Khóa luận kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ

Nghiên cứu thực trạng kế toán công nợ và phân tích tình hình tài chính, quản lý công nợ thực tế tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ nhằm nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quang Huy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán công nợ tại Công ty CP Du lịch DMZ

Kế toán công nợ đóng vai trò trung tâm trong hệ thống quản trị của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ lữ hành, nhà hàng và khách sạn. Quy trình kế toán phản ánh các mối quan hệ kinh tế phát sinh hàng ngày. Bộ phận kế toán ghi nhận chi tiết từng đối tượng khách hàng và nhà cung cấp. Nhiệm vụ cơ bản gồm theo dõi nợ phải thu từ tour tuyến và nợ phải trả đối tác dịch vụ. Các nghiệp vụ bán vé, đặt phòng khách sạn diễn ra liên tục. Kế toán viên phải cập nhật chứng từ hóa đơn kịp thời. Việc phân loại công nợ theo thời hạn giúp ban giám đốc nắm rõ tình hình dòng tiền. Doanh nghiệp cần xác định rõ hạn mức tín dụng thương mại cho đại lý du lịch. Kiểm soát nợ chặt chẽ giúp hạn chế rủi ro thất thoát vốn lưu động. Hồ sơ thanh toán cần lưu trữ khoa học để phục vụ đối chiếu định kỳ. Mọi sai sót trong ghi chép đều ảnh hưởng tiêu cực đến tính chính xác của báo cáo tài chính. Do đó, tổ chức kế toán công nợ bài bản tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng ổn định.

1.1. Bản chất và nhiệm vụ của kế toán công nợ

Kế toán công nợ ghi nhận chính xác các khoản tiền phát sinh giữa công ty và đối tác. Nghiệp vụ phản ánh mối quan hệ thanh toán trong kinh doanh dịch vụ du lịch. Công nợ phải thu thể hiện lượng vốn khách hàng chiếm dụng từ hợp đồng lữ hành. Công nợ phải trả thể hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà xe, nhà hàng và khách sạn liên kết. Kế toán viên có trách nhiệm mở sổ theo dõi chi tiết cho từng đối tượng riêng biệt. Nhiệm vụ trọng tâm gồm hạch toán đúng chứng từ và đối chiếu số dư cuối kỳ. Báo cáo phân loại tuổi nợ được lập định kỳ để nhận diện khoản nợ quá hạn. Quản lý sổ sách kế toán chuẩn mực giúp doanh nghiệp bảo toàn nguồn vốn lưu động hiệu quả.

1.2. Đặc thù công nợ ngành du lịch tại công ty

Kinh doanh du lịch mang tính thời vụ cao. Điều này tạo nên nét đặc thù trong công tác kế toán công nợ tại DMZ. Mùa cao điểm luôn ghi nhận lượng giao dịch thanh toán tăng vọt. Các khoản tạm ứng dịch vụ và đặt cọc phát sinh liên tục. Khách hàng cá nhân thường thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. Ngược lại, các đối tác lữ hành lớn thường được hưởng chính sách trả chậm. Kế toán viên phải kiểm soát chặt chẽ điều khoản thanh toán trên hợp đồng. Việc quyết toán chi phí tour cần hoàn tất ngay sau mỗi chuyến đi. Sự chậm trễ đối chiếu dễ dẫn đến nguy cơ tranh chấp và đọng vốn. Do đó, kế toán công nợ cần linh hoạt theo từng chu kỳ mùa vụ.

II. Phân tích tình hình công nợ tại Công ty CP Du lịch DMZ

Phân tích tình hình công nợ giúp đánh giá thực trạng luân chuyển dòng tiền tại Công ty DMZ. Giai đoạn 2022 - 2024 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch. Tuy nhiên, quy mô các khoản phải thu cũng tăng trưởng đột biến theo doanh thu. Doanh nghiệp áp dụng chính sách bán chịu mở rộng để thu hút các công ty du lịch đối tác. Điều này dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng của số dư nợ trên sổ sách. Tỷ lệ vốn bị khách hàng chiếm dụng duy trì ở mức cao trong một số giai đoạn. Song song đó, các khoản nợ phải trả người bán và thuế nhà nước đòi hỏi nghĩa vụ thanh toán đúng hạn. Doanh nghiệp phải cân đối giữa nguồn tiền mặt sẵn có và các khoản nợ sắp đến hạn. Nếu thiếu sự kiểm soát chặt chẽ, tình trạng mất cân đối tài chính rất dễ xảy ra. Việc phân tích định kỳ chỉ ra các mắt xích yếu trong khâu thu hồi nợ của công ty. Ban điều hành cần nhìn nhận rõ nguyên nhân dẫn đến sự chậm trễ trong thanh toán. Từ đó, doanh nghiệp chủ động thiết lập giải pháp phòng ngừa rủi ro nợ khó đòi.

2.1. Biến động các khoản phải thu và nợ phải trả

Quy mô các khoản phải thu của DMZ có sự biến động lớn qua các năm. Sự phục hồi lữ hành kéo theo lượng giao dịch thanh toán tăng vọt. Doanh nghiệp nới lỏng chính sách tín dụng để tăng năng lực cạnh tranh. Do đó, khoản phải thu ngắn hạn từ các đối tác lữ hành tăng nhanh. Ở chiều ngược lại, nợ phải trả nhà cung cấp cũng mở rộng tương ứng. Doanh nghiệp tận dụng chính sách mua trả chậm từ nhà xe và cơ sở lưu trú. Nguồn vốn chiếm dụng này giúp tài trợ tạm thời cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, nếu thời hạn trả nợ ngắn hơn kỳ thu tiền, công ty sẽ chịu áp lực tiền mặt. Kế toán cần cân bằng tốc độ luân chuyển giữa hai luồng nợ này.

2.2. Đánh giá rủi ro ứ đọng vốn và hệ số nợ

Tỷ lệ giữa các khoản phải thu so với nợ phải trả phản ánh mức độ an toàn tài chính. Khi hệ số này vượt ngưỡng an toàn, lượng lớn vốn bị đối tác chiếm dụng. Điều này làm suy giảm vòng quay tiền mặt của doanh nghiệp. Các khoản nợ tồn đọng lâu ngày tiềm ẩn nguy cơ chuyển thành nợ khó đòi. Doanh nghiệp buộc phải trích lập dự phòng, gây suy giảm trực tiếp lợi nhuận. Bên cạnh đó, khả năng thanh toán nhanh chịu áp lực nặng nề từ nợ ngắn hạn. Nếu các khoản vay và nợ người bán đến hạn dồn dập, công ty sẽ thiếu hụt ngân quỹ. Phân tích chỉ số tài chính định kỳ giúp đưa ra các cảnh báo cần thiết. Nhờ đó, ban lãnh đạo kịp thời ngăn chặn rủi ro thanh khoản.

III. Giải pháp kế toán công nợ tại Công ty CP Du lịch DMZ

Để nâng cao hiệu quả tài chính, Công ty DMZ cần áp dụng đồng bộ các giải pháp quản lý công nợ. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu bán hàng đến thu tiền. Trước tiên, việc đánh giá xếp hạng tín nhiệm khách hàng phải diễn ra minh bạch. Công ty không nên cấp tín dụng thương mại tràn lan cho các đối tác chưa xác thực năng lực thanh toán. Kế toán viên cần phối hợp chặt chẽ cùng bộ phận kinh doanh du lịch. Sự liên kết này giúp theo dõi tiến độ thực hiện tour và thúc đẩy khách trả nợ đúng hẹn. Ngoài ra, việc duy trì kỷ luật trả nợ nhà cung cấp giúp giữ vững uy tín thương hiệu. Công ty cần đàm phán kéo dài kỳ thanh toán với các đối tác khách sạn và vận tải thân thiết. Kế toán công nợ cũng phải chủ động phân loại các nhóm nợ có nguy cơ rủi ro cao. Các khoản nợ xấu cần xử lý dứt điểm thông qua biện pháp đôn đốc hoặc pháp lý. Quản trị công nợ bài bản sẽ giải phóng lượng lớn tiền mặt phục vụ tái đầu tư.

3.1. Hoàn thiện chính sách bán chịu và thu hồi nợ

Công ty DMZ cần thiết lập quy chế tín dụng thương mại cụ thể cho từng nhóm khách hàng. Doanh nghiệp nên phân loại đối tác theo lịch sử thanh toán và tiềm lực tài chính. Các đại lý du lịch có lịch sử chi trả đúng hẹn sẽ nhận mức chiết khấu tốt hơn. Ngược lại, những khách hàng mới hoặc từng chậm nợ phải áp dụng điều khoản đặt cọc tối thiểu 50%. Bên cạnh đó, hợp đồng kinh tế phải quy định rõ chế tài phạt quá hạn thanh toán. Đội ngũ nhân viên kinh doanh cần gắn liền trách nhiệm thu hồi nợ với chỉ tiêu thưởng doanh số. Kế toán viên gửi thư nhắc nợ định kỳ trước khi khoản nợ đến hạn năm ngày. Những biện pháp này thúc đẩy khách hàng hoàn tất nghĩa vụ tài chính đúng hẹn.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán theo dõi nợ chi tiết

Chuyển đổi số trong quy trình kế toán giúp DMZ kiểm soát chặt chẽ từng khoản công nợ. Doanh nghiệp cần khai thác tối đa tính năng quản lý nợ trên phần mềm kế toán hiện đại. Hệ thống tự động phân loại công nợ theo từng hợp đồng tour và từng khách hàng. Khi khoản nợ chuyển sang trạng thái quá hạn, phần mềm sẽ tự động gửi cảnh báo. Kế toán viên giảm bớt thời gian nhập liệu thủ công, từ đó hạn chế tối đa sai sót số liệu. Việc tích hợp hóa đơn điện tử giúp việc đối chiếu chứng từ diễn ra nhanh chóng. Ban lãnh đạo dễ dàng truy xuất báo cáo phân tích tuổi nợ tại bất kỳ thời điểm nào. Công nghệ tạo điều kiện ra quyết định điều hành dòng tiền chuẩn xác.

IV. Ý nghĩa kế toán công nợ đối với Công ty CP Du lịch DMZ

Kế toán và phân tích công nợ là công cụ quản trị chiến lược tại Công ty DMZ. Quy trình này phản ánh rõ nét sức khỏe tài chính và năng lực điều hành vốn lưu động. Doanh nghiệp dịch vụ du lịch đối mặt với áp lực thanh khoản thường trực. Việc quản lý nợ hiệu quả giúp duy trì dòng tiền phục vụ sản xuất kinh doanh thông suốt. Doanh nghiệp vừa chủ động thu hồi vốn từ khách hàng, vừa giữ vững cam kết với nhà cung cấp. Mối quan hệ hợp tác lâu dài được củng cố dựa trên sự minh bạch tài chính. Hơn nữa, việc phân tích dữ liệu công nợ cung cấp cơ sở để tối ưu hóa chính sách bán hàng. Ban lãnh đạo dễ dàng đưa ra quyết định mở rộng tour tuyến phù hợp với năng lực tài chính. Công nợ không chỉ đơn thuần là các con số trên sổ kế toán. Đây là yếu tố sống còn quyết định khả năng đứng vững trên thị trường cạnh tranh gay gắt. Một quy trình quản trị công nợ bài bản sẽ tạo động lực tăng trưởng bền vững cho DMZ.

4.1. Tác động của kiểm soát nợ đến sức khỏe tài chính

Kiểm soát công nợ chặt chẽ mang lại sự an toàn cho cấu trúc vốn của DMZ. Doanh nghiệp du lịch luôn cần lượng tiền mặt dự phòng chi trả phí vận hành. Khi các khoản phải thu được thu hồi đúng hạn, doanh nghiệp giảm áp lực vay ngân hàng. Chi phí lãi vay giảm giúp biên lợi nhuận ròng được cải thiện rõ rệt. Đồng thời, thanh toán đúng hạn cho đối tác giúp công ty hưởng mức chiết khấu dịch vụ tốt. Doanh nghiệp củng cố uy tín thanh toán trên thị trường kinh doanh lữ hành. Ngược lại, nợ xấu phát sinh sẽ ăn mòn vốn chủ sở hữu và cản trở tăng trưởng. Bởi vậy, quản trị công nợ là tấm lá chắn bảo vệ an toàn tài chính doanh nghiệp.

4.2. Định hướng ứng dụng quản trị nợ trong tương lai

Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, Công ty DMZ cần hiện đại hóa mô hình quản trị công nợ. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro nợ theo tiêu chuẩn kế toán mới. Việc thiết lập hạn mức tín dụng động dựa trên thuật toán chấm điểm tín dụng đối tác là giải pháp thiết thực. Định kỳ hàng tháng, hội đồng quản trị cần rà soát danh mục tuổi nợ để điều chỉnh dòng vốn kinh doanh. Doanh nghiệp cũng nên đa dạng hóa phương thức thanh toán không tiền mặt nhằm rút ngắn chu kỳ thu tiền. Sự phối hợp ăn ý giữa phòng kế toán và phòng kinh doanh tiếp tục giữ vai trò quyết định. Đổi mới quản trị nợ giúp DMZ phát triển vững chắc và nâng cao lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, quản trị tài chính, theo dõi nợ nần và duy trì năng lực thanh toán là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và mở rộng quy mô hoạt động. Kế toán công nợ không chỉ đơn thuần là một nghiệp vụ ghi chép thuộc hệ thống kế toán doanh nghiệp mà còn là công cụ hỗ trợ kiểm soát lưu chuyển dòng tiền, nhận diện rủi ro tín dụng và đánh giá thực trạng tài chính. Các quan hệ thanh toán phát sinh liên tục giữa doanh nghiệp với khách hàng, nhà cung cấp và người lao động có thể dẫn đến việc vốn bị chiếm dụng hoặc doanh nghiệp đi chiếm dụng vốn của đối tác. Nếu không có quy trình kế toán công nợ chặt chẽ, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng mất cân đối thu chi, giảm tính thanh khoản và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh. Đồng thời, thông tin công nợ phản ánh trung thực trên báo cáo tài chính là cơ sở quan trọng giúp ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh và hỗ trợ các đối tác, nhà đầu tư đánh giá rủi ro tài chính.

Công ty Cổ phần Du lịch DMZ là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ nhà hàng, khách sạn, lữ hành và tổ chức sự kiện tại trung tâm thành phố Huế. Đây là ngành nghề có tính chất mùa vụ, chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ các chuỗi dịch vụ lưu trú và ăn uống trên địa bàn. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh và giữ vững năng lực cạnh tranh, việc tổ chức công tác kế toán công nợ, theo dõi và phân tích tình hình thanh toán là yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Lê Thị Thùy Linh thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán với đề tài: "Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản lý công nợ tại đơn vị.
• Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về kế toán công nợ và phương pháp phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp.
  2. Tìm hiểu, mô tả thực trạng tổ chức công tác kế toán công nợ và phân tích các chỉ tiêu phản ánh tình hình công nợ cùng khả năng thanh toán tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán công nợ và cải thiện chất lượng quản lý công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kế toán công nợ và tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được tiến hành tại Phòng Kế toán của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ (địa chỉ: số 21 Đội Cung, Phường Thuận Hóa, Thành phố Huế, Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Khái quát bức tranh tài chính, tình hình tài sản, nguồn vốn và lao động của doanh nghiệp trong giai đoạn 3 năm từ 2022 đến 2024; đi sâu nghiên cứu phần hành kế toán công nợ qua các chứng từ thực tế phát sinh trong năm 2025 và phân tích tình hình công nợ, khả năng thanh toán qua chu kỳ 2022 - 2024.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán các khoản phải thu khách hàng, kế toán các khoản phải trả người bán và phải trả người lao động; kết hợp phân tích các chỉ số tài chính phản ánh cơ cấu công nợ và khả năng thanh toán của công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên hệ thống cơ sở lý luận về kế toán tài chính và phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp:

• Các khái niệm về công nợ và kế toán công nợ được dẫn chiếu từ nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Tấn Bình (2011) và Võ Văn Nhị (2008, 2010), xác định công nợ là quyền lợi và nghĩa vụ kinh tế của doanh nghiệp gắn liền với các khoản vốn bị chiếm dụng hoặc chiếm dụng từ các đối tác. Phân loại các khoản phải thu dựa theo nghiên cứu của Ngô Thế Chi và Trương Thị Thủy (2013).
• Định nghĩa nợ phải trả căn cứ theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) do Bộ Tài chính ban hành năm 2002.
• Cơ sở pháp lý và nguyên tắc kế toán: Đề tài áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, trực tiếp tuân thủ các quy định tại Điều 17 (kế toán Tài khoản 131 - Phải thu của khách hàng), Điều 40 (kế toán Tài khoản 331 - Phải trả cho người bán), và Điều 42 (kế toán Tài khoản 334 - Phải trả người lao động). Các nguyên tắc cốt lõi gồm: theo dõi chi tiết từng đối tượng, định kỳ đối chiếu, phân loại theo kỳ hạn thanh toán và không được bù trừ giữa số dư Nợ và số dư Có trên Bảng cân đối kế toán.
• Khung phân tích tình hình công nợ: Khóa luận tiếp cận lý thuyết phân tích công nợ theo nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Quang (2020), đánh giá quy mô, cơ cấu, vòng quay và năng lực thanh khoản thông qua hệ thống 10 chỉ tiêu tài chính định lượng:
  1. Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả (Tổng các khoản phải thu / Tổng các khoản phải trả).
  2. Hệ số vòng quay các khoản phải thu (Doanh thu thuần / Các khoản phải thu bình quân).
  3. Kỳ thu tiền bình quân (DOS = 360 / Hệ số vòng quay các khoản phải thu).
  4. Hệ số vòng quay các khoản phải trả ((Giá vốn hàng bán + Tăng giảm hàng tồn kho) / Các khoản phải trả bình quân).
  5. Thời gian quay vòng của các khoản phải trả (360 / Hệ số vòng quay các khoản phải trả).
  6. Hệ số nợ (Nợ phải trả / Tổng tài sản).
  7. Hệ số tự tài trợ (Nguồn vốn chủ sở hữu / Tổng tài sản).
  8. Hệ số khả năng thanh toán hiện hành (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn).
  9. Hệ số khả năng thanh toán nhanh ((Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn).
  10. Hệ số khả năng thanh toán tức thời (Tiền và các khoản tương đương tiền / Nợ ngắn hạn).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập thông tin:
  • Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất số liệu từ Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán Mẫu B01a-DNN/F01-DNN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu B02-DNN, Bản thuyết minh báo cáo tài chính Mẫu B09-DNN) của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ từ năm 2022 đến 2024; thu thập chứng từ gốc, sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản 131, 331, 334, 1121, 511.
  • Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Trực tiếp quan sát các bước xử lý kế toán tại phòng Kế toán; phỏng vấn nhân viên chuyên trách về quy trình lập hóa đơn, luân chuyển chứng từ, kiểm tra đối chiếu công nợ và giải quyết sai sót phát sinh.
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tham khảo các văn bản pháp luật kế toán, giáo trình chuyên ngành và các khóa luận tốt nghiệp lưu trữ tại Thư viện số Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá số liệu giữa các năm qua chỉ số tuyệt đối và tương đối nhằm xác định xu hướng biến động của tài sản, nguồn vốn và các hệ số tài chính.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xử lý các chuỗi số liệu tài chính, phân tích mối quan hệ giữa các chỉ tiêu thanh toán và rút ra các nhận định về thực trạng tài chính của công ty.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp từ ghi nhận thực tế và phỏng vấn tại Phòng Kế toán; dữ liệu thứ cấp từ hệ thống sổ sách kế toán, Báo cáo tài chính năm 2022, 2023, 2024 và hồ sơ nhân sự của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp

Chương này trình bày toàn diện khung lý thuyết về phần hành kế toán công nợ và phương pháp phân tích tài chính liên quan. Tác giả định vị công nợ bao gồm các khoản nợ phải thu (quyền lợi về tiền, hàng hóa hoặc dịch vụ bị bên ngoài chiếm dụng) và các khoản nợ phải trả (nghĩa vụ hiện tại phát sinh từ các giao dịch quá khứ mà doanh nghiệp phải thanh toán bằng nguồn lực của mình).

Về mặt hạch toán, chương 1 chuẩn hóa các nội dung theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Kế toán nợ phải thu khách hàng (TK 131): Làm rõ chứng từ sử dụng (hóa đơn GTGT, biên bản giao nhận, phiếu thu, giấy báo Có, biên bản bù trừ công nợ), nguyên tắc theo dõi chi tiết theo từng đối tượng, từng kỳ hạn và quy trình trích lập dự phòng phải thu khó đòi.
• Kế toán nợ phải trả người bán (TK 331): Xác định các chứng từ căn cứ (hóa đơn mua hàng, phiếu nhập kho, giấy báo Nợ, biên bản đối chiếu công nợ), phương pháp theo dõi các khoản trả trước và xử lý chênh lệch giữa giá tạm tính với giá hóa đơn chính thức.
• Kế toán các khoản phải trả người lao động (TK 334): Trình bày quy trình theo dõi tiền lương, tiền công, bảo hiểm xã hội và các khoản trích theo lương dựa trên bảng chấm công, bảng thanh toán lương và phiếu chi.

Về phân tích công nợ, chương 1 thiết lập bản chất kinh tế và phương pháp tính toán của 10 chỉ tiêu tài chính cơ bản. Tác giả nhấn mạnh ý nghĩa hai mặt của từng chỉ số: tỷ lệ các khoản phải thu trên các khoản phải trả phản ánh mức độ chiếm dụng vốn qua lại; hệ số vòng quay và thời gian quay vòng của các khoản phải thu/phải trả chỉ ra hiệu quả luân chuyển vốn lưu động; các hệ số nợ và tự tài trợ đo lường mức độ tự chủ tài chính; trong khi các hệ số thanh toán ngắn hạn, thanh toán nhanh và thanh toán tức thời xác định mức độ an toàn thanh khoản của doanh nghiệp trước các nghĩa vụ nợ ngắn hạn.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ

Chương 2 phản ánh toàn diện thực tế hoạt động và công tác chuyên môn tại đơn vị nghiên cứu:

• Tổng quan về đơn vị: Công ty Cổ phần Du lịch DMZ thành lập ngày 12/08/2008 (tiền thân từ DMZ Bar năm 1994, nhà hàng Little Italy năm 2002 và Khách sạn DMZ năm 2010), có trụ sở tại 21 Đội Cung, Phường Thuận Hóa, TP. Huế, mã số thuế 3300560304, do bà Nguyễn Thị Kim Chi làm đại diện pháp luật. Ngành nghề kinh doanh chính là nhà hàng và dịch vụ ăn uống phục vụ lưu động (mã ngành 5610), kết hợp dịch vụ khách sạn (5510), kinh doanh đồ uống (5630), vận tải du lịch (4932, 5021) và lữ hành (7912, 7990).
• Bộ máy tổ chức và kế toán: Ban Giám đốc điều hành 4 bộ phận: Kinh doanh, Kế toán, Marketing và Nhân sự. Bộ máy kế toán gồm 5 thành viên: Kế toán trưởng (Trần Thị Xuân), Kế toán mua hàng (Nguyễn Thị Bảo Trân), Kế toán thuế (Trần Văn Phúc), Kế toán công nợ (Phan Văn Nam) và Thủ quỹ (Nguyễn Ngọc Thùy Châu). Công ty áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, kỳ kế toán theo năm dương lịch, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hình thức sổ Nhật ký chung thực hiện trên phần mềm Kế toán Việt Nam.
• Biến động nguồn lực giai đoạn 2022 - 2024:
  • Lao động: Tổng số lao động tăng từ 13 người (năm 2022) lên 25 người (năm 2023, tăng 92,31%) và đạt 31 người (năm 2024, tăng 24%). Lao động nữ luôn chiếm tỷ trọng ưu thế (19 nữ so với 12 nam vào năm 2024). Trình độ Đại học, Cao đẳng tăng từ 6 người (2022) lên 14 người (2024, tăng 75% so với năm 2023), phản ánh nỗ lực chuẩn hóa chất lượng nhân sự.
  • Quy mô tài sản: Tổng tài sản tăng liên tục qua các năm, từ 11.354 triệu đồng (năm 2022) lên 13.925 triệu đồng (năm 2023, tăng 22,64%) và đạt 16.289 triệu đồng (năm 2024, tăng 16,98%). Tài sản cố định giữ tỷ trọng chi phối (79,94% năm 2022; 78,41% năm 2023 và 75,34% năm 2024 tương ứng 12.272 triệu đồng). Tiền và các khoản tương đương tiền tăng mạnh vào năm 2023 đạt 1.685 triệu đồng (tăng 38,24%) sau đó giảm về 1.480 triệu đồng năm 2024. Đáng chú ý, khoản phải thu khách hàng năm 2024 tăng mạnh lên 934 triệu đồng (tăng 82,54% so với năm 2023), và hàng tồn kho tăng lên 759 triệu đồng (tăng 87,37% so với năm 2023).
• Thực trạng hạch toán phần hành công nợ: Tác giả phân tích chi tiết quy trình xử lý chứng từ và ghi sổ trên hệ thống phần mềm kế toán thông qua các nghiệp vụ phát sinh thực tế cuối năm 2025:
  • Phải thu khách hàng: Minh họa qua Hóa đơn GTGT số 00009315 ngày 25/10/2025 cung cấp dịch vụ cho Công ty Cổ phần Quản lý Điểm đến Châu Á, phiếu xuất kho, phiếu định khoản, sổ cái TK 511, sổ chi tiết TK 131 (mã CA01), sổ cái TK 131 và Giấy báo Có ngày 05/11/2025 khi khách hàng tất toán công nợ.
  • Phải trả nhà cung cấp: Minh họa qua Hóa đơn GTGT mua vào số 00001287 ngày 20/10/2025, Phiếu nhập kho số 42, phiếu định khoản, sổ chi tiết TK 331 (mã BB01), sổ cái TK 331 và Giấy báo Nợ ngày 17/11/2025 chuyển khoản thanh toán cho Công ty Cổ phần BWB - Chi nhánh Huế qua TK 1121.
  • Phải trả người lao động: Trình bày quy trình từ Bảng chấm công tháng 10/2025, Bảng thanh toán tiền lương tháng 10/2025, Phiếu chi lương và ghi sổ chi tiết, sổ cái TK 334.
• Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán: Đánh giá biến động của các hệ số tài chính qua các biểu bảng và biểu đồ giai đoạn 2022 - 2024, làm rõ sự đánh đổi giữa việc nới lỏng tín dụng thương mại để tăng trưởng doanh thu và rủi ro bị chiếm dụng vốn.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần cải thiện kế toán công nợ và tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, tác giả đánh giá ưu và nhược điểm tại công ty:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán được tổ chức tinh gọn, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng phần hành; việc ứng dụng phần mềm Kế toán Việt Nam giúp số liệu được cập nhật kịp thời, in ấn sổ sách đúng chế độ kế toán hiện hành.
• Nhược điểm: Việc theo dõi tuổi nợ và đối chiếu công nợ định kỳ chưa thực sự thường xuyên; khoản phải thu khách hàng năm 2024 gia tăng đột biến (tăng 82,54%) dẫn đến áp lực thu hồi vốn; chính sách quản lý tín dụng thương mại chưa chặt chẽ và công tác trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được thực hiện triệt để.

Từ đó, chương 3 đưa ra các nhóm giải pháp:

• Đối với công tác kế toán: Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ công nợ; thiết lập báo cáo tuổi nợ chi tiết trên phần mềm để phát hiện sớm các khoản nợ quá hạn; tăng cường lập biên bản đối chiếu công nợ bằng văn bản vào cuối mỗi tháng và mỗi niên độ; thực hiện nghiêm túc việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi theo quy định Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Đối với quản trị công nợ: Phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro tín dụng để áp dụng hạn mức nợ và thời hạn nợ hợp lý; áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán nhằm khuyến khích khách hàng thanh toán sớm; duy trì thời gian quay vòng các khoản phải trả ở mức cân bằng nhằm tận dụng vốn tín dụng từ nhà cung cấp nhưng không làm tổn hại đến uy tín kinh doanh của công ty.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích được các dữ liệu tài chính then chốt phản ánh sự phát triển của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ qua giai đoạn 2022 - 2024:

Chỉ tiêu tài chính và nguồn lực	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Tổng số lao động (người)	13	25	31
- Lao động có trình độ ĐH, CĐ (người)	6	8	14
- Lao động phổ thông (người)	7	17	17
Tổng cộng tài sản (đồng)	11.354.498.411	13.925.321.144	16.289.475.688
- Tiền và tương đương tiền (đồng)	1.219.066.862	1.685.231.142	1.480.145.452
- Phải thu của khách hàng (đồng)	496.223.111	511.332.900	934.341.222
- Trả trước cho người bán (đồng)	0	134.120.000	407.980.000
- Hàng tồn kho (đồng)	362.450.000	405.120.300	759.100.500
- Tài sản cố định (đồng)	9.076.120.000	10.918.450.000	12.272.310.000

Kết quả nghiên cứu chính và giải pháp tác giả đề xuất:

• Khóa luận làm rõ bức tranh tài chính của doanh nghiệp dịch vụ du lịch phục hồi sau ảnh hưởng kéo dài của dịch bệnh, thể hiện qua sự tăng trưởng liên tục của tổng tài sản và đầu tư tài sản cố định (chiếm trên 75% cơ cấu tài sản).
• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ công nợ thực tế năm 2025, chỉ ra nguy cơ ứ đọng vốn lưu động khi các khoản phải thu khách hàng năm 2024 tăng 82,54% và hàng tồn kho tăng 87,37%.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể: tối ưu hóa khai thác phần mềm Kế toán Việt Nam, phân loại tuổi nợ, siết chặt điều khoản bán chịu và chuẩn hóa quy trình đối chiếu nợ định kỳ.

Đóng góp tự nêu của khóa luận: Đề tài đã hệ thống hóa lý luận kế toán công nợ và khung phân tích chỉ số tài chính gắn chặt với một trường hợp nghiên cứu cụ thể tại doanh nghiệp du lịch địa phương. Kết quả nghiên cứu không dừng lại ở mức mô tả lý thuyết mà gắn liền với các số liệu kế toán thực tế tại Phòng Kế toán của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Theo tác giả tự nhận định, do giới hạn về mặt thời gian thực tập tốt nghiệp, đề tài chưa thể bao quát toàn bộ các chu kỳ kinh doanh dài hơn mà chủ yếu tập trung phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2022 - 2024.
• Việc kiểm chứng thực tế quy trình hạch toán công nợ chỉ tiến hành chọn mẫu dựa trên các nghiệp vụ và chứng từ kế toán phát sinh trong tháng 10 và tháng 11 năm 2025.
• Phạm vi nghiên cứu bó hẹp trong nội bộ Phòng Kế toán tại một pháp nhân duy nhất là Công ty Cổ phần Du lịch DMZ, chưa tiến hành đối sánh số liệu công nợ với các doanh nghiệp cùng ngành dịch vụ du lịch - nhà hàng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi chuỗi dữ liệu tài chính trong giai đoạn tiếp theo để đánh giá hiệu quả lâu dài của các giải pháp quản lý công nợ đã đề xuất.
• Nghiên cứu sâu hơn về mô hình định lượng quản trị rủi ro tín dụng thương mại và mô hình dự báo dòng tiền lưu chuyển đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực du lịch, khách sạn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều đối tượng:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu là tài liệu tham khảo thực tế về cách tổ chức công tác kế toán phần hành công nợ (TK 131, TK 331, TK 334) theo chế độ kế toán Thông tư 133/2016/TT-BTC. Sinh viên có thể học hỏi cách trình bày một khóa luận tốt nghiệp có sự kết hợp đồng bộ giữa mô tả thực tế luân chuyển chứng từ kế toán và phân tích báo cáo tài chính.
• Đối với người làm đề tài nghiên cứu tương tự: Cung cấp khung phương pháp luận rõ ràng trong việc kết hợp các chỉ tiêu phân tích công nợ (hệ số vòng quay, kỳ thu tiền bình quân, thời gian quay vòng phải trả, tỷ lệ phải thu/phải trả) với các chỉ số đo lường khả năng thanh toán (ngắn hạn, nhanh, tức thời).
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống biểu mẫu chứng từ và quy trình trích sổ kế toán chi tiết, sổ cái trên phần mềm máy tính (tại Chương 2), cùng phương pháp xây dựng hệ thống 10 chỉ tiêu phân tích tài chính gắn liền với đặc thù dòng tiền doanh nghiệp dịch vụ ăn uống - lữ hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Du lịch DMZ áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào để theo dõi công nợ?
   Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức sổ Nhật ký chung và thực hiện ghi sổ kế toán trên máy vi tính thông qua phần mềm Kế toán Việt Nam.

2. Bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Du lịch DMZ được phân công nhiệm vụ như thế nào?
   Bộ máy kế toán của công ty gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng (Trần Thị Xuân) phụ trách chung và ký kết chứng từ; Kế toán mua hàng (Nguyễn Thị Bảo Trân); Kế toán thuế (Trần Văn Phúc); Kế toán công nợ (Phan Văn Nam) phụ trách theo dõi chi tiết nợ phải thu, nợ phải trả và rủi ro nợ xấu; và Thủ quỹ (Nguyễn Ngọc Thùy Châu) quản lý tiền mặt tồn quỹ.

3. Quy mô tài sản và các khoản phải thu khách hàng của Công ty DMZ biến động như thế nào qua giai đoạn 2022 - 2024?
   Tổng tài sản công ty tăng liên tục từ 11.354 triệu đồng (năm 2022) lên 13.925 triệu đồng (năm 2023) và đạt 16.289 triệu đồng (năm 2024), trong đó tài sản cố định luôn chiếm trên 75%. Khoản phải thu khách hàng duy trì ổn định ở mức 496 triệu đồng (2022) và 511 triệu đồng (2023), nhưng tăng mạnh lên 934 triệu đồng vào năm 2024 (tăng 82,54% so với năm 2023).

4. Tác giả đã sử dụng những chứng từ thực tế cụ thể nào để minh họa cho nghiệp vụ kế toán công nợ trong khóa luận?
   Khóa luận sử dụng các chứng từ thực tế tháng 10 và tháng 11 năm 2025 gồm: Hóa đơn GTGT số 00009315 ngày 25/10/2025 và Giấy báo Có ngày 05/11/2025 (khách hàng: Công ty Cổ phần Quản lý Điểm đến Châu Á); Hóa đơn GTGT mua vào số 00001287 ngày 20/10/2025, Phiếu nhập kho số 42 và Giấy báo Nợ ngày 17/11/2025 (nhà cung cấp: Công ty Cổ phần BWB - Chi nhánh Huế); cùng Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương và Phiếu chi lương tháng 10 năm 2025.

5. Hệ thống chỉ tiêu phân tích tình hình công nợ trong khóa luận gồm những nhóm chỉ số chính nào?
   Khóa luận xây dựng hệ thống 10 chỉ tiêu định lượng chia thành hai nhóm: nhóm phản ánh tình hình công nợ (tỷ lệ phải thu/phải trả, vòng quay các khoản phải thu, kỳ thu tiền bình quân, vòng quay các khoản phải trả, thời gian quay vòng các khoản phải trả, hệ số nợ, hệ số tự tài trợ) và nhóm phản ánh khả năng thanh toán (hệ số khả năng thanh toán hiện hành Hhh, hệ số khả năng thanh toán nhanh Hnhanh, và hệ số khả năng thanh toán tức thời Htt).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thị Thùy Linh đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán công nợ và tình hình thanh toán tại Công ty Cổ phần Du lịch DMZ trong giai đoạn 2022 - 2024. Đề tài vận dụng chặt chẽ chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC kết hợp cùng hệ thống 10 chỉ số phân tích tài chính nhằm làm rõ bức tranh biến động tài sản, công nợ phải thu và nợ phải trả tại doanh nghiệp dịch vụ. Các phân tích về sự gia tăng của khoản phải thu khách hàng và hàng tồn kho năm 2024 cung cấp cơ sở thực tiễn để tác giả đề xuất các giải pháp kỹ thuật khả thi trong việc hoàn thiện quy trình đối chiếu nợ, phân loại tuổi nợ và kiểm soát rủi ro tín dụng. Công trình là một tài liệu học thuật có cấu trúc mẫu mực, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CÔNG NỢ VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CÔNG NỢ TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Một số lý luận chung về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại doanh nghiệp: 1.1 Một số khái niệm về công nợ: 1.1 Khái niệm về công nợ: Theo Nguyễn Tấn Bình (2011): “Công nợ chính là các khoản tiền chưa thanh toán phát sinh từ hoạt động sản xuất mua bán sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ,. giữa doanh nghiệp với cán bộ nhân viên, nhà cung cấp, đối tác,.Người đảm nhận công việc theo dõi – quản lý các khoản nợ phải thu, nợ phải trả diễn ra liên tục xuyên suốt hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được gọi là kế toán công nợ.” Theo Võ Văn Nhị (2008): “Công nợ là một thuật ngữ kinh tế để đề cập đến quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mỗi doanh nghiệp đối với các khoản vốn do doanh nghiệp chiếm dụng hoặc bị chiếm dụng bởi các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp”.2 Khái niệm về kế toán công nợ: Theo Nguyễn Tấn Bình (2011): “ Trong quá trình kinh doanh thường xuyên phát sinh các mối quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với người bán, người mua, với cán bộ công nhân viên. Các quan hệ thanh toán này là cơ sở phát sinh các khoản phải thu, khoản phải trả. Kế toán các khoản phải thu và nợ phải trả được gọi chung là kế toán công nợ.

Như vậy, kế toán công nợ là một phần hành kế toán có nhiệm vụ hạch toán các khoản nợ phải thu, nợ phải trả diễn ra liên tục trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”.2 Phân loại kế toán công nợ: 1.1 Các khoản phải thu: Theo nghiên cứu của Ngô Thế Chi và Trương Thị Thủy (2013), các khoản phải thu trong doanh nghiệp phản ánh quyền lợi của doanh nghiệp đối với một số tiền, hàng hóa hoặc dịch vụ sẽ được nhận trong quá trình kinh doanh. Đây được xem là một loại tài sản của doanh nghiệp đang tạm thời bị chiếm dụng bởi các tổ chức, cá nhân hoặc đơn vị kinh tế khác. Doanh nghiệp cần có trách nhiệm triển khai các biện pháp để thu hồi những khoản phải thu này. Chúng được kế toán ghi nhận và thể hiện trên bảng cân đối kế toán, bao gồm cả các khoản nợ chưa thanh toán và cả những khoản chưa đến 4 hạn phải trả.

- Phân loại theo nội dung, các khoản phải thu bao gồm: phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác, tạm ứng, và các khoản trả trước… Trong đó, khoản phải thu khách hàng thường là nguồn thu chủ yếu của doanh nghiệp từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đặc thù chiếm tỷ trọng lớn, tiềm ẩn rủi ro cao và phát sinh thường xuyên, doanh nghiệp cần áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả tài chính. - Phân loại theo thời hạn thanh toán, các khoản phải thu được chia thành hai loại: khoản phải thu ngắn hạn (dưới 12 tháng hoặc nằm trong một chu kỳ kinh doanh thông thường) và khoản phải thu dài hạn (trên 12 tháng hoặc vượt qua một chu kỳ kinh doanh).2 Các khoản phải trả: - Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) do Bộ Tài chính ban hành vào năm 2002, Nợ phải trả được hiểu là các khoản phát sinh khi doanh nghiệp mua hàng hóa nhưng chưa thanh toán, sử dụng dịch vụ chưa trả tiền, vay nợ hoặc cam kết thực hiện nghĩa vụ bảo hành sản phẩm, hợp đồng, các khoản phải trả cho nhân viên, thuế phải nộp và các nghĩa vụ khác. Đây là những nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp hình thành từ các giao dịch và sự kiện trong quá khứ, mà doanh nghiệp sẽ phải thanh toán bằng các nguồn lực của mình.

Khi có đủ căn cứ chắc chắn rằng doanh nghiệp sẽ phải sử dụng một lượng tiền nhất định để thực hiện các nghĩa vụ hiện tại này, khoản nợ đó sẽ được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán. Nếu phân loại theo nội dung kinh tế, nợ phải trả trong doanh nghiệp bao gồm: khoản phải trả người bán, khoản phải trả nội bộ, lương và các khoản liên quan đến người lao động, thuế và các nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước, cùng với các khoản phải trả khác. Xét theo thời hạn chu kỳ kinh doanh, nợ phải trả trong doanh nghiệp được chia thành hai loại chính: - Nợ ngắn hạn: Là các khoản nợ mà doanh nghiệp có trách nhiệm thanh toán trong thời gian tối đa là 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh thông thường. Nợ ngắn hạn thường bao gồm các khoản như: phải trả người bán, phải trả nhân viên, thuế và các khoản đóng góp cho nhà nước.

Những khoản nợ này thường xuyên phát sinh trong hoạt động kinh doanh hàng ngày của doanh nghiệp. 5 - Nợ dài hạn: Là các khoản nợ mà thời hạn thanh toán vượt quá 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán hoặc dài hơn một chu kỳ kinh doanh. Nợ dài hạn thường bao gồm: vay vốn dài hạn, tiền nhận ký quỹ, ký cược dài hạn hay trái phiếu do doanh nghiệp phát hành.3 Nguyên tắc kế toán công nợ: Theo thông tư 133/2016/TT-BTC quy định như sau: - Kế toán theo dõi chi tiết từng khoản phải thu, phải trả theo từng đối tượng. - Kiểm tra, đối chiếu theo định kỳ hoặc cuối mỗi niên độ từng khoản phải thu, phải trả đặc biệt với các đối tượng có quan hệ giao dịch, mua bán thường xuyên, có số dư phải thu, phải trả lớn.

- Phân loại các khoản nợ phải thu, phải trả theo thời gian thanh toán cũng như từng đối tượng để có biện pháp thu hồi hay thanh toán. - Căn cứ vào số dư chi tiết bên nợ hay bên có của các khoản phải thu, phải trả để lấy số liệu ghi vào các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán mà tuyệt đối không được bù trừ số dư giữa hai bên Nợ, Có với nhau.4 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán công nợ: 1.1 Vai trò: - Quản lý và kiểm soát công nợ: Kế toán công nợ chịu trách nhiệm quản lý và giám sát tình hình công nợ của doanh nghiệp. Họ đảm bảo các khoản nợ được theo dõi kỹ lưỡng và không vượt quá giới hạn quy định. - Đảm bảo dòng tiền: Với vai trò như một người "quản thủ" tài chính, kế toán công nợ góp phần đảm bảo luồng tiền ra vào của doanh nghiệp được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả.

- Giảm thiểu rủi ro tài chính: Kế toán công nợ hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tài chính, thông qua việc theo dõi và xử lý hiệu quả các khoản phải thu, phải trả. - Duy trì quan hệ đối tác: Giúp duy trì mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng và nhà cung cấp thông qua việc xử lý công nợ một cách chuyên nghiệp.2 Nhiệm vụ: - Ghi chép và theo dõi: Đảm bảo ghi nhận đầy đủ, kịp thời và chính xác các nghiệp vụ phát sinh, đồng thời theo dõi chặt chẽ từng khoản phải thu và phải trả. Giám sát tiến độ thanh toán và tích cực nhắc nhở khách hàng thực hiện thanh toán đúng hạn. 6 - Đối chiếu và xác nhận: Thực hiện đối chiếu, kiểm tra định kỳ số liệu công nợ với khách hàng và nhà cung cấp.

Khi cần thiết, yêu cầu khách hàng xác nhận số dư công nợ thông qua văn bản nhằm đảm bảo minh bạch. - Thu hồi công nợ: Chủ động nhắc nhở, đôn đốc khách hàng về các khoản nợ sắp đến hạn hoặc đã quá hạn. Phối hợp với các bộ phận liên quan như pháp lý hoặc bộ phận chuyên trách thu hồi nợ để xử lý hiệu quả các khoản nợ xấu, khó đòi. - Báo cáo và phân tích: Lập báo cáo chi tiết về tình hình công nợ, thực hiện phân tích và cung cấp tham mưu cho cấp quản lý nhằm hỗ trợ ra quyết định.

Đề xuất các giải pháp tối ưu hóa và nâng cao hiệu quả quy trình quản lý công nợ.2 Nội dung công tác kế toán công nợ tại doanh nghiệp: 1.1 Kế toán công nợ phải thu khách hàng: a. Khái niệm: Theo PGS.TS Võ Văn Nhị (2010): “Phải thu khách hàng là khoản tiền mà khách hàng đã mua nợ doanh nghiệp do đã được cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ nhưng chưa thanh toán tiền. Đây là khoản nợ phải thu chiếm tỷ trọng lớn nhất, phát sinh thường xuyên và gặp nhiều rủi ro nhất trong các khoản nợ phải thu phát sinh trong doanh nghiệp”. Chứng từ kế toán: - Hợp đồng kinh tế (đơn đặt hàng hoặc phiếu đề nghị mua hàng) - Hóa đơn bán hàng (hóa đơn GTGT) - Phiếu thu - Giấy báo Có - Biên bản bù trừ công nợ - Biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng c.

Sổ sách kế toán: - Sổ cái TK 131 - Sổ chi tiết TK 131 - Sổ chi tiết bán hàng - Sổ nhật ký chung - Sổ cái d. Nguyên tắc kế toán: Theo Điều 17 TT 133/2016/TT-BTC quy định: 7 - Đây là tài khoản phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng về tiền bán sản phẩm, HH, BĐSĐT, TSCĐ, các khoản đầu tư chính, cung cấp dịch vụ. Tài khoản này còn dùng để phản ánh các khoản phải thu của người nhận thầu XDCB đã hoàn thành. Không phản ánh vào tài khoản này các nghiệp vụ thu tiền ngay.

- Cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng, từng nội dung phải thu, theo dõi chi tiết kì hạn thu hồi (trên 12 tháng hay không quá 12 tháng kể từ thời điểm lập báo cáo) và ghi chép theo từng lần thanh toán. Đối tượng phải thu là các khách hàng có quan hệ kinh tế với doanh nghiệp về mua sản phẩm, HH, nhận cung cấp dịch vụ, kể cả TSCĐ, BĐSĐT, các khoản đầu tư tài chính. - Bên giao ủy thác xuất khẩu ghi nhận trong tài khoản này đối với các khoản phải thu từ bên nhận ủy thác xuất khẩu về tiền bán hàng xuất khẩu như các giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ thông thường. - Khi hạch toán chi tiết, kế toán phải tiến hành phân loại các khoản nợ, loại nợ có thể trả đúng hạn, khoản nợ khó đòi hoặc có khả năng không thu hồi được, để có căn cứ xác định số trích lập dự phòng phải thu khó đòi sau khi trừ dự phòng đã trích lập được ghi nhận vào chi phí QLDN trong kỳ báo cáo.

Khoản nợ khó đòi đã xử lí đòi được, hạch toán vào thu nhập khác.