Vận Tải và Buôn Bán Quốc Tế: Khái Niệm và Đặc Điểm

Khám phá sự khác biệt giữa vận tải giao nhận chương 1 và 2 trên cuuduongthancong.com, giúp tối ưu hóa quy trình logistics hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế Vận Tải
• Đề tài: Khái Niệm Vận Tải và Buôn Bán Quốc Tế
• Loại tài liệu: bài luận
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ
• 1.1. Khái niệm vận tải
• 1.2. Đặc điểm
• 1.3. Căn cứ vào phạm vi phục vụ
• 1.4. Căn cứ vào phạm vi hoạt động
• 1.5. Căn cứ vào môi trường hoạt động
• 1.6. Căn cứ vào đối tượng chuyên chở
• 1.7. Căn cứ vào khoảng cách chuyên chở
• 1.8. Căn cứ vào hành trình chuyên chở
• 2. CHƯƠNG II: VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ
• 2.1. Mối quan hệ giữa vận tải và buôn bán quốc tế
• 3. CHƯƠNG III: PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƯƠNG
• 3.1. Khái niệm trách nhiệm vận tải
• 3.1.1. Cách 1: căn cứ vào quyền vận tải hay quyền thuê tàu
• 3.1.2. Cách 2: căn cứ vào chặng vận tải chính
• 3.2. Quyền vận tải
• 4. CHƯƠNG II: CHUYÊN CHỞ HÀNG HOÁ NGOẠI THƯƠNG BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 4.1. Đặc điểm và tác dụng
• 4.1.1. Đặc điểm
• 4.1.2. Tác dụng
• 4.2. Cơ sở vật chất, kỹ thuật của vận tải đường biển
• 4.2.1. Các tuyến đường biển (tuyến đường hàng hải - Ocean Line)
• 4.2.1.1. Khái niệm
• 4.2.1.2. Phân loại
• 4.2.2. Khái niệm cảng và chức năng
• 4.2.3. Phân loại cảng
• 4.2.4. Các trang thiết bị của cảng
• 4.2.5. Phương tiện vận chuyển
• 4.2.5.1. Khái niệm
• 4.2.5.2. Đặc trưng kỹ thuật của tàu buôn
• 4.2.5.3. Phân loại tàu buôn
• 4.3. Các phương thức thuê tàu
• 4.3.1. Phương thức thuê tàu chợ (Line charter)
• 4.3.1.1. Khái niệm, đặc điểm tàu chợ
• 4.3.1.2. Phương thức thuê tàu chợ

Tóm tắt

I. Tổng quan về khái niệm vận tải và buôn bán quốc tế

Khái niệm vận tải và buôn bán quốc tế là hai yếu tố quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Vận tải được hiểu là quá trình di chuyển hàng hóa và hành khách từ nơi này đến nơi khác. Trong khi đó, buôn bán quốc tế liên quan đến việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia. Sự kết hợp giữa hai khái niệm này tạo ra một mạng lưới thương mại phức tạp, giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa giữa các quốc gia.

1.1. Khái niệm vận tải trong kinh tế

Vận tải là một hoạt động sản xuất vật chất, bao gồm việc di chuyển hàng hóa và hành khách. Nó không chỉ đơn thuần là việc chuyển giao mà còn là một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

1.2. Mối quan hệ giữa vận tải và buôn bán quốc tế

Vận tải quốc tế là hình thức chuyên chở hàng hóa giữa các quốc gia. Mối quan hệ này rất chặt chẽ, vì vận tải ảnh hưởng đến giá cả và cơ cấu hàng hóa trong buôn bán quốc tế.

II. Những thách thức trong vận tải và buôn bán quốc tế

Vận tải và buôn bán quốc tế đối mặt với nhiều thách thức như chi phí vận chuyển cao, quy định pháp lý phức tạp và sự biến động của thị trường. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong lĩnh vực thương mại quốc tế. Đặc biệt, logistics quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình vận tải và giảm thiểu chi phí.

2.1. Chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến giá hàng hóa

Chi phí vận chuyển cao có thể làm tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường quốc tế.

2.2. Quy định pháp lý và thủ tục hải quan

Các quy định pháp lý và thủ tục hải quan phức tạp có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc xuất nhập khẩu hàng hóa, làm chậm quá trình giao hàng.

III. Phương pháp tối ưu hóa vận tải quốc tế hiệu quả

Để tối ưu hóa quy trình vận tải quốc tế, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp hiệu quả như sử dụng công nghệ thông tin, cải tiến quy trình logistics và hợp tác với các đối tác vận tải. Việc áp dụng công nghệ mới giúp theo dõi và quản lý hàng hóa một cách hiệu quả hơn, từ đó giảm thiểu chi phí và thời gian vận chuyển.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong logistics

Công nghệ như phần mềm quản lý chuỗi cung ứng giúp theo dõi hàng hóa và tối ưu hóa quy trình vận chuyển, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3.2. Hợp tác với các đối tác vận tải

Hợp tác với các công ty vận tải có uy tín giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian, đồng thời đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của vận tải trong buôn bán quốc tế

Vận tải không chỉ là một phần của quy trình buôn bán quốc tế mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công của các doanh nghiệp. Việc tối ưu hóa vận tải giúp giảm chi phí, tăng tốc độ giao hàng và cải thiện dịch vụ khách hàng. Các nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp nào chú trọng đến logistics sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường quốc tế.

4.1. Tác động của vận tải đến hiệu quả kinh doanh

Vận tải hiệu quả giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và tăng cường khả năng phục vụ khách hàng, từ đó nâng cao doanh thu.

4.2. Các mô hình vận tải phổ biến trong thương mại quốc tế

Các mô hình như vận tải đa phương thức và vận tải hàng lẻ đang ngày càng trở nên phổ biến, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc lựa chọn phương thức vận chuyển.

V. Kết luận và tương lai của vận tải quốc tế

Tương lai của vận tải quốc tế sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và các giải pháp logistics tiên tiến. Doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để tối ưu hóa quy trình vận tải, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Sự phát triển bền vững trong vận tải sẽ góp phần vào sự phát triển kinh tế toàn cầu.

5.1. Xu hướng phát triển của vận tải quốc tế

Xu hướng sử dụng công nghệ thông tin và tự động hóa trong vận tải sẽ ngày càng gia tăng, giúp cải thiện hiệu quả và giảm chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của phát triển bền vững trong vận tải

Phát triển bền vững trong vận tải không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp và xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Vận tải và Buôn bán quốc tế là học liệu chuyên ngành thuộc chương trình đào tạo Cử nhân và Sau đại học trong các ngành Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng. Tài liệu đóng vai trò cầu nối giữa lý thuyết thương mại quốc tế với kỹ thuật tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương thông qua hạ tầng logistics.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình hướng đến việc trang bị cho người học:

• Hệ thống hóa các khái niệm, đặc trưng kinh tế - kỹ thuật và tiêu chí phân loại của ngành vận tải.
• Phân tích mối quan hệ tương hỗ giữa chi phí vận tải, cán cân thanh toán quốc tế và cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu.
• Nắm vững cơ chế phân chia trách nhiệm và phân bổ quyền vận tải/quyền thuê tàu theo tập quán thương mại quốc tế (Incoterms 2000).
• Hiểu rõ cơ sở vật chất kỹ thuật của vận tải đường biển (tuyến đường hàng hải, cảng biển, thông số kỹ thuật tàu buôn) và quy trình nghiệp vụ thuê tàu chợ (Liner Charter).

Cấu trúc giáo trình được phát triển tuần tự theo phương pháp tiếp cận từ tổng quan lý luận đến nghiệp vụ chuyên ngành. Nội dung khởi đầu bằng các nguyên lý chung về kinh tế vận tải, tiến tới phân tích sự tương tác giữa vận tải và ngoại thương, tiếp tục cụ thể hóa bằng khung pháp lý Incoterms, và đi sâu vào phương thức vận tải đường biển – phương thức chủ đạo trong lưu thông hàng hóa quốc tế.

Điểm đặc sắc của tài liệu nằm ở việc phân loại hóa triệt để các khái niệm theo bảng tiêu chí khoa học, kết hợp việc đối chiếu hai cách tiếp cận điều kiện thương mại Incoterms dưới lăng kính vận tải học.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                             VẬN TẢI & BUÔN BÁN QUỐC TẾ
[Chương I: Đại cương]        [Phân chia trách nhiệm]            [Chương II: VT Đường biển]
 - Bản chất KT-KT             - Phân loại Incoterms 2000         - Cơ sở VC-KT (Tuyến, Cảng, Tàu)
 - Phân loại vận tải            (Quyền thuê tàu & Chặng chính)   - Thông số kỹ thuật tàu buôn
 - Tương quan Ngoại thương    - Chiến lược giành quyền VT        - Kỹ thuật thuê tàu chợ (Liner)

Các chương/chủ đề chính

Nội dung bài giảng được cấu trúc thành các khối chủ đề liên kết chặt chẽ:

1. Khái niệm và đặc điểm kinh tế của ngành vận tải (Chương I - Mục 1, 2)

• Định nghĩa vận tải: Tiếp cận theo nghĩa rộng (quy trình kỹ thuật di chuyển vị trí con người và vật phẩm trong không gian) và nghĩa hẹp kinh tế (hoạt động di chuyển hành khách và hàng hóa thỏa mãn tính chất sản xuất vật chất).
• Đặc trưng ngành sản xuất vật chất đặc biệt: Sử dụng sức lao động (di chuyển đối tượng), công cụ lao động (phương tiện, thiết bị đầu máy, toa xe, ô tô, tàu thuyền) và đối tượng lao động (hàng hóa, hành khách). Ngành có 3 thuộc tính đặc thù: chỉ làm thay đổi vị trí không gian của đối tượng, không tạo ra sản phẩm vật chất mới độc lập, và sản phẩm vận tải không thể tồn kho hay dự trữ.

2. Hệ thống phân loại vận tải toàn diện (Chương I - Mục 3)

Phân loại vận tải dựa trên 6 căn cứ chuẩn hóa:

• Căn cứ phạm vi phục vụ: Vận tải nội bộ xí nghiệp và Vận tải công cộng.
• Căn cứ phạm vi hoạt động: Vận tải nội địa và Vận tải quốc tế (gồm Vận tải quốc tế trực tiếp giữa các nước có chung biên giới/vùng biển và Vận tải quốc tế quá cảnh qua lãnh thổ nước thứ ba).
• Căn cứ môi trường hoạt động: Đường sắt, ô tô, đường thủy (đường biển, đường sông, pha sông biển), hàng không và đường ống.
• Căn cứ đối tượng chuyên chở: Hàng hóa, hành khách, hỗn hợp hàng hóa - hành khách.
• Căn cứ khoảng cách chuyên chở: Vận tải đường gần ($< 7.400\text{ km}$ tương đương $< 4.000\text{ hải lý}$) và Vận tải đường xa ($> 7.400\text{ km}$, với quy chuẩn $1\text{ hải lý} = 1,852\text{ km}$).
• Căn cứ hành trình chuyên chở: Vận tải một chặng, nhiều chặng, chở suốt, đơn phương thức (Unimodal Transport), đa phương thức (Multimodal Transport), vận tải đứt đoạn (Segmented), hàng lẻ (LCL) và hàng nguyên (FCL).

3. Mối tương quan giữa vận tải và buôn bán quốc tế (Phần II)

• Vận tải quốc tế là quá trình vận tải có điểm đầu và điểm cuối đặt trên lãnh thổ của hai quốc gia khác nhau.
• Mối liên hệ thể hiện qua 3 tác động kinh tế: Cước phí vận tải cấu thành trực tiếp vào giá chào bán hàng hóa; năng lực vận tải làm dịch chuyển cơ cấu hàng hóa và cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu; chi phí vận tải quốc tế ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân thanh toán của quốc gia.

4. Cơ chế phân chia trách nhiệm và quyền vận tải theo Incoterms 2000 (Phần III)

• Bản chất quyền vận tải: Người chịu trách nhiệm thanh toán cước phí và tổ chức chuyên chở trên toàn bộ hoặc chặng chính sẽ giành quyền vận tải (đối với đường biển gọi là "quyền thuê tàu").
• So sánh hai phương pháp phân loại 13 điều kiện Incoterms 2000:
  • Cách 1 (Theo quyền vận tải/quyền thuê tàu): Chia làm 3 nhóm: Nhóm người mua chịu trách nhiệm chính (EXW, FCA); Nhóm người bán chịu trách nhiệm chính (CPT, CIP, DDU, DDP); Nhóm trách nhiệm phân chia (FAS, FOB, CFR, CIF, DES, DEQ, DAF). Phương pháp này mang tính tổng quát nhưng khó áp dụng và thiếu độ chính xác.
  • Cách 2 (Theo chặng vận tải chính - 4 nhóm E, F, C, D): Phân định chuẩn xác quyền vận tải chặng chính thuộc về người mua (Nhóm E, Nhóm F) hoặc người bán (Nhóm C, Nhóm D). Xác định rõ 6 điều kiện chỉ áp dụng đường biển (FAS, FOB, CFR, CIF, DES, DEQ) và 7 điều kiện áp dụng cho mọi phương thức vận tải.
• Chiến lược và ngoại lệ: Phân tích lợi ích khi giành quyền vận tải (chủ động tuyến đường, lịch trình, khai thác đội tàu nội địa) đối chiếu với 4 trường hợp không nên hoặc không thể giành quyền vận tải (thiếu ngoại tệ/kinh nghiệm, chênh lệch giá FOB-CFR hay FCA-CPT bất lợi, sức ép đàm phán thương mại, rào cản luật pháp/tập quán cảng).

5. Cơ sở kỹ thuật và phương thức thuê tàu biển (Chương II)

• Đặc trưng vận tải biển: Ưu thế về năng lực chuyên chở lớn, cự ly dài, giá thành thấp, tiết kiệm nhiên liệu trên tấn trọng tải; hạn chế bởi tốc độ thấp, phụ thuộc điều kiện tự nhiên và thời gian giải phóng tàu.
• Cơ sở vật chất kỹ thuật: Tuyến đường hàng hải (Ocean Line - nội địa, quốc tế, định tuyến, không định tuyến, đặc biệt); Cảng biển (chức năng, trang thiết bị xếp dỡ, phân loại gồm cả cảng cạn ICD - Inland Clearance Depot).
• Đặc trưng kỹ thuật tàu buôn:
  • Kích thước ($LOA$, $Breadth$).
  • Mớn nước ($Light\ Draft$, $Loaded\ Draft$).
  • Trọng lượng tàu ($Displacement$: tàu không hàng và tàu đầy hàng).
  • Dung tích đăng ký ($GRT$, $NRT$).
  • Trọng tải tàu ($DWT$: trọng tải tịnh và toàn phần).
  • Phân loại tàu buôn: Theo công dụng (hàng khô, container, hàng lỏng Track carrier, đặc biệt), theo động cơ, theo cỡ tàu (VLCC, ULCC, Panamax, Supramax/Xuyemax), theo phương thức kinh doanh (Tàu chợ Liner, Tàu chạy rông Tramp gồm Voyage Charter và Time Charter), theo cờ tàu (National Flag, Flag of Convenience), và theo tuổi tàu.
• Nghiệp vụ thuê tàu chợ (Liner Charter): Đặc điểm tàu chợ (tốc độ $18-20\text{ hải lý/giờ}$, cước theo biểu cước công bố, không thỏa thuận thưởng phạt bốc dỡ); Quy trình 6 bước thuê tàu từ hỏi tàu, thương lượng, lưu cước (Booking note), giao hàng đến phát hành Vận đơn đường biển (Ocean B/L).

---

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Nguyên lý kinh tế vận tải: Xác lập bản chất của sản xuất phi vật thể/dịch vụ vận chuyển trong chu chuyển hàng hóa toàn cầu.
• Khung định danh kỹ thuật hàng hải: Phân biệt các chỉ số kỹ thuật của tàu biển như dung tích ($GRT/NRT$) so với trọng tải ($DWT$), mớn nước tĩnh và mớn nước tải trọng, hỗ trợ việc tính toán định mức xếp dỡ và chọn cảng cập bến.
• Khung pháp lý thương vụ: Quy tắc phân định rủi ro và chi phí vận tải trong hợp đồng mua bán ngoại thương theo hệ thống quy tắc Incoterms.

---

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích thương vụ: Đánh giá phương án giá hàng hóa (FOB so với CFR/CIF, FCA so với CPT/CIP) nhằm đưa ra quyết định giành hay nhượng quyền vận tải.
• Kỹ năng phân loại và lựa chọn phương tiện: Nhận diện đúng chủng loại tàu biển (Panamax, VLCC, Container, General Cargo) và tuyến luồng hàng hải phù hợp với từng nhóm hàng hóa xuất nhập khẩu.
• Kỹ năng tác nghiệp chứng từ: Thực hiện quy trình đặt chỗ tàu chợ (Liner Booking), đối chiếu điều kiện in sẵn trên vận đơn đường biển (Ocean Bill of Lading), kiểm soát các mốc giao nhận hàng tại cảng biển và cảng cạn (ICD).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp	Nội dung triển khai	Hình thức đánh giá
Phân tích khung lý thuyết	Giảng dạy phân loại vận tải, thông số kỹ thuật tàu buôn ($DWT, GRT, NRT, Draft$)	Trắc nghiệm định danh khái niệm và thuật ngữ kỹ thuật hàng hải
Phân tích tình huống (Case Studies)	Xử lý 4 trường hợp từ bỏ quyền vận tải; So sánh phương án giao hàng nhóm F vs nhóm C	Bài tập tình huống đàm phán hợp đồng ngoại thương và tính toán chênh lệch cước
Mô phỏng nghiệp vụ thực hành	Thực hiện quy trình 6 bước lưu cước tàu chợ và lập/kiểm tra Vận đơn đường biển (Ocean B/L)	Đánh giá bài tập thực hành hồ sơ lưu cước và xử lý chứng từ vận tải
Tự học và tra cứu dữ liệu	Tra cứu biểu cước tàu chợ, quy đổi khoảng cách hải lý ($1\text{ hải lý} = 1,852\text{ km}$), phân loại tàu ($Panamax, VLCC$)	Báo cáo chuyên đề thu hoạch cá nhân/nhóm

Giáo trình định hướng việc học tập thông qua hệ thống hóa sơ đồ cây (Taxonomy-based learning). Người học cần tự xây dựng các bảng đối chiếu giữa các điều kiện thương mại và phân biệt bản chất giữa các nhóm phương tiện vận tải để củng cố kiến thức logic trước khi xử lý các bài tập tình huống ngoại thương.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Chuẩn hóa góc nhìn vận tải đối với Incoterms: Giáo trình phân tách chi tiết cách hiểu điều kiện thương mại theo tiêu chí "quyền vận tải" và "quyền thuê tàu", chỉ rõ 6 điều kiện đường biển truyền thống (FAS, FOB, CFR, CIF, DES, DEQ) và 7 điều kiện đa phương thức, giúp người học phân biệt rõ ràng giữa trách nhiệm trả cước và trách nhiệm tổ chức chuyên chở.
2. Hệ thống hóa toàn diện thông số kỹ thuật tàu và cảng: Phân định rõ ràng các khái niệm dễ nhầm lẫn như Dung tích đăng ký ($GRT/NRT$ - đơn vị thể tích đo lường không gian đóng kín) với Trọng tải ($DWT$ - đơn vị khối lượng đo sức chở của tàu), đồng thời cập nhật mô hình Cảng cạn / Cảng thông quan nội địa (Inland Clearance Depot - ICD).
3. Gắn kết lý thuyết với thực tiễn đàm phán thương mại: Không dừng lại ở các định nghĩa tĩnh, bài giảng cung cấp 4 kịch bản thực tế mà doanh nghiệp phải cân nhắc từ bỏ quyền vận tải (thiếu hụt ngoại tệ, biến động cước tàu, điều kiện mua bán ép buộc, tập quán cảng địa phương).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên năm 2, năm 3, năm 4 thuộc các ngành Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế, Quản trị Logistics và Chuỗi cung ứng.
• Học viên cao học: Học viên theo học các chương trình Thạc sĩ Kinh tế quốc tế hoặc Thạc sĩ Quản lý logistics cần hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh tế vận tải biển.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở như Kinh tế học vi mô, Kinh tế học vĩ mô, Nhập môn Thương mại quốc tế và Địa lý kinh tế.
• Giảng viên và cán bộ thực hành: Giảng viên sử dụng tài liệu làm khung bài giảng môn Vận tải và Giao nhận ngoại thương; nhân viên chứng từ, nhân viên giao nhận (freight forwarder), và chuyên viên xuất nhập khẩu sử dụng làm tài liệu tra cứu nghiệp vụ tàu chợ và phân loại phương tiện.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn mực cho sinh viên đại học, học viên sau đại học khối ngành kinh tế/kinh doanh quốc tế, đồng thời là tài liệu tham khảo cho cán bộ đang công tác trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và logistics hàng hải.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về kinh tế học, các khái niệm cơ bản trong mua bán hàng hóa quốc tế và hiểu biết địa lý về các tuyến luồng giao thương hàng hải quốc tế.

3. Điểm đặc thù trong cách tiếp cận Incoterms của giáo trình là gì?

Giáo trình phân tích Incoterms 2000 hoàn toàn dưới góc độ tổ chức vận tải, chia thành 2 cách phân loại (theo quyền vận tải/quyền thuê tàu và theo nhóm chữ cái E-F-C-D), làm rõ trách nhiệm thuê phương tiện và trả cước phí của người mua và người bán.

4. Làm thế nào để phân biệt các thông số kỹ thuật của tàu biển trong giáo trình?

Người học cần phân tách 3 nhóm chỉ số: nhóm kích thước/mớn nước ($LOA, Breadth, Draft$), nhóm trọng lượng ($Light/Heavy\ Displacement$) và nhóm khả năng thương mại gồm dung tích đăng ký ($GRT, NRT$) và trọng tải ($DWT$).

5. Phương thức thuê tàu chợ khác gì so với thuê tàu chạy rông?

Theo giáo trình, phương thức thuê tàu chợ (Liner) áp dụng cho tàu chạy theo tuyến và lịch trình cố định, chở hàng bách hóa lẻ, cước phí công bố cố định theo biểu cước, điều kiện vận chuyển in sẵn trên vận đơn (Ocean B/L) và không áp dụng điều khoản thưởng phạt xếp dỡ (Demurrage/Dispatch).

---

Kết luận

Giáo trình Vận tải và Buôn bán quốc tế cung cấp khung lý thuyết nền tảng và hệ thống hóa chuẩn mực về kinh tế vận tải, kỹ thuật thương vụ hàng hải và cơ chế phân chia quyền vận tải trong thương mại quốc tế. Lộ trình học tập kiến nghị bắt đầu từ việc nắm vững định nghĩa, đặc trưng sản xuất vật chất và tiêu chí phân loại vận tải ở Chương I; chuyển sang nghiên cứu quy tắc phân chia quyền vận tải theo Incoterms; và hoàn thiện bằng việc phân tích cơ sở kỹ thuật tàu biển cùng nghiệp vụ thuê tàu chợ ở Chương II. Người học nên kết hợp đối chiếu các quy tắc Incoterms cập nhật và tra cứu biểu cước thực tế của các hãng tàu biển để nâng cao năng lực thực hành chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 1. Khái niệm vận tải: • Theo nghĩa rộng: Vận tải là một quy trình kỹ thuật nhằm di chuyển vị trí của con người và vật phẩm trong không gian. • Theo nghĩa hẹp (dưới giác độ kinh tế), Vận tải là sự di chuyển vị trí của hành khách và hàng hoá trong không gian khi thoả mãn đồng thời 2 tính chất: là một hoạt động sản xuất vật chất và là 1 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 2.

Đặc điểm Là một ngành sản xuất vật chất của xã hội. • Sức lao động: lao động của con ngƣời nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hoá và hành khách từ địa điểm này đến địa điểm khác. • Công cụ lao động: các phƣơng tiện thiết bị nhƣ đầu máy, toa xe, ôtô • Đối tƣợng lao động (đối tƣợng vận 2 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ Là ngành sản xuất vật chất đặc biệt của xã hội • là một quá trình tác động làm thay đổi về mặt không gian của đối tượng chuyên chở • không sáng tạo ra sản phẩm vật chất mới • Sản phẩm vận tải không dự trữ được 3 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I.

VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3. Căn cứ vào phạm vi phục vụ 3. Căn cứ vào phạm vi hoạt động 3. Căn cứ vào môi trường hoạt động 3.

Căn cứ vào đối tượng chuyên chở 3. Căn cứ vào khoảng cách chuyên chở 3. Căn cứ vào hành trình chuyên chở 4 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3.

Căn cứ vào phạm vi phục vụ: • Vận tải nội bộ xí nghiệp: việc vận chuyển trong nội bộ xí nghiệp, nhà máy, công ty… nhằm di chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm, cán bộ công nhân viên • Vận tải công cộng: việc các công ty hay xí nghiệp vận tải chuyên chở vật phẩm hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ và vận chuyển con ngƣời từ địa điểm này đến địa điểm khác 5 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3. Căn cứ vào phạm vi hoạt động • Vận tải nội địa: đáp ứng nhu cầu vận chuyển nội địa • Vận tải quốc tế: hoạt động vận tải mà đối tƣợng vận chuyển đã vƣợt ra khỏi biên giới quốc gia + Vận tải quốc tế trực tiếp: diễn ra giữa 2 hay nhiều nƣớc có chung biên giới hoặc có chung vùng biển quốc tế + Vận tải quốc tế quá cảnh: có sử dụng lãnh6 thổ của hai hay nhiều nƣớc thứ ba CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3.

Căn cứ vào môi trường hoạt động • Vận tải đường sắt • Vận tải ô tô • Vận tải đường thuỷ - vận tải đƣờng biển - vận tải đƣờng sông - vận tải pha sông biển • Vận tải hàng không • Vận tải đường ống 7 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3. Căn cứ vào đối tượng chuyên chở • vận tải hàng hoá • vận tải hành khách • vận tải hàng hoá-hành khách 8 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3.

Căn cứ vào khoảng cách chuyên chở • vận tải đường gần: lớn hơn 7400 km (4000 hải lý) • vận tải đường xa: nhỏ hơn 7400 km 1 hải lý = 1,852 km 9 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG I. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 3. Căn cứ vào hành trình chuyên chở • Vận tải một chặng • Vận tải nhiều chặng • Vận tải chở suốt • Vận tải đơn phương thức (Unimodal Transport) • Vận tải đa phương thức (Multimodal Transport) • Vận tải đứt đoạn (segmented) • Vận tải hàng lẻ • Vận tải hàng nguyên 10 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt II. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 1.

Mối quan hệ giữa vận tải và buôn bán quốc tế • Vận tải quốc tế là hình thức chuyên chở hàng hoá hoặc hành khách giữa 2 hay nhiều nước với nhau • Vận tải quốc tế là quá trình vận tải mà điểm đầu và điểm cuối nằm trên lãnh thổ của 2 nước khác nhau. • Vận tải quốc tế và buôn bán quốc tế có mối quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với nhau, thúc đẩy nhau cùng phát triển.com https://fb.com/tailieudientucntt II. VẬN TẢI VÀ BUÔN BÁN QUỐC TẾ 1. Mối quan hệ giữa vận tải và buôn bán quốc tế -Cƣớc phí VT ảnh hƣởng đến giá hàng chào bán -Vận tải quốc tế làm thay đổi cơ cấu hàng hoá và cơ cấu thị trƣờng XNK - Vận tải quốc tế ảnh hƣởng trực tiếp đến cán cân thanh toán của một nƣớc.com https://fb.com/tailieudientucntt III.

PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG 1. Khái niệm trách nhiệm vận tải • Đứng trên góc độ người chuyên chở thì trách nhiệm vận tải là trách nhiệm tổ chức chuyên chở hàng hoá từ nơi nhận hàng đến nơi giao hàng.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG 1. Khái niệm trách nhiệm vận tải Cách 1:căn cứ vào quyền vận tải hay quyền thuê tàu • Nhóm 1:Phần lớn trách nhiệm VT thuộc về người NK: EXW (Ex Works), FCA (Free Carrier).

EXW: người XK giao hàng tại nhà máy, ng NK giành toàn bộ quyền VT FCA: người NK thuê phương tiện VT • Nhóm 2: Phần lớn trách nhiệm VT thuộc về người XK: CPT (Carriage Paid to), CIP (Carriage and Insurance Paid to), DDU (Delivered Duty Unpaid), DDP (Delivered Duty Paid) CPT: người XK thuê phương thức VT nào và tuyến đường nào cũng được CIP: người XK mua BH DDU: người XK trả phí BH vì quyền lợi của mình DDP: người XK trả thuế NK 14 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG Cách 1:căn cứ vào quyền VT hay quyền thuê tàu Nhóm 3: Trách nhiệm VT được phân chia một phần thuộc về người XK, một phần thuộc về người NK: FAS (Free Alongside Ship), FOB (Free On Board), CFR ( Cost and Freight), CIF (Cost, Insurance and Freight), DES (Delivered Ex Ship), DEQ (Delivered Ex Quay), DAF (Delivered At Frontier). FAS: người NK dành quyền VT chính FOB: người XK chuyên chở hàng ra cảng và chịu chi phí bốc hàng lên tàu CFR: giá hàng không bao gồm phí dỡ hàng DES: điểm phân chia rủi ro cảng đến DEQ: giá hàng gồm chi phí dỡ hàng tại cầu cảng DAF: người XK giao hàng tại biên giới 15 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG Cách 1:căn cứ vào quyền VT hay quyền thuê tàu • Ưu điểm: đem lại một cái nhìn tổng quát về Incoterms 2000 dưới giác độ vận tải.

• Nhược điểm: - Rất khó áp dụng - thiếu chính xác 16 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG Cách 2: căn cứ vào chặng vận tải chính • Nhóm E: gồm duy nhất điều kiện EXW, ng NK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức • Nhóm F: gồm các điều kiện FCA, FAS, FOB - FCA: ng NK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức - FAS: ng NK dành quyền VT chặng chính, đường biển - FOB: ng NK dành quyền VT chặng chính, 17 đường biển CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG • Nhóm C: gồm các điều kiện CFR, CPT, CIP, CIF CFR: ng XK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức CPT: ng XK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức CIP: ng XK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức CIF: ng XK dành quyền VT chặng chính, đường biển • Nhóm D: gồm các điều kiện DES, DEQ, DDU, DDP, DAF DES: ng XK dành quyền VT chặng chính, đường biển DEQ: ng XK dành quyền VT chặng chính, đường biển DDU: ng XK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức DDP: ng XK dành quyền VT chặng chính, mọi phương thức DAF: chưa biết ai giành quyền VT, mọi phương thức Ưu điểm: - dễ xác định và dễ áp dụng - chính xác 18 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG 2.

Quyền vận tải • Người nào có trách nhiệm thanh toán trực tiếp toàn bộ hay một phần cước phí cho người chuyên chở và có trách nhiệm tổ chức việc chuyên chở hàng hoá trên toàn bộ hành trình hay trên chặng đường chính thì người đó giành được “quyền vận tải”. • Nếu hàng hoá XNK được chuyên chở bằng đường biển thì quyền đó gọi là “quyền thuê tàu” CuuDuongThanCong.com 19 https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG Lƣu ý: • 6 đk hàng hoá phải chuyên chở bằng đƣờng biển: FAS, FOB, CFR, DES, DEQ, CIF. 7 đk khác, hàng hoá đƣợc vận chuyển bằng mọi phƣơng thức VT (VT đƣờng biển).

Ngƣời XK dành đƣợc quyền VT khi bán hàng theo các đk CPT, CIP, DDU, DDP; dành đƣợc quyền thuê tàu khi bán hàng theo các đk CFR, CIF, DES, DEQ. Ngƣời NK dành đƣợc quyền VT khi NK theo các đk EXW, FCA. Ngƣời NK dành đƣợc quyền thuê tàu khi NK theo các điều kiện FAS, FOB 20 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III. PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG • Chủ động tổ chức chuyên chở, đàm phán, ký kết HĐ VT • Lựa chọn ngƣời chuyên chở, tuyến đƣờng VT, phƣơng thức chuyên chở có lợi cho mình nếu HĐ MB không quy định cụ thể • Khi HĐ mua bán không quy định thời gian giao hàng cụ thể, ngƣời dành quyền vận tải có thể chủ động trong việc giao nhận và vận chuyển hàng hoá • Tận dụng đƣợc đội tàu buôn và phƣơng tiện VT trong nƣớc nhằm tăng thu và giảm chi ngoại tệ 21 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt III.

PHÂN CHIA TRÁCH NHIỆM VẬN TẢI TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƢƠNG  Trƣờng hợp 1: khó thuê hoặc không thuê đƣợc phƣơng tiện VT (thiếu ngoại tệ, không biết cách thuê, cƣớc phí tăng so với t/gian kí HĐMB)  Trƣờng hợp 2: Sự chênh lệch giữa giá FOB và giá CFR, giá FCA và giá CPT là không có lợi  Trƣờng hợp 3: quá cần bán hoặc quá cần mua một loại hàng nào đó trong khi đối phƣơng muốn dành quyền vận tải  Trƣờng hợp 4: do luật pháp từng nƣớc hay phong tục tập quán của cảng 22 CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt Ch-¬ng II: Chuyªn chë hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu b»ng ®-êng biÓn. Æc ®iÓm vµ t¸c dông cña vËn t¶i ®-êng biÓn II. C¬ së vËt chÊt, kü thuËt cña VT ®-êng biÓn III. C¸c ph-¬ng thøc thuª tµu.com https://fb.com/tailieudientucntt CHƢƠNG II.

CHUYÊN CHỞ HÀNG HOÁ NGOẠI THƢƠNG BẰNG ĐƢỜNG BIỂN I. Đặc điểm và tác dụng 1.