Luận văn Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Công ty Xây Dựng C, Hà Nội, 2023, Ngô Thị Hoài

Tìm hiểu về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty xây dựng. Phân tích thực trạng, giải pháp hoàn thiện quy trình kế toán hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Hoài
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Thanh Mai
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Kế Toán Tiền Lương Và Các Khoản Trích Theo Lương Tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng C.O
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về lương và các khoản trích theo lương
• 1.2. Khái niệm về lương
• 1.3. Khái niệm về các khoản trích theo lương
• 1.4. Hình thức thanh toán tiền lương
• 1.5. Vai trò, ý nghĩa và nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.6. Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.7. Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.8. Kế toán tiền lương
• 1.9. Các chứng từ kế toán tiền lương
• 1.10. Các tài khoản sử dụng
• 1.11. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.12. Các hình thức kế toán trong doanh nghiệp
• 1.13. Ghi sổ nhật ký chung
• 1.14. Ghi nhật ký sổ cái
• 1.15. Chứng từ ghi sổ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG C.
• 2.1. Tổng quan về công ty Cổ phẩn Xây dựng C.
• 2.2. Tổ chức công tác kế toán của đơn vị
• 2.3. Tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị
• 2.4. Vận dụng chế độ, chính sách kế toán tại đơn vị C.
• 2.5. Phần mềm kế toán được sử dụng trong công ty Xây dựng C.
• 2.6. Thực trạng kế toán tiền lương ở đơn vị
• 2.7. Đặc điểm của kế toán tiền lương của đơn vị
• 2.8. Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 2.9. Thuế TNCN tại Công ty Cổ Phần Xây dựng C.
• 2.10. Đánh giá, nhận xét về thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại C.
• 2.11. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG C.
• 3.1. Định hướng phát triển của đơn vị
• 3.2. Những giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tiền lương và các khỏan trích theo lương của đơn vị
• 3.3. Kiến nghị với cơ quan quản lý và doanh nghiệp
• 3.4. Kiến nghị với cơ quan quản lý
• 3.5. Kiến nghị với Bộ tài chính
• 3.6. Kiến nghị với Công ty CP Xây dựng C.

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Nghiên Cứu Chung

Kinh tế xã hội phát triển, quyền con người ngày càng được coi trọng. Tiền lương và chế độ cho người lao động là vấn đề quan trọng. Tiền lương là thu nhập của người lao động, được trả dựa trên thỏa thuận về chất lượng và số lượng công việc. Tiền lương có ý nghĩa vĩ mô và vi mô đối với kinh tế xã hội. Doanh nghiệp cần hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương chính xác và hợp lý. Đối với người lao động, tiền lương là đòn bẩy thúc đẩy năng suất lao động. Nếu chi trả không xứng đáng, năng suất lao động sẽ giảm. Doanh nghiệp cần nghiên cứu quy trình kế toán tiền lương để tìm phương thức chi trả phù hợp, đảm bảo nhu cầu chi tiêu cơ bản của người lao động, đồng thời tiết kiệm chi phí và phân bổ hợp lý giá thành sản phẩm.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất Của Tiền Lương trong Xây Dựng

Theo Bộ luật Lao động, tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc. Bản chất của tiền lương là giá của sức lao động, được xác định thông qua thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động. Mức lương thỏa thuận chịu sự chi phối của quy luật cung – cầu trên thị trường và trình độ chuyên môn của người lao động. Các nhân tố cấu thành nên tiền lương có mối liên hệ chặt chẽ, bổ sung và kết nối với nhau, giúp đảm bảo sự công bằng cho người lao động.

1.2. Các Khoản Trích Theo Lương Xây Dựng Định Nghĩa Mục Đích

Nhà nước quy định một số khoản trích theo lương của người lao động và người sử dụng lao động, bao gồm bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và kinh phí công đoàn (KPCĐ). BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị giảm hoặc mất thu nhập. BHTN là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm. KPCĐ là nguồn tài trợ cho các hoạt động công đoàn.

II. Thách Thức Quản Lý Chi Phí Tiền Lương Xây Dựng Vấn Đề Cốt Lõi

Để có một quy trình kế toán tiền lương hợp lý, chính xác và tinh gọn đối với mỗi doanh nghiệp vẫn là một vấn đề nan giải. Cả người lao động và người sử dụng lao động đều đặc biệt chú trọng tới quy trình kế toán trong doanh nghiệp, để vừa hiệu quả với chu trình kế toán tiền lương nói riêng và mô hình kế toán doanh nghiệp nói chung. Nhận thức được sự quan tâm đặc biệt của các doanh nghiệp và người lao động về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương, cùng với những kiến thức đã được tiếp thu trong quá trình học và tìm hiểu thực tế tại doanh nghiệp, đề tài “Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP Xây dựng C.O” được lựa chọn.

2.1. Tính Lương Công Nhân Xây Dựng Đảm Bảo Công Bằng và Đúng Pháp Luật

Việc tính lương cho công nhân xây dựng cần đảm bảo công bằng và đúng pháp luật. Cần xem xét các yếu tố như thời gian làm việc, hiệu suất công việc, các khoản phụ cấp và trợ cấp. Ngoài ra, cần tuân thủ các quy định về lương tối thiểu, lương làm thêm giờ, lương làm đêm và các khoản trích theo lương. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình tính lương rõ ràng và minh bạch để tránh các tranh chấp lao động.

2.2. Hạch Toán Tiền Lương Công Ty Xây Dựng Sai Sót và Rủi Ro Thường Gặp

Việc hạch toán tiền lương trong công ty xây dựng có thể gặp nhiều sai sót và rủi ro. Một số sai sót thường gặp bao gồm: tính sai số lượng ngày công, tính sai đơn giá tiền lương, hạch toán sai các khoản phụ cấp và trợ cấp, hạch toán sai các khoản trích theo lương. Các rủi ro có thể xảy ra bao gồm: bị phạt do vi phạm pháp luật về lao động, bị kiện do tranh chấp lao động, mất uy tín với người lao động.

III. Cách Tối Ưu Quy Trình Tính Lương Công Ty Xây Dựng Hướng Dẫn Chi Tiết

Để tối ưu quy trình tính lương trong công ty xây dựng, cần thực hiện các bước sau: Xác định rõ các hình thức trả lương áp dụng cho từng vị trí công việc. Xây dựng bảng chấm công chính xác và chi tiết. Tính toán tiền lương dựa trên bảng chấm công và các quy định về lương. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương vào sổ sách kế toán. Kiểm tra và đối chiếu số liệu để đảm bảo tính chính xác. Sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình tính lương.

3.1. Lựa Chọn Phần Mềm Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Tiêu Chí Đánh Giá

Việc lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu quy trình tính lương. Các tiêu chí cần xem xét khi lựa chọn phần mềm bao gồm: Khả năng tự động hóa quy trình tính lương. Khả năng tích hợp với các phần mềm khác (ví dụ: phần mềm quản lý nhân sự). Khả năng tạo báo cáo và thống kê. Khả năng đáp ứng các quy định pháp luật về lao động. Chi phí sử dụng phần mềm.

3.2. Mẫu Bảng Lương Công Ty Xây Dựng Thiết Kế Chuẩn Đầy Đủ Thông Tin

Việc thiết kế bảng lương chuẩn và đầy đủ thông tin giúp đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc tính lương. Bảng lương cần bao gồm các thông tin sau: Tên công ty và thông tin liên hệ. Tên người lao động, mã số nhân viên, vị trí công việc. Thời gian làm việc trong tháng. Số lượng ngày công thực tế. Đơn giá tiền lương. Các khoản phụ cấp và trợ cấp. Tổng thu nhập. Các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, Thuế TNCN). Tổng số tiền thực nhận.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Tiền Lương Tại Công Ty Xây Dựng C

Để hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O, cần thực hiện các giải pháp sau: Rà soát và hoàn thiện quy trình tính lương hiện tại. Nâng cao trình độ chuyên môn của nhân viên kế toán. Đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại. Tăng cường kiểm tra và đối chiếu số liệu. Xây dựng hệ thống thông tin liên lạc hiệu quả giữa các bộ phận liên quan. Cập nhật thường xuyên các quy định pháp luật về lao động.

4.1. Nghiệp Vụ Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Cập Nhật Thay Đổi Mới Nhất

Cần cập nhật thường xuyên các thay đổi trong nghiệp vụ kế toán tiền lương. Điều này bao gồm việc cập nhật các quy định pháp luật về lao động, các chính sách về BHXH, BHYT, BHTN và thuế TNCN. Ngoài ra, cần cập nhật các phương pháp tính lương mới và các kỹ thuật quản lý tiền lương hiệu quả.

4.2. Quản Lý Rủi Ro Trong Kế Toán Tiền Lương Phương Pháp Công Cụ

Cần quản lý rủi ro trong kế toán tiền lương để tránh các sai sót và vi phạm pháp luật. Các phương pháp và công cụ quản lý rủi ro bao gồm: Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ. Thực hiện kiểm tra và đối chiếu số liệu thường xuyên. Sử dụng phần mềm kế toán có chức năng kiểm soát rủi ro. Đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro. Mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Bảo Hiểm Xã Hội Công Ty Xây Dựng Thuế TNCN

Nghiên cứu về Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty xây dựng C.O có ý nghĩa thực tiễn trong việc quản lý chi phí và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Cần đặc biệt chú trọng đến việc đóng bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân. Việc tuân thủ pháp luật về lao động không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín của công ty.

5.1. Bảo Hiểm Xã Hội Công Ty Xây Dựng Thủ Tục và Quyền Lợi Cần Biết

Công ty xây dựng cần nắm rõ các thủ tục và quyền lợi liên quan đến bảo hiểm xã hội cho người lao động. Điều này bao gồm việc đăng ký tham gia BHXH, đóng BHXH đầy đủ và đúng hạn, giải quyết các chế độ BHXH cho người lao động (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất).

5.2. Thuế Thu Nhập Cá Nhân Tiền Lương Xây Dựng Cách Tính và Kê Khai

Công ty xây dựng cần tính và kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương của người lao động theo đúng quy định của pháp luật. Điều này bao gồm việc xác định thu nhập chịu thuế, tính các khoản giảm trừ, tính số thuế phải nộp và kê khai thuế TNCN hàng tháng hoặc quý.

VI. Kết Luận Tương Lai Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Trong Kỷ Nguyên Số

Trong kỷ nguyên số, kế toán tiền lương trong ngành xây dựng sẽ ngày càng được tự động hóa và số hóa. Các công ty xây dựng cần đầu tư vào các công nghệ mới (ví dụ: trí tuệ nhân tạo, học máy) để nâng cao hiệu quả quản lý tiền lương. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên để họ có thể sử dụng thành thạo các công nghệ mới và đáp ứng yêu cầu của công việc.

6.1. Ứng Dụng Blockchain trong Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Triển Vọng

Công nghệ Blockchain có thể được ứng dụng trong kế toán tiền lương để tăng cường tính minh bạch và bảo mật. Blockchain có thể giúp theo dõi lịch sử thanh toán lương, xác minh danh tính người lao động và ngăn chặn gian lận. Tuy nhiên, việc ứng dụng Blockchain trong kế toán tiền lương vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua.

6.2. Phát Triển Kỹ Năng Kế Toán Tiền Lương Xây Dựng Yêu Cầu Mới

Để đáp ứng yêu cầu của công việc trong kỷ nguyên số, nhân viên kế toán tiền lương cần phát triển các kỹ năng sau: Kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán. Kỹ năng phân tích dữ liệu. Kỹ năng giải quyết vấn đề. Kỹ năng giao tiếp. Kỹ năng làm việc nhóm. Kỹ năng tư duy sáng tạo.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, tiền lương vừa đóng vai trò là nguồn thu nhập chủ yếu bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động, vừa là khoản mục chi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm và chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương một cách chính xác, minh bạch là công cụ quản lý tài chính cần thiết, góp phần kích thích năng suất lao động và tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh. Đặc thù của các đơn vị thi công xây lắp và sản xuất vật liệu là quy mô lao động lớn, địa bàn phân tán tại nhiều công trường, cơ cấu nhân sự đa dạng giữa khối gián tiếp (văn phòng) và trực tiếp (công trường), dẫn đến việc theo dõi ngày công, tính lương và trích nộp bảo hiểm gặp nhiều phức tạp. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Hoài (Học viện Ngân hàng) đi sâu nghiên cứu thực tế công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về tiền lương, các khoản trích theo lương và phương pháp kế toán tiền lương trong các doanh nghiệp theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
2. Phân tích, phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O; làm rõ các ưu điểm cũng như những mặt hạn chế trong quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ và kiểm soát nội bộ.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu gắn liền với việc trả lời ba câu hỏi trọng tâm:

• Cơ sở lý luận chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương áp dụng trong doanh nghiệp bao gồm những nội dung và quy định pháp lý nào?
• Thực trạng mô hình và phương pháp kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O có những ưu điểm và tồn tại gì?
• Doanh nghiệp cần triển khai những giải pháp nào để hoàn thiện quy trình tính toán, hạch toán và quản lý quỹ tiền lương?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn).
• Phạm vi không gian: Khóa luận được thực hiện tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O (Tầng 12, tháp CEO, đường Phạm Hùng, Phường Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Khóa luận thu thập và sử dụng dữ liệu kế toán, chứng từ và sổ sách giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 3 năm 2023, tập trung phân tích chuyên sâu số liệu hạch toán thực tế phát sinh trong tháng 3 năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập khung lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành của Việt Nam:

• Khung pháp lý về lao động và tiền lương: Áp dụng Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (Điều 90 về bản chất tiền lương, Điều 97 về kỳ hạn trả lương, quy định về tiền lương làm thêm giờ và làm việc ban đêm); Nghị định 204/2004/NĐ-CP và Nghị định 38/2022/NĐ-CP quy định về mức lương cơ sở, hệ số lương và mức lương tối thiểu vùng.
• Khung pháp lý về các khoản trích theo lương: Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (khoản 1 Điều 3); Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2014); Luật Việc làm năm 2013 (khoản 4 Điều 3 về bảo hiểm thất nghiệp); Nghị định 191/2013/NĐ-CP (Điều 5 quy định về trích nộp kinh phí công đoàn 2%).
• Chế độ và chuẩn mực kế toán: Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp. Hệ thống tài khoản hạch toán trọng tâm gồm: TK 334 (Phải trả người lao động), TK 338 (Phải trả, phải nộp khác - chi tiết các tiểu khoản 3382, 3383, 3384, 3389), TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 627 (Chi phí sản xuất chung), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 3335 (Thuế thu nhập cá nhân).
• Hệ thống chứng từ kế toán tiền lương: Bảng chấm công (Mẫu 01a-LĐTL), Bảng chấm công làm thêm giờ (Mẫu 01b-LĐTL), Bảng thanh toán tiền lương (Mẫu 02-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thưởng (Mẫu 03-LĐTL), Giấy đi đường (Mẫu 04-LĐTL), Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành (Mẫu 05-LĐTL), Bảng thanh toán tiền làm thêm giờ (Mẫu 06-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thuê ngoài (Mẫu 07-LĐTL), Hợp đồng giao khoán (Mẫu 08-LĐTL), Biên bản thanh lý hợp đồng giao khoán (Mẫu 09-LĐTL), Bảng kê trích nộp các khoản theo lương (Mẫu 10-LĐTL), Bảng phân bổ tiền lương và BHXH (Mẫu 11-LĐTL).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp, phân tích các tài liệu lý luận, văn bản pháp luật, giáo trình kế toán và báo cáo tài chính đã kiểm toán của doanh nghiệp để thu thập dữ liệu thứ cấp.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp nhân viên và cán bộ quản lý phòng Tài chính – Kế toán nhằm thu thập dữ liệu sơ cấp về quy trình lập bảng chấm công, luân chuyển chứng từ, kiểm soát nội bộ và phân quyền trên phần mềm.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập số liệu kế toán từ chứng từ gốc, sổ nhật ký, sổ cái và các sổ chi tiết trên phần mềm kế toán Fast Financial trong kỳ kế toán tháng 3/2023 để đối chiếu, xử lý và minh họa cụ thể.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý luận nền tảng về tiền lương và hạch toán tiền lương trong doanh nghiệp. Tác giả làm rõ bản chất tiền lương là giá cả sức lao động được xác định trên cơ sở thỏa thuận hợp đồng, chịu sự chi phối của quan hệ cung - cầu và gắn liền với năng suất, chất lượng lao động. Nội dung chương trình bày chi tiết ba hình thức trả lương cơ bản:

• Trả lương theo thời gian: Dựa trên thời gian làm việc thực tế và đơn giá lương theo thời gian; phù hợp với lao động gián tiếp, quản lý.
• Trả lương theo sản phẩm: Dựa trên số lượng, chất lượng sản phẩm hoàn thành được nghiệm thu và đơn giá sản phẩm; có tác dụng kích thích tăng năng suất.
• Trả lương khoán: Áp dụng cho các khối lượng công việc trọn gói, xác định theo tỷ lệ phần trăm hoàn thành nhiệm vụ theo hợp đồng giao khoán.

Chương này cũng trình bày chi tiết bản chất, tỷ lệ trích nộp các quỹ bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN) và kinh phí công đoàn (KPCĐ) theo quy định hiện hành. Tác giả mô tả chi tiết quy trình hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến tiền lương, các khoản phụ cấp, trích nộp bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân, trích quỹ khen thưởng phúc lợi trên hệ thống tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đồng thời, chương 1 giới thiệu các hình thức sổ kế toán áp dụng trong doanh nghiệp gồm: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và Nhật ký – Chứng từ.

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O

Chương 2 tập trung khảo sát, phân tích tình hình thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O:

• Khái quát đơn vị: Tiền thân là Công ty TNHH Thương mại, Xây dựng và Công nghệ Việt Nam (VITECO) thành lập ngày 26/10/2001, sau đó cổ phần hóa và đổi tên thành Tập đoàn C.O. Công ty Cổ phần Xây dựng C.O được thành lập ngày 11/10/2017 (MST: 0102389667), hoạt động với hai mũi nhọn là thi công xây lắp và sản xuất vật liệu xây dựng (gạch coric, gạch block không nung). Đơn vị có 2 công ty thành viên là Công ty TNHH MTV Xây dựng C.O Phú Quốc và Công ty TNHH MTV Xây dựng C.O Vân Đồn; đã áp dụng hệ thống quản lý ISO 9001:2012 do VCB chứng nhận. Các công trình tiêu biểu gồm: Sonasea Vân Đồn Harbor City, River Silk City – Hà Nam, Nhà ở xã hội Bamboo Garden, Khu đô thị Sunny Garden City, Wyndham Garden Sonasea Vân Đồn.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung, gồm Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán tiền, Kế toán thuế và công nợ. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC, kỳ kế toán năm, đơn vị tiền tệ VNĐ, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung trên phần mềm Fast Financial phiên bản 5.3 (gồm 9 phân hệ).
• Đặc điểm lao động: Tính đến tháng 3/2023, công ty có 37 cán bộ công nhân viên (14 nữ, 23 nam). Khối văn phòng gồm 18 nhân viên có trình độ Đại học, Cao đẳng; khối công trường có 30 công nhân phân bổ tại 3 công trường.
• Phương pháp tính lương và trích nộp bảo hiểm: Doanh nghiệp thực hiện trả lương theo thời gian kết hợp hiệu suất công việc. Công thức tính lương quy định: $$\text{Lương thực lĩnh} = \text{Tổng thu nhập} + \text{Phụ cấp ăn trưa} - \text{Tổng các khoản trích} - \text{Thuế TNCN} - \text{Tạm ứng}$$ Trong đó: $$\text{Tổng thu nhập} = \frac{\text{Lương cấp bậc} + \text{Lương hiệu quả} \times \text{Hệ số}}{\text{Số công chuẩn trong tháng}} + \text{Tiền làm thêm}$$ $$\text{Lương hiệu quả} = \text{Lương khoán} - \text{Lương cấp bậc}$$
• Hạch toán thực tế tháng 3/2023: Minh họa chi tiết nghiệp vụ tính lương của nhân viên Tiêu Hoàng Dũng (Lương khoán 15.000.000 VNĐ, Lương cấp bậc 6.000.000 VNĐ, Lương hiệu quả 9.000.000 VNĐ, mức trích nộp bảo hiểm trừ vào lương là 11,5% tương ứng 690.000 VNĐ). Số liệu được kế toán phản ánh trên Sổ tổng hợp và Sổ chi tiết TK 334, TK 6421, TK 6271, TK 338, TK 3335.

Chương 3: Giải pháp để hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O

Chương 3 trình bày định hướng phát triển của công ty và đề xuất hệ thống giải pháp:

• Định hướng phát triển: Tiếp tục khẳng định vị thế nhà thầu xây lắp chuyên nghiệp, hiện đại hóa trang thiết bị thi công, mở rộng xưởng sản xuất vật liệu không nung thân thiện với môi trường công nghệ coric.
• Giải pháp hoàn thiện: Đề xuất hoàn thiện quy chế trả lương và đánh giá hiệu quả công việc tại các công trường; chuẩn hóa và kiểm soát chặt chẽ quy trình lập, phê duyệt phiếu đề xuất làm thêm giờ; khai thác tối đa các phân hệ tự động của phần mềm Fast Financial trong việc liên kết dữ liệu máy chấm công với bảng thanh toán tiền lương; hoàn thiện chứng từ thanh toán cho lao động giao khoán, thuê ngoài.
• Kiến nghị: Đề xuất các kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tài chính) về việc hướng dẫn, cập nhật kịp thời các chính sách bảo hiểm và thuế; kiến nghị Ban Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng C.O tăng cường đầu tư trang thiết bị, cải thiện môi trường làm việc và hoàn thiện quy chế kiểm soát nội bộ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và làm rõ cơ cấu trích nộp các khoản theo lương áp dụng tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O:

Khoản trích nộp	Tỷ lệ trừ vào lương người lao động (%)	Tỷ lệ tính vào chi phí doanh nghiệp (%)	Tổng tỷ lệ trích nộp (%)
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	8,0	17,5	25,5
Bảo hiểm y tế (BHYT)	1,5	3,0	4,5
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0	1,0	2,0
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	1,0	2,0	3,0
Tổng cộng	11,5	23,5	35,0

Nguồn: Tổng hợp từ tài liệu kế toán Công ty Cổ phần Xây dựng C.O (tháng 3/2023)

Kết quả phân tích hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 - 2022 của công ty:

• Năm 2020, doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 94.830 triệu đồng; tổng lợi nhuận kế toán trước thuế đạt 33.983 triệu đồng; lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp đạt 33.096 triệu đồng.
• Về mặt đóng góp, khóa luận đã mô tả chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu chấm công vân tay, phê duyệt phiếu làm thêm giờ, lập bảng thanh toán tiền lương, trích bảo hiểm đến khâu lập ủy nhiệm chi thanh toán qua ngân hàng tại một doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa. Khóa luận cung cấp các kiến nghị có tính khả thi nhằm tháo gỡ khó khăn trong quản lý lao động phân tán tại công trường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận nghiên cứu chuyên sâu tại một đơn vị duy nhất là Công ty Cổ phần Xây dựng C.O, chưa so sánh đối chiếu quy trình hạch toán với các công ty thành viên khác trong tập đoàn (như C.O Phú Quốc hay C.O Vân Đồn). Bộ dữ liệu chứng từ chi tiết được tác giả tiếp cận chủ yếu trong kỳ kế toán tháng 3/2023.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát công tác kế toán tiền lương trên toàn bộ hệ thống các công ty con thuộc Tập đoàn C.O; nghiên cứu giải pháp tích hợp tự động hóa hoàn toàn dữ liệu chấm công từ các công trường xa về phần mềm ERP tập trung để giảm thiểu thao tác nhập liệu thủ công.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Khóa luận là tài liệu hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản trị nhân sự tham khảo khi làm khóa luận tốt nghiệp về tiền lương và các khoản trích theo lương; cung cấp tư liệu thực tế cho kế toán viên tại các doanh nghiệp ngành xây dựng và sản xuất vật liệu.
• Nội dung giá trị nhất: Quy chế phân bổ lương theo công thức kết hợp lương cấp bậc và lương hiệu quả công việc; hệ thống bảng biểu, sổ chi tiết tài khoản (TK 334, TK 6421, TK 6271, TK 338) được xuất từ phần mềm Fast Financial phiên bản 5.3; quy trình kiểm soát nội bộ chu trình tiền lương.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Xây dựng C.O áp dụng hình thức trả lương nào cho người lao động?
Công ty áp dụng hình thức trả lương theo thời gian kết hợp đánh giá hiệu quả công việc. Lương thực lĩnh được tính dựa trên lương cấp bậc, lương hiệu quả (lương khoán trừ lương cấp bậc nhân hệ số đánh giá), tiền làm thêm giờ, phụ cấp ăn trưa và trừ đi các khoản trích bảo hiểm, thuế TNCN, tạm ứng.

2. Tổng tỷ lệ trích các khoản theo lương tại doanh nghiệp được phân chia như thế nào?
Tổng tỷ lệ trích nộp theo quy định tại đơn vị là 35,0% trên mức lương cấp bậc, trong đó phần trừ vào thu nhập của người lao động là 11,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%, KPCĐ 1%) và phần tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là 23,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%).

3. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán nào để quản lý và hạch toán tiền lương?
Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán Fast Financial phiên bản 5.3 với 9 phân hệ chức năng. Kế toán tiền lương được phân quyền thực hiện các thao tác trong phân hệ kế toán tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và kế toán tổng hợp.

4. Điều kiện để thời gian làm thêm giờ của nhân viên tại công ty được công nhận và tính lương là gì?
Thời gian làm thêm giờ chỉ được tính khi nhân viên có Phiếu đề xuất làm việc thêm giờ được trưởng phòng ban trực tiếp phê duyệt, được nhân viên phòng Tổ chức - Hành chính xác nhận trùng khớp với thời gian ra vào thực tế và thông báo mở cửa trụ sở với ban quản lý tòa nhà.

5. Bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Xây dựng C.O được tổ chức theo mô hình nào?
Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung tại văn phòng công ty, đứng đầu là Kế toán trưởng, phụ trách các bộ phận chức năng gồm Kế toán tổng hợp, Kế toán tiền, Kế toán thuế và công nợ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Hoài đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương theo quy định hiện hành của Nhà nước và Bộ Tài chính. Bằng việc phân tích sâu thực tế hạch toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng C.O trong giai đoạn 2020 đến tháng 3/2023, nghiên cứu đã làm rõ quy trình tính lương, trích bảo hiểm, kiểm soát nội bộ và ứng dụng phần mềm Fast Financial tại doanh nghiệp. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất xuất phát từ thực tiễn hoạt động xây lắp, có giá trị ứng dụng trong việc hoàn thiện công tác quản lý tài chính và bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 1. Cơ sở lý luận về lương và các khoản trích theo lương 1. Khái niệm về lương Theo khoản 1, điều 90, chương 6 của Bộ luật lao động số 45/2019/QH14 được ban hành: “Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu.

Người sử dụng lao động phải đảm bảo trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau.” Bản chất của tiền lương là giá của sức lao động mà người lao động bỏ ra được xác định thông qua sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động. Mức lương thỏa thuận có thể chịu sự chi phối của quy luật cung – cầu trên thị trường, dựa trên trình độ chuyên môn và tùy thuộc vào từng lĩnh vực khác nhau của người lao động. Các nhân tố cấu thành nên tiền lương có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung và kết nối với nhau giúp đảm bảo sự công bằng cho người lao động. • Kỳ hạn trả lương Kỳ hạn trả lương cho người lao động được quy định tại điều 97 Bộ luật lao động số 45/2019/QH14: Người lao động hưởng lương theo giờ, ngày, tuần thì được trả lương sau giờ, ngày, tuần làm việc hoặc được trả gộp do hai bên thỏa thuận nhưng không quá 15 ngày phải được trả gộp một lần.

Người lao động được hưởng lương theo tháng được trả một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần. Thời điểm trả lương do hai bên thỏa thuận và phải được ấn định vào một thời điểm có tính chu kỳ. Người lao động được hưởng lương theo sản phẩm, theo khoán được trả lương theo thỏa thuận của hai bên; nếu công việc phải làm trong nhiều tháng thì hằng tháng được tạm ứng tiền lương theo khối lượng công việc đã làm trong tháng. 5 Trường hợp vì lý do bất khả kháng mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục những không thể trả lương đúng hạn thì không được chậm quá 30 ngày; nếu trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì người sử dụng lao động phải đền bù cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng số tiền lãi của số tiền trả chậm tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do ngân hàng nơi người sử dụng lao động mở tài khoản trả lương cho người lao động công bố tại thời điểm trả lương.

• Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm như sau: a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%; b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%; c) Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày. Người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày nghỉ lễ, tết.