Chuyên đề kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh - ĐHKTQD

Bài viết phân tích quy trình hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty CPTĐ XDDL Bình Minh.

• Tác giả: Hà Thị Hồng
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Trung Tuấn
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CPTĐ XD&DL BÌNH MINH
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 1.3. Quản lý chi phí sản xuất của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CPTĐ XD&DL BÌNH MINH
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 2.2. Kế toán tập hợp chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3. Quy trình ghi sổ chi tiết
• 2.4. Quy trình ghi sổ tổng hợp
• 2.5. Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
• 2.6. Kế toán tập hợp chi phí máy thi công
• 2.7. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung
• 2.8. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang trong Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 2.9. Tổng hợp chi phí sản xuất. Tính giá thành sản xuất của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 2.10. Đối tượng và phương pháp tính giá thành tại Công ty
• 2.11. Quy trình tính giá thành
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TĐ XD&DL BÌNH MINH
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Phương pháp hoàn thiện
• 3.4. Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh
• 3.5. Điều kiện để thực hiện giải pháp

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Công Ty CPTĐ XD DL Bình Minh

Kế toán chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh. Công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, nơi mà việc kiểm soát chi phí sản xuất có ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp công ty theo dõi chi phí mà còn hỗ trợ trong việc tính giá thành sản phẩm một cách chính xác.

1.1. Đặc điểm của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất trong Ngành Xây Dựng

Kế toán chi phí sản xuất trong ngành xây dựng có những đặc điểm riêng biệt. Chi phí sản xuất thường bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí máy móc. Mỗi công trình xây dựng đều có những yêu cầu và tiêu chuẩn riêng, do đó việc hạch toán chi phí cần phải linh hoạt và chính xác.

1.2. Vai trò của Kế Toán Chi Phí trong Quản Lý Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định của ban lãnh đạo. Thông qua việc phân tích chi phí, công ty có thể xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và từ đó đưa ra các biện pháp tối ưu hóa chi phí.

II. Thách thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Công Ty CPTĐ XD DL Bình Minh

Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài như biến động giá nguyên vật liệu và yêu cầu khắt khe từ khách hàng.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Vật Liệu và Ảnh Hưởng đến Chi Phí

Giá nguyên vật liệu thường xuyên biến động, ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất. Công ty cần có các biện pháp dự báo và quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động giá cả.

2.2. Yêu Cầu Khắt Khe từ Khách Hàng và Tính Chất Dự Án

Mỗi dự án xây dựng đều có yêu cầu riêng về chất lượng và tiến độ. Việc đáp ứng các yêu cầu này trong khi vẫn kiểm soát chi phí là một thách thức lớn đối với công ty.

III. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty CPTĐ XD DL Bình Minh

Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh áp dụng nhiều phương pháp kế toán chi phí để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong việc quản lý chi phí sản xuất. Các phương pháp này bao gồm kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy thi công.

3.1. Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Nguyên Vật Liệu

Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu là một trong những phương pháp quan trọng. Công ty sử dụng các tài khoản kế toán để theo dõi và ghi nhận chi phí nguyên vật liệu một cách chi tiết, từ đó giúp xác định giá thành sản phẩm chính xác.

3.2. Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Nhân Công

Chi phí nhân công là một phần lớn trong tổng chi phí sản xuất. Công ty áp dụng các phương pháp ghi sổ chi tiết và tổng hợp để theo dõi chi phí nhân công, đảm bảo tính chính xác trong việc tính toán giá thành.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty CPTĐ XD DL Bình Minh

Việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh đã mang lại nhiều lợi ích. Công ty không chỉ kiểm soát được chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Tăng Cường Hiệu Quả Quản Lý Chi Phí

Thông qua việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí, công ty đã tăng cường khả năng quản lý chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu lãng phí.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Sản Phẩm

Kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc theo dõi chi phí giúp công ty xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng và từ đó có biện pháp cải thiện.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty CPTĐ XD DL Bình Minh

Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, công ty cần tiếp tục cải thiện và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí trong tương lai.

5.1. Đánh Giá Hiện Trạng Kế Toán Chi Phí

Đánh giá hiện trạng kế toán chi phí sản xuất cho thấy công ty đã có những cải tiến nhưng vẫn cần khắc phục một số hạn chế để nâng cao hiệu quả.

5.2. Định Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí Trong Tương Lai

Công ty cần định hướng phát triển kế toán chi phí theo hướng hiện đại hóa, áp dụng công nghệ thông tin để nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong quản lý chi phí sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, có nhiệm vụ tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật và trang bị tài sản cố định cho tất cả các ngành kinh tế. Sản phẩm của ngành xây lắp có giá trị lớn, thời gian thi công kéo dài và thời hạn sử dụng lâu năm. Trong cơ cấu chi tiêu công và tài chính doanh nghiệp, chi phí đầu tư xây dựng cơ bản luôn chiếm một tỷ trọng đáng kể.

Trong bối cảnh cơ chế thị trường và cạnh tranh đấu thầu khốc liệt, doanh nghiệp xây lắp không chỉ thi công theo đơn đặt hàng chỉ định mà phải tham gia đấu thầu rộng rãi. Để tồn tại, phát triển và tối ưu hóa lợi nhuận, doanh nghiệp bắt buộc phải nâng cao chất lượng công trình và kiểm soát chặt chẽ giá thành sản phẩm. Công tác tổ chức sản xuất, hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành một cách chính xác là công cụ cốt lõi giúp các nhà quản trị nhận diện các nhân tố chi phí hợp lý và bất hợp lý, từ đó đề ra giải pháp hạ giá thành, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của chuyên đề thực tập được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa đặc điểm sản phẩm, mô hình tổ chức sản xuất và công tác quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh.
2. Khảo sát, phân tích và mô tả chi tiết thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) và quy trình tính giá thành sản phẩm tại đơn vị.
3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong thực tiễn hạch toán tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh (trụ sở tại số 299 Thanh Vỵ, xã Thanh Mỹ, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội).
• Phạm vi dữ liệu thực tế: Khảo sát quy trình hạch toán và số liệu kế toán tại phòng Tài chính kế toán, tập trung minh họa chi tiết qua công trình "Xử lý khẩn cấp Kè Thanh Điềm - Mê Linh" trong Quý IV năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kế toán chi phí và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp, căn cứ trên các văn bản quy phạm pháp luật và chế độ kế toán hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Chế độ kế toán doanh nghiệp: Thực hiện theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Quy định về quản lý và trích khấu hao tài sản cố định: Thực hiện theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính.
• Quy định trích nộp các quỹ bảo hiểm và kinh phí công đoàn: Tỷ lệ trích nộp theo lương gồm Bảo hiểm xã hội (BHXH - 24%), Bảo hiểm y tế (BHYT - 4,5%), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN - 2%) và Kinh phí công đoàn (KPCĐ - 2%).
• Khung tài khoản và phương pháp hạch toán: Áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên; hạch toán chi phí qua các tài khoản đầu 6 (TK 621, TK 622, TK 623, TK 627) và tập hợp sang TK 154; phương pháp tính giá xuất kho thực tế đích danh; phương pháp khấu hao đường thẳng; hình thức sổ kế toán Nhật ký chung.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận bao gồm:

• Phương pháp thu thập và nghiên cứu tài liệu: Thu thập hệ thống hồ sơ, chứng từ kế toán gốc, sổ kế toán chi tiết, sổ cái, bảng phân bổ, bảng thanh toán lương và các báo cáo nội bộ tại doanh nghiệp.
• Phương pháp kế toán mô tả và đối chiếu: Mô tả chi tiết trình tự luân chuyển chứng từ từ khâu phát sinh tại công trường đến khâu ghi sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp trên hệ thống sổ Nhật ký chung (vận hành trên phần mềm Microsoft Excel).
• Phương pháp phân tích - tổng hợp số liệu: Phân tích cơ cấu chi phí sản xuất xây lắp, tính toán đơn giá nhân công khoán, trích khấu hao máy thi công và tổng hợp chi phí giá thành theo từng khoản mục.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được cung cấp bởi Phòng Tài chính kế toán, Phòng Tổ chức hành chính, Phòng Kế hoạch vật tư và Ban chỉ huy công trường Kè Thanh Điềm.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh

Chương này khái quát toàn diện về bối cảnh hoạt động, đặc thù sản phẩm và mô hình quản trị của doanh nghiệp:

• Đặc điểm sản phẩm xây lắp: Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng cơ bản với danh mục sản phẩm chính là các công trình dân dụng, công nghiệp và công trình thủy lợi (đê, kè, kênh mương, san nền). Sản phẩm mang tính đơn chiếc, cố định tại nơi xây dựng, quy mô lớn, kết cấu phức tạp và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện tự nhiên, thời tiết ngoài trời. Thời gian thi công kéo dài qua nhiều tháng hoặc nhiều năm, phân chia thành nhiều giai đoạn nghiệm thu.
• Đặc điểm sản phẩm dở dang: Khối lượng xây lắp dở dang là các công trình, hạng mục công trình chưa hoàn thành hoặc chưa được chủ đầu tư nghiệm thu thanh toán. Doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khối lượng dở dang định kỳ vào cuối mỗi quý.
• Đặc điểm tổ chức sản xuất: Quy trình công nghệ thi công trải qua các bước: Đấu thầu/nhận thầu $\rightarrow$ Ký kết hợp đồng $\rightarrow$ Lập biện pháp thi công $\rightarrow$ Chuẩn bị thi công (vật tư, máy móc, giải phóng mặt bằng, an toàn BHLĐ) $\rightarrow$ Thi công công trình $\rightarrow$ Duyệt, quyết toán $\rightarrow$ Thanh lý, bàn giao. Tổ chức thi công tại công trường do Chỉ huy trưởng phụ trách, phối hợp cùng cán bộ Kỹ thuật, Kế hoạch, Vật tư và các tổ công nhân (Tổ cơ giới, Tổ kỹ thuật, Tổ lao động phổ thông).
• Cơ cấu tổ chức quản lý: Bộ máy quản trị tổ chức theo mô hình trực tuyến - tập trung, đứng đầu là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, hỗ trợ bởi 3 Phó Tổng Giám đốc (Kỹ thuật, Hành chính, Kinh doanh) và 4 phòng ban chức năng (Tài chính kế toán, Kỹ thuật, Kế hoạch vật tư, Hành chính) cùng các đội thi công trực thuộc.
• Công tác quản lý chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng chi phối từ 65% đến 80% tổng chi phí công trình; 20% đến 35% còn lại là chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung. Định mức kinh tế - kỹ thuật do Phòng Kế hoạch quản lý và Tổng Giám đốc phê duyệt.

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh

Chương 2 là nội dung trọng tâm của khóa luận, mô tả chi tiết quy trình kế toán chi phí và tính giá thành áp dụng cho công trình "Xử lý khẩn cấp Kè Thanh Điềm - Mê Linh" trong Quý IV/2013:

• Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí: Đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình, hạng mục công trình riêng biệt. Công ty áp dụng phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp; kỳ tính giá thành là 3 tháng (theo quý).
• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621):
  • Chi phí gồm vật liệu chính, vật liệu phụ (đá, sắt, xi măng, gỗ ván, giấy dầu...). Vật tư mua ngoài được chuyển thẳng đến chân công trình do công ty không duy trì kho dự trữ trung tâm.
  • Phương pháp tính giá xuất kho: Thực tế đích danh.
  • Chứng từ sử dụng: Giấy đề nghị cung ứng vật tư, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Bảng kê vật tư sử dụng hàng tháng, Bảng tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp quý.
  • Trình tự ghi sổ: Từ chứng từ gốc $\rightarrow$ Sổ chi tiết TK 621 $\rightarrow$ Sổ Nhật ký chung (Mẫu S03A-DN) $\rightarrow$ Sổ Cái TK 621 (Mẫu S03B-DN). Cuối quý, kết chuyển toàn bộ số phát sinh Nợ TK 621 sang Nợ TK 154.
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622):
  • Phân loại lao động: Lao động trực tiếp thuộc biên chế công ty (áp dụng hình thức trả lương theo thời gian dựa trên bảng chấm công) và lao động thuê ngoài tại địa phương (áp dụng hình thức trả lương khoán theo sản phẩm/khối lượng nghiệm thu công việc).
  • Trích nộp bảo hiểm: Đối với công nhân chính thức, doanh nghiệp trích nộp các khoản BHXH (17%), BHYT (3%), BHTN (1%), KPCĐ (2%) tính vào chi phí sản xuất chung (TK 627) với tổng tỷ lệ 23%; phần trích trừ vào lương người lao động là 9,5% (BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%). Nhân công thuê ngoài theo hợp đồng khoán không trích các khoản bảo hiểm.
  • Chứng từ sử dụng: Hợp đồng giao khoán, Biên bản nghiệm thu khối lượng, Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương công nhân, Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương (Mẫu 11-LĐTL), Bảng tổng hợp chi phí NCTT quý.
  • Trình tự ghi sổ: Ghi chép vào Sổ chi tiết TK 622, Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 622 và kết chuyển sang Nợ TK 154 vào cuối quý.
• Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623):
  • Áp dụng khi thi công theo phương thức hỗn hợp (kết hợp thủ công và cơ giới). Tài khoản 623 gồm các tài khoản cấp 2 (TK 6231 đến TK 6238).
  • Chi phí máy gồm: Khấu hao tài sản cố định máy móc (trích theo phương pháp đường thẳng theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, lập trên Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ - Mẫu 06-TSCĐ), chi phí nhiên liệu xăng dầu (Phiếu xuất kho), tiền lương công nhân điều khiển máy (tính theo thời gian thực tế). Các khoản trích bảo hiểm theo lương lái máy được phản ánh vào TK 627.
  • Chứng từ và sổ sách: Bảng kê chi phí sử dụng máy thi công, Bảng tổng hợp chi phí sử dụng máy thi công, Sổ chi tiết TK 623, Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 623.
• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627) và tổng hợp giá thành (TK 154):
  • Chi phí sản xuất chung tập hợp lương nhân viên quản lý đội, trích bảo hiểm (23%), chi phí công cụ dụng cụ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác tại công trường.
  • Tổng hợp chi phí: Toàn bộ chi phí NVLTT (TK 621), chi phí NCTT (TK 622), chi phí SDMTC (TK 623) và chi phí SXC (TK 627) cuối quý được kết chuyển sang Nợ TK 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang). Kế toán lập Bảng tổng hợp chi phí sản xuất, Sổ chi tiết TK 154, Sổ Cái TK 154 và Bảng tính giá thành sản phẩm hoàn thành hoặc xác định giá trị dở dang cuối kỳ.

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh

Chương 3 trình bày các đánh giá thực trạng và giải pháp hoàn thiện:

• Đánh giá chung về thực trạng:
  • Ưu điểm: Doanh nghiệp đã tổ chức bộ máy kế toán phù hợp với cơ cấu trực tuyến - tập trung; xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình/hạng mục công trình; áp dụng hệ thống chứng từ và tài khoản hạch toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC; công tác luân chuyển chứng từ giữa công trường và phòng kế toán được duy trì định kỳ.
  • Nhược điểm: Việc ghi sổ kế toán còn tiến hành thủ công trên Microsoft Excel, chưa triển khai phần mềm kế toán chuyên dụng; việc chi tiết hóa chi phí sử dụng máy thi công theo từng tiểu khoản còn hạn chế; công tác phân bổ và quản lý một số khoản mục chi phí gián tiếp chưa thực sự chặt chẽ.
• Một số ý kiến đề xuất hoàn thiện: Đề xuất cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ vật tư xuất thẳng tại công trường; hoàn thiện phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí máy thi công; nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tài chính.
• Điều kiện thực hiện giải pháp: Cần sự phối hợp đồng bộ giữa Ban Giám đốc, Phòng Kỹ thuật, Phòng Kế hoạch vật tư và Phòng Tài chính kế toán; đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên kế toán.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã phản ánh trung thực toàn bộ hệ thống số liệu hạch toán thực tế phát sinh tại công trình Kè Thanh Điềm trong Quý IV năm 2013 thông qua hệ thống bảng biểu kế toán chi tiết:

Khoản mục chi phí / Nghiệp vụ	Chứng từ / Biểu mẫu căn cứ	Giá trị hạch toán thực tế (VNĐ)	Tài khoản đối ứng liên quan
Mua Xi măng nhập chân công trường (06/10/2013)	Hóa đơn GTGT số 003458, Phiếu nhập kho số 150	604.500.000 (Tiền hàng) + 60.450.000 (Thuế GTGT 10%) = 664.950.000	Nợ TK 152 / Nợ TK 133 / Có TK 331
Chi phí NVLTT phát sinh Tháng 10/2013	Bảng kê vật tư sử dụng, Phiếu xuất kho 157	850.500.000	Nợ TK 621 / Có TK 152
Chi phí NVLTT phát sinh Tháng 11/2013	Bảng tổng hợp chi phí NVLTT Quý IV	1.250.000.000	Nợ TK 621 / Có TK 152
Chi phí NVLTT phát sinh Tháng 12/2013	Bảng tổng hợp chi phí NVLTT Quý IV	1.170.000.000	Nợ TK 621 / Có TK 152
Tổng kết chuyển CP NVLTT Quý IV/2013	Sổ chi tiết TK 621, Chứng từ KC-12	3.170.500.000	Nợ TK 154 / Có TK 621
Chi phí nhân công Đội 2 Tháng 10/2013	Hợp đồng khoán T01/10 (423 công $\times$ 150.000 đ/công)	63.450.000	Nợ TK 622 / Có TK 334
Chi phí NCTT Tháng 10/2013	Bảng phân bổ tiền lương số 15	221.000.000	Nợ TK 622 / Có TK 334
Chi phí NCTT Tháng 11/2013	Bảng phân bổ tiền lương số 20	190.450.000	Nợ TK 622 / Có TK 334
Chi phí NCTT Tháng 12/2013	Bảng phân bổ tiền lương số 25	180.455.000	Nợ TK 622 / Có TK 334
Tổng kết chuyển CP NCTT Quý IV/2013	Sổ chi tiết TK 622, Chứng từ KC-12	591.905.000	Nợ TK 154 / Có TK 622
Nhiên liệu máy thi công (05/10/2013)	Phiếu xuất kho số 183 (350 lít xăng)	38.426.790	Nợ TK 623 / Có TK 152
Trích khấu hao máy thi công Tháng 10/2013	Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ	63.700.000	Nợ TK 623 / Có TK 214
Tiền lương nhân công lái máy Tháng 10/2013	Bảng thanh toán lương lái máy	16.490.000	Nợ TK 623 / Có TK 334

Đóng góp thực tiễn của công trình:

• Hệ thống hóa đầy đủ quy trình luân chuyển chứng từ kế toán chi phí xây lắp từ hiện trường công trường (phiếu giao nhận, đề nghị cung ứng, phiếu xuất kho, bảng chấm công) đến phòng kế toán trung tâm.
• Cung cấp minh chứng thực tế về việc áp dụng song song hai hình thức trả lương (lương thời gian cho nhân viên chính thức và lương khoán sản phẩm cho lao động thuê ngoài địa phương) cùng phương pháp hạch toán các khoản trích theo lương tương ứng.
• Đưa ra bức tranh chi tiết về việc kết hợp hạch toán máy thi công và phân bổ chi phí chung tại một doanh nghiệp xây lắp quy mô tập đoàn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các giới hạn nghiên cứu xuất phát từ phạm vi thực tập thực tế:

• Giới hạn phạm vi dữ liệu: Khảo sát chi tiết tập trung tại một đơn vị duy nhất (Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh) và minh họa chuyên sâu trên một công trình thủy lợi đơn lẻ (Kè Thanh Điềm) trong phạm vi 1 quý (Quý IV/2013).
• Giới hạn về chế độ kế toán và công nghệ: Các phân tích và biểu mẫu được xây dựng dựa trên Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và xử lý dữ liệu kế toán trên bảng tính Microsoft Excel.

Hướng phát triển nghiên cứu mở rộng:

• Mở rộng khảo sát công tác kế toán chi phí và tính giá thành trên nhiều loại hình công trình xây dựng khác nhau như công trình giao thông, công trình công nghiệp và dân dụng cao tầng.
• Cập nhật khung lý luận và thực tiễn hạch toán theo các chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành mới hơn.
• Nghiên cứu mô hình ứng dụng các phần mềm kế toán chuyên ngành xây lắp hoặc hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) nhằm tự động hóa quy trình kết nối dữ liệu giữa công trường và phòng kế toán.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu thực tế hữu ích đối với:

• Sinh viên, học viên ngành Kế toán - Kiểm toán và Kinh tế xây dựng: Nắm bắt được phương pháp hạch toán các khoản mục chi phí xây lắp (TK 621, 622, 623, 627, 154) và quy trình lập chứng từ, sổ sách kế toán theo hình thức Nhật ký chung.
• Người làm nghiên cứu hoặc khóa luận tốt nghiệp cùng đề tài: Tham khảo cấu trúc trình bày chuẩn mực của một báo cáo chuyên đề thực tập chuyên ngành kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại doanh nghiệp xây lắp cơ bản.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao: Hệ thống 40 biểu mẫu kế toán chi tiết (từ Bảng kê vật tư sử dụng, Phiếu xuất kho, Bảng phân bổ tiền lương, Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ đến Sổ chi tiết, Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái các tài khoản chi phí) cùng 3 sơ đồ tổ chức công nghệ, tổ chức thi công và tổ chức bộ máy quản lý tại doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và kỳ tính giá thành tại Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh được xác định như thế nào?
Do tính chất sản xuất xây lắp mang tính đơn chiếc và theo đơn đặt hàng, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của công ty được xác định là từng công trình hoặc hạng mục công trình cụ thể. Phương pháp tập hợp là trực tiếp cho từng đối tượng. Kỳ tính giá thành được ấn định là 3 tháng (theo quý); nếu đến kỳ tính giá thành mà công trình chưa hoàn thành thì toàn bộ chi phí tập hợp được xác định là chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.

2. Công ty áp dụng những hình thức trả lương nào cho công nhân trực tiếp thi công?
Công ty áp dụng đồng thời hai hình thức trả lương:

• Trả lương theo thời gian: Áp dụng cho nhân viên quản lý đội và công nhân chính thức trong công ty theo công thức: $\text{Lương thời gian} = \left(\frac{\text{Lương thỏa thuận}}{26}\right) \times \text{Số ngày làm việc thực tế} + \text{Phụ cấp (nếu có)}$.
• Trả lương theo sản phẩm (lương khoán): Áp dụng cho nhân công thuê ngoài tại địa phương căn cứ vào hợp đồng giao khoán và khối lượng công việc hoàn thành được nghiệm thu thực tế.

3. Các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của công nhân trực tiếp và lái máy được hạch toán vào đâu?
Phần trích các quỹ bảo hiểm và kinh phí công đoàn tính vào chi phí doanh nghiệp chịu (tổng cộng 23%, bao gồm BHXH 17%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%) không hạch toán vào TK 622 hay TK 623 mà được tập hợp toàn bộ vào TK 627 (Chi phí sản xuất chung). Phần bảo hiểm trừ vào thu nhập của người lao động là 9,5% (BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) được khấu trừ trực tiếp trên bảng thanh toán lương (TK 334).

4. Phương pháp xuất kho nguyên vật liệu và trích khấu hao tài sản cố định được công ty áp dụng ra sao?

• Xuất kho nguyên vật liệu: Công ty áp dụng phương pháp thực tế đích danh; vật tư sau khi mua ngoài được giao nhận trực tiếp tại chân công trình và xuất dùng theo tiến độ thi công.
• Trích khấu hao TSCĐ (máy xúc, ô tô tải, máy trộn bê tông...): Áp dụng phương pháp khấu hao theo đường thẳng, thực hiện theo khung thời gian quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính.

5. Hệ thống sổ kế toán tổng hợp chi phí sản xuất của công ty được tổ chức theo hình thức nào?
Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung. Toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh từ chứng từ gốc sau khi được phân loại, ghi chép vào các sổ chi tiết (TK 621, 622, 623, 627, 154) sẽ được ghi vào Sổ Nhật ký chung (Mẫu S03A-DN), sau đó kết chuyển số liệu sang Sổ Cái tương ứng (Mẫu S03B-DN) trên hệ thống bảng tính Excel.

Kết luận

Chuyên đề thực tập chuyên ngành của tác giả Hà Thị Hồng đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh. Thông qua việc phân tích chuyên sâu số liệu hạch toán thực tế tại công trình Kè Thanh Điềm trong Quý IV/2013, công trình đã làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán các khoản mục chi phí trực tiếp và gián tiếp theo hình thức Nhật ký chung. Nghiên cứu đã chỉ ra những ưu điểm trong tổ chức quản lý cũng như các điểm còn hạn chế trong việc sử dụng bảng tính thủ công, từ đó đề xuất các định hướng hoàn thiện có tính ứng dụng thực tiễn cao cho doanh nghiệp xây lắp cơ bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CPTĐ XD&DL BÌNH MINH 1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh Xây dựng cơ bản là một ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhẳm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân. Một bộ phận lớn thu nhập quốc dân, của quỹ tích luỹ cùng với vốn đầu tư của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. So với các ngành sản xuất khác, ngành XDCB có những đặc điểm về kinh tế- kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành.

*Danh mục sản phẩm : Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh là một doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lịch vụ xây dựng cơ bản. Sản phẩm chính của công ty là các công tình dân dụng, công nghiệp, xây dựng các công trình thuỷ lợi như: đê, kè, kênh mương, san nền. Do vậy, sản phẩm của Công ty cũng mang đặc thù của ngành xây lắp. Đó là sản phẩm đơn chiếc, cố định tại chỗ, quy mô lớn, kết cấu phức tạp, các điều kiện để sản xuất (thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm lắp đặt sản phẩm.

Hoạt động xây lắp tiến hành ngoài trời chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, ảnh hưởng đến quản lý tài sản, vật tư, máy móc dễ bị hư hỏng và ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt, các sản phẩm của Công ty không chỉ được thi công theo đơn đặt hàng của Nhà nước (chỉ định thầu) mà còn do Công ty tham gia đấu thầu mà có. Điều này đòi hỏi Công ty không chỉ có năng lực sản xuất mà còn cả sự nhạy bén, năng động trên thị trường. * Tiêu chuẩn chất lượng: Sau nhiều năm hoạt động trong ngành xây dựng Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh luôn đặt chỉ tiêu chất lượng công trình lên hàng đầu.

Ngoài ra Công ty còn thường xuyên nâng cao trình độ, cải tiến khoa học kỹ thuật công nghệ để có Sinh viên: Hà Thị Hồng -8- Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn hiệu quả cao trong công việc và giữ uy tín. Chính vì vậy, sản phẩm của Công ty luôn luôn đạt các chỉ tiêu về tiêu chuẩn chất lượng, tính thẩm mỹ cao. * Tính chất của sản phẩm: Sản phẩm sản xuất xây lắp không sản phẩm nào giống sản phẩm nào, tính chất của sản phẩm phức tạp tùy thuộc vào từng công trình, hạng mục công trình, thường mang những tính chất như: kiên cố, đầu tư tiền bạc, công sức lớn, thời gian sử dụng trong nhiều năm. Chính vì vậy mỗi sản phẩm đều có một dự toán và yêu cầu tổ chức quản lý, tổ chức thi công riêng phù hợp với đặc điểm từng công trình.

* Loại hình sản xuất: Các công trình thi công bao gồm: Công trình thủy lợi, kè bờ sông, đường giao thông.nên thường mang tính chất đơn lẻ, phân tán và thi công theo thiết kế do bên chủ đầu tư cung cấp. Công ty lập hồ sơ dự thầu theo các yêu cầu về kỹ thuật, địa điểm xây dựng của chủ đầu tư và theo từng hồ sơ dự toán của từng loại công trình, công ty đề ra các biện pháp thi công phù hợp nhằm hoàn thành công trình đúng tiến độ và đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. * Thời gian sản xuất: Sản phẩm xây dựng thường là những khoản mục chi phí lớn, nên thời gian sản xuất thường dài, có thể kéo dài trong nhiều ngày, nhiều tháng hoặc năm, thường thời gian thi công thường chia thành các giai đoạn phù hợp với từng đối tượng sản phẩm và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ môi trường bên ngoài như khí hậu, địa hình, thời gian, giải phóng mặt bằng. * Đặc điểm sản phẩm dở dang: Sản phẩm dở dang trong xây lắp có thể là công trình, hạng mục công trình dở dang chưa hoàn thành, khối lượng xây lắp thi công dở dang trong kỳ chưa được bên chủ đầu tư nghiệm thu thanh toán.

Khác với các doanh nghiệp sản xuất khác, trong các doanh nghiệp xây lắp, việc đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang tuỳ thuộc vào phương thức thanh toán với Sinh viên: Hà Thị Hồng -9- Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn bên giao thầu. Đánh giá sản phẩm dở dang là tính toán, xác định phần chi phí sản xuất cho khối lượng làm dở cuối kỳ theo những nguyên tắc nhất định. Để đánh giá sản phẩm dở dang một cách chính xác, trước hết cần kiểm kê khối lượng xây dựng hoàn thành trong kỳ, đồng thời xác định đúng đắn mức độ hoàn thành theo quy ước ở từng giai đoạn thi công để xác định khối lượng sản phẩm dở dang, phát hiện những tổn thất trong quá trình thi công. Đặc điểm của sản phẩm xây lắp là kết cấu phức tạp, việc xác định chính xác mức độ hoàn thành của nó là rất khó khăn.

Vì vậy, khi đánh giá sản phẩm dở dang, kế toán cần kết hợp chặt chẽ với các bộ phận kỹ thuật, bộ phận tổ chức lao động để xác định mức độ hoàn thành của khối lượng sản phẩm dở dang một cách chính xác. Đánh giá sản phẩm dở dang hợp lý là một trong những nhân tố quyết định tính trung thực hợp lý của giá thành sản phẩm xây lắp trong kỳ. Công ty tiến hành kiểm kê khối lượng dở dang vào cuối quý. Trên cơ sở kết quả kiểm kê khối lượng dở dang đã tổng hợp được, kế toán tiến hành đánh giá sản phẩm dở dang.

Sản phẩm xây lắp mà chủ đầu tư quy định bàn giao thanh toán sau khi đã hoàn thành toàn bộ thì công trình hoặc hạng mục công trình chưa bàn giao thanh toán được coi là sản phẩm xây lắp dở dang. Toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh thuộc công trình, hạng mục công trình đó đều là chi phí của sản phẩm dở dang. Khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành được bàn giao thanh toán thì toàn bộ chi phí sản xuất đã phát sinh sẽ được tính vào giá thành công trình. Những công trình hoặc hạng mục công trình được bàn giao thanh toán theo từng giai đoạn xây dựng, xây lắp thì những giai đoạn xây lắp dở dang chưa bàn giao thanh toán là sản phẩm dở dang.

Sinh viên: Hà Thị Hồng - 10 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn 1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh. * Qui trình công nghệ: Sơ đồ 1.1: Sơ đồ quy trình công nghệ thi công Đấu thầu và nhận đấu thầu Ký kết hợp đồng Lập biện pháp thi công Chuẩn bị công tác thi công Chuẩn bị vật tư, Chuẩn bị máy Tổ chức tại Thu dọn giải vật liệu móc thi công công trường phóng mặt bằng Các biện pháp an toàn và trang bị bảo hộ lao động Thi công công trình Duyệt, quyết toán công trình,hạng mục công trình Thanh lý, bàn giao công trình (Nguồn: Phòng TCHC Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh) Sinh viên: Hà Thị Hồng - 11 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn Để nhận được công trình thì Công ty phải làm hồ sơ dự thầu và tiến hành đấu thầu theo luật định. Nếu công ty trúng thầu thì chủ đầu tư sẽ gửi thông báo trúng thầu và thời gian bàn giao mặt bằng thi công. Sau đó chủ đầu tư sẽ làm hợp đồng giao thầu xây lắp với các điều khoản trong doanh nghiệp xây lắp.

Phòng kỹ thuật sẽ lập kế hoạch và biện pháp thi công bao gồm chuẩn bị về vật tư, nhân công, máy móc….ngày nhận bàn giao mặt bằng BCH công trình sẽ chỉ đạo công nhân trong công ty dọn dẹp mặt bằng công trình để chuẩn bị tiến hành thi công. Quá trình thi công, Công ty phải đảm bảo các biện pháp an toàn và trang bị bảo hộ lao động cho cán bộ công nhân viên tại công trường. Trong quá trình thi công sẽ có cán bộ kỹ thuật của Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát trực tiếp tại công trường nhằm đảm bảo thi công theo đúng kỹ thuật, tiến độ và thiết kế được duyệt. Quá trình thi công được tiến hành theo giai đoạn, điểm dừng kỹ thuật, mỗi lần kết thúc một công đoạn lại được tiến hành nghiệm thu.

Sau khi công trình hoàn thành, đại diện các bên Chủ đầu tư, đơn vị thi công và tư vấn giám sát tiến hành kiểm tra thực tế các hạng mục công trình đúng như thiết kế được duyệt thì tiến hành nghiệm thu để thanh quyết toán công trình.2: Sơ đồ tổ chức thi công tại công trường Chỉ huy trưởng Kỹ thuật Kế hoạch Vật tư Tổ CN cơ giới Tổ CN kỹ thuật Tổ LĐ phổ thông (Nguồn: Phòng TCHC Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh) Sinh viên: Hà Thị Hồng - 12 - Lớp kế toán K 43- ĐHKTQD Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS Trần Trung Tuấn Sau khi nhận công trình. Chỉ huy trưởng có trách nhiệm tổ chức, điều hành các bộ phận để sự phối hợp nhịp nhàng các mũi thi công, Cán bộ kỹ thuật, Cán bộ kế hoạch chuẩn bị vật tư, nhân lực, thiết bị thi công công trình. Mỗi bộ phận và thành viên trong từng công trình tuy có nhiệm vụ khác nhau nhưng có mối quan hệ tương tác lẫn nhau để hoàn thành công việc một cách tốt nhất. Quản lý chi phí sản xuất của Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh.

Công ty CPTĐ XD&DL Bình Minh là một đơn vị kinh doanh độc lập có bộ máy quản lý tổ chức theo cơ cấu trực tuyến, tập trung, khá hoàn chỉnh để phục vụ tốt cho việc quản lý của doanh nghiệp nói chung và quản lý chi phí sản xuất nói riêng. Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kinh doanh và thuận tiện cho công tác tổ chức quản lý, mang lại hiệu quả trong sản xuất kinh doanh, Công ty đã tổ chức hoạt động sản xuất với cơ cấu như sau: Sơ đồ 1.