LỜI MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong bất kỳ ngành nghề lĩnh vực nào cũng cần đến lao động, dù lao động tay chân hay lao động đầu óc cũng đều nhằm biến đổi các vật tƣ thành những vật phẩm có ích đáp ứng nhu cầu của con ngƣời. Trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp muốn hoạt động liên tục, thƣờng xuyên thì không thể thiếu yếu tố lao động. Để ngƣời lao động có thể tham gia sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp phải tái tạo sức lao động hay trả thù lao cho họ còn đƣợc gọi là tiền lƣơng.
Ngoài tiền lƣơng là biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp trả cho ngƣời lao động tƣơng ứng với thời gian, chất lƣợng và kết quả lao động mà họ đã cống hiến. Tiền lƣơng là nguồn thu nhập chủ yếu của ngƣời lao động, ngoài ra ngƣời lao động còn đƣợc hƣởng một số nguồn thu nhập khác nhƣ: Trợ cấp, Tiền thƣởng, BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ là các quỹ lao động thể hiện đƣợc sự quan tâm của xã hội và doanh nghiệp đến từng thành viên. Đối với doanh nghiệp phải biết sử dụng hợp lý nguồn lao động giúp tăng năng suất, tiết kiệm chi phí vì tiền lƣơng cũng đƣợc tính là một bộ phận chi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm, dịch vụ sản xuất ra từ đó hạ giá thành tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Mà vẫn đảm bảo tính đúng thù lao của ngƣời lao động, thanh toán tiền lƣơng và các khoản liên quan kịp thời sẽ kích thích ngƣời lao động quan tâm đến thời gian và chất lƣợng lao động.
Nhận thấy đƣợc tầm quan trọng và tính cấp thiết của kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng, cùng với vốn kiến thức đƣợc giảng dạy tại trƣờng, cơ hội đƣợc học hỏi thực tiễn tại Công ty TNHH An Thành Lộc nên đã quyết định chọn đề tài: “KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG TẠI CÔNG TY TNHH AN THÀNH LỘC” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp của mình. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu chung: 2 Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện về công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. Mục tiêu cụ thể: - Nghiên cứu này thực hiện nhằm tìm hiểu cơ sở lý luận về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng. - Phân tích đánh giá thực trạng của công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc.
- Đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Để đạt đƣợc mục tiêu đề ra, khóa luận sẽ tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu sau đây - Cơ sở lý thuyết về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng là gì? - Thực trạng kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc diễn ra nhƣ thế nào ? - Những giải pháp nào đƣợc đƣa ra để hoàn thiện kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc ? 4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tƣợng nghiên cứu: Nghiên cứu về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. Phạm vi nghiên cứu: Không gian: Tìm hiểu, nghiên cứu, thu thập và xử lý thông tin về thực trạng kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc.
Thời gian: Trong tháng 01 năm 2022 5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phƣơng pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu tài liệu: đƣợc sử dụng để thu thập, tham khảo những nguồn tài liệu nhƣ sách, giáo trình chuyên ngành kế toán, các công trình nghiên cứu và tạp chí khoa học. nhằm xây dựng cơ sở lý thuyết cho đề tài. 3 Phƣơng pháp quan sát và phỏng vấn: Quan sát, phỏng vấn các kế toán viên để tìm hiểu quy trình kế toán, trình tự luân chuyển chứng từ và phƣơng pháp hạch toán.
Thu thập số liệu, mô tả: Thu thập các số liệu thực tế của công ty để phục vụ cho đề tài, từ những số liệu đó sẽ mô phỏng lại kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc Phƣơng pháp phân tích, tổng hợp: tổng hợp và phân tích các số liệu, thông tin kế toán nhằm tìm ra các ƣu nhƣợc điểm liên quan đến kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. Từ đó đề ra giải pháp khắc phục, nâng cao chất lƣợng kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chƣơng 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng. Ở chƣơng này tác giả trình bày các nội dung lý luận cơ bản: Khái niệm, vai trò và chức năng của tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng giúp ngƣời đọc hiểu rõ hơn về đối tƣợng nghiên cứu từ đó có thể áp dụng vào thực tiễn của doanh nghiệp.
Chƣơng 2: Thực trạng kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. Từ những khái niệm đã nêu về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng ở chƣơng 2 thì ở chƣơng này tìm hiểu tổng quan về Công ty TNHH An Thành Lộc, thực trạng công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc nhằm mục đích đối chiếu lý luận với thực tiễn, từ đó rút ra những nhận xét và kiến nghị phù hợp. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH An Thành Lộc. Trong chƣơng này đƣa ra đánh giá và một số giải pháp nhằm giúp.
Chƣơng này cũng trình bày những hạn chế của khóa luận và một số định hƣớng cho các nghiên cứu tiếp theo. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG 1.1 Những vấn đề chung về tiền lƣơng 1.1 Khái niệm về tiền lƣơng 1.1 Tiền lương Tiền lƣơng đối với ngƣời lao động là phần thu nhập cho công sức mà họ bỏ ra để chi trả cho những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống. Tiền lƣơng rất đa dạng với nhiều tên gọi khác nhau: thù lao lao động, thu nhập lao động, tiền lƣơng, lƣơng bổng cơ bản, tiền công,… Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) trong Điều 1 Công ƣớc 95 năm 1949 về bảo vệ tiền lƣơng là sự trả công hoặc thu nhập biểu hiện bằng tiền và thỏa thuận giữa ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động theo một hợp đồng đƣợc viết ra hay truyền đạt cho công việc đã thực hiện hay sẽ làm (ILO, 1949). Trên thực tế, khái niệm tiền lƣơng ở các nƣớc trên thế giới có các quan điểm nhƣ ở Pháp cho rằng: “Sự trả công đƣợc hiểu là tiền lƣơng, hoặc lƣơng bổng cơ bản, bình thƣờng hay tối thiểu và mọi thứ lợi ích, đƣợc trả trực tiếp hay gián tiếp bằng tiền hay hiện vật, mà ngƣời sử dụng lao động trả cho ngƣời lao động theo việc làm của ngƣời lao động” (Resources, 2015).
Bên cạnh đó một số nền kinh tế của các quốc gia phát triển tại Châu Á lại xác định về tiền lƣơng cụ thể nhƣ sau: Đài Loan lại cho rằng: “Tiền lƣơng chỉ mọi khoản thù lao mà ngƣời công nhân nhận đƣợc do làm việc, bất luận là lƣơng bổng, phụ cấp, tiền thƣởng hoặc dùng mọi danh nghĩa khác để trả cho họ theo giờ, ngày, tháng, theo sản phẩm” (Dung, 2021). Còn ở Nhật bản lại có quan điểm: “Tiền lƣơng là thù lao bằng tiền mặt và hiện vật trả cho ngƣời làm công một cách đều đặn, cho thời gian làm việc hoặc cho lao động thực tế, cùng với thù lao cho khoảng thời gian không làm việc, nhƣ là nghỉ mát hàng năm, các ngày nghỉ có hƣởng lƣơng hoặc nghỉ lễ. Tiền lƣơng không tính đến những đóng góp của ngƣời thuê lao động đối với bảo hiểm xã hội và quỹ hƣu 5 trí cho ngƣời lao động và phúc lợi mà ngƣời lao động đƣợc hƣởng nhờ có những chính sách này. Khoản tiền đƣợc trả khi nghỉ việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động cũng không đƣợc coi là tiền lƣơng” (Dung, 2021).
Trong đó Việt Nam cũng có những khái niệm khác nhau về tiền lƣơng, dƣới góc độ kinh tế: “Tiền lƣơng là giá cả của sức lao động đƣợc hình thành qua thỏa thuận giữa ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động phù hợp với cung – cầu sức lao động trong nền kinh tế thị trƣờng” (Dung, 2021). Nhƣng dƣới góc độ pháp lý thì khái niệm cơ bản đƣợc tiếp cận theo quy định Điều 90 của Bộ luật lao động tại Việt Nam năm 2019: “Tiền lƣơng là số tiền mà ngƣời sử dụng lao động trả cho ngƣời lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lƣơng theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lƣơng và các khoản bổ sung khác” (HQ14, 2019). Tuy nhiên theo đề tài này xin trình bày theo quan điểm của kế toán về khái niệm tiền lƣơng theo “Giáo trình Nguyên lý kế toán” - Trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM thì: “ Tiền lƣơng, tiền công là số tiền mà doanh nghiệp trả cho ngƣời lao động theo số lƣợng và chất lƣợng lao động mà họ đóng góp cho doanh nghiệp nhằm đảm bảo cho ngƣời lao động đủ để tái sản xuất sức lao động và nâng cao, bồi dƣỡng sức lao động” (Loan, 2018).2 Phân loại tiền lương Doanh nghiệp nào hoạt động cũng phải trả tiền lƣơng cho nhân viên, tùy thuộc vào đối tƣợng lao động khác nhau cần phải phân loại tiền lƣơng sao cho phù hợp. Trên thực tế có nhiều cách phân loại lƣơng nhƣ: Phân loại lƣơng theo thời gian lao động (lƣơng thƣờng xuyên, lƣơng thời vụ), phân loại lƣơng theo quan hệ đối với sản xuất (lƣơng trực tiếp, lƣơng gián tiếp)… Mỗi phân loại đều có tác dụng trong quản lý, về mặt hạch toán tiền lƣơng đƣợc chia thành hai loại: - Tiền lƣơng chính: Là mức lƣơng trả cho NLĐ làm hành chính trong điều kiện bình thƣờng theo thời gian làm việc thực tế trong tháng bao gồm tiền lƣơng, thƣởng và các khoản phụ cấp.
6 - Tiền lƣơng phụ: khi ngƣời NLĐ thực hiện các công việc khác do DN giao cho ngoài thời gian lao động của họ nhƣ: hội họp, nghỉ phép theo chế độ, nghỉ vì ngừng hoạt động sản xuất, nghỉ Tết,.2 Vai trò và chức năng của tiền lƣơng 1.