LỜI MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Trong cơ chế thị trường sức lao động trở thành hàng hóa, loại hàng hóa đặc biệt. Giá cả sức lao động chính là tiền lương, tiền công. Đó là khoản tiền mà người chủ phải sử dụng sức lao động để chi trả cho người lao động sau quá trình làm việc. Tiền lương là phạm trù kinh tế, là kết quả của sự phân phối của cải trong xã hội ở mức cao.
Đối với người lao động làm công ăn lương tiền lương luôn là mối quan hệ đặc biệt hàng ngày đối với họ. Bởi vì tiền lương là nguồn thu nhập chính nhằm duy trì và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người lao động và gia đình họ. Sự phân bố công bằng hợp lý hay không sẽ quyết định đến sự tận tâm tận lực của người lao động đó đối với sự phát triển kinh tế xã hội. Ở mức độ nhất định tiền lương có thể xem là bằng chứng thể hiện giá trị, địa vị của người lao động trong xã hội.
Với sự cạnh tranh và phát triển giữa các ngành nghề các dịch vụ càng cao, lao động là yêu tố quyết định và góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do vậy, muốn thu hút được đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao đòi hỏi phải có phương pháp quản lý nguồn nhân lực. Để làm được điều này, doanh nghiệp cần có một mức lương hợp lý để kích thích tinh thần hăng say làm việc và trách nhiệm của người lao động giúp công ty gia tăng năng suất gia tăng lợi nhuận. Do vậy, vấn đề tiền lương luôn được các doanh nghiệp xem là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu.
Xây dựng một hệ thống sao cho phù hợp. Xây dựng một hệ thống trả lương sao cho phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh là điều cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp. Gắn với tiền lương và các khoản trích theo lương bao gồm bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn. Đây là các quỹ xã hội thể hiện sự quan tâm của toàn xã hội với người lao động.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, em chọn đề tài nghiên cứu “Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Vận Tải Thiên Phúc”.2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương là một vấn đề phổ biến và được quan tâm hiện nay. Có rất nhiều đề tài liên quan đến việc đánh giá, hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương, mỗi đề tài nghiên cứu đều có những khía cạnh khác nhau.2 Lớp 20223AA6006001 Đề án môn học Downloaded by SAU SAU (saudinh1@gmail.com) lOMoARcPSD|39269578 Trường đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kế toán – Kiểm toán Trong đề tài “Hoàn thiện kế toán lao động tiền lương và các khoản trích theo luơng tại Công ty TNHH Mai Anh.”(Phạm Thị Mai, 2015), tác giả đã thực hiện việc nghiên cứu và phân tích tình hình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của tại công ty TNHH Mai Anh với đội ngũ gồm trên 60 Kiến trúc sư chính, Kỹ sư và nhân viên có chuyên môn vững vàng, năng động được phát triển từ năm 2001 đã và đang là một cộng sự đắc lực cho các chủ đầu tư trong lĩnh vực xây dựng. Với viêc thực tế tại công ty, Cơ cấu lao động tại công ty như sau: số lượng lao động nam chiếm chủ yếu (tương ứng 80%). Phần lớn lao động là lao động trực tiếp sản xuất (chiếm 60%).
Có rất ít người lao động gắn bó với công ty trên 10 năm. Lực lượng lao động thay đổi liên tục. Công ty đã áp dụng đa dạng các hình thức chi trả lương cho người lao động gồm: trả lương theo thời gian, theo sản phẩm và trả lương khóan. Qua tìm hiểu thực tế và khảo sát tình hình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH Mai Anh có thể nhận xét khái quát như sau: Công tác hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương về cơ bản đã được thực hiện theo đúng chế độ kế toán hiện hành và điều lệ tổ chức kế toán của Nhà nước.
Tuy nhiên, công tác kế toán quản trị hầu như chưa được thực hiện tại doanh nghiệp, các số liệu đưa ra phân tích đều tính theo kế toán tài chính. Từ đó, tác giả đã đưa ra những đánh giá và những giải pháp để hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty. Tại báo cáo thực tập tốt nghiệp của Nguyễn Minh Tuấn, 2021, tác giả đã thực hiện đề tài nghiên cứu: “Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 27”. Từ những lý luận chung kết hợp với thực tiễn tại công ty, tác giả chỉ ra với tổng số cán bộ và lao động 467 người được phân chia theo 6 bậc thợ.
Công ty tác giả thực hiện đề tài nghiên cứu sử dụng hình thức trả lương theo thời gian đối với nhân viên văn phòng và hình thức trả lương theo sản phẩm đối với công nhân sản xuất. với các chính sách công ty đang áp dụng và thực trạng sổ sách ghi chép, tác giả đã thực hiện việc đánh giá công tác tiền lương tại công ty. Qua việc đánh giá cho thấy: Qua nhiều năm hoạt động thì Công ty sản xuất kinh doanh có lãi, đảm bảo đời sống cho cán bộ công nhân viên. Cách thức tổ chức của Công ty là khoán gọn từng công việc về các xí nghiệp xây dựng, phân cấp quản lý rõ ràng giúp Giám đốc nắm bắt được tình hình sản xuất và tiến độ thi công kịp thời.
Công ty bố trí cán bộ chủ chốt tại các công trình xa trụ sở để nắm được tình hình lao động, công việc và tiến độ thi cong song do Công ty có nhiều công trình số lượng 15 Nhóm 3.2 Lớp 20223AA6006001 Đề án môn học Downloaded by SAU SAU (saudinh1@gmail.com) lOMoARcPSD|39269578 Trường đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kế toán – Kiểm toán cán bộ còn ít, nhiều khi phải tạm thời thuê kế toán làm hợp đồng đến khi hoàn thành công trình. Như vậy chưa gắn được trách nhiệm của người lao động với Công ty. Kế toán đã vận dụng đầy đủ những quy định về mẫu biểu do Bộ tài chính ban hành và những quy định riêng của Công ty, thực hiện tốt những quy định của chế độ kế toán ban hành. Với việc đánh giá trên, tác giả đã nêu ra những kiến nghị và giải pháp trong việc hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty.
Trong bài báo cáo ‘Công tác trả lương tại Công ty TNHH tiếp vận VINAFCO” của tác giả Trần Lan Anh. Qua việc thực tế tại công ty, tác giả nghiên cứu công tác trả lương cho 198 cán bộ công nhân viên tại công ty. Với quá trình thực tế, tác giả đã thu về được những thực trạng về công tác trả lương tại công ty: công ty đang áp dụng hifnht hức trả lương theo thời gian có thưởng cho khối lao động gián tiếp hư: Văn phòng Công ty, nhân viên quản lý, giám đốc, thủ kho, bảo vệ và áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm dụng cho lao động trực tiếp. Trên cơ sở hoàn thành công việc và được chứng nhận nghiệm thu người lao động sẽ được trả lương xứng đáng.
Từ những chứng từ kế toán, cũng như việc hạch toán, trả lương cho công nhân viên tại công ty, tác giả đã đưa ra những đánh giá về công tác tiền lương tại công ty, từ đó đóng góp một số kiến nghị để hoàn thiện công tác tiền lương như sau: + Một là: trên cơ sở hạch toán thống kê, kiểm tra lại tiền lương, đánh giá năng lực sở trường của từng cán bộ, các điểm mạnh ,điểm yếu chỗ nào cần khắc phục, cắt giảm chi phí, để điều động sắp xếp lại cho hợp lý. + Hai là: Sắp xếp lại cơ cấu tổ chức, rút gọn các phòng ban để có biện pháp và chế độ tiền lương rõ ràng và phù hợp với từng cá nhân tập thể. + Ba là: Có chính sách tiền lương rõ ràng và phù hợp với từng cá nhân tập thể. + Bốn là: Bố trí hợp lý số lao động chuyên môn được cập nhật với trình độ thực tế.
+ Năm là: Tiền lương cần tính đúng, tính đủ, dựa trên cơ sở giá trị sức lao động, chẳng hạn những người làm việc có hiệu quả thì cần phải trả lương không chỉ theo công việc mà còn phải theo số lượng và hiệu quả của người lao động chứ không chỉ theo bằng cấp. Qua quá trình tổng quan tài liệu, nhóm nghiên cứu đề tài nhận thấy rằng, các đề tài thực hiện đều theo một trình tự từ việc kết hợp những lý luận cũng như thực tế tại doanh nghiệp để đưa ra những ý kiến đánh giá chung. Từ đó nêu ra những giải pháp và 16 Nhóm 3.2 Lớp 20223AA6006001 Đề án môn học Downloaded by SAU SAU (saudinh1@gmail.com) lOMoARcPSD|39269578 Trường đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kế toán – Kiểm toán kiến nghị để hoàn thiện. Quá trình nghiên cứu cho thấy hầu hết các doanh nghiệp đều có những chính sách riêng trong công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương và đều tuân thủ theo đúng những quy định chung đặt ra.
Nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện trong quá trình thực tế, xem xét và theo dõi một cách khách quan nhất để hoàn thiện đề tài.3 Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu chung Nghiên cứu thực trạng hạch toán kế toán tiền lương và các nkhoanr trích theo lương ở “Công ty”. Từ đó để hiểu sâu về lý thuyết và có cái nhìn thực tế hơn về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương - Mục tiêu cụ thể + Tìm hiểu cơ sở lý luận về tiền lương và các khoản trích theo lương + Phản ánh thực tế hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở doanh nghiệp + Đề ra nhận xét chung và đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở doanh nghiệp.4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Tiền lương và các khoản trích theo lương của công ty “TNHH Xây Dựng Đầu Tư Vận Tải Thiên Phúc” Phạm vi nghiên cứu Tìm hiểu thực trạng hạch toán kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty “TNHH Xây Dựng Đầu Tư Vận Tải Thiên Phúc” 1.