Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty CP Kỹ Nghệ Á Châu

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần kỹ nghệ á châu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: ThS. Đàm Thị Kim Oanh
• Trường học: Đại học kinh tế quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Tại Công Ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM (DỊCH VỤ), TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ NGHỆ Á CHÂU
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm (dịch vụ) của Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm (hoặc cung cấp dịch vụ) của Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 1.3. Quản lý chi phí sản xuất của Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ NGHỆ Á CHÂU
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 2.2. Tính giá thành sản xuất của sản phẩm tại Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 2.2.1. Đối tượng và phương pháp tính giá thành của Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu
• 2.2.2. Quy trình tính giá thành
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CP KỸ NGHỆ Á CHÂU
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Á Châu

Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt, việc kiểm soát chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trở nên vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành xây dựng cơ bản. Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu cũng không nằm ngoài xu thế này. Việc quản lý hiệu quả chi phí sản xuất và xác định chính xác giá thành sản phẩm là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa lợi nhuận và đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty. Bài viết này đi sâu vào phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình này, giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Vai trò của Kế Toán Chi Phí trong Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán chi phí đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin chi tiết về chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Thông tin này giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt, kiểm soát chi phí, định giá sản phẩm và đánh giá hiệu quả hoạt động. Trong ngành xây dựng, việc quản lý chi phí càng trở nên phức tạp do đặc thù của sản phẩm và quy trình sản xuất. "Việc hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sẽ giúp các nhà quản trị có được cái nhìn chính xác về khả năng sản xuất, năng lực của Công ty", theo tài liệu nghiên cứu.

1.2. Đặc điểm Sản Xuất Ảnh Hưởng Đến Kế Toán Chi Phí

Ngành xây dựng có những đặc điểm riêng biệt ảnh hưởng lớn đến công tác kế toán chi phí. Sản phẩm xây lắp có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc và thời gian thi công kéo dài. Địa điểm sản xuất thường cố định và phân tán, gây khó khăn cho việc quản lý chi phí và tài sản. Việc tính giá thành cho từng công trình, hạng mục công trình đòi hỏi sự chính xác và tỉ mỉ. "Sản phẩm xây lắp được cố định tại nơi sản xuất, đặc điểm sản xuất là nơi tiêu thụ sản phẩm và cũng là nơi tiêu dùng sản phẩm", trích từ tài liệu.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Mặc dù Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu đã có những nỗ lực trong việc xây dựng hệ thống kế toán chi phí, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số thách thức. Việc xác định chính xác chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp của quy trình sản xuất và tính đa dạng của các loại chi phí. Bên cạnh đó, việc phân bổ chi phí một cách hợp lý và kiểm soát chi phí phát sinh cũng là một vấn đề cần được quan tâm. "Trong quá trình thi công xây lắp thường có nhiều đơn vị tham gia, nhiều thành phần kinh tế tham gia thực hiện phần việc của mình theo một trình tự nhất định", tài liệu nghiên cứu chỉ ra.

2.1. Khó khăn trong việc Tập Hợp và Phân Loại Chi Phí Sản Xuất

Việc tập hợp và phân loại chi phí sản xuất một cách chính xác là yếu tố quan trọng để tính giá thành sản phẩm một cách hợp lý. Tuy nhiên, do quy trình sản xuất phức tạp và sự phân tán của các công trình, việc này gặp nhiều khó khăn. Cần có một hệ thống theo dõi chi phí chặt chẽ và phương pháp phân bổ chi phí phù hợp để đảm bảo tính chính xác của thông tin kế toán.

2.2. Kiểm Soát Chi Phí Sản Xuất Chung tại Công Ty Á Châu

Chi phí sản xuất chung bao gồm các khoản chi phí không trực tiếp liên quan đến sản xuất nhưng lại có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động sản xuất. Việc kiểm soát chi phí sản xuất chung là một thách thức lớn do tính chất đa dạng và khó dự đoán của các khoản chi phí này. Cần có một quy trình kiểm soát chi phí chặt chẽ và định kỳ đánh giá hiệu quả của các biện pháp kiểm soát chi phí.

2.3. Ảnh hưởng của Định Mức Chi Phí tới Giá Thành Sản Phẩm

Việc xây dựng định mức chi phí hợp lý là yếu tố quan trọng để kiểm soát chi phí sản xuất và tính giá thành mục tiêu. Nếu định mức chi phí không chính xác, có thể dẫn đến việc tính giá thành sai lệch, ảnh hưởng đến quyết định kinh doanh. Việc xây dựng định mức chi phí cần dựa trên cơ sở dữ liệu thực tế và kinh nghiệm sản xuất.

III. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành tại Á Châu

Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu áp dụng các phương pháp kế toán chi phí truyền thống, bao gồm phương pháp tập hợp chi phí theo yếu tố và phương pháp tính giá thành theo công trình. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, công ty cần xem xét áp dụng các phương pháp kế toán chi phí hiện đại hơn, như phương pháp tính giá thành theo hoạt động (ABC) hoặc phương pháp kế toán quản trị chi phí.

3.1. Quy Trình Kế Toán Chi Phí Nguyên Vật Liệu Trực Tiếp

Việc quản lý chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bắt đầu từ khâu lập dự toán, mua sắm, nhập kho, xuất kho và sử dụng. Kế toán cần theo dõi chặt chẽ số lượng, giá trị của nguyên vật liệu sử dụng cho từng công trình, hạng mục công trình. Cần có quy trình kiểm kê nguyên vật liệu định kỳ để đảm bảo tính chính xác của số liệu kế toán. "Bảng 2.1: Mẫu phiếu xuất kho…", trích từ tài liệu gốc, cho thấy công tác quản lý nguyên vật liệu được chú trọng.

3.2. Hạch Toán Chi Phí Nhân Công Trực Tiếp trong Xây Dựng

Chi phí nhân công trực tiếp là một khoản chi phí lớn trong ngành xây dựng. Việc hạch toán chi phí nhân công cần tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động và tiền lương. Cần có hệ thống chấm công, tính lương và thanh toán lương chính xác và minh bạch. Hình thức trả lương khoán cũng cần được quản lý chặt chẽ. "Bảng 2.10: Bảng chấm công…", từ tài liệu, minh chứng cho điều này.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành SP

Để hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm, Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về tổ chức kế toán, quy trình kế toán và công nghệ thông tin. Cần xây dựng một hệ thống thông tin kế toán chi phí toàn diện, cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho các nhà quản lý. Đồng thời, cần đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc.

4.1. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Sản Xuất để Quản Lý Chi Phí

Việc ứng dụng phần mềm kế toán sản xuất là một giải pháp hiệu quả để tự động hóa quy trình kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Phần mềm giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và nâng cao tính chính xác của thông tin kế toán. Phần mềm cũng cung cấp các báo cáo phân tích chi phí chi tiết, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt.

4.2. Xây Dựng Quy Trình Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung Hợp Lý

Việc xây dựng quy trình phân bổ chi phí sản xuất chung hợp lý là yếu tố quan trọng để tính giá thành sản phẩm một cách chính xác. Cần xác định các tiêu thức phân bổ chi phí phù hợp với đặc điểm sản xuất của từng công trình, hạng mục công trình. Quy trình phân bổ chi phí cần được chuẩn hóa và thực hiện một cách nhất quán. Việc sử dụng các chuẩn mực kế toán (VAS) giúp công ty tuân thủ các quy định và đảm bảo tính minh bạch.

V. Ứng Dụng Phân Tích Chi Phí vào Quản Trị Tại Kỹ Nghệ Á Châu

Phân tích chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các giải pháp tối ưu chi phí. Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu cần tăng cường công tác phân tích chi phí, tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Kết quả phân tích chi phí cần được sử dụng để xây dựng giá thành mục tiêu và kiểm soát chi phí phát sinh.

5.1. So Sánh Giá Thành Kế Hoạch và Giá Thành Thực Tế

Việc so sánh giá thành kế hoạch và giá thành thực tế giúp xác định các nguyên nhân gây ra sự chênh lệch và đưa ra các biện pháp khắc phục. Cần phân tích chi tiết các khoản chi phí vượt định mức để tìm ra các giải pháp tối ưu chi phí.

5.2. Kế Toán Quản Trị Chi Phí Công Cụ Hỗ Trợ Ra Quyết Định

Kế toán quản trị chi phí cung cấp thông tin chi tiết về chi phí cho các nhà quản lý để hỗ trợ việc ra quyết định. Các thông tin như chi phí biên, chi phí cơ hội, chi phí chìm giúp các nhà quản lý đánh giá hiệu quả của các phương án kinh doanh khác nhau.

VI. Tương Lai và Triển Vọng của Kế Toán Chi Phí tại Á Châu

Với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi của môi trường kinh doanh, kế toán chi phí sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp, bao gồm cả Công ty CP Kỹ Nghệ Á Châu, nâng cao năng lực cạnh tranh và đạt được sự phát triển bền vững. Việc áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) sẽ giúp kế toán chi phí trở nên thông minh và hiệu quả hơn.

6.1. Tối Ưu Chi Phí Sản Xuất nhờ Ứng Dụng ERP

Hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning) tích hợp tất cả các hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm kế toán, sản xuất, kho vận, bán hàng. Việc ứng dụng ERP giúp tối ưu chi phí sản xuất bằng cách cải thiện quy trình làm việc, giảm thiểu lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

6.2. Chuẩn Mực Kế Toán và Ảnh Hưởng Đến Chi Phí Sản Xuất

Việc tuân thủ các chuẩn mực kế toán (VAS) giúp đảm bảo tính minh bạch và so sánh được của thông tin kế toán. Các chuẩn mực kế toán cũng ảnh hưởng đến việc ghi nhận và đánh giá chi phí sản xuất, do đó các doanh nghiệp cần nắm vững các chuẩn mực kế toán liên quan để thực hiện kế toán chi phí một cách chính xác.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò nền tảng trong việc kiến tạo cơ sở hạ tầng phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa kinh tế. Trong bối cảnh chuyển dịch từ cơ chế chỉ định thầu sang cơ chế đấu thầu cạnh tranh, các doanh nghiệp xây lắp chịu áp lực lớn về việc tối ưu hóa chi phí đầu vào nhằm bảo đảm giá dự thầu hợp lý mà vẫn duy trì biên lợi nhuận và chất lượng công trình. Do đặc thù sản phẩm xây dựng có quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp, thi công kéo dài và phân tán tại nhiều địa điểm, công tác quản lý tài chính đòi hỏi việc hạch toán chi phí sản xuất (CFSX) và tính giá thành sản phẩm (SP) phải được tổ chức khoa học, kịp thời và chính xác.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Hệ thống hóa đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, đặc điểm sản phẩm và mô hình quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu.
2. Khảo sát và phản ánh thực trạng hạch toán các khoản mục chi phí sản xuất (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, sản xuất chung) và quy trình tính giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị.
3. Đánh giá những ưu điểm, chỉ ra các nhược điểm còn tồn tại trong quy trình kế toán chi phí và tính giá thành, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp hoàn thiện phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu (trụ sở tại Đông La, Đông Hưng, Thái Bình) cùng các đơn vị trực thuộc, tập trung phân tích số liệu tại hai dự án: Công trình Dolphin Plaza (28 Trần Bình, Hà Nội) và Công trình Royal City (74 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế được khảo sát và thu thập trong Quý 1 năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và chế độ kế toán áp dụng trong tài liệu dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật sau:

• Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính (hệ thống tài khoản, biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán như Phiếu xuất kho mẫu 01-VT, 02-VT; Sổ chi tiết tài khoản mẫu S38-DN; Sổ cái mẫu S03b-DN).
• Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính liên quan đến biểu mẫu chứng từ lao động tiền lương (Bảng chấm công mẫu 01a-LĐTL).
• Thông tư số 21/2003/TT-BLĐTBXH ngày 22/09/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn về hợp đồng lao động.
• Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000 được áp dụng trong quy trình kiểm soát thiết kế, thi công và quản lý vật tư.

Phương pháp nghiên cứu được thực hiện:

• Phương pháp thu thập và quan sát thực tế: Tiếp cận hệ thống chứng từ gốc (phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, bảng chấm công, hợp đồng khoán, bảng kê phân bổ) tại Phòng Kế toán và các ban chỉ huy công trình.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng phương pháp chứng từ, tài khoản kế toán, tính giá và tổng hợp cân đối kế toán theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO) kết hợp hệ số chênh lệch giá hạch toán.
• Phương pháp khấu hao: Khấu hao tài sản cố định và máy thi công theo phương pháp đường thẳng.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp dữ liệu: Đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản chi phí để đánh giá dòng luân chuyển chi phí.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là toàn bộ hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh trong Quý 1 năm 2015 tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm (dịch vụ), tổ chức sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu

Chương này trình bày tổng quan về mô hình hoạt động và các đặc thù chi phối công tác kế toán của doanh nghiệp:

• Đặc điểm sản phẩm xây lắp: Sản phẩm mang tính đơn chiếc, kết cấu phức tạp, giá trị dự toán lớn, địa điểm sản xuất cố định nhưng lực lượng lao động và thiết bị thi công di chuyển liên tục. Toàn bộ quá trình thi công phải lấy dự toán thiết kế làm thước đo kỹ thuật và giá trị. Khi hoàn thành, chủ đầu tư giữ lại một tỷ lệ tiền bảo hành cho đến hết thời hạn cam kết.
• Quy trình tổ chức sản xuất: Quy trình tạo ra sản phẩm tuân thủ các bước: Tiếp nhận yêu cầu $\rightarrow$ Xem xét và ký kết hợp đồng $\rightarrow$ Triển khai thực hiện (thi công cọc khoan nhồi, cọc Barrette, bê tông cốt thép, xây trát, ốp lát, điện nước, nội thất, hạ tầng) $\rightarrow$ Kiểm tra chất lượng nội bộ $\rightarrow$ Bàn giao và bảo hành. Hệ thống này vận hành song song với các quy trình hỗ trợ như đào tạo, kiểm soát an toàn lao động, kiểm soát thiết bị đo lường và hành động khắc phục phòng ngừa theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000.
• Cơ cấu tổ chức và phân cấp quản lý: Công ty có 3 chi nhánh và các đơn vị trực thuộc chịu sự điều hành trực tiếp từ Ban Giám đốc. Dưới chi nhánh là các bộ phận Kỹ thuật, Lao động, An toàn và các đội sản xuất (chia thành tổ sắt, tổ mộc, tổ nề, tổ lao động). Đội trưởng đóng vai trò chủ nhiệm công trình.
• Cơ chế quản lý chi phí: Doanh nghiệp áp dụng cơ chế giao khoán nội bộ cho các tổ đội. Phòng Kỹ thuật và Phòng Kế hoạch giám sát tiến độ và khối lượng thi công; Phòng Kế toán kiểm soát giải ngân tài chính và phối hợp nghiệm thu thanh toán với chủ đầu tư (bên A).

Sơ đồ chu chuyển quản lý chi phí và sản xuất:
Tiếp nhận dự án / Đấu thầu -> Lập dự toán & Ký hợp đồng -> Giao khoán tổ đội -> Giám sát (Kỹ thuật - Kế hoạch - Kế toán) -> Nghiệm thu khối lượng -> Quyết toán chi phí & Bàn giao

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu

Tác giả đi sâu phản ánh thực tế hạch toán 4 khoản mục chi phí tại Công trình Dolphin Plaza và Công trình Royal City trong Quý 1/2015:

1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

• Đặc điểm: Bao gồm vật liệu chính (xi măng, sắt thép, gạch, đá, cát sỏi), vật liệu phụ (sơn, bột màu, bột bả, đinh, thép buộc) và phế liệu thu hồi. Chi phí vật liệu phát sinh cho công trình nào được tập hợp trực tiếp cho công trình đó.
• Phương pháp tính giá: Áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, giá xuất kho xác định theo phương pháp FIFO hoặc qua hệ số chênh lệch giữa giá thực tế và giá hạch toán:

$$\text{Hệ số chênh lệch} = \frac{\text{Giá thực tế VL tồn ĐK} + \text{Giá thực tế VL nhập TK}}{\text{Giá hạch toán VL tồn ĐK} + \text{Giá hạch toán VL nhập TK}}$$

• Chứng từ và sổ sách: Phiếu xuất kho số 33 (xuất dây thép buộc, đinh cho Dolphin Plaza: 72.400.000 đồng), Phiếu xuất kho số 34 (xuất xi măng cho Royal City: 197.105.665 đồng), Phiếu xuất kho số 35 (xuất gạch đặc cho Royal City: 340.392.177 đồng).
• Tổng hợp chi phí TK 621 trong Quý 1/2015:
  • Công trình Dolphin Plaza: 72.400.000 đồng.
  • Công trình Royal City: 537.842.000 đồng (gồm 121.091 kg xi măng, 145.438 viên gạch đặc, 77.842 viên gạch 2 lỗ).
  • Tổng số tiền kết chuyển sang Nợ TK 1541 vào ngày 31/03/2015 là 610.242.000 đồng.

2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)

• Đặc điểm: Chiếm 10% - 20% tổng chi phí sản xuất. Bao gồm lương chính, lương phụ, phụ cấp của công nhân trực tiếp, cán bộ kỹ thuật hiện trường và đội trưởng.
• Lực lượng lao động và hình thức trả lương: Lao động biên chế làm công việc kỹ thuật phức tạp (hưởng lương thời gian theo ngạch bậc); lao động thời vụ thuê ngoài tại địa phương thực hiện công việc phổ thông (hưởng lương khoán theo khối lượng hoàn thành, đơn giá khoán bình quân 3.600.000 đồng/người/tháng đã bao gồm BHXH 17%, BHYT 3%, BHTN 1%, nghỉ phép 4%, phụ cấp tàu xe 9%).
• Trích nợ bảo hiểm: Trích 23% tính vào chi phí sản xuất và 9,5% trừ vào lương người lao động.
• Tổng hợp chi phí TK 622 trong Quý 1/2015:
  • Công trình Dolphin Plaza: 28.485.000 đồng (lương dọn vệ sinh 17.485.000 đồng, bảo vệ 10.000.000 đồng).
  • Công trình Royal City: 700.000.000 đồng (lương CBCNV trực tiếp 669.000.000 đồng, trích BHXH 24.000.000 đồng, sửa chữa 6.000.000 đồng).
  • Tổng số tiền kết chuyển sang Nợ TK 1541: 728.485.000 đồng.

3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623)

• Đặc điểm: Hạch toán chi phí khấu hao máy móc tự có (TK 6234: máy trộn vữa, máy đầm, máy cắt sắt, uốn sắt, trộn bê tông) và chi phí thuê máy ngoài (TK 6237).
• Phương pháp trích khấu hao: Khấu hao đường thẳng theo công thức:

$$\text{Mức trích khấu hao quý} = \frac{\text{Nguyên giá (hoặc giá trị còn lại)}}{\text{Số năm trích khấu hao} \times 4}$$

• Tổng hợp chi phí TK 623 trong Quý 1/2015:
  • Trích khấu hao máy móc tự có (Royal City): 7.000.000 đồng.
  • Thuê máy ngoài tại Dolphin Plaza (TK 6237): 21.795.000 đồng (máy xúc 8.463.000 đồng, cẩu lốp 13.332.000 đồng).
  • Thuê máy ngoài tại Royal City (TK 6237): 77.064.000 đồng (máy vận thăng, máy xúc).
  • Tổng phát sinh TK 623 kết chuyển sang Nợ TK 1541: 107.859.000 đồng.

4. Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627)

• Nội dung: Gồm chi phí nhân viên quản lý (TK 6271), chi phí dụng cụ sản xuất (TK 6273), chi phí khấu hao TSCĐ phục vụ quản lý (TK 6274), chi phí dịch vụ mua ngoài (TK 6277), chi phí bằng tiền khác (TK 6278).
• Hạch toán phân bổ CCDC (TK 1422): Giá trị công cụ dụng cụ lớn (trên 10 triệu đồng như cốp pha, đà giáo) xuất dùng được phân bổ dần qua TK 1422 (dư đầu kỳ 250.000.000 đồng, phân bổ vào Royal City trong quý là 75.000.000 đồng).
• Phát sinh tại Công trình Royal City:
  • TK 6271: 9.000.000 đồng (lương nhân công gián tiếp 8.000.000 đồng, BHXH 1.000.000 đồng).
  • TK 6273: 6.000.000 đồng (vật liệu, dụng cụ quản lý).
  • TK 6274: 76.000.000 đồng (khấu hao TSCĐ 1.000.000 đồng + phân bổ CCDC cốp pha 75.000.000 đồng).

5. Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm (TK 154)

• Toàn bộ chi phí sản xuất tập hợp trên các tài khoản 621, 622, 623, 627 được kết chuyển sang TK 1541 (chi tiết theo từng hạng mục/công trình) để tính giá thành thực tế khi công trình hoặc hạng mục hoàn thành bàn giao.

Khoản mục chi phí	Công trình Dolphin Plaza (VNĐ)	Công trình Royal City (VNĐ)	Toàn doanh nghiệp (VNĐ)
Chi phí NVL trực tiếp (TK 621)	72.400.000	537.842.000	610.242.000
Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)	28.485.000	700.000.000	728.485.000
Chi phí máy thi công (TK 623)	21.795.000	84.064.000	107.859.000
Chi phí sản xuất chung (TK 627)	Theo phát sinh thực tế	91.000.000	Tập hợp theo quý
Tài khoản kết chuyển tổng hợp	TK 1541 (Dolphin)	TK 1541 (Royal City)	Sổ cái TK 154

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu

Dựa trên thực trạng hạch toán, tác giả đưa ra các đánh giá và phương hướng cải tiến:

• Đánh giá nhược điểm:
  • Việc theo dõi chi phí nhân công và phân loại giữa chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) với chi phí nhân viên quản lý (TK 6271) đôi khi còn lồng ghép, chưa phản ánh tách bạch toàn diện.
  • Việc phân bổ chi phí máy thi công và chi phí công cụ dụng cụ (cốp pha, đà giáo) theo phương pháp định kỳ hàng quý có độ trễ nhất định so với tiến độ nghiệm thu từng giai đoạn của công trình.
  • Chưa khai thác triệt để hệ thống kế toán chi phí định mức để kiểm soát biến động giá vật tư đầu vào theo dự toán chi tiết.
• Phương hướng và giải pháp hoàn thiện:
  • Hoàn thiện công tác lập định mức và kiểm soát xuất kho vật tư theo sát dự toán thi công từng hạng mục.
  • Tách bạch rõ ràng chi phí trích nộp bảo hiểm theo lương khoán của lao động thời vụ với lao động dài hạn.
  • Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ từ các ban chỉ huy công trình về phòng kế toán trung tâm nhằm cập nhật số liệu kịp thời cho việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ.

Kết quả và đóng góp

1. Minh họa chi tiết số liệu kế toán thực tế: Khóa luận phản ánh toàn bộ quy trình ghi sổ kế toán từ chứng từ gốc (Phiếu xuất kho số 33, 34, 35; Bảng chấm công 01a-LĐTL; Bảng phân bổ CCDC) đến sổ chi tiết (TK 621, TK 622, TK 6234, TK 6237, TK 6271, TK 6273, TK 6274) và sổ cái các tài khoản tổng hợp tại 2 công trình lớn (Dolphin Plaza và Royal City) trong Quý 1/2015.
2. Làm rõ tính đặc thù của kế toán xây lắp: Hệ thống hóa mối liên hệ giữa dự toán thi công, quy trình giao khoán tổ đội, chế độ bảo hành công trình và phương pháp hạch toán chi phí theo đối tượng (từng công trình/hạng mục).
3. Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Chỉ ra các điểm nghẽn trong luân chuyển chứng từ và quản lý chi phí khoán, cung cấp cơ sở để doanh nghiệp nâng cao hiệu lực kiểm soát nội bộ và tính đúng, tính đủ giá thành xây lắp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu khảo sát chuyên sâu chỉ giới hạn trong phạm vi Quý 1 năm 2015 tại 2 công trình trọng điểm của một doanh nghiệp cụ thể, chưa bao quát biến động chi phí qua nhiều chu kỳ kế toán năm hoặc các loại hình xây lắp công nghiệp đặc thù khác.
• Hướng mở rộng: Mở rộng nghiên cứu sang việc ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng để tự động hóa liên kết giữa phần mềm dự toán xây dựng và phân hệ kế toán giá thành, cũng như nghiên cứu kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây dựng theo chuẩn mực kế toán mới.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Kinh tế xây dựng khi nghiên cứu chuyên đề tốt nghiệp hoặc thực tập về kế toán chi phí sản xuất và giá thành trong ngành xây lắp.
• Kế toán viên tại các công ty xây dựng cần tài liệu tham khảo về biểu mẫu chứng từ, hệ thống sổ chi tiết chi phí máy thi công (TK 623) và phân bổ công cụ dụng cụ (TK 142/242) theo thực tế thi công công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu áp dụng phương pháp hạch toán hàng tồn kho và tính giá xuất kho nguyên vật liệu nào? Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho và xác định giá xuất kho theo phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO), kết hợp hệ số chênh lệch giữa giá thực tế và giá hạch toán đối với các vật liệu xuất kho theo giá hạch toán (như sắt, thép).

2. Chi phí nhân công trực tiếp chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng chi phí của công ty và được hạch toán ra sao? Chi phí nhân công trực tiếp chiếm từ 10% đến 20% tổng chi phí sản xuất. Doanh nghiệp kết hợp hai hình thức trả lương: trả lương theo thời gian cho bộ máy chỉ đạo/lao động kỹ thuật và trả lương theo sản phẩm (giao khoán khối lượng) cho các tổ đội thi công với mức lương khoán bình quân 3.600.000 đồng/người/tháng đã bao gồm các chế độ bảo hiểm và phụ cấp.

3. Chi phí sử dụng máy thi công tại doanh nghiệp gồm những thành phần nào? Chi phí máy thi công (TK 623) gồm khấu hao máy móc tự có (TK 6234, trích theo phương pháp đường thẳng) và chi phí thuê máy ngoài (TK 6237, hạch toán theo hợp đồng thuê máy xúc, cẩu lốp, vận thăng). Chi phí nhân công điều khiển máy được hạch toán vào TK 622 và chi phí nhiên liệu được hạch toán vào TK 627.

4. Tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621) kết chuyển sang TK 1541 trong Quý 1/2015 là bao nhiêu? Tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp kết chuyển sang TK 1541 vào ngày 31/03/2015 là 610.242.000 đồng, trong đó công trình Dolphin Plaza chiếm 72.400.000 đồng và công trình Royal City chiếm 537.842.000 đồng.

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Trang Yến đã phản ánh một cách toàn diện và có hệ thống thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu trong Quý 1/2015. Bằng việc bám sát số liệu thực tế tại các công trình Dolphin Plaza và Royal City, đề tài đã làm nổi bật các đặc thù hạch toán của ngành xây lắp từ khâu lập chứng từ, ghi sổ chi tiết đến tổng hợp giá thành. Những đánh giá và giải pháp được nêu ra trong công trình cung cấp cơ sở hữu ích cho việc hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM (DỊCH VỤ), TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KỸ NGHỆ Á CHÂU. Đặc điểm sản phẩm của Công ty cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu. Ngành xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân. Khác với ngành sản xuất khác, sản phẩm xây lắp có những đặc điểm riêng biệt và những đặc điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý cũng như công tác hạch toán kế toán.

Sản phẩm xây lắp là: công trình, hạng mục công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian kéo dài và phân tán … vì vậy việc tổ chức quản lý và hạch toán nhất thiết phải có dự toán thiết kế và thi công. Trong suốt quá trình xây lắp phải lấy dự toán làm thước đo cả về mặt giá trị và mặt kỹ thuật. Sản phẩm xây lắp được cố định tại nơi sản xuất, đặc điểm sản xuất là nơi tiêu thụ sản phẩm và cũng là nơi tiêu dùng sản phẩm, các điều kiện sản xuất như thiết bị thi công, người lao động phải thường xuyên di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm nên gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, hạch toán tài sản, vật tư, thiết bị lao động cũng như hạch toán chi phí sản xuất rất phức tạp vì chịu ảnh hưởng của các điều kiện dễ xảy ra hư hỏng, mất mát. Đối với sản phẩm được sử dụng trong thời gian dài nên đòi hỏi phải đảm bảo thi công đúng theo chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật như trong dự toán thiết kế.

Khi công trình hoàn thành, bên chủ đầu tư sẽ giữ lại một tỷ lệ nhất định trên trị giá công trình cho đến khi hết thời gian bảo hành mới trả cho bên thi công. Tính chất của sản phẩm xây dựng là Kỹ thuật thi công phức tạp, trang bị kỹ thuật tốn kém Trong quá trình thi công xây lắp thường có nhiều đơn vị tham gia, nhiều thành phần kinh tế tham gia thực hiện phần việc của mình theo một trình tự nhất định về thời gian và không gian trên một mặt bằng thi công chật hẹp nên đòi hỏi các doanh nghiệp phải có trình độ phối hợp cao trong sản xuất để đảm bảo tiến độ thi công và chất lượng công trình. Vấn đề trang thiết bị kỹ thuật dùng trong quá trình sản xuất xây lắp nhiều khi đòi hỏi những máy móc kỹ thuật hiện đại, giá trị vật chất lớn. Trong những trường hợp như vậy doanh nghiệp xây lắp có thể lựa chọn một trong hai phương án sau: một là doanh nghiệp bỏ ra một số vốn lớn để đầu tư mua sắm máy móc thiết bị thi công, hai là đi thuê của đơn vị khác về sử dụng.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có tính toán cụ thể và so sánh lựa chọn phương án nào là tốt hơn nhất để đảm bảo máy móc thiết bị phục vụ sản xuất kịp thời đầy đủ, tiêu tốn chi phí thấp nhất nhưng đạt hiệu quả sản xuất tối ưu nhất. Ph¹m ThÞ Trang YÕn 7 Líp kÕ to¸n K15 Chuyªn ®Ò thùc tËp chuyªn ngµnh §ai häc kinh tÕ quèc d©n Sản xuất xây lắp mang tính chất đơn chiếc theo đơn đặt hàng Sản xuất xây lắp không có sự giống nhau hoàn toàn, không thể tiến hành hàng loạt mà phải sản xuất từng chiếc theo đơn đặt hàng thông qua hình thức ký kết hợp đồng sau khi thắng thầu (hoặc do thầu trong trường hợp chỉ định thầu) sau khi sản phẩm hoàn thành thì không cần thiết phải tìm thị trương để bán sản phẩm. Sản xuất xây lắp chỉ tiến hành khi đã được chủ đầu tư chấp nhận và ký kết hợp đồng giao nhận thầu. Trong quá trình thi công công trình được thực hiện với sự tham gia giám định kỹ thuật của người mua.

Thời gian xây lắp kéo dài Các công trình xây dựng cơ bản thường có thời gian sử dụng dài nên mọi sai lầm trong quá trình thi công thường khó sửa chữa phải phá đi làm lại. Sai lầm trong xây dựng cơ bản vừa gây lãng phí, vừa để lại hậu quả có khi rất nghiêm trọng, lâu dài và khó khắc phục. Do đặc điểm này mà trong quá trình thi công cần phải thường xuyên kiểm tra giám sát chất lương công trình. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu Sản phẩm xây dựng là những công trình nhà cửa được xây dựng tại chỗ, sản phẩm mang tính đơn chiếc, có giá trị lớn thời gian sử dụng dài.

Xuất phát từ đặc điểm đó nên quy trình sản xuất xây dựng dài do đó quá trình sản xuất liên tục, phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Mỗi công trình đều có dự toán thiết kế riêng phân bổ rải rác tại các địa điểm khác nhau. Tuy nhiên hầu hết các công trình đều tuân theo một quy trình như sau: Ph¹m ThÞ Trang YÕn 8 Líp kÕ to¸n K15 Chuyªn ®Ò thùc tËp chuyªn ngµnh §ai häc kinh tÕ quèc d©n QUY TRÌNH TỔ CHỨC SẢN XUẤT SẢN PHẦM QUY TRÌNH HỖ TRỢ QUY TRÌNH TẠO RA SẢN PHẨM Tiếp nhận yêu cầu của khách hàng Quy trình đào tạo và tuyển dụng Quy trình kiểm soát SP do khách hàng cung cấp Xem xét yêu cầu của khách hàng Quy trình kiểm soát an toàn lao động và ký hợp đồng Quy trình kiểm tra và thử nghiệm Quy trình kiểm soát SP không phù hợp Quy trình xuất nhập kho và bảo quản vật tư Triển khai thực hiện hợp đồng Quy trình kiểm soát thiết bị thi công Quy trình kiểm soát thiết bị đo và kiểm tra Quy trình kiểm soát thiết kế Hướng dẫn lắp dựng máy và thiết bị Quy trình thi công khoan nhồi, cọc Barret Quy trình hành động khắc phục phòng ngừa Quy trình thi công công tác bê tông, cốt thép Quy trình thu thập và xử lý thong tin Quy trình thi công công tác xây, trát khách hàng Quy trình thi công công tác ốp lát Quy trình thi công lắp đặt điện nước Quy trình thi công hoàn thiện nội thất Quy trình thi công hạ tầng, đường giao thông Quy trình thi công công tác đặc biệt Kiểm tra chất lượng nội bộ Bàn giao sản phẩm và bảo hành Ph¹m ThÞ Trang YÕn 9 Líp kÕ to¸n K15 Chuyªn ®Ò thùc tËp chuyªn ngµnh §ai häc kinh tÕ quèc d©n Để đảm bảo hệ thống chất lượng, Công ty Cổ phần Kỹ Nghệ Á Châu tổ chức thực hiện quy định phương thức thống nhất để tiến hành kiểm soát tất cả các tài liệu và dữ liệu liên quan đến Hệ thống quản lý chất lượng (bao gồm cả tài liệu có nguồn gốc bên ngoài) để đảm bảo sự phù hợp, tính hiệu quả và để chất lượng sản phẩm, dịch vụ thỏa mãn yêu cầu của khách hàng. Trang bị trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề cho cán bộ công nhân viên trong công ty nhằm thực hiện tốt công việc được giao.Tuyển chọn, bố trí nhân viên phù hợp theo yêu cầu công việc, đảm bảo về số lượng và chất lượng lao động nhằm thực hiện tốt công việc được giao.Nhằm đảm bảo cho chính sách và các mục tiêu chất lượng, các quy trình và hướng dẫn công việc đều được tuân thủ một cách đầy đủ.

Để các yêu cầu của khách hàng được đáp ứng một cách tốt nhất bởi khả năng của công ty trong xây dựng công trình, trên cơ sở xây dựng được một cơ sở pháp lý thống nhất để các bên tham gia ký kết hợp đồng đều chấp thuận và thực hiện trong suốt quá trình thực hiện công trình, dự án. Quy định phương thức thống nhất trong việc kiểm soát các hoạt động mua sắm vật tư, thiết bị, để đảm bảo rằng sản phẩm mua phù hợp các yêu cầu quy định. Nhằm xem xét có hệ thống và độc lập để xác định xem các hoạt động và kết quả liên quan đến chất lượng có phù hợp với những điều đã được hoạch định hay không và chúng được thực hiện có hiệu lực và thích hợp như thế nào để đạt mục tiêu mong muốn của công ty. Quy trình kiểm soát thiết kế cung cấp một phương pháp thống nhất và nhất quán trong quá trình tạo sản phẩm thiết kế nhằm thỏa mãn yêu cầu của khách hàng, đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn quy chuẩn của nhà nước ban hành và đáp ứng được yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 9001-2000.

Đảm bảo chất lượng công tác thi công cọc khoan nhồi đúng hồ sơ thiết kế như cường độ, chiều sâu và kích thước cọc,… Làm cho người thực hiện hiểu rõ các yêu cầu, quy định, trình tự công việc trước khi thực hiện nhằm đảm bảo chất lượng công trình theo đúng yêu cầu của thiết kế, đảm bảo an toàn cho người và công trình. Nhằm đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của khách hàng trong việc cung cấp bê tông thương phẩm. Cung cấp các thủ tục dạng văn bản để kiểm soát việc kiểm tra, xác nhận, bảo quản và bảo dưỡng sản phẩm do khách hàng cung cấp. Kiểm soát an toàn lao động nhằm mục đích thi hành các văn bản pháp luật về quy định nghĩa vụ quyền lợi của người lao động, ngăn ngừa, phòng tránh và triệt tiêu các tai nạn lao động gây tổn thất người và tài sản.

Đảm bảo các thành phẩm sản xuất tại chỗ được đáp ứng các yêu cầu đề ra. Sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ trong quá trình sử dụng nghuyên liệu đạt tiêu chuẩn và chất lượng cao. Đưa ra phương pháp thống nhất để kiểm soát khi có sự không phù hợp xảy ra đối với sản phẩm. Kiểm soát để đảm bảo rằng các sản phẩm không phù Ph¹m ThÞ Trang YÕn 10 Líp kÕ to¸n K15 Chuyªn ®Ò thùc tËp chuyªn ngµnh §ai häc kinh tÕ quèc d©n hợp với yêu cầu quy định sẽ không được sử dụng một cách vô tình.

Cho phép công ty nhận biết và xác định nguồn gốc sản phẩm từ lúc nhận đến khi giao sản phẩm nhằm mục đích ngăn ngừa sự lẫn lộn trong quá trình sử dụng sản phẩm; đảm bảo sản phẩm được sử dụng đúng theo yêu cầu; tạo điều kiện cho việc phân tích sai hỏng để đưa ra phương pháp khắc phục. Nhằm tạo ra một cách thức thống nhất để triển khai thi công một dự án xây dựng từ khi nhận hồ sơ bản vẽ thiết kế và mặt bằng cho tới khi kết thúc bàn giao công trình. Quy định về kiểm soát, hiệu chuẩn và bảo dưỡng thiết bị kiểm tra, đo lường và thử nghiệm nhằm đảm bảo độ chính xác cần thiết phù hợp với việc kiểm tra và thử nghiệm chất lượng sản phảm.