Kế Toán Nguyên Vật Liệu Trong Doanh Nghiệp: Phân Tích và Giải Pháp

Bài viết phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện kế toán nguyên liệu vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh.

• Tác giả: Vũ Thị Vân
• Trường học: Trường Đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Nguyên Vật Liệu Trong Doanh Nghiệp: Phân Tích và Giải Pháp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề lý luận cơ bản về nguyên liệu, vật liệu trong doanh nghiệp xây dựng cơ bản
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của nguyên vật liệu
• 1.1.2. Vị trí, vai trò của nguyên liệu, vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.3. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.1.4. Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2. Phân loại, đánh giá nguyên liệu, vật liệu
• 1.2.1. Phân loại nguyên vật liệu
• 1.2.2. Đánh giá nguyên vật liệu
• 1.3. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
• 1.3.1. Chứng từ sử dụng
• 1.3.2. Sổ sách kế toán sử dụng
• 1.3.3. Phương pháp kế toán chi tiết nguyên vật liệu
• 1.4. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.1. Phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.2. Phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.5. Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• 1.6. Hệ thống sổ kế toán vận dụng trong kế toán nguyên vật liệu
• 1.6.1. Hình thức nhật ký sổ cái
• 1.6.2. Hình thức nhật ký chung
• 1.6.3. Hình thức nhật ký chứng từ
• 1.6.4. Hình thức chứng từ ghi sổ
• 1.6.5. Hình thức kế toán máy
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN LIỆU, VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHẾ TẠO VÀ XÂY LẮP CƠ ĐIỆN BÌNH MINH
• 2.1. Tổng quan về công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.1.2. Đặc điểm hoạt động và cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh, tổ chức bộ máy của công ty
• 2.1.2.1. Đặc điểm hoạt động
• 2.1.2.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kinh doanh
• 2.1.2.3. Tổ chức bộ máy của công ty
• 2.1.3. Đánh giá khái quát tình hình tài chính của công ty
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của công ty
• 2.1.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.1.4.2. Tổ chức hệ thống sổ kế toán tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp nguyên vật liệu Bình Minh
• 2.1.4.3. Tổ chức hệ thống chứng từ và hệ thống tài khoản kế toán tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp nguyên vật liệu Bình Minh
• 2.1.4.3.1. Tổ chức hệ thống chứng từ tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp nguyên vật liệu Bình Minh
• 2.1.4.3.2. Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.1.5. Chính sách kế toán áp dụng tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.1.6. Những thuận lợi, khó khăn, hướng phát triển của công ty
• 2.1.6.1. Hướng phát triển của công ty
• 2.2. Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.1. Đặc điểm NVL và công tác quản lý NVL tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.1.1. Đặc điểm NVL tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.1.2. Công tác quản lý nguyên vật liệu
• 2.2.2. Vai trò của nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.3. Phân loại, đánh giá nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.3.1. Phân loại và cách mã hóa nguyên vật liệu
• 2.2.3.2. Đánh giá nguyên vật liệu
• 2.2.4. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.5. Nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.6. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.6.1. Thủ tục nhập – xuất nguyên vật liệu
• 2.2.6.2. Phương pháp hạch toán chi tiết nguyên vật liệu
• 2.2.6.3. Chứng từ kế toán sử dụng
• 2.2.6.4. Quy trình ghi sổ kế toán chi tiết
• 2.2.7. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.7.1. Tài khoản kế toán sử dụng
• 2.2.7.2. Kế toán tổng hợp nhập nguyên vật liệu
• 2.2.7.3. Kế toán tổng hợp xuất nguyên vật liệu
• 2.2.8. Phân tích tình hình sử dụng nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.2.9. Đánh giá chung về kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.3. Những ưu điểm và tồn tại trong kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.3.1. Những ưu điểm trong kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 2.3.2. Một số tồn tại trong kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN LIỆU, VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHẾ TẠO VÀ XÂY LẮP CƠ ĐIỆN BÌNH MINH
• 3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 3.2. Phương hướng hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• 3.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại công ty cổ phần chế tạo và xây lắp cơ điện Bình Minh
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Nguyên Vật Liệu Trong Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc quản lý hiệu quả nguyên vật liệu (NVL) đóng vai trò then chốt đối với sự thành công của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất. Kế toán nguyên vật liệu không chỉ đơn thuần là ghi chép số liệu mà còn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh. Việc nắm vững các nguyên tắc và phương pháp hạch toán nguyên vật liệu là yếu tố then chốt để đảm bảo thông tin kế toán chính xác, kịp thời, phục vụ cho việc ra quyết định quản lý. Theo một nghiên cứu, chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, do đó, quản lý tốt nguyên vật liệu sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận.

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm của Nguyên Vật Liệu

Nguyên vật liệu là những hàng tồn kho thuộc tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, có thời gian luân chuyển ngắn, thường trong một chu kỳ kinh doanh hoặc trong một năm. Nguyên vật liệu có thể là sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc. Nguyên vật liệu hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như mua ngoài, tự sản xuất, nhận vốn góp và được sử dụng cho việc sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc sử dụng dịch vụ cho bán hàng, quản lý doanh nghiệp. Đặc điểm của nguyên vật liệu là không ngừng chuyển hóa biến đổi về mặt hiện vật và giá trị trong quá trình sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Nguyên Vật Liệu Trong Doanh Nghiệp Sản Xuất

Nguyên vật liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất, là yếu tố không thể thiếu để tạo ra sản phẩm. Trong ngành xây dựng, giá trị nguyên vật liệu thường chiếm từ 60% đến 70% giá trị công trình. Số lượng và chất lượng công trình đều bị quyết định bởi số lượng và chất lượng vật liệu tạo ra nó. Chi phí vật liệu thường chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành công trình nên việc tiết kiệm, giảm bớt chi phí tiêu hao nguyên vật liệu thường vẫn phải đảm bảo chất lượng công trình, đó là yêu cầu cấp thiết của doanh nghiệp.

1.3. Yêu Cầu Quản Lý Nguyên Vật Liệu Hiệu Quả

Quản lý nguyên vật liệu là việc kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ thường xuyên tất cả các khâu trong quá trình sản xuất như thu mua, dự trữ, bảo quản, sử dụng nguyên vật liệu. Sử dụng tiết kiệm nguyên vật liệu thể hiện trình độ quản lý của doanh nghiệp, thực hiện quản lý nguyên vật liệu là yêu cầu khách quan vì nguyên vật liệu không chỉ sử dụng trong một chu kỳ sản xuất mà nó còn thường xuyên biến động. Doanh nghiệp cần xác định được mức dự trữ tối đa, tối thiểu để đảm bảo không nhiều quá gây ra ứ đọng vốn, tuy nhiên cũng không dự trữ ít quá dẫn đến ngừng trệ sản xuất.

II. Cách Phân Loại và Đánh Giá Nguyên Vật Liệu Chuẩn Xác

Việc phân loại và đánh giá nguyên vật liệu một cách chính xác là nền tảng cho công tác kế toán nguyên vật liệu hiệu quả. Phân loại giúp doanh nghiệp quản lý nguyên vật liệu theo từng nhóm, từng loại, từ đó có kế hoạch thu mua, dự trữ và sử dụng phù hợp. Đánh giá nguyên vật liệu giúp xác định giá trị của nguyên vật liệu tồn kho, phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và ra quyết định kinh doanh. Theo VAS 02, việc đánh giá hàng tồn kho phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo tính khách quan và trung thực.

2.1. Các Tiêu Chí Phân Loại Nguyên Vật Liệu Phổ Biến

Nguyên vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp bao gồm nhiều loại, chúng có công dụng, vai trò, tính chất khác nhau. Có rất nhiều tiêu thức phân loại nhưng tuỳ vào tình hình cụ thể của từng ngành sản xuất, điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp để tiến hành phân loại. Nếu căn cứ vào vai trò và yêu cầu quản lý của nguyên vật liệu thì nguyên vật liệu được chia thành các nhóm sau: Nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu, vật liệu khác.

2.2. Phương Pháp Đánh Giá Nguyên Vật Liệu Theo Chuẩn Mực

Có nhiều phương pháp đánh giá nguyên vật liệu, bao gồm phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO), phương pháp bình quân gia quyền, và phương pháp đích danh. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp và đặc điểm nguyên vật liệu. Việc lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp sẽ ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán và lợi nhuận của doanh nghiệp. Theo Thông tư 200, doanh nghiệp cần áp dụng nhất quán phương pháp đánh giá nguyên vật liệu trong suốt kỳ kế toán.

2.3. Ảnh Hưởng Của Việc Đánh Giá Đến Giá Thành Sản Phẩm

Việc đánh giá nguyên vật liệu ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm. Nếu nguyên vật liệu được đánh giá cao, giá thành sản phẩm sẽ tăng lên, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Ngược lại, nếu nguyên vật liệu được đánh giá thấp, giá thành sản phẩm sẽ giảm xuống, nhưng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó, việc đánh giá nguyên vật liệu cần được thực hiện một cách cẩn trọng và chính xác.

III. Hướng Dẫn Hạch Toán Chi Tiết Nguyên Vật Liệu Theo Thông Tư

Hạch toán chi tiết nguyên vật liệu là quá trình ghi chép, theo dõi số lượng và giá trị của từng loại nguyên vật liệu trong quá trình nhập, xuất, tồn kho. Việc hạch toán chi tiết giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ nguyên vật liệu, phát hiện kịp thời các sai sót và gian lận. Theo Thông tư 133 và Thông tư 200, doanh nghiệp cần sử dụng các chứng từ, sổ sách kế toán phù hợp để hạch toán chi tiết nguyên vật liệu.

3.1. Chứng Từ và Sổ Sách Kế Toán Sử Dụng Trong Hạch Toán

Các chứng từ sử dụng trong hạch toán nguyên vật liệu bao gồm phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn mua hàng, biên bản kiểm kê. Các sổ sách kế toán sử dụng bao gồm sổ chi tiết nguyên vật liệu, sổ tổng hợp nguyên vật liệu, thẻ kho. Việc sử dụng đầy đủ và chính xác các chứng từ, sổ sách kế toán là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính chính xác của thông tin kế toán.

3.2. Phương Pháp Hạch Toán Chi Tiết Nguyên Vật Liệu Phổ Biến

Có hai phương pháp hạch toán chi tiết nguyên vật liệu phổ biến là phương pháp thẻ song song và phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển. Phương pháp thẻ song song sử dụng thẻ kho để theo dõi số lượng nguyên vật liệu và sổ chi tiết nguyên vật liệu để theo dõi giá trị nguyên vật liệu. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển sử dụng sổ tổng hợp nhập xuất tồn để theo dõi cả số lượng và giá trị nguyên vật liệu.

3.3. Quy Trình Nhập Xuất Kho và Ghi Sổ Kế Toán Chi Tiết

Quy trình nhập kho bao gồm các bước: nhận nguyên vật liệu, kiểm tra số lượng và chất lượng, lập phiếu nhập kho, ghi sổ chi tiết nguyên vật liệu và thẻ kho. Quy trình xuất kho bao gồm các bước: nhận yêu cầu xuất kho, lập phiếu xuất kho, xuất nguyên vật liệu, ghi sổ chi tiết nguyên vật liệu và thẻ kho. Việc tuân thủ đúng quy trình nhập xuất kho giúp đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin kế toán.

IV. Bí Quyết Kế Toán Tổng Hợp Nguyên Vật Liệu Hiệu Quả Nhất

Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu là quá trình tổng hợp số liệu từ các sổ chi tiết nguyên vật liệu để lập các báo cáo tổng hợp về tình hình nhập, xuất, tồn kho nguyên vật liệu. Việc kế toán tổng hợp giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình nguyên vật liệu, từ đó có kế hoạch điều chỉnh phù hợp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn phương pháp kê khai thường xuyên hoặc phương pháp kiểm kê định kỳ để kế toán tổng hợp nguyên vật liệu.

4.1. Phương Pháp Kê Khai Thường Xuyên và Ưu Nhược Điểm

Phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp theo dõi liên tục và thường xuyên tình hình nhập, xuất, tồn kho nguyên vật liệu trên sổ sách kế toán. Ưu điểm của phương pháp này là cung cấp thông tin kịp thời và chính xác, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ nguyên vật liệu. Nhược điểm của phương pháp này là tốn nhiều thời gian và công sức.

4.2. Phương Pháp Kiểm Kê Định Kỳ và Ứng Dụng Thực Tế

Phương pháp kiểm kê định kỳ là phương pháp chỉ theo dõi số lượng nguyên vật liệu tồn kho vào cuối kỳ kế toán. Ưu điểm của phương pháp này là đơn giản và dễ thực hiện. Nhược điểm của phương pháp này là không cung cấp thông tin kịp thời và chính xác, khó kiểm soát nguyên vật liệu.

4.3. Tài Khoản Kế Toán Sử Dụng Trong Kế Toán Tổng Hợp

Các tài khoản kế toán sử dụng trong kế toán tổng hợp nguyên vật liệu bao gồm tài khoản 152 (Nguyên liệu, vật liệu), tài khoản 621 (Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp), tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán). Việc sử dụng đúng các tài khoản kế toán giúp đảm bảo tính chính xác của thông tin kế toán.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Nguyên Vật Liệu Tại Doanh Nghiệp

Để hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu, doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý nguyên vật liệu, từ khâu thu mua, dự trữ, bảo quản đến khâu sử dụng. Doanh nghiệp cần xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu hợp lý, kiểm soát chặt chẽ chi phí nguyên vật liệu, và áp dụng các phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình kế toán nguyên vật liệu. Việc hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và tăng cường khả năng cạnh tranh.

5.1. Rà Soát Quy Trình Quản Lý Nguyên Vật Liệu Hiện Tại

Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý nguyên vật liệu hiện tại để xác định các điểm yếu và các cơ hội cải thiện. Quy trình rà soát cần bao gồm các bước: xác định mục tiêu, thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, và đề xuất giải pháp.

5.2. Xây Dựng Định Mức Tiêu Hao Nguyên Vật Liệu Hợp Lý

Doanh nghiệp cần xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu hợp lý để kiểm soát chi phí nguyên vật liệu và nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu. Định mức tiêu hao nguyên vật liệu cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, và cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh.

5.3. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Để Tự Động Hóa Quy Trình

Doanh nghiệp nên ứng dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình kế toán nguyên vật liệu. Phần mềm kế toán sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và công sức, giảm thiểu sai sót, và cung cấp thông tin kịp thời và chính xác. Việc lựa chọn phần mềm kế toán cần dựa trên nhu cầu và khả năng tài chính của doanh nghiệp.

VI. Ứng Dụng Phân Tích Chi Phí Nguyên Vật Liệu Trong Sản Xuất

Phân tích chi phí nguyên vật liệu là một công cụ quan trọng trong kế toán quản trị, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ cấu chi phí, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí, và đưa ra các giải pháp để giảm chi phí. Phân tích chi phí nguyên vật liệu có thể được thực hiện theo nhiều tiêu chí khác nhau, như theo sản phẩm, theo bộ phận, theo thời gian.

6.1. Các Phương Pháp Phân Tích Chi Phí Nguyên Vật Liệu

Có nhiều phương pháp phân tích chi phí nguyên vật liệu, bao gồm phân tích biến động chi phí, phân tích tỷ lệ chi phí, và phân tích điểm hòa vốn. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng mục đích phân tích.

6.2. Sử Dụng Kết Quả Phân Tích Để Ra Quyết Định Quản Lý

Kết quả phân tích chi phí nguyên vật liệu có thể được sử dụng để ra các quyết định quản lý quan trọng, như quyết định về giá bán, quyết định về sản lượng sản xuất, và quyết định về đầu tư vào công nghệ mới.

6.3. Ví Dụ Thực Tế Về Phân Tích Chi Phí Nguyên Vật Liệu

Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất có thể phân tích chi phí nguyên vật liệu theo từng sản phẩm để xác định sản phẩm nào có chi phí nguyên vật liệu cao nhất, từ đó có kế hoạch giảm chi phí cho sản phẩm đó. Doanh nghiệp cũng có thể phân tích chi phí nguyên vật liệu theo thời gian để xác định xu hướng chi phí, từ đó có kế hoạch dự trữ nguyên vật liệu hợp lý.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế và cạnh tranh ngày càng gay gắt sau khi gia nhập WTO, các doanh nghiệp xây dựng phải đối mặt với áp lực kiểm soát chi phí sản xuất một cách chặt chẽ hơn bao giờ hết. Nguyên vật liệu (NVL) trong ngành xây lắp chiếm từ 60% đến 70% giá trị công trình, khiến bất kỳ biến động nào về chi phí NVL đều tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm và lợi nhuận doanh nghiệp.

Problem Statement: Tại Công ty Cổ phần Chế tạo và Xây lắp Cơ điện Bình Minh (BINHMINH MINECO.JSC), hệ thống kế toán nguyên vật liệu bộc lộ nhiều hạn chế: thông tin không được cung cấp kịp thời cho ban lãnh đạo, quy trình hạch toán chi tiết chưa được chuẩn hóa đồng bộ, và công tác phân tích tình hình sử dụng NVL còn mang tính hình thức. Điều này dẫn đến nguy cơ ứ đọng vốn (hàng tồn kho năm 2014 tăng bất thường) và thiếu cơ sở dữ liệu để xây dựng định mức tiêu hao NVL hợp lý.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán NVL trong doanh nghiệp xây lắp theo chuẩn mực VAS 01, VAS 02
2. Phân tích toàn diện thực trạng kế toán NVL tại BINHMINH MINECO.JSC trong Quý 1/2015
3. Đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán NVL, nâng cao hiệu quả quản trị chi phí

Phạm vi nghiên cứu: Kế toán NVL tại trụ sở công ty (số 19, ngõ 179/169, tổ 28, Vĩnh Hưng, Quận Hoàng Mai, Hà Nội), giới hạn trong Quý 1/2015, sử dụng phần mềm kế toán MISA R8.6.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Đặc điểm NVL trong doanh nghiệp xây lắp:

NVL tại BINHMINH MINECO.JSC được phân loại theo hai tiêu thức chính:

Tiêu thức phân loại	Nhóm NVL	Ví dụ tại công ty
Vai trò & công dụng	NVL chính	Xi măng, cát, ống gió, sắt thép
	Vật liệu phụ	Chất phụ gia, phẩm màu, vật liệu bảo vệ
	Nhiên liệu	Xăng, dầu diesel cho máy móc thi công
	Phụ tùng thay thế	Bu lông, ốc vít, vỏ xe cho phương tiện
	Thiết bị XDCB	Hệ thống điện, điều hòa không khí
Nguồn hình thành	Mua ngoài	Từ nhà cung cấp, chiếm tỷ trọng lớn nhất
	Thuê ngoài gia công	Các cấu kiện đặc thù
	Nhận góp vốn	Theo hợp đồng liên doanh

Phân tích tài chính giai đoạn 2013–2014:

• Tổng tài sản tăng 122,11% (từ 1.514 tỷ đồng lên 3.097 tỷ đồng)
• Tài sản ngắn hạn tăng mạnh, trong đó hàng tồn kho có mức tăng đáng lo ngại
• Tiền và các khoản tương đương tiền tăng 319,76%
• Nợ phải trả tăng cao do công ty nhận nhiều dự án lớn (điển hình: dự án lắp đặt ống gió cho 3 tòa nhà Samsung tại Thái Nguyên)

Tồn tại của hệ thống hiện tại:

• Chưa lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 159) một cách đầy đủ
• Thông tin từ kho chuyển lên phòng kế toán còn chậm trễ
• Bảng phân bổ NVL chưa được lập tự động theo module phần mềm

Thiết kế hệ thống

Technology Stack:

Thành phần	Công cụ/Phiên bản	Mục đích
Phần mềm kế toán	MISA Mimosa.NET R8.6	Hạch toán tổng hợp & chi tiết
Hình thức sổ kế toán	Chứng từ ghi sổ (kết hợp kế toán máy)	Lưu trữ và xử lý nghiệp vụ
Phương pháp HTK	Kê khai thường xuyên (KKTX)	Theo dõi liên tục biến động NVL
Phương pháp tính giá xuất kho	Bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ	Phù hợp với biến động giá nhiều chủng loại
Chuẩn mực áp dụng	VAS 01, VAS 02, Thông tư 200/2014/TT-BTC	Khung pháp lý kế toán

Tài khoản kế toán trọng yếu – TK 152 "Nguyên liệu, vật liệu":

TK 1521 – Nguyên vật liệu chính
TK 1522 – Nguyên vật liệu phụ
TK 1523 – Nhiên liệu
TK 1524 – Phụ tùng thay thế
TK 1526 – Thiết bị xây dựng cơ bản
TK 1528 – Vật liệu khác

Kết cấu TK 152:
  Bên Nợ: Trị giá thực tế NVL nhập kho (mua ngoài, tự chế, thuê gia công,
           nhận góp vốn); NVL thừa phát hiện khi kiểm kê
  Bên Có: Trị giá thực tế NVL xuất kho dùng cho SXKD, bán, góp vốn;
           NVL trả lại, giảm giá; NVL hao hụt, mất mát
  Số dư Nợ: Trị giá thực tế NVL tồn kho cuối kỳ

Công thức tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ:

Đơn giá BQ = (Trị giá TT NVL tồn đầu kỳ + Trị giá TT NVL nhập trong kỳ)
              ÷ (Số lượng NVL tồn đầu kỳ + Số lượng NVL nhập trong kỳ)

Trị giá TT NVL xuất kho = Số lượng NVL xuất kho × Đơn giá BQ cả kỳ dự trữ

Hệ số chênh lệch giá (khi áp dụng giá hạch toán):

Hệ số CLG = (TT thực tế NVL tồn đầu kỳ + TT thực tế NVL nhập kỳ)
             ÷ (GT hạch toán NVL tồn đầu kỳ + GT hạch toán NVL nhập kỳ)

Methodology

Phương pháp kế toán chi tiết – Thẻ song song:

Công ty áp dụng phương pháp thẻ song song theo Mẫu sổ S10-DN (sổ chi tiết NVL) và S11-DN (bảng tổng hợp nhập–xuất–tồn):

• Tại kho: Thủ kho theo dõi số lượng trên Thẻ kho (Mẫu S12-DN), ghi nhận hàng ngày theo phiếu nhập kho (01-VT) và phiếu xuất kho (02-VT)
• Tại phòng kế toán: Kế toán ghi cả số lượng lẫn giá trị vào sổ chi tiết NVL; cuối tháng lập bảng tổng hợp nhập–xuất–tồn để đối chiếu với sổ cái TK 152

Quy trình hạch toán NVL mua ngoài (phương pháp KKTX, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ):

Nợ TK 152 (giá mua chưa thuế GTGT + chi phí trực tiếp)
Nợ TK 1331 (thuế GTGT đầu vào được khấu trừ)
  Có TK 111/112/331 (tổng giá thanh toán)

---

Implementation và kết quả

Development process

Quy trình nhập – xuất NVL tại BINHMINH MINECO.JSC:

Nhập kho NVL:

1. Phòng kinh doanh lập Giấy đề nghị duyệt mua NVL → Tổng Giám đốc phê duyệt
2. Nhà cung cấp xuất Hóa đơn GTGT (Mẫu 01 GTKT-3LL)
3. Bộ phận kỹ thuật lập Biên bản kiểm nghiệm vật tư (Mẫu 03-VT)
4. Thủ kho lập Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT) → nhập dữ liệu vào MISA R8.6
5. Kế toán NVL kiểm tra, định khoản, ghi sổ chi tiết TK 152

Xuất kho NVL:

1. Đội thi công/phân xưởng lập Phiếu đề nghị xuất vật tư
2. Tổng Giám đốc/Phó Tổng Giám đốc phê duyệt
3. Thủ kho lập Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT) → ghi giảm thẻ kho
4. Kế toán ghi Nợ TK 621/627/641/642 – Có TK 152 tùy mục đích sử dụng
5. Cuối kỳ lập Bảng phân bổ NVL (Mẫu 07-VT)

Trình tự ghi sổ theo hình thức Chứng từ ghi sổ + MISA R8.6:

Chứng từ gốc (HĐ GTGT, Phiếu nhập/xuất kho)
    ↓ hàng ngày
Chứng từ ghi sổ (lập tại phòng kế toán)
    ↓ song song
Sổ đăng ký CTGS ←→ Sổ chi tiết NVL (TK 152)
    ↓ cuối kỳ           ↓ cuối kỳ
Sổ Cái TK 152 ←→ Bảng tổng hợp NX tồn
    ↓
Bảng cân đối số phát sinh → Báo cáo tài chính

Testing và validation

Chứng từ sử dụng trong kỳ nghiên cứu (Quý 1/2015):

Loại chứng từ	Mẫu số	Số lượng phát sinh
Hóa đơn GTGT	01 GTKT-3LL	3 HĐ chính được khảo sát
Biên bản kiểm nghiệm vật tư	03-VT	3 biên bản
Phiếu nhập kho	01-VT	3 phiếu
Phiếu xuất kho	02-VT	3 phiếu
Bảng phân bổ NVL	07-VT	1 bảng/tháng
Sổ chi tiết vật liệu	S10-DN	2 sổ (SCV 1 & 2)
Chứng từ ghi sổ	-	2 CTGS trong kỳ

Phân tích tình hình sử dụng NVL: Công ty thực hiện phân tích so sánh giữa NVL thực tế sử dụng với định mức kế hoạch theo phương pháp so sánh số tương đối và tuyệt đối, từ đó xác định mức tiết kiệm/lãng phí NVL theo từng công trình.

Kết quả đạt được

Ưu điểm của hệ thống hiện tại:

• Áp dụng phần mềm MISA R8.6 giúp tự động tổng hợp số liệu, giảm sai sót thủ công
• Hệ thống chứng từ đầy đủ, tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC
• Phương pháp KKTX cho phép theo dõi liên tục biến động NVL

Tồn tại cần khắc phục:

• Chưa mã hóa NVL theo hệ thống Sổ danh điểm chuẩn (mỗi loại NVL chưa có ký hiệu riêng)
• Chưa lập dự phòng giảm giá NVL tồn kho theo TK 159 khi cần thiết
• Bảng phân bổ NVL chưa được thiết lập tự động theo phân hệ Kho của MISA

---

Đổi mới và đóng góp

So sánh với các giải pháp hiện có

Tiêu chí	Phương pháp thủ công (truyền thống)	BINHMINH MINECO.JSC (MISA R8.6)	Đề xuất hoàn thiện
Tốc độ xử lý	Chậm, dễ sai sót	Nhanh, tự động tổng hợp	Tích hợp module phân bổ tự động
Phân loại NVL	Thủ công, thiếu mã hóa	Có phân loại nhưng chưa mã hóa đầy đủ	Xây dựng Sổ danh điểm NVL chuẩn
Dự phòng giảm giá	Không thực hiện	Chưa thực hiện đầy đủ	Lập TK 159 cuối niên độ kế toán
Phân tích sử dụng NVL	Định kỳ, hạn chế	Có nhưng chưa chi tiết theo công trình	Phân tích theo từng hạng mục công trình

Đóng góp kỹ thuật

Về phương pháp tính giá NVL xuất kho: Nghiên cứu so sánh 4 phương pháp (đích danh, FIFO, LIFO, bình quân gia quyền) và chứng minh phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ phù hợp nhất với đặc thù NVL xây lắp – đa dạng chủng loại, biến động giá thường xuyên, khó áp dụng đích danh do số lượng lớn.

Về hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 159):

Khi lập dự phòng lần đầu hoặc bổ sung:
  Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán
    Có TK 159 – Dự phòng giảm giá HTK

Khi hoàn nhập dự phòng (năm sau dự phòng nhỏ hơn năm trước):
  Nợ TK 159 – Dự phòng giảm giá HTK
    Có TK 632 – Giá vốn hàng bán

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế:

Với dự án lắp đặt ống gió cho tòa nhà Samsung (Thái Nguyên) – một công trình điển hình của BINHMINH MINECO.JSC, hệ thống kế toán NVL hoàn thiện sẽ cho phép:

• Theo dõi tức thời lượng NVL xuất kho theo từng đợt thi công
• So sánh chi phí NVL thực tế với dự toán công trình ngay trong tháng
• Cảnh báo kịp thời khi tỷ lệ NVL/giá trị công trình vượt ngưỡng 70%

Yêu cầu triển khai:

• Phần mềm: MISA Mimosa.NET R8.6 (đã có) hoặc nâng cấp lên phiên bản mới hơn
• Nhân sự: 1 kế toán NVL chuyên trách, thủ kho có hiểu biết cơ bản về phần mềm
• Thời gian chuẩn hóa hệ thống: 2–3 tháng (xây dựng Sổ danh điểm, mã hóa NVL)

Khả năng mở rộng: Với tốc độ tăng trưởng 122% tài sản/năm, hệ thống kế toán NVL cần có khả năng xử lý đồng thời ít nhất 5–10 công trình song song, tương đương khoảng 500–1.000 nghiệp vụ nhập/xuất kho mỗi quý.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong Quý 1/2015, chưa phản ánh đầy đủ biến động theo mùa vụ xây dựng
• Dữ liệu tài chính chưa tiết lộ đủ chi tiết để tính toán chính xác ROI của từng giải pháp cải tiến
• Chưa tích hợp hệ thống quản lý kho vật lý (barcode/RFID) với phần mềm kế toán

Hướng phát triển:

1. Ngắn hạn (6 tháng): Xây dựng và triển khai Sổ danh điểm NVL đầy đủ với mã hóa theo nhóm/loại/thứ; chuẩn hóa quy trình lập Bảng phân bổ NVL tự động trong MISA
2. Trung hạn (1 năm): Tích hợp module Quản lý công trình (Project Accounting) để theo dõi chi phí NVL theo từng hạng mục; thiết lập định mức tiêu hao NVL cho các loại công trình phổ biến
3. Dài hạn (2–3 năm): Nâng cấp lên hệ thống ERP tích hợp (MISA AMIS hoặc tương đương) kết nối kho – kế toán – kỹ thuật; áp dụng phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu NVL theo mùa vụ

Bài học kinh nghiệm: Việc doanh nghiệp nhận quá nhiều công trình trong thời gian ngắn (minh chứng qua tăng trưởng tài sản 122% năm 2014) mà chưa nâng cấp đồng bộ hệ thống thông tin kế toán là rủi ro đáng kể, có thể dẫn đến sai lệch trong hạch toán chi phí và tính giá thành công trình.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán: Tài liệu tham khảo thực tế về quy trình hạch toán NVL trong doanh nghiệp xây lắp; hệ thống mẫu chứng từ (9 loại chứng từ được phân tích) và sơ đồ hạch toán theo 5 hình thức sổ kế toán
• Kế toán viên tại doanh nghiệp xây dựng: Bộ công thức tính giá NVL đầy đủ (4 phương pháp xuất kho + công thức hệ số chênh lệch giá hạch toán); quy trình chuẩn nhập-xuất kho theo Thông tư 200/2014/TT-BTC
• Ban lãnh đạo doanh nghiệp xây lắp: Khung phân tích tình hình sử dụng NVL theo công trình; cơ sở xây dựng định mức tiêu hao NVL cạnh tranh
• Nhà nghiên cứu: Mô hình đánh giá hiệu quả kế toán NVL trong doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ tại Việt Nam giai đoạn hậu gia nhập WTO

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để triển khai hệ thống kế toán NVL theo đề xuất? Máy tính cấu hình tối thiểu Core i3, RAM 4GB; MISA Mimosa.NET R8.6 trở lên; đường truyền internet ổn định để đồng bộ dữ liệu giữa kho và phòng kế toán. Chi phí bản quyền MISA khoảng 3–5 triệu đồng/năm.

2. Giới hạn về khả năng mở rộng của hệ thống hiện tại? MISA R8.6 hỗ trợ tốt cho doanh nghiệp quy mô vừa (dưới 200 lao động, dưới 20 công trình đồng thời). Khi quy mô vượt ngưỡng này, cần nâng cấp lên giải pháp ERP toàn diện.

3. Tích hợp với hệ thống quản lý công trình hiện có như thế nào? Thông qua file xuất Excel từ MISA, có thể tích hợp thủ công với phần mềm quản lý tiến độ (MS Project). Tích hợp tự động đòi hỏi module API của MISA AMIS.

4. Nhu cầu bảo trì và hỗ trợ? Cập nhật phần mềm MISA định kỳ theo thay đổi chính sách thuế và chế độ kế toán; đào tạo kế toán NVL 1–2 ngày/năm; kiểm kê NVL ít nhất 1 lần/năm theo quy định.

5. Phân tích chi phí – lợi ích của việc hoàn thiện hệ thống? Chi phí chuẩn hóa ước tính 15–20 triệu đồng (đào tạo nhân sự + tư vấn thiết lập danh mục NVL). Lợi ích: giảm tối thiểu 5% hao hụt NVL trong khâu bảo quản và sử dụng (tương đương hàng chục triệu đồng/công trình quy mô trung bình) thông qua theo dõi định mức chặt chẽ hơn.

---

Kết luận

Khóa luận "Thực trạng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên liệu, vật liệu tại Công ty Cổ phần Chế tạo và Xây lắp Cơ điện Bình Minh" (sinh viên Vũ Thị Vân, Lớp CĐKT-K34A, Trường Đại học Hồng Đức) đã đạt được những đóng góp cụ thể sau:

Về lý luận: Hệ thống hóa toàn bộ cơ sở lý luận về kế toán NVL trong doanh nghiệp xây lắp, bao gồm 4 phương pháp tính giá xuất kho, 3 phương pháp kế toán chi tiết, 5 hình thức sổ kế toán và khung pháp lý theo VAS 01, VAS 02, Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Về thực tiễn: Khảo sát và phân tích toàn diện quy trình kế toán NVL tại BINHMINH MINECO.JSC – doanh nghiệp xây lắp có tốc độ tăng trưởng 122%/năm – chỉ ra các điểm yếu cụ thể trong hệ thống chứng từ, sổ sách và phân tích sử dụng NVL.

Về giải pháp: Đề xuất bộ giải pháp khả thi gồm chuẩn hóa Sổ danh điểm NVL, lập dự phòng giảm giá HTK (TK 159), tối ưu hóa phân bổ NVL theo công trình trong môi trường MISA R8.6, góp phần kiểm soát chi phí NVL (chiếm 60–70% giá trị công trình) một cách chặt chẽ và khoa học hơn.

Đối với các doanh nghiệp xây lắp quy mô tương tự, việc đầu tư hoàn thiện hệ thống kế toán NVL không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật kế toán mà còn là nền tảng để xây dựng hệ thống kiểm soát chi phí nội bộ hiệu quả – yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong ngành xây dựng ngày càng cạnh tranh khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề lý luận cơ bản về nguyên liệu, vật liệu trong doanh nghiệp xây dựng cơ bản 1.1 Khái niệm, đặc điểm của nguyên vật liệu  Khái niệm Nguyên vật liệu là những hàng tồn kho thuộc tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp. Đặc điểm chung của NVL là thời gian luân chuyển ngắn, thường trong một chu kỳ kinh doanh hoặc trong một năm. Tuy nhiên mỗi loại lại có những công dụng mục đích sử dụng và đặc điểm khác nhau. NVL là những đối tượng lao động đã được thể hiện dưới dạng vật chất hóa như: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc,.NVL hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như mua ngoài, tự sản xuất, nhận vốn góp,.được sử dụng cho việc sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc sử dụng dịch vụ cho bán hàng, quản lý doanh nghiệp.

 Đặc điểm Sản phẩm của doanh nghiệp xây dựng là các công trình, hạng mục công trình có kết cấu phức tạp, thời gian thi công dài, giá trị công trình lớn. Do vậy NVL dùng trong doanh nghiệp xây lắp rất đa dạng, phong phú về chủng loại, phức tạp về kỹ thuật.Trong mỗi quá trình sản xuất, NVL không ngừng chuyển hóa biến đổi về mặt hiện vật và giá trị. Quá trình hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là sự kết hợp các yếu tố của quá trính sản xuất, đó là sức lao động của con người, tư liệu lao động và đối tượng lao động, NVL trong doanh nghiệp xây lắp thường có đặc điểm: Sinh viên: Vũ Thị Vân 10 Lớp: CĐKT - K34A Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Hồng Đức Về mặt hiện vật: Trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm, NVL chỉ tham gia vào 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh và khi tham gia vào quá trình sản xuất NVL được tiêu dùng toàn bộ. Về mặt giá trị: Giá trị của NVL chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm mới được tạo ra.2 Vị trí, vai trò của nguyên liệu, vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp Mỗi quá trình thi công xây lắp đều là sự kết hợp của ba yếu tố: đối tượng lao động, sức lao động và tư liệu lao động.

Vật liệu là đối tượng lao động, vì thế chúng không thể thiếu được trong quá trình thi công xây lắp. Mặt khác trong ngành XDCB, giá trị nguyên vật liệu thường chiếm từ 60% đến 70% giá trị công trình.Số lượng và chất lượng công trình đều bị quyết định bởi số lượng và chất lượng vật liệu tạo ra nó. Vật liệu có chất lượng cao, đúng quy cách, chủng loại phù hợp với công trình thì mới tạo ra những công trình có chất lượng cao.Chi phí vật liệu thường chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành công trình nên việc tiết kiệm, giảm bớt chi phí tiêu hao NVL thường vẫn phải đảm bảo chất lượng công trình, đó là yêu cầu cấp thiết của doanh nghiệp.3 Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp Nguyên vật liệu vừa là đối tượng lao động, vừa là tài sản của doanh nghiệp, việc quản lý nguyên vật liệu có vai trò rất quan trọng đối với một doanh nghiệp. Quản lý tốt nguyên vật liệu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Quản lý nguyên vật liệu là việc kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ thường xuyên tất cả các khâu trong quá trình sản xuất như ; thu mua, dự trữ, bảo quản, sử dụng nguyên vật liệu. Sử dụng tiết kiệm nguyên vật liệu thể hiện trình độ quản lý của doanh nghiệp, thực hiện quản lý nguyên vật liệu là yêu cầu khách quan vì nguyên vật liệu không chỉ sử dụng trong một chu kỳ sản xuất mà nó còn thường xuyên biến động. Chính vì vậy việc quản lý nguyên vật liệu cần đáp ứng yêu cầu sau để đảm bảo giá thành sản phẩm hạ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm: Sinh viên: Vũ Thị Vân 11 Lớp: CĐKT - K34A Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Hồng Đức – Trong khâu thu mua: Phải đảm bảo mua nguyên vật liệu phù hợp về số lượng, quy cách, chất lượng, chủng loại phù hợp với yêu cầu sản xuất. Đặc biệt chi phí mua phải giảm, giá cả hợp lý, chỉ hao hụt nguyên vật liệu trong định mức, đây sẽ là cơ sở để xác định giá thành sản phẩm mang tính cạnh tranh cao.

– Trong khâu bảo quản: Phải tổ chức xây dựng, thực hiện tốt chế độ bảo quản đối với từng loại nguyên vật liệu, phù hợp với tính chất lý hoá của mỗi loại nguyên vật liệu, tránh tình trạng bị hư hỏng, mất mát, hao hụt… – Trong khâu dự trữ: Phải đảm bảo việc cung cấp đầy đủ, kịp thời nguyên vật liệu cho quá trình sản xuất với chi phí là thấp nhất. Doanh nghiệp cần xác định được mức dự trữ tối đa, tối thiểu để đảm bảo không nhiều quá gây ra ứ đọng vốn, tuy nhiên cũng không dự trữ ít quá dẫn đến ngừng trệ sản xuất. – Trong khâu sử dụng nguyên vật liệu: Phải đảm bảo yêu cầu tiết kiệm, sử dụng hợp lý có hiệu quả nhằm mục đích hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận. Doanh nghiệp cần phải tiến hành ghi chép phản ánh đúng tình hình nhập – xuất – tồn nguyên vật liệu để có số liệu kịp thời về tình hình sử dụng nguyên vật liệu từ đó đưa ra biện pháp khắc phục những nhược điểm còn tồn tại.4 Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp xây lắp.

Quản lý, sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu để tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm là mục tiêu của mọi doanh nghiệp.Kế toán là một công cụ hữu hiệu cho việc quản lý mọi nguồn lực, tài sản, sao cho chúng đạt hiệu quả sử dụng là cao nhất. Để đáp ứng được yêu cầu đó kế toán nguyên vật liệu cần thực hiện các nhiệm vụ sau: – Tổ chức đánh giá, phân loại nguyên vật liệu phù hợp với nguyên tắc, yêu cầu quản lý thống nhất của nhà nước và yêu cầu quản trị doanh nghiệp. – Tổ chức chứng từ, tài khoản, sổ kế toán phù hợp với các phương pháp kế toán hàng tồn kho và phương pháp kế toán chi tiết nguyên vật liệu của doanh nghiệp để ghi chép, phân loại, tổng hợp về tình hình hiện có và sự biến động của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh. Cung cấp số liệu kịp thời để tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Sinh viên: Vũ Thị Vân 12 Lớp: CĐKT - K34A Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Hồng Đức – Tham gia kiểm kê nguyên vật liệu, xử lý kết quả kiểm kê theo quyết định của các cấp có thẩm quyền nhằm đảm bảo sự chính xác, trung thực của thông tin kế toán. Đồng thời tham gia công tác phân tích việc thực hiện kế hoạch thu mua, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu. – Thực hiện việc phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch thu mua, dự trữ, sử dụng nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh. – Phản ánh chính xác, kịp thời và kiểm tra chặt chẽ tình hình cung cấp nguyên vật liệu trên các mặt số lượng, chất lượng, chủng loại… – Tính toán, phân bổ kịp thời chính xác trị giá nguyên vật liệu xuất dùng cho các đối tượng khác, kiểm tra chặt chẽ thực hiện định mức tiêu hao nguyên vật liệu phát hiện và ngăn ngừa kịp thời các trường hợp sử dụng nguyên vật liệu sai mục đích, gây lãng phí… – Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện định mức dự trữ nguyên vật liệu, phát hiện các loại nguyên vật liệu ứ đọng, chưa cần dùng hay kém phẩm chất…để có biện pháp để thu hồi vốn nhanh chóng, hạn chế các thiệt hại.2 Phân loại, đánh giá nguyên liệu, vật liệu 1.1 Phân loại nguyên vật liệu Nguyên vật liệu sử dụng trong các doanh nghiệp bao gồm nhiều loại, chúng có công dụng, vai trò, tính chất khác nhau.

Được sử dụng ở nhiều bộ phận khác nhau, được bảo quản dự trữ trên nhiều địa bàn khác nhau, biến động thường xuyên liên tục hàng ngày trong quá trình sản xuất kinh doanh.Vì vậy để quản lý tốt nguyên vật liệu đảm bảo cung cấp đúng, đầy đủ kịp thời cho hoạt động sản xuất đòi hỏi phải nhận biết được từng loại, từng thứ nguyên vật liệu. Có rất nhiều tiêu thức phân loại nhưng tuỳ vào tình hình cụ thể của từng ngành sản xuất, điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp để tiến hành phân loại: *Nếu căn cứ vào vai trò và yêu cầu quản lý của nguyên vật liệu thì nguyên vật liệu được chia thành các nhóm sau: – Nguyên vật liệu chính: Là những nguyên vật liệu cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm. Sinh viên: Vũ Thị Vân 13 Lớp: CĐKT - K34A Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Hồng Đức VD: Đối với các doanh nghiệp dệt thì nguyên vật liệu chính là các loại sợi khác nhau như: sợi Nilông, sợi Cotton. Đối với doanh nghiệp sản xuất cơ khí thì nguyên vật liệu là sắt, thép, nhôm, wônfam… Đối với doanh nghiệp xây lắp thì nguyên vật liệu chính bao gồm nhiều loại như: Xi măng, cát, sơn các loại… Nguyên vật liệu chính cũng bao gồm cả bán thành phẩm mua ngoài, đó là các chi tiết, bộ phận của sản phẩm mà doanh nghiệp mua của các đơn vị khác với mục đích tiếp tục quá trình sản xuất chế tạo ra sản phẩm, hàng hoá.

– Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất, không cấu thành nên thực thể chính của sản phẩm.Nó có thể kết hợp với nguyên vật liệu chính làm thay đổi hình dáng màu sắc, mùi vị, hình dáng bề ngoài, làm tăng cường chất lượng hoặc giá trị sử dụng của sản phẩm. VD: Đối với doanh nghiệp dệt thì vật liệu phụ có thể là các phẩm màu để làm tăng thêm màu sắc cho các loại vải… Đối với doanh nghiệp sản xuất cơ khí và xây lắp thì vật liệu phụ có thể là các chất phụ gia để tăng thêm độ bền của sản phẩm… Vật liệu phụ được sử dụng tăng thêm chất lượng của sản phẩm cũng như tính năng sử dụng của sản phẩm. Nó cũng có thể được sử dụng để tạo điều kiện cho quá trình sản xuất diễn ra bình thường hoặc nhanh chóng hơn, phục vụ cho nhu cầu công nghệ kỹ thuật hay phục vụ cho quá trình lao động. – Nhiên liệu: Cũng là một loại vật liệu phụ nhưng do tính chất lý hoá đặc biệt và chiếm vị trí quan trọng trong quá trình sản xuất nên được xếp thành một loại riêng để có chế độ bảo quản thích hợp.