từ thấp tới cao:. Tinh tích cực bắt chước, tải hiện: Xuất hiện do tác động kích thích bên ngoài on cau của giáo. viên), trong trường hợp nảy, người học thao tác trên các đôi tượng.
bat chước theo mau của giáo viễn, của bạn hoặc mö hình của giao viễn, nhằm chuyển đổi tượng từ ngoài vào trong theo cơ chế: “Hoạt động bên ngoài va hoạt động hẻn trong có cùng câu trúc”. Nhữ đỏ kinh nghiệm hoạt động được tích lũy thông qua kinh nghiệm của người khác. Tỉnh tích cực tìm toi: độc lận giải quyết van dé đặt ra, tim kiểm các phương thức hanh động trên cơ sở có tinh tự giác, có sự tham gia của động co, nhu cầu, hime thủ va ¥ chỉ của học sinh.