CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CPTĐ XD&DL BÌNH MINH 1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh Xây dựng cơ bản là một ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhẳm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân. Một bộ phận lớn thu nhập quốc dân, của quỹ tích luỹ cùng với vốn đầu tư của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. So với các ngành sản xuất khác, ngành XDCB có những đặc điểm về kinh tế- kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành.
*Danh mục sản phẩm : Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh là một doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lịch vụ xây dựng cơ bản. Sản phẩm chính của công ty là các công tình dân dụng, công nghiệp, xây dựng các công trình thuỷ lợi như: đê, kè, kênh mương, san nền. Do vậy, sản phẩm của Công ty cũng mang đặc thù của ngành xây lắp. Đó là sản phẩm đơn chiếc, cố định tại chỗ, quy mô lớn, kết cấu phức tạp, các điều kiện để sản xuất (thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm lắp đặt sản phẩm.
Hoạt động xây lắp tiến hành ngoài trời chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, ảnh hưởng đến quản lý tài sản, vật tư, máy móc dễ bị hư hỏng và ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt, các sản phẩm của Công ty không chỉ được thi công theo đơn đặt hàng của Nhà nước (chỉ định thầu) mà còn do Công ty tham gia đấu thầu mà có. Điều này đòi hỏi Công ty không chỉ có năng lực sản xuất mà còn cả sự nhạy bén, năng động trên thị trường. * Tiêu chuẩn chất lượng: Sau nhiều năm hoạt động trong ngành xây dựng Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh luôn đặt chỉ tiêu chất lượng công trình lên hàng đầu.
Ngoài ra Công ty còn thường xuyên nâng cao trình độ, cải tiến khoa học kỹ thuật công nghệ để có Sinh viên: Hà Thị Hồng -8- Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn hiệu quả cao trong công việc và giữ uy tín. Chính vì vậy, sản phẩm của Công ty luôn luôn đạt các chỉ tiêu về tiêu chuẩn chất lượng, tính thẩm mỹ cao. * Tính chất của sản phẩm: Sản phẩm sản xuất xây lắp không sản phẩm nào giống sản phẩm nào, tính chất của sản phẩm phức tạp tùy thuộc vào từng công trình, hạng mục công trình, thường mang những tính chất như: kiên cố, đầu tư tiền bạc, công sức lớn, thời gian sử dụng trong nhiều năm. Chính vì vậy mỗi sản phẩm đều có một dự toán và yêu cầu tổ chức quản lý, tổ chức thi công riêng phù hợp với đặc điểm từng công trình.
* Loại hình sản xuất: Các công trình thi công bao gồm: Công trình thủy lợi, kè bờ sông, đường giao thông.nên thường mang tính chất đơn lẻ, phân tán và thi công theo thiết kế do bên chủ đầu tư cung cấp. Công ty lập hồ sơ dự thầu theo các yêu cầu về kỹ thuật, địa điểm xây dựng của chủ đầu tư và theo từng hồ sơ dự toán của từng loại công trình, công ty đề ra các biện pháp thi công phù hợp nhằm hoàn thành công trình đúng tiến độ và đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. * Thời gian sản xuất: Sản phẩm xây dựng thường là những khoản mục chi phí lớn, nên thời gian sản xuất thường dài, có thể kéo dài trong nhiều ngày, nhiều tháng hoặc năm, thường thời gian thi công thường chia thành các giai đoạn phù hợp với từng đối tượng sản phẩm và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ môi trường bên ngoài như khí hậu, địa hình, thời gian, giải phóng mặt bằng. * Đặc điểm sản phẩm dở dang: Sản phẩm dở dang trong xây lắp có thể là công trình, hạng mục công trình dở dang chưa hoàn thành, khối lượng xây lắp thi công dở dang trong kỳ chưa được bên chủ đầu tư nghiệm thu thanh toán.
Khác với các doanh nghiệp sản xuất khác, trong các doanh nghiệp xây lắp, việc đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang tuỳ thuộc vào phương thức thanh toán với Sinh viên: Hà Thị Hồng -9- Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn bên giao thầu. Đánh giá sản phẩm dở dang là tính toán, xác định phần chi phí sản xuất cho khối lượng làm dở cuối kỳ theo những nguyên tắc nhất định. Để đánh giá sản phẩm dở dang một cách chính xác, trước hết cần kiểm kê khối lượng xây dựng hoàn thành trong kỳ, đồng thời xác định đúng đắn mức độ hoàn thành theo quy ước ở từng giai đoạn thi công để xác định khối lượng sản phẩm dở dang, phát hiện những tổn thất trong quá trình thi công. Đặc điểm của sản phẩm xây lắp là kết cấu phức tạp, việc xác định chính xác mức độ hoàn thành của nó là rất khó khăn.
Vì vậy, khi đánh giá sản phẩm dở dang, kế toán cần kết hợp chặt chẽ với các bộ phận kỹ thuật, bộ phận tổ chức lao động để xác định mức độ hoàn thành của khối lượng sản phẩm dở dang một cách chính xác. Đánh giá sản phẩm dở dang hợp lý là một trong những nhân tố quyết định tính trung thực hợp lý của giá thành sản phẩm xây lắp trong kỳ. Công ty tiến hành kiểm kê khối lượng dở dang vào cuối quý. Trên cơ sở kết quả kiểm kê khối lượng dở dang đã tổng hợp được, kế toán tiến hành đánh giá sản phẩm dở dang.
Sản phẩm xây lắp mà chủ đầu tư quy định bàn giao thanh toán sau khi đã hoàn thành toàn bộ thì công trình hoặc hạng mục công trình chưa bàn giao thanh toán được coi là sản phẩm xây lắp dở dang. Toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh thuộc công trình, hạng mục công trình đó đều là chi phí của sản phẩm dở dang. Khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành được bàn giao thanh toán thì toàn bộ chi phí sản xuất đã phát sinh sẽ được tính vào giá thành công trình. Những công trình hoặc hạng mục công trình được bàn giao thanh toán theo từng giai đoạn xây dựng, xây lắp thì những giai đoạn xây lắp dở dang chưa bàn giao thanh toán là sản phẩm dở dang.
Sinh viên: Hà Thị Hồng - 10 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn 1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh. * Qui trình công nghệ: Sơ đồ 1.1: Sơ đồ quy trình công nghệ thi công Đấu thầu và nhận đấu thầu Ký kết hợp đồng Lập biện pháp thi công Chuẩn bị công tác thi công Chuẩn bị vật tư, Chuẩn bị máy Tổ chức tại Thu dọn giải vật liệu móc thi công công trường phóng mặt bằng Các biện pháp an toàn và trang bị bảo hộ lao động Thi công công trình Duyệt, quyết toán công trình,hạng mục công trình Thanh lý, bàn giao công trình (Nguồn: Phòng TCHC Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh) Sinh viên: Hà Thị Hồng - 11 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn Để nhận được công trình thì Công ty phải làm hồ sơ dự thầu và tiến hành đấu thầu theo luật định. Nếu công ty trúng thầu thì chủ đầu tư sẽ gửi thông báo trúng thầu và thời gian bàn giao mặt bằng thi công. Sau đó chủ đầu tư sẽ làm hợp đồng giao thầu xây lắp với các điều khoản trong doanh nghiệp xây lắp.
Phòng kỹ thuật sẽ lập kế hoạch và biện pháp thi công bao gồm chuẩn bị về vật tư, nhân công, máy móc….ngày nhận bàn giao mặt bằng BCH công trình sẽ chỉ đạo công nhân trong công ty dọn dẹp mặt bằng công trình để chuẩn bị tiến hành thi công. Quá trình thi công, Công ty phải đảm bảo các biện pháp an toàn và trang bị bảo hộ lao động cho cán bộ công nhân viên tại công trường. Trong quá trình thi công sẽ có cán bộ kỹ thuật của Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát trực tiếp tại công trường nhằm đảm bảo thi công theo đúng kỹ thuật, tiến độ và thiết kế được duyệt. Quá trình thi công được tiến hành theo giai đoạn, điểm dừng kỹ thuật, mỗi lần kết thúc một công đoạn lại được tiến hành nghiệm thu.
Sau khi công trình hoàn thành, đại diện các bên Chủ đầu tư, đơn vị thi công và tư vấn giám sát tiến hành kiểm tra thực tế các hạng mục công trình đúng như thiết kế được duyệt thì tiến hành nghiệm thu để thanh quyết toán công trình.2: Sơ đồ tổ chức thi công tại công trường Chỉ huy trưởng Kỹ thuật Kế hoạch Vật tư Tổ CN cơ giới Tổ CN kỹ thuật Tổ LĐ phổ thông (Nguồn: Phòng TCHC Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh) Sinh viên: Hà Thị Hồng - 12 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn Sau khi nhận công trình. Chỉ huy trưởng có trách nhiệm tổ chức, điều hành các bộ phận để sự phối hợp nhịp nhàng các mũi thi công, Cán bộ kỹ thuật, Cán bộ kế hoạch chuẩn bị vật tư, nhân lực, thiết bị thi công công trình. Mỗi bộ phận và thành viên trong từng công trình tuy có nhiệm vụ khác nhau nhưng có mối quan hệ tương tác lẫn nhau để hoàn thành công việc một cách tốt nhất. Quản lý chi phí sản xuất của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh.
Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh là một đơn vị kinh doanh độc lập có bộ máy quản lý tổ chức theo cơ cấu trực tuyến, tập trung, khá hoàn chỉnh để phục vụ tốt cho việc quản lý của doanh nghiệp nói chung và quản lý chi phí sản xuất nói riêng. Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kinh doanh và thuận tiện cho công tác tổ chức quản lý, mang lại hiệu quả trong sản xuất kinh doanh, Công ty đã tổ chức hoạt động sản xuất với cơ cấu như sau: Sơ đồ 1.