Khoá luận: Kế toán doanh thu & xác định kết quả kinh doanh tại Cty TNHH Thanh Trường

Nghiên cứu kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thanh Trường. Phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp cải thiện quản lý.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Phan Khánh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thanh Trường
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thanh Trường

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thanh Trường hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, thi công các công trình viễn thông. Doanh thu chính của công ty đến từ hoạt động thi công xây dựng công trình, bao gồm cột BTS, thân cột anten và các công trình hạ tầng khác. Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Công ty áp dụng quy trình hạch toán theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, sử dụng các tài khoản chính như TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Quy trình bắt đầu từ việc lập hợp đồng thi công, xuất hóa đơn GTGT, ghi nhận doanh thu và cuối kỳ kết chuyển để xác định lợi nhuận. Hệ thống kế toán được thực hiện trên phần mềm chuyên dụng, đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong việc phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

1.1. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty

Công ty TNHH Thanh Trường là doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng viễn thông. Lĩnh vực kinh doanh chính bao gồm thi công cột BTS, lắp đặt thiết bị anten và xây dựng các công trình dân dụng. Công ty có quy mô lao động trung bình, tổ chức bộ máy kế toán với kế toán trưởng và các kế toán viên chuyên trách. Nguồn thu chủ yếu đến từ các hợp đồng thi công xây dựng với khách hàng là các nhà mạng viễn thông. Mỗi hợp đồng thường có giá trị từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng, thời gian thi công kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.

1.2. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng tại công ty

Công ty TNHH Thanh Trường sử dụng hệ thống tài khoản theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính. Các tài khoản chính phục vụ hạch toán doanh thu gồm: TK 131 (Phải thu khách hàng), TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 111-112 (Tiền mặt và tiền gửi ngân hàng). Để xác định kết quả kinh doanh, công ty sử dụng TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 821 (Chi phí thuế TNDN) và TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Hệ thống tài khoản này đảm bảo phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

II. Phân tích thực trạng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thanh Trường

Quy trình kế toán doanh thu tại Công ty TNHH Thanh Trường được thực hiện qua các bước rõ ràng. Khi có nhu cầu xây dựng công trình, nhân viên kinh doanh tiến hành báo giá và thỏa thuận với khách hàng. Sau khi ký kết hợp đồng, bộ hồ sơ bao gồm hợp đồng cung cấp hàng hóa, biên bản thanh lý, biên bản nghiệm thu được chuyển đến phòng kế toán. Kế toán viên lập hóa đơn GTGT, nhập liệu vào phần mềm để ghi nhận doanh thu theo nguyên tắc accrual. Hóa đơn GTGT gồm ba liên: liên 1 lưu nội bộ, liên 2 giao cho khách hàng, liên 3 lưu tại phòng kế toán. Kết thúc hợp đồng, khi nhận được Giấy báo có từ ngân hàng, kế toán cập nhật vào sổ sách. Cuối kỳ, toàn bộ doanh thu được kết chuyển sang TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, công ty còn gặp một số hạn chế trong việc kiểm soát chứng từ và đối soát công nợ.

2.1. Quy trình hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

Quy trình hạch toán doanh thu bắt đầu khi phát sinh nghiệp vụ bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ. Tại Công ty Thanh Trường, khi hoàn thành thi công công trình, kế toán lập hóa đơn GTGT với đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ, thuế suất. Định khoản ghi nhận doanh thu thực hiện theo nguyên tắc: Nợ TK 131 (Phải thu khách hàng), Có TK 511 (Doanh thu bán hàng) và TK 3333 (Thuế GTGT phải nộp). Ví dụ cụ thể: ngày 30/09/2017, công ty thi công công trình cột BTS Đỉnh Đèo Kim Quy, giá chưa thuế 741.141.182 đồng, thuế GTGT 74.114.118 đồng, tổng cộng 815.255.300 đồng được ghi nhận vào TK 131.

2.2. Thực trạng xác định kết quả kinh doanh tại công ty

Việc xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thanh Trường được thực hiện cuối kỳ kế toán thông qua tài khoản 911. Các khoản mục được kết chuyển bao gồm: doanh thu từ TK 511, giá vốn hàng bán từ TK 632, chi phí bán hàng từ TK 641, chi phí quản lý doanh nghiệp từ TK 642 và chi phí thuế TNDN từ TK 821. Kết quả kinh doanh phản ánh chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí. Theo số liệu phân tích giai đoạn 2015-2017, công ty có sự biến động về doanh thu và lợi nhuận, chịu ảnh hưởng bởi số lượng hợp đồng thi công và giá vốn nguyên vật liệu.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh, Công ty TNHH Thanh Trường cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước tiên, công ty nên hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán, đảm bảo mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều có đầy đủ chứng từ hợp lệ. Việc áp dụng phần mềm kế toán tích hợp giúp tự động hóa quy trình ghi chép, giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Công ty cần thiết lập quy trình đối soát công nợ định kỳ với khách hàng, phát hiện kịp thời các khoản phải thu quá hạn. Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống quản lý chi phí theo từng công trình giúp xác định chính xác giá vốn và biên lợi nhuận. Đội ngũ kế toán viên cần được đào tạo thường xuyên về cập nhật chính sách thuế, chuẩn mực kế toán mới. Cuối cùng, công ty nên xây dựng bộ chỉ tiêu phân tích tài chính phục vụ ra quyết định kinh doanh.

3.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát nội bộ kế toán

Kiểm soát nội bộ là yếu tố then chốt đảm bảo độ tin cậy của thông tin kế toán. Công ty nên phân định rõ trách nhiệm giữa người lập chứng từ, người phê duyệt và người ghi sổ kế toán. Việc áp dụng nguyên tắc bất tương容 giữa các chức năng giúp ngăn ngừa gian lận và sai sót. Công ty cần xây dựng quy trình phê duyệt hóa đơn theo nhiều cấp, tùy theo giá trị giao dịch. Định kỳ hàng tháng, kế toán trưởng cần thực hiện đối soát số liệu giữa sổ cái, sổ chi tiết và báo cáo tài chính. Việc lưu trữ chứng từ cần tuân thủ quy định, đảm bảo dễ dàng tra cứu khi cần kiểm tra.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác kế toán. Công ty TNHH Thanh Trường nên đầu tư phần mềm kế toán chuyên nghiệp, có khả năng tích hợp với hệ thống quản lý kho và bán hàng. Phần mềm giúp tự động tính giá xuất kho, tạo bút toán kết chuyển doanh thu cuối kỳ và lập báo cáo tài chính. Việc sử dụng chữ ký số và hóa đơn điện tử giúp giảm thời gian xử lý chứng từ, tăng tính minh bạch. Công ty cũng nên áp dụng hệ thống lưu trữ dữ liệu đám mây để bảo vệ thông tin kế toán khỏi mất mát, hư hỏng.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của kế toán doanh thu trong quản trị doanh nghiệp

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản trị không thể thiếu trong hoạt động của Công ty TNHH Thanh Trường. Qua phân tích thực trạng, có thể thấy công ty đã xây dựng được quy trình kế toán cơ bản, tuân thủ các chuẩn mực kế toán hiện hành. Hệ thống tài khoản được sử dụng phù hợp với đặc thù kinh doanh xây dựng. Tuy nhiên, công ty vẫn còn những hạn chế về kiểm soát nội bộ và ứng dụng công nghệ. Việc triển khai các giải pháp đề xuất sẽ giúp công ty nâng cao chất lượng thông tin kế toán, phục vụ hiệu quả cho việc ra quyết định quản trị. Thông tin doanh thu và kết quả kinh doanh chính xác giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả hoạt động, xây dựng kế hoạch kinh doanh và đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế. Bài viết cung cấp góc nhìn thực tiễn về áp dụng lý thuyết kế toán vào doanh nghiệp vừa và nhỏ.

4.1. Ý nghĩa của thông tin kế toán doanh thu đối với quản trị

Thông tin kế toán doanh thu có ý nghĩa quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Dữ liệu về doanh thu theo từng hợp đồng giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả kinh doanh của từng lĩnh vực, từng khách hàng. Phân tích cơ cấu doanh thu giúp xác định sản phẩm chủ lực và chiến lược phát triển phù hợp. Thông tin về kết quả kinh doanh phản ánh khả năng sinh lời, là cơ sở để xây dựng kế hoạch tài chính, phân phối lợi nhuận và tái đầu tư. Đối với cơ quan thuế, báo cáo doanh thu chính xác giúp doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng hạn, tránh rủi ro pháp lý.

4.2. Hướng phát triển và ứng dụng trong tương lai

Trong bối cảnh chuyển đổi số, kế toán doanh thu tại doanh nghiệp cần hướng đến hiện đại hóa. Công ty TNHH Thanh Trường nên áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Bộ Tài chính, tích hợp với hệ thống thuế điện tử. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu tài chính giúp dự báo xu hướng doanh revenue, tối ưu hóa quản lý dòng tiền. Công ty cũng nên hướng đến áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS để nâng cao tính minh bạch, thuận tiện trong giao dịch với đối tác nước ngoài. Đào tạo nhân lực kế toán có kỹ năng số là nhiệm vụ cấp thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Nhiệm vụ, ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh. Nhiệm vụ của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp thì việc kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là một trong những vấn đề hết sức quan trọng.

Nhờ đó mà doanh nghiệp quản lý được tổng doanh thu và tổng chi phí, từ đó xác định được kết quả kinh doanh trong kỳ kế toán. Để làm tốt công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh thì kế toán cần thực hiện các nhiệm vụ sau: Thứ nhất, kế toán cần ghi chép phản ánh đầy đủ kịp thời chính xác các khoản doanh thu và chi phí phát sinh trong kỳ. Cung cấp đầy đủ kịp thời thông tin về kết quả hoạt động kinh doanh để làm cơ sở ra quyết định quản lý. Thứ hai, cần tổ chức kế toán doanh thu theo từng yếu tố, từng khoản mục nhằm đáp ứng yêu cầu của chế độ kế toán hiện hành.

Thứ ba, kiểm tra chặt chẽ và có hệ thống nhằm đảm bảo tính hợp lệ của các khoản doanh thu theo điều kiện ghi nhận doanh thu được quy định. Thứ tư, cung cấp những thông tin kinh tế cần thiết cho các bộ phận liên quan, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kinh doanh. Thứ năm, cuối kỳ kế toán phải kết chuyển kết quả kinh doanh. Như vậy, nếu kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh thực hiện đúng các nhiệm của mình sẽ đem lại hiệu quả thiết thực cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Nó giúp người sử dụng thông tin nắm được toàn diện hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, giúp người quản lý trong việc ra quyết định kịp thời cũng như trong việc lập kế hoạch kinh doanh cho tương lai. Ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh. Thứ nhất, đối với doanh nghiệp mình thì kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh có ý nghĩa trong việc giúp doanh nghiệp nắm được tình hình hoạt động của mình như thế nào để đề ra các mục tiêu chiến lược đúng đắn. SVTH: Nguyễn Thị Hồng Vân 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Trần Phan Khánh Trang Thứ hai, đối với quốc gia thì kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh có ý nghĩa trước hết trong việc giúp Nhà nước thu đúng, thu đủ thuế và các nguồn lợi khác, đảm bảo công bằng xã hội. Thông qua kết quả kinh doanh, Nhà nước nắm bắt được khả năng phát triển của từng ngành, từng địa phương để có những chính sách khuyến khích hay hạn chế đầu tư hợp lý. Từ đó đánh giá được thực trạng của ngành kinh tế đất nước. Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.

Một số vấn đề cơ bản liên quan đến kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.  Doanh thu: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu” (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác) Doanh thu bán hàng Doanh thu bán hàng theo Các khoản giảm trừ = - cung cấp dịch vụ hóa đơn doanh thu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Điều kiện ghi nhận doanh thu: Theo VAS 14 Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm (5) điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lí hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; - Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh thu hoạt động tài chính: là giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được từ hoạt động tài chính hoặc kinh doanh về vốn trong kỳ kế toán của doanh nghiệp.

Doanh thu hoạt động tài chính gồm: Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân SVTH: Nguyễn Thị Hồng Vân 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Trần Phan Khánh Trang hàng,…; Cổ tức, lợi nhuận được chia; Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; Thu nhập về thu hồi hoặc thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vốn khác…; Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác;…  Các khoản giảm trừ doanh thu. Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua với khối lượng lớn. Hàng bán bị trả lại: là khối lượng hàng bán xác định là đã tiêu thụ, nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều kiện cam kết trong hợp đồng kinh tế như: hàng kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếuchủng loại và bị từ chối thanh toán.

Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác)  Giá vốn hàng bán: Theo TS. Trần Đình Phụng: “Giá vốn hàng bán là giá gốc của sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ”. Phương pháp tính giá xuất kho: Có 3 phương pháp: - Phương pháp thực tế đích danh: Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng dựa trên giá trị thực tế của từng thứ hàng hóa mua vào, từng thứ sản phẩm sản xuất ra nên chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.

Theo phương pháp này sản phẩm, vật tư, hàng hóa xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập kho của lô hàng đó để tính. Đây là phương án tốt nhất, nó tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế toán; chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế. Giá trị của hàng xuất kho đem bán phù hợp với doanh thu mà nó tạo ra. Hơn nữa, giá trị hàng tồn kho được phản ánh đúng theo giá trị thực tế của nó.

Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này đòi hỏi những điều kiện khắt khe, chỉ những doanh nghiệp kinh doanh có ít loại mặt hàng, hàng tồn kho có giá trị lớn, mặt hàng ổn định và loại hàng tồn kho nhận diện được thì mới có thể áp dụng được phương pháp này. Còn đối với những doanh nghiệp có nhiều loại hàng thì không thể áp dụng được phương pháp này. - Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO): Phương pháp nhập trước xuất trước áp dụng dựa trên giả định là giá trị hàng tồn kho được mua hoặc được sản xuất SVTH: Nguyễn Thị Hồng Vân 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Trần Phan Khánh Trang trước thì xuất trước, và giá trị hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là giá trị hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ.

Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho cuối kỳ được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho. Hàng hóa nào nhập trước thì xuất trước, xuất hết số nhập trước rồi mới đến số nhập sau theo giá thực tế của từng lần nhập. Do vậy hàng hóa tồn kho cuối kỳ sẽ là giá thực tế của số vật liệu mua vào trong kỳ. Phương pháp thích hợp trong trường hợp giá cả ổn định hoặc có xu hướng giảm.

- Phương pháp bình quân gia quyền: Theo phương pháp bình quân gia quyền, giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo từng kỳ hoặc sau từng lô hàng nhập về, phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi doanh nghiệp.  Chi phí quản lý kinh doanh: bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hàng hóa;… Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp bao gồm các chi phí về lương nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp;…  Chi phí tài chính: Theo TS.

Trần Đình Phụng: “Chi phí hoạt động tài chính là những chi phí liên quan đến hoạt động về vốn, các hoạt động đầu tư tài chính và các nghiệp vụ mang tính chất tài chính của doanh nghiệp. Chi phí hoạt động tài chính bao gồm: Chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, chi phí liên quan đến hoạt động vay vốn, chi phí liên quan đến hoạt động mua bán ngoại tệ,…(Nguyên lý kế toán, 2011).  Thu nhập khác: Theo TS. Trần Đình Phụng: “Thu nhập khác là các khoản thu nhập ngoài hoạt động tạo ra doanh thu của doanh nghiệp như: thu nhập từ hoạt SVTH: Nguyễn Thị Hồng Vân 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Trần Phan Khánh Trang động nhượng bán, thanh lý TSCĐ, thu tiền phạt vi phạm hợp đồng, thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ, các khoản thuế được NSNN hoàn lại, khoản nợ phải trả không xác định được chủ nợ, các khoản tiền thưởng, quà biếu, thu nhập thuộc các năm trước bị bỏ sót,…(Nguyên lý kế toán, 2011).  Chi phí khác: Theo TS. Trần Đình Phụng: “Chi phí khác là những khoản lỗ do các sự kiện hay những nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp gây ra; cũng có thể là những khoản chi phí bị bỏ sót từ năm trước.  Chi phí thuế TNDN: Theo VAS 17: “Thuế thu nhập doanh nghiệp là chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ”.