Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nguyễn Danh

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD tại Công ty TNHH Nguyễn Danh năm 2024

• Tác giả: Nguyễn Trần Hồng Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Lê Viết Giáp
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nguyễn Danh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán doanh thu chi phí tại TNHH Nguyễn Danh

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò cốt lõi trong hoạt động vận hành của Công ty TNHH Nguyễn Danh. Doanh nghiệp hoạt động thương mại và phân phối hàng hóa. Do đó, các nghiệp vụ kinh tế phát sinh mỗi ngày diễn ra với tần suất cao. Công tác hạch toán chuẩn xác giúp nhà quản lý nắm bắt toàn diện tình hình lưu chuyển tiền tệ. Doanh thu bán hàng bù đắp toàn bộ giá vốn, chi phí quản lý và chi phí logistics. Việc kiểm soát chặt chẽ từng khoản chi tạo tiền đề nâng cao biên lợi nhuận ròng. Báo cáo tài chính minh bạch còn hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuẩn xác nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Đội ngũ kế toán đóng vai trò cầu nối thông tin. Số liệu kế toán cung cấp cơ sở vững chắc cho các quyết định đầu tư mở rộng thị trường. Doanh nghiệp duy trì phương pháp tính giá xuất kho và phân bổ chi phí hợp lý. Nhờ vậy, kết quả kinh doanh luôn phản ánh đúng thực tế khách quan.

1.1. Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận doanh thu

Doanh thu phản ánh tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán. Nguồn thu này phát sinh từ các hoạt động tiêu thụ hàng hóa và cung cấp dịch vụ thông thường. Công ty TNHH Nguyễn Danh áp dụng nguyên tắc cơ sở dồn tích để ghi nhận doanh thu. Kế toán xác nhận doanh thu ngay khi chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng. Đồng thời, doanh nghiệp phải chắc chắn thu được lợi ích kinh tế tương ứng. Mọi chứng từ như hóa đơn giá trị gia tăng và biên bản bàn giao đều được kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng. Việc tuân thủ nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí giúp bức tranh tài chính luôn chuẩn xác.

1.2. Phân loại chi phí và kết quả kinh doanh

Chi phí tại Công ty TNHH Nguyễn Danh được phân loại theo từng mục đích kinh tế cụ thể. Cơ cấu chi phí bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Đội ngũ xe vận tải và nhân công bốc dỡ tạo ra khoản chi phí bán hàng đáng kể. Trong khi đó, chi phí quản lý bao gồm tiền lương nhân viên điều hành cùng khấu hao tài sản cố định. Kết quả kinh doanh là thước đo chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí. Chỉ số lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh phản ánh năng lực cạnh tranh cốt lõi. Việc bóc tách chi tiết từng khoản mục chi phí giúp ban giám đốc kiểm soát lãng phí ngân sách hiệu quả.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại TNHH Nguyễn Danh

Thực tế hạch toán tại Công ty TNHH Nguyễn Danh bộc lộ nhiều điểm sáng bên cạnh những hạn chế nhất định. Doanh nghiệp tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung. Các nhân viên xử lý chứng từ kịp thời và tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam. Tuy nhiên, khâu ghi nhận doanh thu và chi phí vận chuyển còn gặp một số vướng mắc thực tế. Số lượng hóa đơn bán buôn trong ngày rất lớn, tạo áp lực nhập liệu thủ công. Tình trạng đối chiếu công nợ khách hàng đôi khi xảy ra chậm trễ. Chi phí bán hàng biến động mạnh do giá xăng dầu và cước phí logistics thay đổi liên tục. Cơ cấu lao động giảm 8,89% trong giai đoạn 2022-2023 đặt ra yêu cầu tái cấu trúc vận hành. Việc ứng dụng công nghệ cơ giới hóa giúp giảm tải bốc vác thủ công nhưng làm tăng chi phí khấu hao máy móc. Chi phí quản lý chưa được phân bổ linh hoạt theo từng nhóm mặt hàng chủ lực. Những thiếu sót này gây ảnh hưởng đến tính kịp thời của báo cáo kết quả kinh doanh cuối kỳ.

2.1. Tồn tại trong hạch toán doanh thu và nợ phải thu

Quy trình quản lý chứng từ bán hàng tại công ty vẫn tồn tại nhiều khâu trung gian. Nhân viên giao hàng chuyển giao biên bản giao nhận về phòng kế toán chưa thật sự đồng bộ. Điều này gây nên sự sai lệch về thời điểm hạch toán doanh thu thực tế. Hoạt động theo dõi nợ phải thu của khách hàng tiêu thụ buôn chưa được số hóa triệt để. Tỷ lệ nợ quá hạn có xu hướng tăng nhẹ trong các giai đoạn kinh doanh cao điểm. Việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi đôi lúc chưa bám sát tình hình thanh toán thực tế của đối tác. Doanh nghiệp cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn để hạn chế rủi ro thất thoát vốn lưu động.

2.2. Bất cập trong kiểm soát chi phí và xác định lợi nhuận

Chi phí vận hành của Công ty TNHH Nguyễn Danh chịu sức ép lớn từ biến động thị trường. Chi phí vận chuyển và kho bãi chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng chi phí hoạt động. Định mức tiêu hao nhiên liệu của đội xe chưa được cập nhật theo cung đường thực tế. Khoản chi bốc xếp thủ công tuy giảm do mua sắm máy móc nhưng chi phí sửa chữa lại gia tăng. Bên cạnh đó, phương pháp tập hợp chi phí bán hàng và chi phí quản lý cuối tháng còn dồn ứ. Nhân viên kế toán mất nhiều thời gian để phân bổ chi phí cho từng hợp đồng tiêu thụ. Sai số trong hạch toán chi phí dẫn đến biến động bất thường của kết quả kinh doanh thuần.

III. Giải pháp kế toán doanh thu chi phí cho TNHH Nguyễn Danh

Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ cấp bách tại Công ty TNHH Nguyễn Danh. Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ và chuẩn hóa quy trình. Trước hết, việc ứng dụng phần mềm kế toán chuyên sâu giúp tự động hóa khâu lập hóa đơn điện tử. Dữ liệu bán hàng cần kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý kho vận. Điều này giảm thiểu tối đa sai sót trong quá trình nhập liệu bằng tay. Thứ hai, ban lãnh đạo cần xây dựng lại bảng định mức chi phí bán hàng, đặc biệt là chi phí xăng xe và bảo trì phương tiện. Kế toán cần theo dõi sát sao vòng quay khoản phải thu để giảm tỷ lệ công nợ quá hạn. Doanh nghiệp nên đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên. Sự kết hợp giữa quy trình kiểm soát nội bộ và công nghệ hiện đại sẽ giúp hạch toán kết quả kinh doanh chính xác, tạo tiền đề gia tăng lợi nhuận bền vững.

3.1. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý doanh thu

Công ty TNHH Nguyễn Danh cần trang bị phần mềm bán hàng tích hợp trực tiếp với phần mềm kế toán. Mọi dữ liệu phát sinh từ đơn đặt hàng, xuất kho đến lập hóa đơn phải được luân chuyển tự động trên nền tảng số. Kế toán doanh thu có thể truy xuất báo cáo doanh số theo thời gian thực. Hệ thống tự động phân loại doanh thu theo từng mặt hàng và từng kênh phân phối. Ngoài ra, việc gửi thông báo công nợ tự động qua thư điện tử giúp rút ngắn thời gian thu hồi vốn. Khách hàng dễ dàng thanh toán qua các cổng điện tử hoặc tài khoản ngân hàng liên kết. Chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu suất làm việc mà còn hạn chế tối đa rủi ro thất thoát doanh thu.

3.2. Tối ưu hóa chi phí vận hành và phương pháp phân bổ

Tối ưu chi phí đòi hỏi doanh nghiệp rà soát kỹ lưỡng các định mức chi phí kho vận và bốc xếp. Công ty cần gắn thiết bị giám sát hành trình cho toàn bộ xe vận tải nhằm kiểm soát mức tiêu thụ xăng dầu thực tế. Kế toán tiến hành phân loại chi phí biến đổi và chi phí cố định rõ ràng. Phương pháp phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý nên dựa trên doanh thu của từng nhóm sản phẩm. Cách phân bổ này phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh của từng ngành hàng phân phối. Hơn nữa, việc bảo dưỡng máy móc định kỳ giúp doanh nghiệp hạn chế phát sinh chi phí sửa chữa đột xuất. Hệ thống kiểm soát chi phí chặt chẽ sẽ thúc đẩy kết quả kinh doanh đạt mức tối đa.

IV. Ý nghĩa kế toán doanh thu chi phí đối với TNHH Nguyễn Danh

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò đòn bẩy phát triển cho Công ty TNHH Nguyễn Danh. Hệ thống số liệu chính xác giúp doanh nghiệp đánh giá trung thực sức khỏe tài chính qua từng thời kỳ. Ban lãnh đạo nắm rõ nguồn lợi nhuận đến từ nhóm mặt hàng nào để định hình chiến lược kinh doanh tương lai. Đồng thời, công tác hạch toán chuẩn mực loại bỏ các khoản chi lãng phí và củng cố nguồn vốn lưu động. Việc thực hiện nghiêm túc chế độ kế toán hiện hành giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, phòng tránh rủi ro pháp lý về thuế. Trong bối cảnh áp dụng thiết bị hiện đại và giảm bớt nhân công thủ công, kế toán chi phí càng thể hiện tầm quan trọng. Dữ liệu kế toán cung cấp nền tảng vững chắc để ban điều hành mở rộng quy mô phân phối và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Ứng dụng báo cáo quản trị vào ra quyết định kinh doanh

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cung cấp thông tin toàn diện về hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Nhà quản trị có thể phân tích xu hướng tăng trưởng doanh thu theo từng tháng và từng quý. Việc đánh giá tỷ lệ chi phí trên doanh thu giúp phát hiện nhanh các dấu hiệu lãng phí phát sinh trong khâu bán hàng. Doanh nghiệp dễ dàng nhận diện những sản phẩm đem lại lợi nhuận cao để ưu tiên nhập hàng. Ngược lại, những mặt hàng tiêu thụ chậm sẽ có kế hoạch giảm giá giải phóng tồn kho. Dữ liệu kế toán minh bạch là công cụ đắc lực hỗ trợ doanh nghiệp đàm phán hạn mức tín dụng với các ngân hàng thương mại.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ

Kinh nghiệm từ Công ty TNHH Nguyễn Danh mang lại bài học giá trị cho các doanh nghiệp cùng ngành. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học cần được chú trọng ngay từ giai đoạn đầu thành lập. Doanh nghiệp cần phân định rạch ròi trách nhiệm giữa các bộ phận kinh doanh, kho vận và kế toán. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khâu giúp chứng từ mua bán hàng được luân chuyển thông suốt. Đầu tư vào hệ thống phần mềm và thiết bị hỗ trợ bốc xếp hiện đại là bước đi tất yếu để nâng cao năng suất. Quản lý tài chính chặt chẽ, tối ưu chi phí và xác định kết quả kinh doanh minh bạch sẽ đảm bảo sự phát triển ổn định lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường với mức độ cạnh tranh ngày càng gia tăng, các doanh nghiệp tại Việt Nam không ngừng nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm duy trì sự tồn tại và phát triển bền vững trước các đối thủ trong nước và quốc tế. Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, hoạt động tiêu thụ giữ vị trí trọng yếu, tác động trực tiếp đến khả năng bù đắp chi phí, hình thành lợi nhuận và duy trì hoạt động kinh doanh liên tục. Để bảo đảm mục tiêu lợi nhuận, doanh nghiệp cần thiết lập công tác quản lý tài chính hiệu quả, trong đó theo dõi sát sao doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản lý cơ bản. Hệ thống thông tin kế toán cung cấp dữ liệu kịp thời, chính xác giúp nhà quản trị đánh giá hiệu quả vận hành, điều chỉnh kế hoạch và hoạch định chiến lược, đồng thời bảo đảm tính minh bạch tài chính phục vụ nghĩa vụ với Nhà nước và các đối tác liên quan. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Trần Hồng Nhi đã lựa chọn đề tài "Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nguyễn Danh" cho khóa luận tốt nghiệp ngành Kế toán tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Viết Giáp.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ chính:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
2. Tìm hiểu và phản ánh thực trạng công tác kế toán, trọng tâm là kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nguyễn Danh.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị khảo sát.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được quy định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nguyễn Danh.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH Nguyễn Danh, địa chỉ tại số 205 Hùng Vương, phường An Cựu, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian:
  • Phân tích tình hình lao động, tài sản và nguồn vốn của công ty trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023.
  • Tập hợp số liệu doanh thu, chi phí và khảo sát hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán dựa trên số liệu thực tế phát sinh trong Quý 2 năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành của Việt Nam cùng các chuẩn mực quốc tế liên quan:

• Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 15 (IFRS 15): Tiếp cận khái niệm doanh thu là tổng các lợi ích kinh tế trong kỳ phát sinh từ hoạt động thông thường làm tăng vốn chủ sở hữu, loại trừ phần đóng góp của cổ đông và các khoản thu hộ bên thứ ba.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác): Quy định doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – Chuẩn mực chung): Quy định định nghĩa và điều kiện ghi nhận chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh công nợ làm giảm vốn chủ sở hữu.
• Thông tư 200/2014/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 22/12/2014: Khung pháp lý chủ đạo điều chỉnh việc phân loại, hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán kế toán đối với doanh thu, chi phí, các khoản giảm trừ doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.

Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng trong cơ sở lý thuyết bao gồm:

• Tài khoản phản ánh doanh thu và thu nhập: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, chi tiết từ TK 5111 đến TK 5118), TK 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu: TK 5211 - Chiết khấu thương mại, TK 5212 - Hàng bán bị trả lại, TK 5213 - Giảm giá hàng bán), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 711 (Thu nhập khác).
• Tài khoản tập hợp chi phí: TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 641 (Chi phí bán hàng, chi tiết từ TK 6411 đến TK 6418), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp, chi tiết từ TK 6421 đến TK 6428), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm TK 8211 hiện hành và TK 8212 hoãn lại).
• Tài khoản xác định kết quả: TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp giữa phương pháp thu thập và phương pháp xử lý dữ liệu:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập thông tin từ văn bản quy phạm pháp luật, Thông tư 200/2014/TT-BTC, chuẩn mực VAS, giáo trình chuyên ngành kế toán, kết hợp khai thác số liệu kế toán thô, báo cáo tài chính và sổ sách thực tế tại phòng kế toán của công ty.
• Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp quy trình hạch toán, kiểm tra chứng từ, định khoản nghiệp vụ thu - chi và quy trình luân chuyển chứng từ tại doanh nghiệp.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn cán bộ quản lý và nhân viên phòng kế toán để nắm bắt lịch sử hình thành, chu trình sản xuất kinh doanh và trình tự xử lý các phần hành kế toán cụ thể.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng kỹ thuật thống kê, phân tích dữ liệu và phương pháp so sánh (so sánh số tuyệt đối và số tương đối) để đánh giá xu hướng biến động của các chỉ tiêu lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.

Nguồn dữ liệu sử dụng là dữ liệu thứ cấp trích xuất từ hệ thống sổ sách kế toán (sổ nhật ký chung, sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản 511, 515, 632, 635, 641, 642, 821, 911), hệ thống chứng từ gốc (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu chi, giấy báo Có ngân hàng, ủy nhiệm chi, biên lai phí đường bộ) và bảng lương giai đoạn 2021–2023 cùng Quý 2 năm 2024 của Công ty TNHH Nguyễn Danh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kế toán tài chính về doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh:

• Điều kiện ghi nhận doanh thu: Tác giả phân định điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện: chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu; không còn nắm giữ quyền quản lý hoặc kiểm soát; doanh thu được xác định chắc chắn; doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế; xác định được các chi phí liên quan) và doanh thu cung cấp dịch vụ (thỏa mãn đồng thời 4 điều kiện: doanh thu xác định chắc chắn; có khả năng thu được lợi ích kinh tế; xác định được mức độ hoàn thành công việc tại thời điểm báo cáo; xác định được chi phí phát sinh và chi phí để hoàn thành giao dịch).
• Nguyên tắc kế toán chi phí: Trình bày nguyên tắc phù hợp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán số 01, đòi hỏi chi phí phải được ghi nhận đồng thời và tương ứng với doanh thu tạo ra trong kỳ báo cáo. Chi phí được phân loại thành giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Các tài khoản chi phí không có số dư cuối kỳ và phải kết chuyển toàn bộ sang tài khoản 911 vào cuối kỳ kế toán.
• Phương pháp xác định kết quả kinh doanh: Kết quả kinh doanh thể hiện hiệu quả tài chính tổng hợp qua công thức xác định lợi nhuận kế toán trước thuế gồm tổng của lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh (lợi nhuận gộp cộng doanh thu tài chính trừ chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp) và lợi nhuận khác (thu nhập khác trừ chi phí khác). Chương 1 cũng trình bày chi tiết kết cấu của tài khoản 911 và sơ đồ luân chuyển hạch toán kết chuyển cuối kỳ.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nguyễn Danh

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, bộ máy quản lý và thực tế công tác kế toán tại đơn vị:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH Nguyễn Danh hoạt động hơn 20 năm trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng, cơ khí công nghiệp. Danh mục sản phẩm bao gồm tôn (tôn thường, tôn cách nhiệt, tôn cách âm), xà gồ, lưới B40, kẽm gai, cửa cuốn, cửa kéo, thang nhôm, gia công cơ khí, sơn tĩnh điện công nghệ cao và thi công nhà thép tiền chế. Công ty đăng ký các mã ngành kinh doanh: 2022 (Sản xuất sơn, véc ni, sơn tĩnh điện), 2592 (Gia công cơ khí, xử lý và tráng phủ kim loại), 2599 (Sản xuất quả cầu thông gió), 4100 (Xây dựng nhà các loại), 4210 (Xây dựng công trình đường bộ), 4290 (Xây dựng công trình thủy lợi), 4663 (Bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt trong xây dựng: inox, cán tôn, xà gồ, dệt lưới thép), 4933 (Vận tải hàng hóa bằng đường bộ). Thị trường tiêu thụ mở rộng từ Thừa Thiên Huế sang các địa phương lân cận như Quảng Bình, Quảng Trị và Đà Nẵng.
• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Cơ cấu quản lý theo mô hình trực tuyến đứng đầu là Giám đốc, chỉ đạo 4 bộ phận chức năng gồm Bộ phận Kế toán, Bộ phận Bán hàng, Bộ phận Sản xuất Nhà máy và Bộ phận Kho. Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung do Kế toán trưởng kiêm kế toán thuế phụ trách chung, chỉ đạo trực tiếp Kế toán tổng hợp, Kế toán bán hàng, Kế toán công nợ, Kế toán lương, Kế toán kho và Thủ quỹ.
• Chế độ và chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC; năm tài chính theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam (VND); tính khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ; hình thức sổ kế toán áp dụng là Nhật ký chung.
• Thực trạng nguồn lực lao động giai đoạn 2022–2023: Quy mô lao động có sự tinh giảm do công ty đưa máy móc thiết bị hiện đại vào thay thế lao động thủ công trong các khâu sản xuất, bốc dỡ và vận chuyển.
• Quy trình hạch toán nghiệp vụ Quý 2/2024: Tác giả minh họa quy trình ghi chép qua các chứng từ và sổ kế toán thực tế:
  • Doanh thu bán hàng và tài chính: Hóa đơn GTGT số 722 và 1018, Sổ chi tiết và Sổ cái TK 511; Giấy báo Có tiền lãi ngân hàng các tháng 4, tháng 5, tháng 6, Sổ cái TK 515.
  • Chi phí hoạt động: Phiếu xuất kho theo giá vốn, Sổ chi tiết và Sổ cái TK 632; Sổ chi tiết và Sổ cái TK 635; Hóa đơn và phiếu chi tiền xăng dầu, Sổ chi tiết và Sổ cái TK 641; Hóa đơn thanh toán dịch vụ, ủy nhiệm chi tiền điện, biên lai và phiếu chi phí sử dụng đường bộ, cước dịch vụ, Sổ chi tiết và Sổ cái TK 642.
  • Thuế và xác định kết quả: Sổ chi tiết và Sổ cái TK 821 phản ánh thuế thu nhập doanh nghiệp; Sổ chi tiết và Sổ cái TK 911 thực hiện các bút toán kết chuyển doanh thu, giá vốn, chi phí quản lý, chi phí bán hàng để xác định kết quả kinh doanh.

Chương 3: Một số giải pháp giúp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nguyễn Danh

Chương 3 tập trung vào đánh giá thực trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp:

• Đánh giá thực trạng: Phân tích các ưu điểm đạt được trong việc tuân thủ chế độ kế toán Thông tư 200/2014/TT-BTC, áp dụng hình thức Nhật ký chung phù hợp với quy mô doanh nghiệp, tổ chức phân công công việc cụ thể cho từng nhân viên kế toán phần hành. Đồng thời, tác giả chỉ ra các mặt hạn chế còn tồn tại trong việc luân chuyển chứng từ, theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu, quản lý công nợ khách hàng và chi tiết hóa các khoản mục chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp.
• Giải pháp hoàn thiện: Tác giả xây dựng các đề xuất mang tính ứng dụng nhằm hoàn thiện quy trình lập và kiểm soát chứng từ gốc, tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng và ghi nhận giá vốn, tăng cường kiểm soát công nợ phải thu, và hoàn thiện kỹ thuật hạch toán các tài khoản doanh thu, chi phí phục vụ việc xác định chính xác kết quả kinh doanh định kỳ tại Công ty TNHH Nguyễn Danh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được thực trạng nguồn lực lao động của Công ty TNHH Nguyễn Danh qua số liệu giai đoạn 2022–2023:

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2022 (Người)	Năm 2022 Cơ cấu (%)	Năm 2023 (Người)	Năm 2023 Cơ cấu (%)	Chênh lệch 2023/2022 (+/- Người)	Chênh lệch 2023/2022 (%)
1. Phân theo giới tính
- Nam	28	62,22	Số liệu giảm	-	-	-
- Nữ	17	37,78	-	-	-	-
2. Phân theo tính chất công việc
- Lao động trực tiếp và gián tiếp	45	100,00	41	100,00	(4)	(8,89)
3. Phân theo trình độ văn hóa
- Đại học và Cao đẳng	14	31,11	-	-	-	-
- Lao động Trung cấp	18	40,00	-	-	-	-
- Lao động phổ thông	13	28,89	-	-	-	-
Tổng cộng	45	100,00	41	100,00	(4)	(8,89)

Kết quả nghiên cứu chính từ văn bản:

• Ghi nhận sự biến động tổng số lao động giảm 8,89% (giảm 4 người, từ 45 người năm 2022 xuống 41 người năm 2023). Lao động nam luôn chiếm tỷ trọng cao hơn nữ (năm 2022 nam chiếm 62,22%) do đặc thù hoạt động bốc xếp vật liệu xây dựng và đội xe vận tải. Cơ cấu trình độ năm 2022 gồm 31,11% đại học và cao đẳng, 40,00% trung cấp và 28,89% lao động phổ thông. Nguyên nhân giảm lao động được xác định do công ty đầu tư thiết bị và công nghệ hiện đại thay thế lao động thủ công trong khâu vận hành và sắp xếp kho bãi.
• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán phát sinh trong Quý 2/2024 đối với các nhóm nghiệp vụ: bán hàng tôn, xà gồ, lưới B40 (chứng từ hóa đơn số 722, số 1018); thu lãi tiền gửi ngân hàng các tháng 4, 5, 6; xuất kho giá vốn; chi phí xăng dầu vận tải đường bộ; chi phí dịch vụ mua ngoài, tiền điện và phí sử dụng đường bộ; chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển sang tài khoản 911.
• Đóng góp tự nêu của tác giả: Đề tài giúp hệ thống hóa lý luận kế toán doanh thu, chi phí trong doanh nghiệp vừa sản xuất vừa thương mại; phản ánh bức tranh thực tế về công tác kế toán tại Công ty TNHH Nguyễn Danh; cung cấp các đề xuất cụ thể giúp đơn vị hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi của văn bản:

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Số liệu kế toán chi tiết, hệ thống hóa đơn chứng từ và sổ kế toán phục vụ phân tích chuyên sâu các nghiệp vụ doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh chỉ tập trung trong phạm vi một kỳ kế toán ngắn hạn là Quý 2 năm 2024. Số liệu phân tích tổng quan nguồn lực lao động, tài sản và nguồn vốn mới dừng lại ở chuỗi số liệu 3 năm từ 2021 đến 2023, chưa bao quát được đầy đủ kết quả tài chính của cả năm tài chính 2024.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng khảo sát số liệu hạch toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh trọn vẹn trong nhiều năm tài chính liên tục để theo dõi biến động theo chu kỳ kinh doanh của ngành vật liệu xây dựng. Đồng thời, nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển theo hướng hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí và phân tích điểm hòa vốn cho từng nhóm mặt hàng (tôn, xà gồ, cơ khí, sơn tĩnh điện) nhằm hỗ trợ tốt hơn cho việc ra quyết định giá bán của ban giám đốc.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng cụ thể:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về một khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành kế toán doanh nghiệp thương mại - sản xuất; hữu ích cho việc tham khảo phương pháp thu thập, xử lý chứng từ thực tế, trình tự ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung từ chứng từ gốc lên sổ chi tiết, sổ cái và bảng tổng hợp.
• Nhân sự kế toán tại các doanh nghiệp thương mại - sản xuất vừa và nhỏ: Cung cấp kinh nghiệm thực tế về việc tổ chức chứng từ và tài khoản kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu xây dựng, cơ khí và vận tải đường bộ.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống danh mục biểu mẫu chứng từ kế toán thực tế (hóa đơn GTGT, giấy báo Có tiền gửi, phiếu xuất kho theo giá vốn, biên lai phí sử dụng đường bộ, ủy nhiệm chi) và sơ đồ luân chuyển hạch toán qua tài khoản 911 được tác giả mô tả chi tiết trong Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Nguyễn Danh áp dụng chế độ kế toán và các chính sách kế toán cơ bản nào?
Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính. Năm tài chính tính theo năm dương lịch từ ngày 01/01 đến ngày 31/12, đơn vị tiền tệ sử dụng là Đồng Việt Nam (VND). Phương pháp tính thuế GTGT là phương pháp khấu trừ. Phương pháp tính khấu hao tài sản cố định là khấu hao theo đường thẳng. Phương pháp tính giá xuất kho hàng tồn kho là phương pháp bình quân gia quyền kết hợp phương pháp kê khai thường xuyên. Hình thức sổ kế toán áp dụng là hình thức Nhật ký chung.

2. Quy mô và cơ cấu lao động của Công ty TNHH Nguyễn Danh biến động như thế nào trong giai đoạn 2022–2023?
Tổng số lao động của công ty giảm từ 45 người năm 2022 xuống còn 41 người năm 2023, tương ứng mức giảm 4 người (giảm 8,89%). Trong cơ cấu lao động, nhân viên nam luôn chiếm tỷ trọng lớn hơn nữ (năm 2022 nam chiếm 62,22% với 28 người) do đặc thù công việc kho vận và bốc xếp hàng hóa. Về trình độ văn hóa năm 2022, trình độ đại học và cao đẳng có 14 người (31,11%), trung cấp có 18 người (40,00%), và lao động phổ thông có 13 người (28,89%). Nguyên nhân giảm lao động là do doanh nghiệp đầu tư thiết bị và công nghệ hiện đại thay thế lao động thủ công.

3. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Nguyễn Danh gồm những vị trí nào và chức năng của Kế toán trưởng kiêm kế toán thuế là gì?
Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, gồm: Kế toán trưởng kiêm kế toán thuế, Kế toán tổng hợp, Kế toán bán hàng, Kế toán công nợ, Kế toán lương, Kế toán kho và Thủ quỹ. Trong đó, Kế toán trưởng kiêm kế toán thuế chịu trách nhiệm lãnh đạo phòng, tham mưu cho Giám đốc về chính sách tài chính, làm việc trực tiếp với cơ quan thuế, kiểm tra đối chiếu hóa đơn GTGT với bảng kê thuế đầu vào - đầu ra, và theo dõi tình hình thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.

4. Dữ liệu thực tế về doanh thu, chi phí và sổ sách kế toán trong khóa luận được tác giả thu thập trong giai đoạn nào?
Dữ liệu tập hợp doanh thu, chi phí và hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán (sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản 511, 515, 632, 635, 641, 642, 821, 911) được tác giả thu thập dựa trên các nghiệp vụ kinh tế phát sinh thực tế trong Quý 2 năm 2024. Các dữ liệu về tài sản, nguồn vốn và lao động được phân tích tổng hợp trong giai đoạn 2021–2023.

5. Danh mục sản phẩm và ngành nghề sản xuất kinh doanh chính của Công ty TNHH Nguyễn Danh gồm những gì?
Công ty sản xuất và kinh doanh các sản phẩm vật liệu xây dựng gồm: tôn (tôn thường, cách nhiệt, cách âm), xà gồ, lưới B40, kẽm gai, cửa cuốn, cửa kéo, thang nhôm, gia công cơ khí, sơn tĩnh điện và thi công nhà thép tiền chế. Doanh nghiệp hoạt động theo các mã ngành chính: 2022 (sản xuất sơn, véc ni, sơn tĩnh điện), 2592 (gia công cơ khí, xử lý tráng phủ kim loại), 2599 (sản xuất quả cầu thông gió), 4100 (xây dựng nhà), 4210 (xây dựng công trình đường bộ), 4290 (xây dựng công trình thủy lợi), 4663 (bán buôn vật liệu xây dựng: inox, cán tôn, xà gồ, lưới thép), và 4933 (vận tải hàng hóa bằng đường bộ).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Trần Hồng Nhi đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và chuẩn mực kế toán Việt Nam. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức bộ máy kế toán, hệ thống luân chuyển chứng từ và hạch toán sổ sách thực tế tại Công ty TNHH Nguyễn Danh thông qua số liệu Quý 2 năm 2024 cùng diễn biến lao động giai đoạn 2022–2023. Trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục hạn chế trong quản lý chứng từ và hạch toán tài khoản, góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái quát về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm doanh thu a.

Khái niệm Theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 15 (IFRS 15): “Doanh thu là tổng các lợi ích kinh tế trong kỳ, phát sinh trong quá trình hoạt động thông thường, làm nguồn vốn chủ sở hữu, chứ không phải phần đóng góp của những người tham gia góp vốn cổ phần. Doanh thu không bao gồm những khoản thu cho bên thứ ba”. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác) ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của BTC: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông.

Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. Mặc dù có nhiều khái niệm khác nhau về doanh thu, nhưng bản chất của nó có thể được hiểu là khoản thu từ HĐKD, cơ sở tạo ra KQKD trong kỳ của DN. Điều quan trọng cần khẳng định là không phải mọi nghiệp vụ kinh tế làm tăng tài sản đều phát sinh doanh thu, và không phải chỉ có sự phát sinh doanh thu mới làm thay đổi nguồn vốn chủ sở hữu. Doanh thu chỉ là một trong những nghiệp vụ kinh tế phát sinh có thể làm tăng tài sản và thay đổi vốn chủ sở hữu.

Điều kiện ghi nhận doanh thu Doanh nghiệp chỉ được phép ghi nhận doanh thu khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế và giá trị doanh thu được xác định một cách đáng tin cậy. Các điều kiện cụ thể để ghi nhận doanh thu khác nhau tùy thuộc vào loại hình giao dịch:  Doanh thu bán hàng hóa: Doanh thu từ việc bán hàng hóa chỉ được ghi nhận khi tất cả các điều kiện sau đồng thời được thỏa mãn: - Chuyển giao rủi ro và lợi ích: Phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển giao cho người mua. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không còn chịu trách nhiệm về những rủi ro như mất mát, hư hỏng hàng hóa sau khi giao hàng. - Không còn quyền quản lý hoặc kiểm soát: Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.

- Doanh thu được xác định chắc chắn: Giá trị doanh thu có thể được xác định một cách đáng tin cậy. Trong trường hợp hợp đồng cho phép người mua trả lại hàng hóa theo các điều kiện cụ thể, doanh thu chỉ được ghi nhận khi các điều kiện đó không còn hiệu lực và người mua không còn quyền trả lại hàng (ngoại trừ trường hợp khách hàng được đổi hàng hóa, dịch vụ khác). - Thu được lợi ích kinh tế: Doanh nghiệp đã hoặc có khả năng chắc chắn sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được chi phí liên quan: Các chi phí phát sinh liên quan đến giao dịch bán hàng có thể được xác định một cách đáng tin cậy.

 Doanh thu cung cấp dịch vụ: Doanh thu từ việc cung cấp dịch vụ chỉ được ghi nhận khi tất cả các điều kiện sau đồng thời được thỏa mãn: - Doanh thu được xác định chắc chắn: Giá trị doanh thu có thể được xác định một cách đáng tin cậy. Tương tự như bán hàng, nếu hợp đồng cho phép khách hàng trả lại dịch vụ theo các điều kiện cụ thể, doanh thu chỉ được ghi nhận khi các điều kiện đó không còn hiệu lực và khách hàng không còn quyền trả lại dịch vụ. - Thu được lợi ích kinh tế: Doanh nghiệp đã hoặc có khả năng chắc chắn sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ. 5 - Xác định được mức độ hoàn thành: Phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo có thể được xác định một cách đáng tin cậy.

- Xác định được chi phí: Các chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ có thể được xác định một cách đáng tin cậy. Phân loại doanh thu - Doanh thu BH&CCDV: Là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng, bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). - Doanh thu hoạt động tài chính: Là khoản thu từ hoạt động liên quan đến kinh doanh về vốn, hoạt động gửi tiền của doanh nghiệp như các nghiệp vụ đầu tư tài chính ngắn hạn, dài hạn, đầu tư chứng khoán, đầu tư góp vốn liên doanh, cho vay,. - Thu nhập khác: Là khoản thu từ những nghiệp vụ không phát sinh một cách thường xuyên trong DN như các nghiệp vụ bồi thường, tiền phạt vi phạm hợp đồng, thanh lý, nhượng bán TSCĐ… - Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: + Chiết khấu thương mại: Là khoản CKTM mà DN giảm trừ, hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ với khối lượng lớn và theo thỏa thuận bên bán sẽ dành cho bên mua một khoản CKTM (đã ghi trên hợp đồng kinh tế mua bán hoặc các cam kết mua, bán hàng).

+ Hàng bán bị trả lại: Là giá trị số sản phẩm, hàng hóa bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân như vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách. + Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm giá hàng bán thực tế phát sinh, là khoản giảm trừ cho người mua do sản phẩm, hàng hóa kém, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định hợp đồng kinh tế. Khái niệm chi phí và phân loại chi phí a. Khái niệm và điều kiện ghi nhận chi phí Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – Chuẩn mực chung): “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức 6 các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”.

Trong Kế toán Tài chính, chi phí được hiểu là các khoản hao tổn phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm cả chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh thông thường và các chi phí khác. Chi phí được đo lường bằng giá trị tiền tệ hoặc các đơn vị đo lường tương đương mà doanh nghiệp đã bỏ ra. Các khoản chi này góp phần làm giảm vốn chủ sở hữu, nhưng không bao gồm việc phân phối lợi nhuận hoặc hoàn trả vốn cho các chủ sở hữu. Do đó, chi phí có mối liên hệ mật thiết với tài sản và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp, và việc ghi nhận chi phí trong hệ thống kế toán được thực hiện dựa trên các chứng từ, tài liệu và bằng chứng xác thực sự phát sinh của chúng.

Dưới góc độ Kế toán Quản trị, chi phí được xem xét trong mối tương quan với quá trình thu thập thông tin và đưa ra quyết định quản lý. Chi phí có thể bao gồm các khoản chi tiêu thực tế phát sinh trong các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày, trong quá trình tổ chức, kiểm soát và ra quyết định. Bên cạnh đó, Kế toán Quản trị cũng xem xét các chi phí dự kiến cho việc thực hiện các dự án, hoặc chi phí cơ hội, tức là giá trị của cơ hội bị bỏ lỡ khi lựa chọn một phương án kinh doanh thay vì một phương án khác. Như vậy, dù được tiếp cận từ góc độ nào, thông tin về chi phí đều đóng vai trò then chốt đối với các nhà quản lý doanh nghiệp.

Sự biến động của chi phí có tác động trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì lý do này, việc kiểm soát chi phí một cách hiệu quả là vô cùng cần thiết để đạt được mục tiêu lợi nhuận đã được đề ra.  Điều kiện ghi nhận chi phí Theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014: “Doanh thu và chi phí tạo ra khoản doanh thu đó phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp”. Trong kế toán, nguyên tắc phù hợp yêu cầu việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải đồng thời và tương ứng với nhau.

Khi một khoản doanh thu được ghi nhận, một khoản chi phí liên quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu đó cũng cần được ghi nhận. Chi phí tương ứng với doanh thu bao gồm cả chi phí phát sinh trong kỳ báo cáo nhằm tạo ra doanh thu đó, cũng như các chi phí đã phát sinh ở các kỳ trước nhưng có liên quan đến doanh thu của kỳ hiện tại. Như vậy, nguyên tắc này đảm bảo kết quả hoạt động kinh doanh được phản ánh một cách chính xác và trung thực. 7 Theo đó, trong một kỳ kế toán, tất cả các chi phí liên quan đến việc tạo ra doanh thu và thu nhập của kỳ đó sẽ được ghi nhận, bất kể các chi phí đó phát sinh vào thời điểm nào.

Điều này có nghĩa là, nếu một chi phí được chi ra trong kỳ này nhưng liên quan đến doanh thu của kỳ sau, thì chi phí đó sẽ được ghi nhận vào kỳ sau, khi doanh thu được ghi nhận. Các tài khoản chi phí không có số dư cuối kỳ. Vào cuối mỗi kỳ kế toán, toàn bộ chi phí phát sinh trong kỳ sẽ được kết chuyển sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh để tính toán lợi nhuận. Phân loại chi phí - Giá vốn hàng bán: Đây là tổng giá trị các nguồn lực đã sử dụng để tạo ra hoặc mua về những hàng hóa/dịch vụ đã được bán ra trong một kỳ nhất định.

Nó bao gồm tất cả các chi phí, dù trực tiếp hay gián tiếp, liên quan đến quá trình này.