LỜI MỞ ĐẦU Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế sản xuất hàng hoá, vận hành theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, các đơn vị sản xuất phải tạo ra được ngày càng nhiều sản phẩm hữu ích để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Mặt khác, các đơn vị phải tự trang trải những chi phí đã chi ra trong sản xuất sản phẩm và nâng cao doanh lợi đảm bảo thực hiện tái sản xuất mở rộng. Vì vậy, các đơn vị sản xuất phải quan tâm đến những chi phí đã chi ra trong quá trình sản xuất và những sản phẩm được tạo ra. Để có thể đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp phải không ngừng phấn đấu nâng cao chất lượng sản phẩm đồng thời tìm ra các biện pháp giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm.
Tuy nhiên, việc giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm không đơn giản là việc cắt giảm chi phí một cách đơn thuần bất chấp chất lượng sản phẩm có ảnh hưởng hay không. Để đạt được mục đích thu lợi nhuận cao nhất, doanh nghiệp phải cắt giảm những chi phí không cần thiết và bằng những biện pháp hợp lý mà sản phẩm vẫn đạt chất lượng cao. Muốn đạt được điều này doanh nghiệp sản xuất phải tổ chức quản lý sản xuất để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm. Công tác kế toán nói chung và đặc biệt là công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một trong những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu trên.
Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm được coi là khâu trung tâm xuyên suốt trong công tác hạch toán kế toán của doanh nghiệp sản xuất. Nó giúp cho doanh nghiệp quản lý chặt chẽ các chi phí bỏ ra từ khâu đầu tiên cho đến khi sản phẩm hoàn thành. Là một doanh nghiệp sản xuất, nắm vững được yêu cầu trên, Công ty TNHH Nhựa Đông Á rất chú trọng đến công tác hạch toán kế toán đặc biệt là công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhằm mục hạ giá thành đạt được lợi nhuận cao và đứng vững trên thị trường. SV: Trần Thị Thu Thủy- QT1103K Page 12 Khóa Luận Tốt Nghiệp Sau một thời gian thực tập tại Công ty TNHH Nhựa Đông Á, tuy thời gian không dài, nhưng được sự giúp đỡ nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn và anh chị trong phòng tài chính kế toán, em đã tiếp cận, so sánh giữa lý thuyết với thực tiễn.
Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là vấn đề nổi bật được các nhà quản lý công ty quan tâm. Do đó em đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty TNHH Nhựa Đông Á" làm chuyên đề tốt nghiệp của chính mình. Đây không chỉ là một chuyên đề tốt nghiệp mà còn là một tài liệu giới thiệu chung về công ty nói chung và công tác hạch toán và tính giá thành nói riêng. Mục đích của việc nghiên cứu: Đây là thời gian nghiên cứu, so sánh và thực hành phần hành kế toán tại Công ty TNHH Nhựa Đông Á nhằm củng cố thêm một bước kiến thức lý thuyết đã học và đi sâu vào thực tế từ đó phân tích những ưu nhược điểm của phương pháp công ty đang thực hiện.
Vận dụng kiến thức lý thuyết để nghiên cứu thực tế quản lý và hạch toán kế toán trong mô hình công ty. Phạm vi nghiên cứu: chuyên đề chỉ đi sâu nghiên cứu thực tế và hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Tấm xốp PP công nghiệp tại Công ty TNHH Nhựa Đông Á. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu này có thể vận dụng cho những doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.
Mặc dù đã cố gắng tìm hiểu và nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ phòng kế toán và dưới sự chỉ bảo tận tình của giáo viên hướng dẫn, em đã nắm được phần nào tình hình thực tế công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty. Tuy nhiên, do trình độ lý luận và thời gian hoàn thành đề tài còn hạn chế nên bài chuyên đề của em không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Em mong muốn nhận sự đóng góp ý kiến để bài viết của em cũng như công tác hạch toán chi phí và tính giá thành ở công ty được hoàn thiện hơn. SV: Trần Thị Thu Thủy- QT1103K Page 13 Khóa Luận Tốt Nghiệp CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.
Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Chi phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thực chất là sự vận động, kết hợp tiêu dùng, chuyển đổi các yếu tố sản xuất đã bỏ ra để tạo thành các sản phẩm nhất định. Trong quá trình đó có sự phát sinh thường xuyên, liên tục của các khoản chi phí nhằm tạo ra sản phẩm.
Trên phương diện này, chi phí sản xuất của doanh nghiệp có thể được hiểu là: Toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất, biểu hiện bằng tiền và tính cho một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất bao gồm nhiều khoản khác nhau như: chi phí về NVL, chi phí về nhân công, chi phí về khấu hao TSCĐ và các chi phí khác bằng tiền. SV: Trần Thị Thu Thủy- QT1103K Page 14 Khóa Luận Tốt Nghiệp 1. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí Từ khái niệm của chi phí sản xuất, ta có thể thấy rằng bản chất của chi phí trong hoạt động sản xuất của doanh nghiệp luôn được xác định là những phí tổn về tài nguyên, vật chất, về lao động và gắn liền với mục đích sản xuất.
Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phải được đo lường và tính toán bằng tiền trong một thời kỳ nhất định. Ngoài ra độ lớn của chi phí sản xuất phụ thuộc vào hai nhân tố chủ yếu: khối lượng yếu tố sản xuất tiêu hao trong kỳ và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí. Người ta phân biệt được chi phí sản xuất với chi tiêu: Thực chất chỉ tính vào chi phí những hao phí về tài sản và lao động của kỳ hạch toán có liên quan đến khối lượng sản phẩm sản xuất ra trong kỳ chứ không phải mọi khoản chi trong kỳ hạch toán. Ngược lại, chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các loại vật tư, tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp, bất kể nó được dùng vào mục đích gì như: chi tiêu cho quá trình cung cấp (chi mua sắm vật tư, hàng hoá.), chi tiêu cho công tác quản lý, chi tiêu cho quá trình tiêu thụ.
Ngoài ra xét về mặt thời gian, chi phí trong kỳ của doanh nghiệp bao gồm toàn bộ phần tài sản tiêu dùng hết cho quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ. Có số chi tiêu dùng trong kỳ này nhưng tính vào chi phí kỳ sau (chi mua nguyên vật liệu về nhập kho nhưng chưa sử dụng) và có những khoản tính vào chi phí kỳ này nhưng thực tế chưa chi tiêu (Chi phí phải trả). Như vậy giữa chi tiêu và chi phí sản xuất của doanh nghiệp có mối quan hệ mật thiết với nhau, đồng thời có sự khác nhau về lượng cũng như thời gian phát sinh Sự khác nhau giữa chúng là do đặc điểm, tính chất vận động và phương thức chuyển dịch giá trị của từng loại tài sản vào quá trình sản xuất. SV: Trần Thị Thu Thủy- QT1103K Page 15 Khóa Luận Tốt Nghiệp 1.
Các cách phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất của doanh nghiệp gồm nhiều loại có nội dung, tính chất, công dụng, vai trò, vị trí trong quá trình sản xuất kinh doanh khác nhau. Để thuận tiện cho công tác quản lý và hạch toán kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh, chi phí sản xuất kinh doanh cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. * Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí (theo nội dung kinh tế của chi phí) Theo cách phân loại này, những chi phí có cùng một nội dung kinh tế được xếp vào cùng một yếu tố chi phí, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở đâu và mục đích tác dụng của chi phí đó như thế nào, bao gồm: - Chi phí NVL: bao gồm toàn bộ chi phí về NVL chính kể cả nửa thành phẩm mua ngoài, vật liệu phụ, phu tùng thay thế, công cụ dụng cụ, nhiên liệu sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. - Chi phí nhân công: Phản ánh tổng số tiền lương, các khoản phụ cấp có tính chất lương và các khoản trích theo lương của cán bộ công nhân viên chức trong doanh nghiệp.
- Chi phí khấu hao TSCĐ: phản ánh toàn bộ số khấu hao phải tích trong kỳ của tất cả các TSCĐ được sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ không phân biệt TSCĐ dùng cho quản lý và TSCĐ dùng trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh toàn bộ các chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ như chi phí điện, nước… - Chi phí khác bằng tiền: Phản ánh toàn bộ các chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố tiêu dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. SV: Trần Thị Thu Thủy- QT1103K Page 16 Khóa Luận Tốt Nghiệp Việc phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí có tác dụng rất lớn trong việc quản lý chi phí sản xuất. Nó cho biết kết cấu tỷ trọng của từng yếu tố chi phí làm cơ sở cho việc lập, kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, lập kế hoạch cung ứng vật tư, lao động, tiền vốn.
