Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Hùng Thịnh Đắk Nông

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông

• Tác giả: Cao Thị Trâm
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Hùng Thịnh Đắk Nông
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu tại Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông

Công ty TNHH MTV Thương mại Hùng Thịnh Đắk Nông hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh nông sản và phân bón. Doanh nghiệp phục vụ thị trường Tây Nguyên với quy mô giao dịch liên tục. Bộ máy kế toán đóng vai trò cốt lõi trong việc quản trị dòng tiền. Công tác kế toán doanh thu bán hàng ghi nhận toàn bộ giá trị lưu chuyển hàng hóa. Nhân viên kế toán lập hóa đơn dựa trên hợp đồng và biên bản bàn giao. Mọi nghiệp vụ phát sinh đều phản ánh đầy đủ vào sổ sách tổng hợp theo chế độ kế toán hiện hành. Doanh thu bán hàng quyết định trực tiếp đến quy mô hoạt động và sự phát triển của công ty. Việc theo dõi doanh thu hỗ trợ ban giám đốc đánh giá chính xác năng lực cung ứng. Số liệu bán hàng được phân loại chi tiết theo từng nhóm mặt hàng và phương thức thanh toán. Đơn vị áp dụng hình thức bán buôn và bán lẻ linh hoạt. Kế toán doanh thu còn kiểm soát chặt chẽ các chứng từ xuất kho và vận chuyển. Thông tin tài chính minh bạch giúp giảm thiểu thất thoát vốn và sai lệch thuế.

1.1. Nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng

Doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc cơ sở dồn tích để ghi nhận doanh thu thương mại. Kế toán xác định doanh thu ngay khi chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng. Hợp đồng kinh tế và biên bản giao nhận là căn cứ pháp lý bắt buộc. Công ty ghi nhận doanh thu phù hợp với chi phí phát sinh tương ứng. Đơn vị xuất hóa đơn giá trị gia tăng đúng lúc hoàn tất bàn giao hàng hóa. Kế toán theo dõi chi tiết doanh thu theo từng mặt hàng và khách hàng. Số tiền phản ánh dựa trên giá trị thanh toán đã thống nhất. Quy trình này bảo đảm tính trung thực cho báo cáo tài chính. Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán giúp giảm thiểu rủi ro xử phạt thuế.

1.2. Nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả kinh doanh

Kế toán kết quả kinh doanh tập hợp toàn bộ doanh thu và chi phí hợp lý phát sinh trong kỳ. Bộ phận kế toán thực hiện kết chuyển tài khoản doanh thu, giá vốn và chi phí quản lý. Mục tiêu hàng đầu là xác định lãi lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh nông sản. Kế toán kiểm tra tính hợp pháp của mọi hóa đơn đầu vào trước khi kết chuyển. Số liệu phản ánh trên tài khoản 911 giúp lãnh đạo nắm bắt hiệu quả kinh doanh thực tế. Công tác này cung cấp thông tin kịp thời để doanh nghiệp lập kế hoạch tài chính tiếp theo. Ngoài ra, kế toán có trách nhiệm tính toán chính xác số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Việc hoàn thành báo cáo đúng hạn giúp công ty giữ vững uy tín.

II. Thực trạng kết quả kinh doanh tại Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông

Hoạt động kinh doanh của Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông trong giai đoạn vừa qua ghi nhận sự tăng trưởng về quy mô nhưng bộc lộ nhiều điểm nghẽn tài chính. Tài sản của công ty tập trung chủ yếu vào tài sản ngắn hạn. Khoản phải thu khách hàng và hàng tồn kho chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng tài sản. Trong khi đó, lượng tiền mặt lưu động suy giảm liên tục qua các năm. Tình trạng khách hàng chiếm dụng vốn kéo dài làm gia tăng áp lực thanh khoản. Doanh nghiệp phụ thuộc nặng nề vào nguồn vốn vay ngắn hạn để tài trợ vốn lưu động. Nợ phải trả chiếm hơn 85% tổng nguồn vốn, tạo gánh nặng chi phí lãi vay lớn. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu doanh thu do giá nông sản đầu vào biến động mạnh. Công tác hạch toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp còn thiếu chi tiết theo từng kênh phân phối. Kế toán chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và nợ phải thu khó đòi kịp thời. Điều này khiến báo cáo kết quả kinh doanh chưa phản ánh hết các rủi ro tiềm ẩn. Khâu đối chiếu công nợ cuối kỳ giữa kế toán và khách hàng đôi khi còn chậm trễ. Doanh nghiệp cần nhìn nhận các hạn chế này để cải thiện.

2.1. Rủi ro công nợ phải thu và thanh khoản

Khoản phải thu từ khách hàng chiếm tỷ lệ vượt trội trong tổng tài sản của đơn vị. Chính sách bán chịu nới lỏng giúp kích cầu doanh số nhưng mang lại rủi ro tín dụng thương mại cao. Khách hàng chậm thanh toán khiến vòng quay vốn lưu động bị chậm lại. Doanh nghiệp thường xuyên thiếu hụt tiền mặt để thanh toán các nghĩa vụ tài chính đến hạn. Nguồn tiền thu từ bán hàng không đủ bù đắp ngay các chi phí nhập hàng mới. Công ty buộc phải gia tăng các khoản vay ngắn hạn ngân hàng để duy trì kinh doanh. Chi phí lãi vay tăng cao bào mòn đáng kể phần lợi nhuận thuần tạo ra. Khâu theo dõi tuổi nợ của bộ phận kế toán chưa thực sự thường xuyên. Tình trạng này đe dọa an toàn vốn.

2.2. Biến động giá vốn và quản lý kho nông sản

Đặc thù kinh doanh mặt hàng nông sản tại Tây Nguyên là giá cả biến động theo mùa vụ. Hàng tồn kho tăng cao làm phát sinh thêm nhiều chi phí lưu kho và bảo quản. Nguy cơ hao hụt phẩm chất hạt nông sản trong kho rất lớn nếu không tiêu thụ kịp. Giá vốn hàng bán vì thế thường chiếm trên 85% tổng doanh thu thuần của công ty. Kế toán giá vốn gặp khó khăn trong việc cập nhật chính xác đơn giá xuất kho tức thời. Doanh nghiệp chưa chủ động phân tích sâu các yếu tố làm tăng giá vốn hàng nhập. Biên lợi nhuận gộp của công ty do đó chịu tác động mạnh từ biến động giá thị trường. Sự thiếu liên kết số liệu giữa kho và kế toán làm chậm tiến độ báo cáo.

III. Giải pháp kế toán doanh thu cho Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông

Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh là yêu cầu cấp thiết đối với công ty. Trước hết, doanh nghiệp cần thiết lập quy chế bán hàng và thu hồi nợ chặt chẽ hơn. Ban giám đốc nên quy định rõ hạn mức tín dụng và thời hạn nợ cho từng đối tượng khách hàng. Kế toán công nợ phải theo dõi sát sao bảng phân tích tuổi nợ hàng tuần. Những khoản nợ quá hạn cần áp dụng biện pháp đôn đốc thu hồi dứt điểm để giải phóng nguồn tiền mặt. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại có khả năng tích hợp quản lý kho và bán hàng tự động. Việc số hóa toàn bộ hóa đơn điện tử giúp việc đối chiếu dữ liệu diễn ra nhanh chóng và chính xác. Kế toán cần thực hiện việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo đúng quy định tài chính. Điều này giúp doanh nghiệp phản ánh trung thực giá trị tài sản thuần và kết quả kinh doanh trên sổ sách. Việc tinh gọn quy trình luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận sẽ ngăn chặn thất thoát. Ngoài ra, công ty nên bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân sự kế toán.

3.1. Hoàn thiện chính sách kiểm soát công nợ

Công ty cần phân loại khách hàng theo nhóm uy tín và khả năng thanh toán thực tế. Doanh nghiệp chỉ cấp hạn mức nợ lớn cho khách hàng có lịch sử giao dịch minh bạch. Kế toán công nợ lập báo cáo chi tiết về số dư nợ quá hạn vào mỗi cuối tuần. Đơn vị cần đưa ra chính sách chiết khấu thanh toán sớm để khuyến khích đối tác trả nợ nhanh. Đối với các khoản nợ chây ỳ, công ty nên áp dụng biện pháp tạm ngừng xuất hàng mới. Kế toán phối hợp chặt chẽ với nhân viên bán hàng trực tiếp đôn đốc khách nợ. Việc kiểm soát chặt nguồn thu công nợ sẽ giúp giải phóng dòng tiền mặt đang bị ứ đọng. Đây là giải pháp then chốt để công ty giảm bớt nợ vay.

3.2. Ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình

Đơn vị cần nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán sang giải pháp quản trị doanh nghiệp tích hợp. Hệ thống mới phải đồng bộ hóa dữ liệu từ khâu mua hàng, nhập kho đến bán hàng. Nhân viên bán hàng tạo đơn xuất kho ngay trên phần mềm để kế toán theo dõi tức thì. Việc kết nối phần mềm kế toán với hóa đơn điện tử giúp giảm thiểu tối đa sai sót thủ công. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ rõ ràng giữa các phòng ban liên quan. Thời gian chuyển giao biên bản giao nhận cần rút ngắn trong ngày. Quy trình kiểm kê kho định kỳ phải tiến hành đồng thời giữa kế toán và thủ kho. Sự chuẩn hóa này đảm bảo tính kịp thời cho số liệu.

IV. Đánh giá kết quả kinh doanh tại Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản trị tài chính thiết yếu tại Công ty Hùng Thịnh Đắk Nông. Hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp phản ánh đúng thực trạng tài chính và hiệu quả sử dụng đồng vốn. Qua việc quản lý minh bạch các dòng tiền bán hàng, công ty có thể chủ động ứng phó với các biến động thị trường. Doanh nghiệp cần dung hòa tốt giữa mục tiêu mở rộng thị phần và yêu cầu bảo toàn vốn. Sự cân bằng này đạt được thông qua việc kiểm soát gắt gao chi phí và siết chặt vòng quay công nợ. Kết quả kinh doanh không đơn thuần là con số lãi lỗ cuối kỳ trên báo cáo. Số liệu này là cơ sở thực tiễn để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược đầu tư và thu mua nông sản. Đổi mới phương thức quản lý tài chính giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín với đối tác và ngân hàng. Việc chấp hành tốt các chính sách thuế bảo đảm sự phát triển bền vững cho công ty tại địa phương. Doanh nghiệp áp dụng đồng bộ các giải pháp kế toán sẽ củng cố năng lực cạnh tranh.

4.1. Vai trò cung cấp thông tin quản trị tài chính

Số liệu kế toán doanh thu cung cấp bức tranh chân thực về thị trường tiêu thụ nông sản. Ban giám đốc dựa vào báo cáo doanh thu để nắm bắt các mặt hàng sinh lời tốt nhất. Thông tin chi phí kinh doanh phản ánh chính xác hiệu quả vận hành của từng phòng ban. Lãnh đạo doanh nghiệp có cơ sở vững chắc để phân bổ nguồn lực kinh doanh hợp lý. Các báo cáo phân tích tài chính giúp phát hiện sớm các nguy cơ mất cân đối thanh toán. Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược kinh doanh nhằm giảm thiểu rủi ro thua lỗ. Mọi quyết định thương mại đều có căn cứ số liệu rõ ràng thay vì suy đoán cảm tính. Điều này nâng cao rõ rệt hiệu quả quản trị.

4.2. Định hướng hoàn thiện hệ thống kế toán nội bộ

Công ty cần xây dựng quy chế kế toán nội bộ phù hợp với quy mô kinh doanh ngày càng lớn. Việc phân công công việc trong phòng kế toán phải đảm bảo tính chuyên môn hóa và độc lập. Nhân viên kế toán cần được đào tạo thường xuyên về các chuẩn mực kế toán mới nhất. Doanh nghiệp cần tăng cường kiểm tra chéo giữa các phần hành kế toán doanh thu và chi phí. Công tác kiểm toán nội bộ định kỳ giúp ngăn chặn kịp thời các sai phạm về chứng từ hóa đơn. Bên cạnh đó, công ty cần đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin. Hệ thống máy chủ và bảo mật số liệu cần nâng cấp. Sự đổi mới này bảo đảm sự an toàn vốn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, các hoạt động thương mại và dịch vụ diễn ra ngày càng đa dạng, đòi hỏi các đơn vị kinh doanh phải không ngừng tối ưu hóa hiệu quả hoạt động để tồn tại và phát triển. Trong công tác điều hành doanh nghiệp, hệ thống thông tin kế toán giữ vai trò then chốt, cung cấp dữ liệu kịp thời và chính xác để nhà quản trị đưa ra các quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa lợi nhuận. Lợi nhuận của doanh nghiệp chịu sự tác động trực tiếp từ hai yếu tố căn bản là doanh thu và chi phí; do đó, việc kiểm soát, hạch toán đúng đắn các luồng doanh thu, chi phí phát sinh và xác định chính xác kết quả kinh doanh là yêu cầu sống còn.

Tại Việt Nam, công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được định hướng bởi các chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán do Bộ Tài chính ban hành. Tuy nhiên, tùy thuộc vào quy mô, loại hình kinh doanh và đặc thù ngành nghề, việc tổ chức vận dụng chế độ kế toán tại mỗi đơn vị có sự khác biệt nhất định. Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Hùng Thịnh Đắk Nông là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, phân phối vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) và nông sản trên địa bàn. Quá trình hạch toán kế toán tại công ty bên cạnh việc tuân thủ các quy định hiện hành vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế trong khâu quản lý công nợ, tổ chức chứng từ và luân chuyển thông tin. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Cao Thị Trâm đã lựa chọn đề tài "Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông" làm khóa luận tốt nghiệp đại học ngành Kế toán tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông, từ đó đưa ra các đề xuất, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất: Tập hợp, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
  2. Thứ hai: Nghiên cứu, phân tích thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông thông qua hệ thống chứng từ, sổ sách và số liệu thực tế.
  3. Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trong thời gian tới.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông.
• Phạm vi không gian: Đề tài được thực hiện tại văn phòng và cơ sở hoạt động của Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông (đăng ký hoạt động tại tỉnh Lâm Đồng).
• Phạm vi thời gian: Đề tài sử dụng số liệu tài chính giai đoạn 3 năm (2022, 2023, 2024) để phân tích biến động lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh; đồng thời tập trung chuyên sâu vào số liệu thực tế phát sinh năm 2024 để nghiên cứu thực trạng hạch toán kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các nghiệp vụ ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí hoạt động tài chính, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành điều chỉnh doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm:

• Chuẩn mực kế toán số 14 (VAS 14) – "Doanh thu và thu nhập khác" (Ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính).
• Chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01) – "Chuẩn mực chung" (Ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002).
• Chuẩn mực kế toán số 17 (VAS 17) – "Thuế thu nhập doanh nghiệp" (Ban hành theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15/02/2005).
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, trọng tâm là các điều khoản: Điều 56 (Nguyên tắc kế toán doanh thu), Điều 57 (Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính), Điều 59 (Nguyên tắc kế toán chi phí), Điều 62 (Tài khoản 632 - Giá vốn hàng bán), Điều 64 (Tài khoản 642 - Chi phí quản lý kinh doanh), Điều 68 (Tài khoản 911 - Xác định kết quả kinh doanh).

Về mặt lý luận, khóa luận trình bày các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (gồm 5 điều kiện: chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu, không còn nắm giữ quyền quản lý/kiểm soát, doanh thu xác định tương đối chắc chắn, thu được lợi ích kinh tế, xác định được chi phí liên quan) và dịch vụ (gồm 4 điều kiện). Mô hình hạch toán kết quả kinh doanh được xác lập theo quan hệ cân đối kế toán:

$$\text{Kết quả kinh doanh (Lợi nhuận trước thuế)} = \text{Kết quả HĐKD} + \text{Kết quả HĐ tài chính} + \text{Kết quả HĐ khác}$$

Trong đó: $$\text{Kết quả HĐKD} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán} - \text{Chi phí quản lý kinh doanh}$$ $$\text{Doanh thu thuần} = \text{Doanh thu bán hàng, CCDV} - \text{Các khoản giảm trừ doanh thu (CKTM, GGHB, Hàng bán bị trả lại)}$$

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa thu thập và xử lý số liệu:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình luân chuyển chứng từ, các thao tác lập hóa đơn, phiếu xuất kho, nhập liệu và xử lý các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên hệ thống phần mềm kế toán tại phòng kế toán công ty.
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp các văn bản pháp luật, giáo trình, chuẩn mực kế toán, tài liệu tham khảo chuyên ngành và báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp phân tích: Phân tích kết cấu, cơ cấu và tỷ trọng của các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán (tài sản, nguồn vốn) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2022–2024.
  • Phương pháp so sánh: So sánh số liệu tuyệt đối và số liệu tương đối qua các năm để đánh giá xu hướng biến động tài chính của đơn vị; đối chiếu giữa lý thuyết quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC với quy trình hạch toán thực tế tại doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu phục vụ khóa luận gồm hệ thống dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được cung cấp bởi Phòng Kế toán Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông: Báo cáo tài chính các năm 2022, 2023, 2024; hệ thống chứng từ gốc (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu, giấy báo Có, sao kê ngân hàng); sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết các tài khoản liên quan (TK 511, TK 515, TK 632, TK 635, TK 6422, TK 711, TK 811, TK 821, TK 911); tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2024.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP

Chương 1 tập trung hệ thống hóa toàn diện các lý luận căn bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khái niệm và nguyên tắc: Trình bày định nghĩa doanh thu theo VAS 14 và Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC; phân loại doanh thu theo hoạt động kinh doanh (doanh thu bán hàng và CCDV, doanh thu tài chính, thu nhập khác), theo hình thức thanh toán (thu tiền ngay, trả chậm, nhận trước), theo thời gian thực hiện (đã thực hiện, chưa thực hiện) và theo phương thức tiêu thụ (bán lẻ, bán buôn, gửi bán đại lý). Nêu rõ bản chất các khoản giảm trừ doanh thu gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.
• Khái niệm chi phí: Làm rõ các khoản chi phí cấu thành giá thành tiêu thụ và quản lý theo VAS 01, VAS 17 và Điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC, gồm giá vốn hàng bán (TK 632), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 - chia làm TK 6421 và TK 6422), chi phí tài chính (TK 635), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN (TK 821).
• Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán: Mô tả chi tiết kết cấu tài khoản, chứng từ sử dụng, hệ thống sổ kế toán (sổ nhật ký chung, sổ cái, sổ chi tiết) và xây dựng sơ đồ hạch toán tổng hợp đối với từng nhóm nghiệp vụ:
  • Doanh thu bán hàng và CCDV (TK 511: gồm 5111, 5112, 5113, 5118), kết chuyển doanh thu thuần sang TK 911.
  • Các khoản giảm trừ doanh thu (hạch toán bên Nợ TK 511 theo quy định của Thông tư 133, không mở tài khoản 521 riêng biệt như Thông tư 200).
  • Doanh thu tài chính (TK 515) và chi phí tài chính (TK 635).
  • Thu nhập khác (TK 711) và chi phí khác (TK 811).
  • Giá vốn hàng bán (TK 632) theo phương pháp kê khai thường xuyên.
  • Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642).
  • Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành (TK 821/TK 3334).
  • Khâu kết chuyển cuối kỳ vào Tài khoản 911 để xác định lãi/lỗ và kết chuyển vào Tài khoản 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV THƯƠNG MẠI HÙNG THỊNH ĐĂK NÔNG

Chương này đi sâu phản ánh bức tranh thực tế về tổ chức hoạt động, nguồn lực và kỹ thuật hạch toán kế toán tại công ty:

• Tổng quan đơn vị: Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông thành lập ngày 14/11/2018 theo Giấy phép kinh doanh số 6400397632 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lâm Đồng cấp; địa chỉ tại Tổ dân phố 3, Phường Bắc Gia Nghĩa, Tỉnh Lâm Đồng; người đại diện pháp luật là ông Phan Xuân Thịnh. Doanh nghiệp chuyên kinh doanh vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) và thu mua nông sản (tiêu, điều, cà phê).
• Bộ máy tổ chức: Cơ cấu quản lý trực tuyến - chức năng gồm 4 bộ phận chính: Giám đốc, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh và Bộ phận Kho.
• Tình hình biến động lao động giai đoạn 2022–2024:

Chỉ tiêu	Năm 2022 (Người)	Cơ cấu (%)	Năm 2023 (Người)	Cơ cấu (%)	Năm 2024 (Người)	Cơ cấu (%)	Biến động 2023/2022 (+/- Người)	Biến động 2023/2022 (%)	Biến động 2024/2023 (+/- Người)	Biến động 2024/2023 (%)
Tổng số lao động	13	100,0	5	100,0	8	100,0	-8	-61,5	+3	+60,0
Phân theo trình độ:
Đại học	4	30,8	2	40,0	2	37,5	-2	-50,0	0	0,0
Cao đẳng, trung cấp	3	23,1	1	20,0	2	25,0	-2	-66,6	+1	+100,0
Lao động phổ thông	6	46,1	2	40,0	4	37,5	-4	-66,6	+2	+100,0
Phân theo giới tính:
Nam	10	76,9	3	60,0	5	62,5	-7	-70,0	+2	+66,6
Nữ	3	23,1	2	40,0	3	37,5	-1	-33,3	+1	+50,0

• Phân tích cơ cấu tài sản và nguồn vốn:

Chỉ tiêu	Năm 2022 (VNĐ)	Tỷ trọng 2022 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN
I. Tiền và các khoản tương đương tiền	2.433.340.019	10,23
II. Các khoản phải thu	14.349.478.500	60,34
- Phải thu của khách hàng	14.349.478.500	60,34
III. Hàng tồn kho	6.986.857.160	29,38
B. TÀI SẢN DÀI HẠN VÀ KHÁC
- Tài sản cố định	-	0,00
- Thuế GTGT được khấu trừ / Tài sản khác	10.002.824	0,05
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	23.779.678.503	100,00
I. NỢ PHẢI TRẢ	20.328.715.740	85,78
1. Phải trả người bán	28.709.340	0,12
2. Người mua trả tiền trước	400.000.000	1,68
3. Vay và nợ thuê tài chính	19.900.000.000	83,69
II. VỐN CHỦ SỞ HỮU	3.450.962.763	14,22
1. Vốn góp của chủ sở hữu	3.000.000.000	12,62
2. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối	450.962.763	1,60
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	23.779.678.503	100,00

Phân tích biến động tài chính chỉ ra:

• Tài sản: Năm 2022 đạt 23.779.678.503 đồng, năm 2023 tăng 29,25% (lên mức trên 30,4 tỷ đồng) do công ty mở rộng bán chịu đẩy các khoản phải thu tăng mạnh (tăng 51,36%). Sang năm 2024, tổng tài sản giảm xuống 28,9 tỷ đồng (-2,26 tỷ đồng so với 2023) do công ty tái cơ cấu và thu hồi nợ. Tiền mặt suy giảm liên tục (năm 2023 giảm 16,12%; năm 2024 tiếp tục giảm 26%), cho thấy tính thanh khoản nhanh bị thu hẹp. Hàng tồn kho năm 2024 tăng 5,88% (+410.442 đồng) nhằm dự trữ đáp ứng kế hoạch kinh doanh.
• Nguồn vốn: Năm 2022 nợ phải trả chiếm tới 85,78% tổng nguồn vốn, trong đó vay nợ tài chính chiếm tỷ trọng chi phối 83,69% (19,9 tỷ đồng), cho thấy mức độ đòn bẩy tài chính rất cao; vốn chủ sở hữu đạt 3.450.962.763 đồng (chiếm 14,22%).
• Thực trạng vận dụng chế độ kế toán tại công ty: Đơn vị áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, sử dụng hình thức kế toán trên máy vi tính.
• Thực tế hạch toán các nghiệp vụ năm 2024: Khóa luận trích xuất và phân tích cụ thể các nghiệp vụ phát sinh thông qua hệ thống chứng từ và sổ kế toán:
  • Doanh thu bán hàng: Chứng từ gồm hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho (như Phiếu xuất kho số 00002-24, số 00253-24), trích Sổ chi tiết TK 511 (Biểu mẫu 2.3) và Sổ cái TK 511 (Biểu mẫu 2.4).
  • Giảm trừ doanh thu: Áp dụng biên bản chiết khấu (Biểu mẫu 2.6) và ghi nhận trực tiếp vào bên Nợ TK 511.
  • Doanh thu và chi phí tài chính: Hạch toán lãi tiền gửi, chiết khấu thanh toán qua sao kê ngân hàng (Biểu mẫu 2.5, 2.13), Sổ chi tiết và Sổ cái TK 515 (Biểu mẫu 2.7, 2.8), TK 635 (Biểu mẫu 2.14, 2.15).
  • Giá vốn hàng bán: Hạch toán dựa trên phiếu xuất kho và bảng tính giá xuất kho, ghi nhận Nợ TK 632/Có TK 156, phản ánh trên Sổ chi tiết và Sổ cái TK 632 (Biểu mẫu 2.11, 2.12).
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Công ty hạch toán chi phí quản lý trên TK 6422, theo dõi chi tiết trên Biểu mẫu 2.17 và 2.18.
  • Chi phí khác và Thuế TNDN: Hạch toán nghiệp vụ 811 trên phần mềm (Biểu mẫu 2.19, 2.20, 2.21), kê khai quyết toán thuế theo Tờ khai quyết toán thuế năm 2024 (Biểu mẫu 2.22).
  • Xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện kết chuyển doanh thu thuần, giá vốn, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính sang TK 911 (Biểu mẫu 2.24: Kết chuyển lãi lỗ trên phần mềm; Biểu mẫu 2.25: Trích sổ chi tiết TK 911).

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV THƯƠNG MẠI HÙNG THỊNH ĐẮK NÔNG

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả chỉ ra các điểm tồn tại và đưa ra kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá về tổ chức công tác kế toán:
  • Ưu điểm: Bộ máy tổ chức gọn nhẹ, áp dụng công nghệ thông tin trong ghi chép số liệu, tuân thủ tương đối đầy đủ khuôn khổ biểu mẫu chứng từ cơ bản của Thông tư 133/2016/TT-BTC.
  • Nhược điểm: Quy mô nhân sự biến động mạnh; công tác luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho, bán hàng và kế toán đôi khi chưa đồng bộ; chính sách bán chịu thiếu sự kiểm soát chặt chẽ dẫn đến tỷ trọng nợ phải thu cao kéo dài; cơ cấu nợ vay tài chính chiếm tỷ lệ quá lớn trong nguồn vốn gây áp lực chi phí lãi vay.
• Đánh giá về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh:
  • Tồn tại: Việc theo dõi chi tiết các khoản chiết khấu thương mại và giảm giá bán hàng chưa có sổ phụ trợ riêng biệt; khâu phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chưa bóc tách cụ thể giữa hai tiểu khoản TK 6421 và TK 6422; khâu đối chiếu công nợ khách hàng định kỳ còn chậm.
• Các giải pháp hoàn thiện:
  • Nhóm giải pháp về tổ chức kế toán: Củng cố quy trình luân chuyển chứng từ; chuẩn hóa việc lập và phê duyệt chứng từ bán hàng và xuất kho; thiết lập quy định kiểm soát công nợ phải thu, phân loại khách hàng theo độ tín nhiệm để hạn chế rủi ro nợ khó đòi.
  • Nhóm giải pháp về hạch toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD: Tách bạch chi tiết việc ghi nhận chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) thay vì gộp chung, giúp phục vụ phân tích hiệu quả từng kênh phân phối; ứng dụng triệt để chức năng kết chuyển tự động trên phần mềm để hạn chế sai sót số học khi lập báo cáo tài chính cuối kỳ; hoàn thiện phương pháp trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi và dự phòng giảm giá hàng tồn kho nông sản.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được các dữ liệu tài chính then chốt của Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông qua giai đoạn 2022–2024:

• Phản ánh trung thực quy mô tài sản biến động từ 23.779.678.503 đồng năm 2022, tăng lên 30.497 triệu đồng năm 2023 và giảm nhẹ xuống 28.994 triệu đồng năm 2024.
• Làm rõ thực trạng công nợ khách hàng: Phải thu khách hàng năm 2022 là 14.349.478.500 đồng (chiếm 60,34% tổng tài sản), năm 2023 tăng 6,07% (lên 15.220 triệu đồng) và năm 2024 tiếp tục tăng 10,22%, chỉ ra tình trạng vốn của công ty bị chiếm dụng lớn do nới lỏng chính sách bán chịu.
• Chỉ rõ cơ cấu nguồn vốn mất cân đối nghiêm trọng năm 2022 khi nợ phải trả lên đến 20.328.715.740 đồng (85,78%), trong đó nợ vay tài chính là 19.900.000.000 đồng (83,69%), trong khi vốn chủ sở hữu chỉ đạt 3.450.962.763 đồng (14,22%).
• Khóa luận đã hệ thống hóa chuỗi chứng từ, sổ sách minh họa thực tế thông qua 25 biểu mẫu và 13 sơ đồ tài khoản, phản ánh chính xác quy trình luân chuyển từ hóa đơn, phiếu xuất kho, phiếu thu sang Sổ cái và Sổ chi tiết các tài khoản 511, 515, 632, 635, 6422, 811, 821, 911.
• Tác giả tự đóng góp các nhóm kiến nghị gắn với thực tiễn đơn vị: giải pháp bóc tách chi phí quản lý kinh doanh, tăng cường kiểm soát thu hồi nợ khách hàng nhằm giảm rủi ro thanh khoản và hoàn thiện quy trình kết chuyển tự động cuối kỳ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn trong khuôn khổ một doanh nghiệp thương mại có quy mô nhỏ (Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông) với dữ liệu thực tế giai đoạn 2022–2024, do đó các phân tích và đề xuất mang tính đặc thù cao cho đơn vị, chưa mang tính đại diện cho toàn ngành phân phối vật tư nông nghiệp.
  • Đề tài tập trung chủ yếu vào khía cạnh kế toán tài chính theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC để lập báo cáo theo luật định, chưa đi sâu vào kế toán quản trị doanh thu - chi phí (như phân tích điểm hòa vốn, phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận CVP cho từng mặt hàng nông sản hay phân bón).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc thiết lập hệ thống kế toán quản trị doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo từng mặt hàng, từng nhóm khách hàng và từng địa bàn tiêu thụ.
  • Nghiên cứu giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ đối với chu trình bán hàng - thu tiền nhằm quản trị rủi ro tín dụng thương mại tại các doanh nghiệp phân phối nông nghiệp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo cụ thể về phương pháp thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành kế toán tài chính; cung cấp mẫu phân tích báo cáo tài chính kết hợp đối chiếu hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán viên và cán bộ quản trị doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Đặc biệt có giá trị tham khảo ở phần trích xuất hệ thống chứng từ thực tế (phiếu xuất kho, sổ chi tiết, sổ cái, tờ khai quyết toán thuế) và phương pháp hạch toán kết chuyển tài khoản 911 phục vụ xác định kết quả kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông áp dụng chế độ kế toán nào và thuộc loại hình pháp lý gì?
Công ty là doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn một thành viên ngoài Nhà nước, có tư cách pháp nhân riêng, được cấp phép hoạt động từ ngày 14/11/2018 (mã số thuế: 6400397632). Về chuyên môn, công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính và sử dụng hình thức kế toán trên máy vi tính.

2. Tình hình cơ cấu nguồn vốn của công ty năm 2022 có đặc điểm gì đáng chú ý?
Năm 2022, tổng nguồn vốn của công ty đạt 23.779.678.503 đồng, nhưng nợ phải trả chiếm tới 85,78% (20.328.715.740 đồng). Đáng chú ý, khoản mục Vay và nợ thuê tài chính lên tới 19.900.000.000 đồng (chiếm 83,69% tổng nguồn vốn). Vốn chủ sở hữu chỉ chiếm 14,22% (3.450.962.763 đồng, trong đó vốn góp chủ sở hữu là 3 tỷ đồng và lợi nhuận chưa phân phối là 450.962.763 đồng). Cơ cấu này cho thấy công ty phụ thuộc chủ yếu vào nguồn vốn vay ngân hàng.

3. Quy mô lao động của công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2022–2024?
Năm 2022, tổng số lao động là 13 người. Đến năm 2023, do khó khăn trong kinh doanh, công ty cắt giảm nhân sự xuống còn 5 người (giảm 61,5%). Sang năm 2024, nhân sự phục hồi lên 8 người (tăng 60% so với năm 2023). Về cơ cấu giới tính, lao động nam luôn chiếm đa số (năm 2022 chiếm 76,9%; năm 2024 chiếm 62,5%) do đặc thù ngành nghề buôn bán nông sản và phân bón đòi hỏi bốc xếp và vận chuyển nặng.

4. Khóa luận sử dụng những tài khoản nào để phản ánh chi phí quản lý kinh doanh và giá vốn hàng bán?
Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, công ty sử dụng Tài khoản 632 để hạch toán giá vốn hàng bán và Tài khoản 642 để phản ánh chi phí quản lý kinh doanh. Tại đơn vị, chi phí quản lý kinh doanh được theo dõi và hạch toán trực tiếp trên tiểu khoản TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), thể hiện qua Sổ chi tiết TK 6422 (Biểu mẫu 2.17) và Sổ cái TK 6422 (Biểu mẫu 2.18).

5. Các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng được trình bày trong khóa luận gồm những tiêu chuẩn nào?
Theo quy định tại khoản 1.2 Điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC được trích dẫn trong khóa luận, doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện: (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; (2) Không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; (4) Đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch; (5) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Cao Thị Trâm đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng hạch toán kế toán doanh thu, chi phí cùng quy trình xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Hùng Thịnh Đắk Nông theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua các phân tích định lượng số liệu giai đoạn 2022–2024 và hệ thống chứng từ năm 2024, đề tài đã chỉ rõ những thành công trong việc tin học hóa kế toán cũng như các rủi ro tài chính phát sinh từ tỷ lệ nợ vay cao và áp lực thu hồi nợ khách hàng. Những giải pháp hoàn thiện được tác giả đề xuất mang tính cụ thể, thiết thực, giúp doanh nghiệp củng cố công tác kế toán nội bộ và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong điều kiện kinh doanh thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP. Tổng quan về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh: 1. Những vấn về chung liên quan đến kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh: 1.Một số khái niệm về doanh thu: Doanh thu là một trong những chỉ tiêu quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, bởi đây là nguồn thu có vai trò giúp doanh nghiệp thực hiện chi trả những khoản phát sinh liên quan đến quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó đây còn là khoản quan trọng để duy trì hoạt động và phát triển hơn trong các năm tiếp theo và dưới đây là khái niệm về doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (Ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính) thì doanh thu được hiểu là: Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.

Theo điều 56 Thông tư số 133/ 2016/TT- BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài Chính “Nguyên tắc kế toán doanh thu” thì doanh thu được hiểu là: Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền. Như vậy có rất nhiều quan điểm về doanh thu nhưng để nói chung bản chất của doanh thu là khoản thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực xây lắp nói riêng và toàn thể lĩnh vực hoạt động trong nền kinh tế nói chung. Các khoản giảm trừ doanh thu: Các khoản giảm trừ doanh thu là những khoản đã phát sinh được điều chỉnh nhằm làm giảm doanh thu bán hàng hóa, sản phẩm và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong kỳ kế toán.

Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại trong đó: 4 - Chiết khấu thương mại: Là khoản tiền doanh nghiệp giảm giá cho khách hàng khi mua hàng với số lượng lớn hàng hóa hoặc dịch vụ của công ty. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do sản phẩm, hàng hóa kém chất lượng, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế. - Hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối trả tiền. Điều kiện ghi nhận doanh thu: Đối chiếu với quy định tại khoản 1.2 điều 57 thông tư 133/2016/TT-BTC về tài khoản 511- doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ thì: - Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đáp ứng các điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua.

+ Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.